৩. উদাযিৱগ্গো
১-২. বোধাযসুত্তাদিৱণ্ণনা
২০২-২০৩. কিত্তকেন নু খো কাৰণেন বুজ্ঝনকঅঙ্গা নাম ৱুচ্চন্তি বুজ্ঝনকস্স পুগ্গলস্স অঙ্গাতি ৱত্তব্বতং লভন্তি. মিস্সকবোজ্ঝঙ্গা কথিতা সহৱিপস্সনা মগ্গবোজ্ঝঙ্গা কথিতাতি কত্ৱা. ধম্মপৰিচ্ছেদো কথিতো গণনামত্তেন পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ৱুত্তত্তা ন ভূমন্তৰপৰিচ্ছেদো, ৱিপস্সনাদিপৰিচ্ছেদো ৱা.
৩-৫. ঠানিযসুত্তাদিৱণ্ণনা
২০৪-২০৬. কামৰাগেন গধিতব্বট্ঠানভূতা কামৰাগট্ঠানিযাতি আহ ‘‘আৰম্মণধম্মান’’ন্তি. ‘‘মনসিকাৰবহুলীকাৰা’’তি ৱুত্তত্তা ‘‘আৰম্মণেনেৱ কথিত’’ন্তি ৱুত্তং. ৱুত্তপৰিচ্ছেদোতি এতেন ন কেৱলং আৰম্মণৱসেনেৱ, অথ খো উপনিস্সযৱসেনপেত্থ অত্থো লব্ভতীতি দস্সেতি. পঠমৱগ্গস্স হি দুতিযে সুত্তে উপনিস্সযৱসেনেৱ অত্থো দস্সিতো. মিস্সকবোজ্ঝঙ্গা কথিতা অৱিভাগেনেৱ কথিতত্তা. অপৰিহানিযেতি তীহি সিক্খাহি অপৰিহানাৱহে.
৬-৭. তণ্হক্খযসুত্তাদিৱণ্ণনা
২০৭-২০৮. ‘‘সো মং পুচ্ছিস্সতী’’তি অধিপ্পাযেন ভগৱতা ওসাপিতদেসনং. পত্থটত্তা ভাৱনাপাৰিপূৰিযা ৱিত্থাৰিতং গতত্তা. মহন্তভাৱন্তি ভাৱনাৱসেনেৱ মহত্তং গতত্তা. ততো এৱ ৱড্ঢিপ্পমাণা. নীৱৰণৱিগমে সম্ভৱতো পচ্চযতো ব্যাপাদো ৱিগতো হোতীতি আহ – ‘‘নীৱৰণানং দূৰীভাৱেন ব্যাপাদৱিৰহিতত্তা’’তি. তণ্হামূলকন্তি তণ্হাপচ্চযং. যঞ্হি তণ্হাসহগতং অসহগতম্পি তণ্হং উপনিস্সায নিপ্ফন্নং, সব্বং তং তণ্হামূলকং. পহীযতি অনুপ্পাদপ্পহানেন. তণ্হাদীনংযেৱ খযা, ন তেসং সঙ্খাৰানং খযা. এতেহি তণ্হক্খযাদিপদেহি.
৮. নিব্বেধভাগিযসুত্তৱণ্ণনা
২০৯. নিব্বিজ্ঝন্তীতি নিব্বেধা, নিব্বিজ্ঝনধম্মা ধম্মৱিনযাদযো, তপ্পৰিযাপন্নতায নিব্বেধভাগে গতো নিব্বেধভাগিযো, তং নিব্বেধভাগিযং. তেনাহ ‘‘নিব্বিজ্ঝনকোট্ঠাসিয’’ন্তি. ভাৱেত্ৱা ঠিতেন চিত্তেন. ৱিপস্সনামগ্গম্পি গহেত্ৱা ‘‘মগ্গবোজ্ঝঙ্গা মিস্সকা’’তি ৱুত্তা. তেহীতি বোজ্ঝঙ্গেহি ভাৱিতং চিত্তং. তে ৱা বোজ্ঝঙ্গে ভাৱেত্ৱা ঠিতং চিত্তং নাম ফলচিত্তং, তস্মা নিব্বত্তিতলোকুত্তৰমেৱ. তম্পীতি ফলচিত্তম্পি মগ্গানন্তৰতায মগ্গনিস্সিতং কত্ৱা মিস্সকমেৱ কথেতুং ৱট্টতি ‘‘বোধায সংৱত্তন্তী’’তি ৱুত্তত্তা.
৯. একধম্মসুত্তৱণ্ণনা
২১০. সংযোজনসঙ্খাতা ৱিনিবন্ধাতি কামৰাগাদিসংযোজনসঞ্ঞিতা বন্ধনা. পৰিনিট্ঠপেত্ৱা গহণাতি গিলিত্ৱা ৱিয পৰিনিট্ঠপেত্ৱা গহণাকাৰা.
১০. উদাযিসুত্তৱণ্ণনা
২১১. বহুকতং ৱুচ্চতি বহুকাৰো বহুমানো, নত্থি এতস্স বহুকতন্তি অবহুকতো, অকতবহুমানো. ধম্মো উপ্পজ্জমানো উক্কুজ্জন্তো ৱিয নিৰুজ্ঝমানো অৱকুজ্জন্তো ৱিয হোতীতি ৱুত্তং ‘‘উক্কুজ্জং ৱুচ্চতি উদযো, অৱকুজ্জং ৱযো’’তি. পৰিৱত্তেন্তোতি অনিচ্চাতিপি দুক্খাতিপি অনত্তাতিপি. ‘‘এসো হি তে উদাযি মগ্গো পটিলদ্ধো, যো তে…পে… তথত্তায উপনেস্সতী’’তি পৰিযোসানে ভগৱতো ৱচনঞ্চেত্থ সাধকং দট্ঠব্বং. তেন তেনাকাৰেন ৱিহৰন্তন্তি যেন সম্মসনাকাৰেন ৱিপস্সনাৱিহাৰেন ৱিহৰন্তং. তথাভাৱাযাতি খীণাসৱভাৱপচ্চৱেক্খণায. তেনাহ – ‘‘খীণা জাতীতি…পে… তং দস্সেন্তো এৱমাহা’’তি.
উদাযিৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.