১৫. নৱপুৰাণৱগ্গো

১. কম্মনিৰোধসুত্তৱণ্ণনা

১৪৬. সম্পতি ৱিজ্জমানস্স চক্খুস্স তংনিব্বত্তস্স কম্মস্স চ অধিপ্পেতত্তা ‘‘ন চক্খু পুৰাণং, কম্মমেৱ পুৰাণ’’ন্তি ৱত্ৱা যথা তস্স চক্খুস্স পুৰাণপৰিযাযো ৱুত্তো, তং দস্সেন্তো আহ – ‘‘কম্মতো পনা’’তিআদি. পচ্চযনামেনাতি পুৰিমজাতিসংসিদ্ধত্তা ‘‘পুৰাণ’’ন্তি ৱত্তব্বস্স পচ্চযভূতস্স কম্মস্স নামেন. এৱং ৱুত্তন্তি ‘‘পুৰাণকম্ম’’ন্তি এৱং ৱুত্তং. পচ্চযেহি অভিসমাগন্ত্ৱা কতন্তি তণ্হাৱিজ্জাদিপচ্চযেহি অভিমুখভাৱেন সমাগন্ত্ৱা সমেচ্চ নিব্বত্তিতং. চেতনাযাতি কম্মচেতনায. পকপ্পিতন্তি অভিসমীহিতং. ৱেদনাযাতি অত্তানং নিস্সায আৰম্মণং কত্ৱা পৱত্তায ৱেদনায. ৱত্থূতি নিব্বত্তিকাৰণং পৱত্তট্ঠানন্তি ৱিপস্সনাপঞ্ঞায পস্সিতব্বং. কম্মস্স নিৰোধেনাতি কিলেসানং অনুপ্পাদনিৰোধসিদ্ধেন কম্মস্স নিৰোধেন. ৱিমুত্তিং ফুসতীতি অৰহত্তফলৱিমুত্তিং পাপুণাতি. আৰম্মণভূতো নিৰোধো নিব্বানং ‘‘কম্মনিৰোধো’’তি ৱুচ্চতি, ‘‘কম্মং নিৰুজ্ঝতি এত্থা’’তি কত্ৱা. ‘‘ঝাযথ, ভিক্খৱে, মা পমাদত্থা’’তি ৱুত্তত্তা ‘‘পুব্বভাগৱিপস্সনা কথিতা’’তি ৱুত্তং.

কম্মনিৰোধসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২-৫. অনিচ্চনিব্বানসপ্পাযসুত্তাদিৱণ্ণনা

১৪৭-১৫০. নিব্বানস্সাতি নিব্বানাধিগমস্স, কিলেসনিব্বানস্সেৱ ৱা. উপকাৰপটিপদন্তি উপকাৰাৱহং পটিপদং. চতূসূতি দুতিযাদীসু চতূসু. নিব্বানসপ্পাযা পটিপদা দেসিতাতি কত্ৱা ‘‘সহ ৱিপস্সনায চত্তাৰো মগ্গা কথিতা’’তি ৱুত্তং.

অনিচ্চনিব্বানসপ্পাযসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬-৭. অন্তেৱাসিকসুত্তাদিৱণ্ণনা

১৫১-১৫২. অন্ত-সদ্দো সমীপত্থে ৱত্ততি ‘‘উদকন্তং ৱনন্ত’’ন্তিআদীসু, কিলেসো পন অতিআসন্নে ৱসতি অব্ভন্তৰৱুত্তিতাযাতি ‘‘অন্তেৱাসিক’’ন্তি ৱুত্তো ৱিভত্তিঅলোপেন যথা ‘‘ৱনেকুসলো, কূলেৰুক্খা’’তি. তেনাহ – ‘‘অনন্তেৱাসিকন্তি অন্তোৱসনকিলেসৱিৰহিত’’ন্তি. আচৰণককিলেসৱিৰহিতন্তি সমুদাচৰণকিলেসৰহিতং. অন্তো অস্স ৱসন্তীতি অস্স পুগ্গলস্স অন্তো অব্ভন্তৰে চিত্তে ৱসন্তি পৱত্তন্তি. তে এতং অধিভৱন্তীতি তে কিলেসা এতং পুগ্গলং অভিভৱিত্ৱা অত্তনো ৱসে ৱত্তেন্তি. তেনাহ – ‘‘অজ্ঝোত্থৰন্তি সিক্খাপেন্তি ৱা’’তি. তেহি আচৰিযেহীতি তেহি কিলেসসঙ্খাতেহি সত্তে অত্তনো গতিযং ঠপেন্তেহি আচৰিযেহি. সত্তমং হেট্ঠা কথিতনযমেৱাতি যস্মা হেট্ঠা খন্ধৱসেন দেসনা আগতা, ইধ আযতনৱসেনাতি অযমেৱ ৱিসেসো.

অন্তেৱাসিকসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. অত্থিনুখোপৰিযাযসুত্তৱণ্ণনা

১৫৩. পৰিযাযতি পৰিগচ্ছতি ফলং এতস্সাতি পৰিযাযো হেতূতি আহ – ‘‘যং পৰিযাযন্তি যং কাৰণ’’ন্তি. পচ্চক্খদিট্ঠে অৱিপৰীতে অত্থে পৱত্তসদ্ধা পচ্চক্খসদ্ধা যথা ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাখাতো ধম্মো’’তি (ম. নি. ১.২৮৮) চ. এৱং কিৰাতি ইতি কিৰায উপ্পন্নো সদ্দহনাকাৰো সদ্ধাপতিৰূপকো. এতন্তি ‘‘অঞ্ঞত্ৰেৱ সদ্ধাযা’’তি এতং ৱচনং. ৰুচাপেত্ৱাতি কিঞ্চি অত্থং অত্তনো মতিযা ৰোচেত্ৱা. খমাপেত্ৱাতি তস্সেৱ ৱেৱচনং, চিত্তং তথা খমাপেত্ৱা. তেনাহ – ‘‘অত্থেতন্তি গহণাকাৰো’’তি. পৰম্পৰাগতস্স অত্থস্স এৱং কিৰস্সাতি অনুস্সৱনং. কাৰণং চিন্তেন্তস্সাতি যুত্তিং চিন্তেন্তস্স. কাৰণং উপট্ঠাতীতি ‘‘সাধূ’’তি অত্তনো চিত্তস্স উপতিট্ঠতি. অত্থেতন্তি ‘‘এতং কাৰণং এৱমযমত্থো যুজ্জতী’’তি চিত্তেন গহণং. আকাৰপৰিৱিতক্কোতি যুত্তিপৰিকপ্পনা. লদ্ধীতি নিচ্ছযেন গহণং, সা চ খো দিট্ঠি অযাথাৱগ্গহণেন অঞ্ঞাণমেৱাতি দট্ঠব্বং. তন্তি লদ্ধিং. অত্থেসাতি এসা লদ্ধি মম উপ্পন্না অত্থি যুত্তৰূপা হুত্ৱা উপলব্ভতি. এৱং গহণাকাৰো দিট্ঠিনিজ্ঝানক্খন্তি নাম, পঠমুপ্পন্নলদ্ধিসঙ্খাতায দিট্ঠিযা নিজ্ঝানং খমনাকাৰো দিট্ঠিনিজ্ঝানক্খন্তি নাম. পঞ্চ ঠানানীতি যথাৱুত্তানি সদ্ধাদীনি পঞ্চ কাৰণানি. মুঞ্চিত্ৱা অগ্গহেত্ৱা. হেট্ঠিমমগ্গৱজ্ঝানং ৰাগাদীনং অভাৱং সন্ধায ‘‘নত্থি মে অজ্ঝত্তং ৰাগদোসমোহো’’তি অযং সেক্খানং পচ্চৱেক্খণা, সব্বসো অভাৱং সন্ধায অসেক্খানন্তি আহ – ‘‘সেক্খাসেক্খানং পচ্চৱেক্খণা কথিতা’’তি. ‘‘সন্তং ৱা অজ্ঝত্ত’’ন্তিআদিনা সেক্খানং, ‘‘অসন্তং ৱা অজ্ঝত্ত’’ন্তিআদিনা অসেক্খানং পচ্চৱেক্খণা কথিতাতি দট্ঠব্বং.

অত্থিনুখোপৰিযাযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯-১০. ইন্দ্ৰিযসম্পন্নসুত্তাদিৱণ্ণনা

১৫৪-১৫৫. ‘‘সম্পন্নসীলা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথা’’তিআদীসু (ম. নি. ১.৬৪) ৱিয পৰিপুণ্ণত্থো ইধ সম্পন্ন-সদ্দোতি আহ ‘‘পৰিপুণ্ণিন্দ্ৰিযো’’তি. ইন্দ্ৰিযেহি সমন্নাগতত্তা পৰিপুণ্ণিন্দ্ৰিযো নাম হোতীতি সম্বন্ধো. এৱং সতি সমন্নাগমসম্পত্তি ৱুত্তা হোতীতি আসঙ্কন্তো ‘‘চক্খাদীনি ৱা’’তিআদিমাহ. তং সন্ধাযাতি দুতিযৱিকপ্পেন ৱুত্তমত্থং সন্ধায. হেট্ঠা খন্ধিযৱগ্গে খন্ধৱসেন দেসনা আগতা, ইধ আযতনৱসেনাতি আহ ‘‘ৱুত্তনযমেৱা’’তি.

ইন্দ্ৰিযসম্পন্নসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নৱপুৰাণৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ততিযো পণ্ণাসকো.