১৮. সমুদ্দৱগ্গো

১. পঠমসমুদ্দসুত্তৱণ্ণনা

২২৮. যদি ‘‘দুপ্পূৰণট্ঠেন সমুদ্দনট্ঠেনা’’তি ইমিনা অত্থদ্ৱযেন সাগৰো ‘‘সমুদ্দো’’তি ৱুচ্চতি, চক্খুস্সেৱেতং নিপ্পৰিযাযতো যুজ্জতীতি দস্সেতুং ‘‘যদী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ দুপ্পূৰণট্ঠেনাতি পূৰেতুং অসক্কুণেয্যভাৱেন. সমুদ্দনট্ঠেনাতি সব্বসো উপৰূপৰিপক্খিত্তগমনেন. মহাগঙ্গাদিমহানদীনং মহতা উদকোঘেন অনুসংৱচ্ছৰং অনুপক্খন্দমানোপি হি সমুদ্দো পাৰিপূৰিং ন গচ্ছতি, যঞ্চ ভূমিপদেসং ওত্থৰতি, তং সমুদ্দভাৱং নেতি, অভাৱং ৱা পাপুণাতি অপযাতে সমুদ্দোদকে, তং ৱা অনুদকভাৱপত্তিযা অতথমেৱ হোতি. কামঞ্চেস দুপ্পূৰণট্ঠো সমুদ্দনট্ঠো সাগৰে লব্ভতি, তথাপি তং দ্ৱযং চক্খুস্মিংযেৱ ৱিসেসতো লব্ভতীতি দস্সেন্তো ‘‘তস্স হী’’তিআদিমাহ. সমোসৰন্তন্তি সব্বসো নীলাদিভাগেহি ওসৰন্তং, আপাথং আগচ্ছন্তন্তি অত্থো. কাতুং ন সক্কোতি দুপ্পূৰণীযত্তা. সদোসগমনেন গচ্ছতি সত্তসন্তানস্স দুস্সনতো. দুস্সনট্ঠতা চস্স চক্খুদ্ৱাৰিকতণ্হাৱসেন ৱেদিতব্বা. যথা সমুদ্দে অপৰাপৰং পৰিৱত্তমানো ঊমিযা ৱেগো সমুদ্দস্সাতি ৱুচ্চতি, এৱং চক্খুসমুদ্দস্স পুৰতো অপৰাপৰং পৰিৱত্তমানং নীলাদিভেদং ৰূপাৰম্মণং চক্খুস্সাতি ৱত্তব্বতং অৰহতি অনঞ্ঞসাধাৰণত্তাতি ৱুত্তং ‘‘ৰূপমযো ৱেগো’’তি. অসমপেক্খিতেতি সম্মাদস্সনে ৰূপে মনাপভাৱং অমনাপভাৱঞ্চ গহেত্ৱা, ‘‘ইদং নাম মযা দিট্ঠ’’ন্তি অনুপধাৰেন্তস্স কেৱলং সমূহঘনৱসেন গণ্হন্তস্স গহণং অসমপেক্খনং. সহতীতি অধিভৱতি, তংনিমিত্তং কঞ্চি ৱিকাৰং নাপজ্জতি.

ঊমীতি ৱীচিযো. আৱট্টো আৱট্টনৱসেন পৱত্তং উদকং. গাহৰক্খসমকৰাদযো গাহৰক্খসো. যথা সমুদ্দে ঊমিযো উপৰূপৰি ৱত্তমানা অত্তনি পতিতপুগ্গলং অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা অনযব্যসনং আপাদেন্তি, তথা আৱট্টগাহৰক্খসা. এৱমেতে ৰাগাদযো কিলেসা সযং উপ্পন্নকসত্তে অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা অনযব্যসনং আপাদেন্তি, কিলেসুপ্পত্তিনিমিত্ততায সত্তানং অনযব্যসনাপত্তিহেতুভূতস্স ঊমিভযস্স আৰম্মণৱসেন চক্খুসমুদ্দো ‘‘সঊমিসাৱট্টো সগাহো সৰক্খসো’’তি ৱুত্তো.

ঊমিভযন্তি এত্থ ভাযতি এতস্মাতি ভযং, ঊমীৱ ভযং ঊমিভযং. কুজ্ঝনট্ঠেন কোধো. স্ৱেৱ চিত্তস্স চ অভিমদ্দনৱসেনুপ্পাদনত্থেন দড়্হং আযাসনট্ঠেন উপাযাসো. এত্থ চ অনেকৱাৰং পৱত্তিত্ৱা সত্তে অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা সীসং উক্খিপিতুং অদত্ৱা অনযব্যসননিপ্ফাদনেন কোধূপাযাসস্স ঊমিসদিসতা দট্ঠব্বা. তথা কামগুণা কিলেসাভিভূতে সত্তে মানে ৱিয ৰূপাদিৱিসযসঙ্খাতে অত্তনি সংসাৰেত্ৱা যথা ততো বহিভূতে নেক্খম্মে চিত্তম্পি ন উপ্পজ্জতি, এৱং আৱট্টেত্ৱা ব্যসনাপাদনেন আৱট্টসদিসতা দট্ঠব্বা. যদা পন গাহৰক্খসো আৰক্খৰহিতং অত্তনো গোচৰভূমিগতং পুৰিসং অভিভুয্য গহেত্ৱা অগোচৰে ঠিতম্পি গোচৰং নেত্ৱা ভেৰৱৰূপদস্সনাদিনা অত্তনো উপক্কমং কাতুং অসমত্থং কত্ৱা অন্ৱাৱিসিত্ৱা ৱণ্ণবলভোগআযুসুখেহি ৱিযোজেত্ৱা মহন্তং অনযব্যসনং আপাদেতি, এৱং মাতুগামোপি যোনিসোমনসিকাৰৰহিতং অৱীৰপুৰিসং অত্তনো ৰূপাদীহি পলোভনৱসেন অভিভুয্য গহেত্ৱা ৱা ৱীৰজাতিযম্পি ইত্থিকুত্তভূতেহি অত্তনো হাৱভাৱৱিলাসেহি ইত্থিমাযায অন্ৱাৱিসিত্ৱা ৱা অৱসং অত্তনো উপকাৰধম্মে সীলাদযো সম্পাদেতুং অসমত্থং কৰোন্তো গুণৱণ্ণাদীহি ৱিযোজেত্ৱা মহন্তং অনযব্যসনং আপাদেতি, এৱং মাতুগামস্স গাহৰক্খসসদিসতা দট্ঠব্বা. ঊমিভযন্তি লক্খণৱচনং. যথা হি ঊমি ভাযিতব্বট্ঠেন ভযং, এৱং আৱট্টগাহৰক্খসাপীতি ঊমিআদিভযেন সভযন্তি অত্থো ৱেদিতব্বো. অন্তং অৱসানং গতো, এৱং পাৰং নিব্বানং গতোতি ৱুচ্চতি.

পঠমসমুদ্দসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২-৩. দুতিযসমুদ্দসুত্তাদিৱণ্ণনা

২২৯-২৩০. কিলেসানং অল্লভাৱূপনযনন্তি আহ ‘‘তেমনট্ঠেনা’’তি. অৰিযসাৱকেতি অনাগামিনো. তে হি কামভৱৱসেন অতিন্ততায ন সমুন্না. তযো মচ্চূতি কিলেসাভিসঙ্খাৰদেৱপুত্তমাৰে. তীহি উপধীহীতি কিলেসাভিসঙ্খাৰকামগুণানং ৱসেন তীহি উপধীহি. খন্ধুপধিনা পন সো ন নিৰূপধি সউপাদিসেসস্সেৱ নিব্বানস্স অধিগতত্তা. গতোতি পটিপত্তিগমনেন গতো.

দুতিযসমুদ্দসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪-৬. খীৰৰুক্খোপমসুত্তাদিৱণ্ণনা

২৩১-২৩৩. অপ্পহীনট্ঠেনাতি মগ্গেন অসমুগ্ঘাটিতভাৱেন. অত্থীতি ৱিজ্জতি. সতি পচ্চযে ৱিজ্জমানকিচ্চকৰণতো পৰিযুট্ঠানং অপ্পকং মূসিকাৱিসং ৱিয পৰিত্তং নাম হোতি অপ্পানুভাৱত্তা. এৱৰূপাপীতি অপ্পকাপি. অস্সাতি অপ্পহীনকিলেসস্স. অধিমত্তানন্তি ইট্ঠানং ৰজনীযানং, ৱত্থুৱসেন পৰিত্তকম্পি ইট্ঠাৰম্মণং অধিমত্তমেৱ. তেনাহ ‘‘নখপিট্ঠিপ্পমাণম্পী’’তিআদি. দহৰোতিআদীনি তীণিপি পদানি. আভিন্দেয্যাতি ভিন্দেয্য. তং উভযন্তি তং চক্খুৰূপন্তি উভযম্পি আযতনং.

খীৰৰুক্খোপমসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. উদাযীসুত্তৱণ্ণনা

২৩৪. ইতিপীতি ইমিনাপি কাৰণেন. অনিচ্চেনাতি অনিচ্চভাৱেন অনত্তলক্খণং কথিতং. যস্মা হেতুপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণস্স উপ্পত্তি সতি চ উপ্পাদে নিৰোধেন ভৱিতব্বং, উপ্পাদৱযৱন্ততায অনিচ্চং ৱিঞ্ঞাণং, যদি চ অত্তা সিযা পচ্চযেহি ৱিনা সিজ্ঝেয্য, ন চ তথাস্স সিদ্ধি, তস্মা ‘‘ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা’’তি অনিচ্চতায অনত্ততা কথিতা.

উদাযীসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. আদিত্তপৰিযাযসুত্তৱণ্ণনা

২৩৫. কিলেসানং অনু অনু ব্যঞ্জনতো পৰিব্যত্তিযা উপ্পত্তিপচ্চযভাৱতো অনুব্যঞ্জনং, হত্থপাদাদিঅৱযৱাতি আহ – ‘‘হত্থা সোভনা’’তিআদি. নিমিত্তগ্গাহোতি কিলেসুপ্পত্তিযা নিমিত্তভূতো গাহো. সংসন্দেত্ৱা গহণন্তি অৱযৱে সমোধানেত্ৱা ‘‘ইত্থিপুৰিসো’’তিআদিনা একজ্ঝং গহণং. ৱিভত্তিগহণন্তি ৱিভাগেন অনৱসেসগ্গহণং. কুম্ভীলসদিসোতি কুম্ভীলগাহসদিসো. তেনাহ – ‘‘সব্বমেৱ গণ্হাতী’’তি হত্থপাদাদীসু তং তং কোট্ঠাসং ৱিভজিত্ৱা গহণং ৰত্তপাসদিসো জলূকগাহসদিসো. একজৱনৱাৰেপি লব্ভন্তীতি ইদং চক্খুদ্ৱাৰানুসাৰেন উপ্পন্নমনোদ্ৱাৰিকজৱনং সন্ধায ৱুত্তং.

নিমিত্তস্সাদেন গন্থিতন্তি যথাৱুত্তে নিমিত্তে অস্সাদগাহেন গন্থিতং সম্বদ্ধং. ভৱঙ্গেনেৱাতি মূলভৱঙ্গেনেৱ. কিলেসভযং দস্সেন্তোতি তথা কিলেসুপ্পত্তিযা সতি অকুসলচিত্তেন অন্তৰিতং চে মৰণচিত্তং ভৱেয্য, একন্ততো নিৰযে ৱা তিৰচ্ছানযোনিযা ৱা উপ্পত্তি সিযাতি কিলেসানং ভাযিতব্বং দস্সেন্তো. ‘‘সমযৱসেন ৱা এৱং ৱুত্ত’’ন্তি ৱত্ৱা তমত্থং ৱিৱৰন্তো ‘‘চক্খুদ্ৱাৰস্মিঞ্হী’’তিআদিমাহ. ৰত্তচিত্তং ৱাতি ৰাগৱসেন ৰত্তচিত্তং ৱা. দুট্ঠচিত্তেন কথং আৰম্মণৰসানুভৱনন্তি? দোমনস্সৱেদনুপ্পত্তি এৱ তস্স আৰম্মণৰসানুভৱনং দট্ঠব্বং. ইমস্স সমযস্সাতি মৰণসমযস্স.

উভিন্নং নাসচ্ছিদ্দানং মজ্ঝে ঠিত-অট্ঠিতুদনং সহ খুৰট্ঠেন ছিন্দনং. দণ্ডকৱাসীতি দীঘদণ্ডকা মহাৱাসি. নিপজ্জিত্ৱা নিদ্দোক্কমনন্তি ইমিনা পচলাযিকনিদ্দং পটিক্খিপতি. তত্থ হি কদাচি অন্তৰা মিচ্ছাৱিতক্কানং সল্লকানং অৱসৰো সিযা, নত্থেৱ নিপজ্জিত্ৱা মহানিদ্দং ওক্কন্তকালে. ৱিতক্কানন্তি মিচ্ছাৱিতক্কানং.

আদিত্তপৰিযাযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯-১০. পঠমহত্থপাদোপমসুত্তাদিৱণ্ণনা

২৩৬-২৩৭. নৱমং ‘‘পঞ্ঞাযতী’’তি ৱুচ্চমানে বুজ্ঝনকানং অজ্ঝাসযৱসেন ৱুত্তন্তি আহ – ‘‘দসমে ন হোতীতি ৱুচ্চমানে’’তিআদি. এত্তকমেৱ হি দ্ৱিন্নং সুত্তানং ৱিসেসোতি.

পঠমহত্থপাদোপমসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমুদ্দৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.