২. ৰহোগতৱগ্গো

১. ৰহোগতসুত্তৱণ্ণনা

২৫৯. যংকিঞ্চি ৱেদযিতন্তি ‘‘সুখং দুক্খং অদুক্খমসুখ’’ন্তি ৱুত্তং ৱেদযিতং দুক্খস্মিং অন্তোগধং, দুক্খন্তি ৱত্তব্বতং লভতি পৰিযাযেনাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘তং সব্বং দুক্খন্তি অত্থো’’তি. যা এসাতিআদীসু যো সঙ্খাৰানং অনিচ্চতাসঙ্খাতো হুত্ৱা অভাৱাকাৰো, যা খযসভাৱতা ৱিনস্সনসভাৱতা জৰায মৰণেন চাতি দ্ৱিধা ৱিপৰিণামনসভাৱতা, এতং সন্ধায উদ্দিস্স সব্বং ৱেদযিতং দুক্খন্তি মযা ৱুত্তন্তি অযং সঙ্খেপত্থো. সাতি সঙ্খাৰানং অনিচ্চতা. ৱেদনানম্পি অনিচ্চতা এৱ সঙ্খাৰসভাৱত্তা. তাসং অনিচ্চতা চ নাম মৰণং ভঙ্গোতি কত্ৱা ততো উত্তৰি দুক্খং নাম নত্থীতি সব্বা ৱেদনা ‘‘দুক্খা’’তি ৱুত্তা, যথা ‘‘যদনিচ্চং তং দুক্খ’’ন্তি চ, ‘‘পঞ্চুপাদানক্খন্ধা দুক্খা’’তি চ ৱুত্তং. ইদং সুত্তপদং. চত্তাৰো আৰুপ্পাতি চতস্সো অৰূপসমাপত্তিযো. এত্থাতি চ এতস্মিং পটিপ্পস্সদ্ধিৱাৰে.

ৰহোগতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. অগাৰসুত্তৱণ্ণনা

২৬২. পুৰত্থিমাতি ৱিভত্তিলোপেন নিদ্দেসো, নিস্সক্কে ৱা এতং পচ্চত্তৱচনং. পঠমজ্ঝানাদিৱসেনাতি পঠমদুতিযজ্ঝানৱসেন. অনুস্সতিৱসেনাতি নিদস্সনমত্তং অঞ্ঞস্সপি উপচাৰজ্ঝানগ্গহিতস্স সৱিতক্কচাৰস্স নিৰামিসস্স সুখস্স লব্ভনতো. তস্সপি ৱা পঠমজ্ঝানাদীতি এত্থ আদি-সদ্দেন সঙ্গহো দট্ঠব্বো. কামহেতু দুক্খপ্পত্তানং দুক্খৱেদনা কামামিসেন সামিসা ৱেদনা. অনুত্তৰৱিমোক্খা নাম অৰহত্তফলং. ‘‘কুদাস্সু নামাহং তদাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰিস্সামী’’তি এৱং পিহং উপট্ঠাপযতো তস্মিং অনিজ্ঝমানে পিহপ্পচ্চযা উপ্পন্নদোমনস্সৱেদনা. নেক্খম্মনিস্সিতা উপেক্খাৱেদনা নিৰামিসা অদুক্খমসুখা নাম. সৱিসেসং পন দস্সেতুং ‘‘চতুত্থজ্ঝানৱসেন উপ্পন্না অদুক্খমসুখৱেদনা’’তি ৱুত্তং.

অগাৰসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫-৮. পঠমআনন্দসুত্তাদিৱণ্ণনা

২৬৩-২৬৬. হেট্ঠা কথিতনযানেৱ, ৱেনেয্যজ্ঝাসযতো পন তেসং দেসনাতি দট্ঠব্বং. এত্থাতি এতেসু চতূসু সুত্তেসু. পুৰিমানি দ্ৱে ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নস্স ৱাচা পটিপ্পস্সদ্ধা হোতী’’তিআদিনা নযেন যাৱ খীণাসৱস্স কিলেসপটিপ্পস্সদ্ধি, তাৱ দেসনায পৱত্তত্তা ‘‘পৰিপুণ্ণপস্সদ্ধিকানী’’তি ৱুত্তানি. তাৱ পৰিপূৰং কত্ৱা অদেসিতত্তা ‘‘পচ্ছিমানি উপড্ঢপস্সদ্ধিকানি, দেসনাযা’’তিআদি ৱুত্তং.

পঠমআনন্দসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯-১০. পঞ্চকঙ্গসুত্তাদিৱণ্ণনা

২৬৭-২৬৮. দণ্ডমুগ্গৰং অগ্গসোণ্ডমুগ্গৰং. কাড়সুত্তপক্খিপনং কাড়সুত্তনাড়ি. ৱাসিআদীনি পঞ্চ অঙ্গানি অস্সাতি পঞ্চকঙ্গো. ৱত্থুৱিজ্জায ৱুত্তৱিধিনা কত্তব্বনিস্সযানি ঠপেতীতি থপতি. পণ্ডিতউদাযিত্থেৰো, ন লাড়ুদাযিত্থেৰো. দ্ৱেপানন্দাতি অট্ঠকথায পদুদ্ধাৰো কতো – ‘‘দ্ৱেপি মযা আনন্দা’’তি পন পাড়িযং. পসাদকাযসন্নিস্সিতা কাযিকা, চেতোসন্নিস্সিতা চেতসিকা. আধিপচ্চট্ঠেন সুখমেৱ ইন্দ্ৰিযন্তি সুখিন্দ্ৰিযং. উপৱিচাৰৱসেনাতি ৰূপাদীনি উপেচ্চ ৱিচৰণৱসেন. অতীতে আৰম্মণে. পচ্চুপ্পন্নেতি অদ্ধাপচ্চুপ্পন্নে. এৱং অট্ঠাধিকং সতং অট্ঠসতং.

পাটিযেক্কো অনুসন্ধীতি পুচ্ছানুসন্ধিআদীহি ৱিসুং তেহি অসম্মিস্সো একো অনুসন্ধি. একাপি ৱেদনা কথিতা ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো’’তি আহৰিত্ৱা ‘‘ফস্সপচ্চযা ৱেদনা’’তি. যস্মা ভগৱা চতুত্থজ্ঝানুপেক্খাৱেদনং ৱত্ৱা – ‘‘অত্থানন্দ, এতস্মা সুখা অঞ্ঞং সুখ’’ন্তিআদিং ৱদন্তো থপতিনো ৱাদং উপত্থম্ভেতি নাম. তেন হি উপেক্খাৱেদনা ‘‘সুখ’’ন্তেৱ ৱুত্তা সন্তসভাৱত্তা. অভিক্কন্ততৰন্তি অতিৱিয কন্ততৰং মনোৰমতৰং. তেনাহ ‘‘সুন্দৰতৰ’’ন্তি. পণীততৰন্তি পধানভাৱং নীততায উড়াৰতৰং. তেনাহ ‘‘অতপ্পকতৰ’’ন্তি. সুখন্তি ৱুত্তা পটিপক্খস্স সুট্ঠু খাদনেন, সুকৰং ওকাসদানমস্সাতি ৱা. নিৰোধো সুখং নাম সব্বসো উদযব্বযাভাৱতো. তেনাহ ‘‘নিদ্দুক্খভাৱসঙ্খাতেন সুখট্ঠেনা’’তি.

সুখস্মিংযেৱাতি সুখমিচ্চেৱ পঞ্ঞপেতি. নিৰোধসমাপত্তিং সীসং কত্ৱাতি নিৰোধসমাপত্তিদেসনায সীসং উত্তমং কত্ৱা. দেসনায উদ্দেসাধিমুত্তে উট্ঠাপেত্ৱা ৱিত্থাৰিতত্তা ‘‘নেয্যপুগ্গলস্স ৱসেনা’’তি ৱুত্তং. দসমং অনন্তৰসুত্তে ৱুত্তনযত্তা উত্তানত্থমেৱ.

পঞ্চকঙ্গসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ৰহোগতৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.