৭. মিগজালৱগ্গো
১. পঠমমিগজালসুত্তৱণ্ণনা
৬৩. চক্খুৱিঞ্ঞাণং দস্সনকিচ্চন্তি ৱুত্তচক্খুৱিঞ্ঞাণেন পস্সিতব্বন্তি আহ ‘‘ইট্ঠাৰম্মণভূতা’’তি. কমনীযাতি কামেতব্বা. মনং অপ্পাযন্তীতি মনাপাতি আহ ‘‘মনৱড্ঢনকা’’তি. পিযাযিতব্বসভাৱা পিযৰূপা. কামূপসংহিতাতি কামপটিসংযুত্তা. আলম্বিতব্বতা এৱ চেত্থ উপসংহিততাতি ‘‘আৰম্মণং কত্ৱা’’তিআদিমাহ. তণ্হাসঙ্খাতা নন্দী তণ্হানন্দী, ন তুট্ঠিনন্দীযেৱ ‘‘নন্দিং চৰতী’’তিআদীসু ৱিয. গামন্তন্তি গামসমীপং. ‘‘অনুপচাৰট্ঠান’’ন্তি ৱত্ৱা তং দস্সেতি ‘‘যত্থা’’তিআদিনা.
এত্থাতি যথানীহতে পাঠে. ‘‘ইমং একং পৰিযাযং ঠপেত্ৱা’’তি ৱুত্তং তস্স ‘‘পন্তানী’’তিপদেন সঙ্গহিতত্তা. অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানীতি এত্থ অপ্প-সদ্দো অভাৱত্থো.
পঠমমিগজালসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. সমিদ্ধিলোকপঞ্হাসুত্তৱণ্ণনা
৬৮. আযাচনসুত্ততো পট্ঠাযাতি মিগজালৱগ্গে দুতিযসুত্ততো পট্ঠায. পঠমসুত্তে পন দুতিযকৱিহাৰাদিভাৱো ৱুত্তোতি.
সমিদ্ধিলোকপঞ্হাসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. উপসেনআসীৱিসসুত্তৱণ্ণনা
৬৯. গহেত্ৱাতি পাৰুপনস্স সিথিলকৰণেন ৱীমংসতো মোচেত্ৱা. লেণচ্ছাযাযাতি পুৰিমদিসায লেণচ্ছাযাযং. পতিত্ৱাতি লেণচ্ছদনতো ভস্সিত্ৱা. ফুট্ঠৱিসোতি চতূসু আসীৱিসেসু সো ফুট্ঠৱিসো. তেনাহ ‘‘তস্মা’’তিআদি. পৰিযাদিযমানমেৱাতি খেপেন্তমেৱ, ৱিনাসেন্তমেৱাতি অত্থো. যথাপৰিচ্ছেদেনাতি অত্তনো ৱিসপৰিচ্ছেদানুৰূপং. অঞ্ঞথাভাৱন্তি ৱড্ঢভাৱাদিপকতিজহনং. সভাৱৱিগমোতি ৱিনাসো.
উপসেনআসীৱিসসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. উপৱাণসন্দিট্ঠিকসুত্তৱণ্ণনা
৭০. ৰূপং পটিসংৱিদিতং কৰোতি ঞাতপৰিঞ্ঞাৱসেন. ৰূপৰাগন্তি নীলাদিভেদে ৰূপধম্মে ৰাগং. পটিসংৱিদিতং কৰোতি ‘‘অযং মে ৰাগো অপ্পহীনো’’তি. এতেন সেক্খানং পচ্চৱেক্খণা কথিতা. তেন ৱুত্তং ‘‘এৱম্পি খো, উপৱাণ, সন্দিট্ঠিকো ধম্মো হোতী’’তিআদি. ৰূপৰাগং পটিসংৱিদিতং কৰোতি ‘‘নত্থি মে অজ্ঝত্তং ৰূপেসু ৰাগো’’তি পজানাতি. অসেক্খানং হাযং পচ্চৱেক্খণা.
উপৱাণসন্দিট্ঠিকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. পঠমছফস্সাযতনসুত্তৱণ্ণনা
৭১. ফস্সাকৰানন্তি ছন্নং ফস্সানং আকৰানং উপ্পত্তিট্ঠানানং, চক্খাদীনন্তি অত্থো. নট্ঠো নাম অহন্তি ৱদতি, যো ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযাদিং যথাভূতং পজানাতি, সো ৱুসিতৱা, ইতৰো অৱুসিতৱা অহঞ্চ তাদিসোতি. অযমেৱাতি অযং চক্খুস্মিং ‘‘নেতং মমা’’তিআদিনা তিণ্ণং গাহানং অভাৱো এৱ.
পঠমছফস্সাযতনসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. দুতিযছফস্সাযতনসুত্তৱণ্ণনা
৭২. অপুনব্ভৱোতি পুনব্ভৱাভাৱো.
১১. ততিযছফস্সাযতনসুত্তৱণ্ণনা
৭৩. পনস্সসন্তি একংসেন নট্ঠোতি অযমেত্থ অত্থোতি আহ ‘‘অতিনট্ঠো’’তি, ধুৰতো এৱ নট্ঠোতি অত্থো.
ততিযছফস্সাযতনসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
মিগজালৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.