৭. খজ্জনীযসুত্তৱণ্ণনা

৭৯. ৱিপস্সনাৱসেনাতি এতৰহি ৰূপৱেদনাদযো অনুস্সৰিত্ৱা ‘‘পুব্বেপাহং এৱংৱেদনো অহোসি’’ন্তি অতীতানং ৰূপৱেদনাদীনং পচ্চুপ্পন্নেহি ৱিসেসাভাৱদস্সনা ৱিপস্সনা, তস্সা ৱিপস্সনায ৱসেন. য্ৱাযং ‘‘ন ইদং অভিঞ্ঞাৱসেনা’’তি পটিক্খেপো কতো, তস্স কাৰণং দস্সেন্তো ‘‘অভিঞ্ঞাৱসেন হী’’তিআদিমাহ. খন্ধপটিবদ্ধা নাম গোত্তৱণ্ণহাৰাদযো. এৱং অনুস্সৰন্তোতি যথাৱুত্তৱিপস্সনাৱসেন অনুস্সৰন্তো. সভাৱধম্মানং এৱ অনুস্সৰণস্স ৱুত্তত্তা ‘‘সুঞ্ঞতাপব্ব’’ন্তি ৱুত্তং.

যস্মা তে এৱ ৰূপাদযো নেৱ অত্তা, ন অত্তনিযা অসাৰা অনিস্সৰা, তস্মা ততো সুঞ্ঞা, তেসং ভাৱো সুঞ্ঞতা, তস্সা লক্খণং ৰুপ্পনাদিকং দস্সেতুং.

কিঞ্চাতি হেতুঅত্থজোতকে কাৰণে পচ্চত্তৱচনন্তি আহ ‘‘কিঞ্চাতি কাৰণপুচ্ছা, কেন কাৰণেন ৰূপং ৱদেথা’’তি. এতন্তি এতং ভূতুপাদাযভেদং ধম্মজাতং. কেন কাৰণেন ৰূপং নামাতি কিং কাৰণং নিস্সায ৰূপন্তি ৱুচ্চতীতি অত্থো. কাৰণুদ্দেসোতি কাৰণস্স উদ্দিসনং. ৰুপ্পতীতি এত্থ ৰূপং নাম সীতাদিৱিৰোধিপচ্চযসন্নিপাতেন ৱিসদিসুপ্পত্তি. তেনাহ ‘‘সীতেনপী’’তিআদি. পব্বতপাদেতি চক্কৱাড়পব্বতপাদে, সো পন তত্থ অচ্চুগ্গতো পাকাৰো ৱিয ঠিতো. তথা হি তত্থ সত্তা ওলম্বন্তা তিট্ঠন্তি. হত্থপাসাগতাতি হত্থপাসং আগতা উপাগতা. তত্থাতি তস্মিং হত্থপাসাগতে সত্তে. ছিজ্জিত্ৱাতি মুচ্ছাপত্তিযা মুচ্চিত্ৱা, অঙ্গপচ্চঙ্গউচ্ছেদৱসেন ৱা পৰিচ্ছিজ্জিত্ৱা. অচ্চন্তখাৰে উদকেতি আতপসন্তাপাভাৱেন অতিসীতভাৱমেৱ সন্ধায অচ্চন্তখাৰতা ৱুত্তা সিযা. ন হি তং কপ্পসণ্ঠানউদকং সম্পত্তিকৰমহামেঘৱুট্ঠং পথৱীসন্ধাৰকং কপ্পৱিনাসউদকং ৱিয খাৰং ভৱিতুং অৰহতি, তথা সতি পথৱীপি ৱিলীযেয্যাতি. মহিংসকৰট্ঠং নাম হিমৱন্তপদেসে একং ৰট্ঠং.

অৱীচিমহানিৰযেতি সউস্সদং অৱীচিনিৰযং ৱুত্তং. গঙ্গাপিট্ঠেতি গঙ্গাতীৰে.

সৰন্তা গচ্ছন্তীতি সৰীসপপদস্স অত্থং ৱদতি. এতন্তি ৰুপ্পনং. যথা কঠিনতা পথৱিযা পচ্চত্তলক্খণং, এৱং ৰুপ্পনং ৰূপক্খন্ধস্স পচ্চত্তলক্খণং, সভাৱভূতলক্খণন্তি অত্থো.

পুৰিমসদিসন্তি পুৰিমে ৰূপক্খন্ধে ৱুত্তেন সদিসং. তং ‘‘কিন্তি কাৰণপুচ্ছা’’তিআদিনা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. সুখং ইট্ঠাৰম্মণং. সুখাদীনং ৱেদনানং. পচ্চযতোতি আৰম্মণপচ্চযতো. অযমত্থোতি ‘‘সুখাৰম্মণং সুখন্তি ৱুচ্চতী’’তি অযমত্থো. উত্তৰপদলোপেন হেস নিদ্দেসো. ৱেদযতীতি অনুভৱতি. ৱেদযিতলক্খণাতি অনুভৱনলক্খণা.

নীলপুপ্ফেতি নীলৱণ্ণপুপ্ফে. ৱত্থে ৱাতি নীলৱত্থে. ৱা-সদ্দেন ৱণ্ণধাতুআদিং সঙ্গণ্হাতি. অপ্পনং ৱা ঝানং ৱাপেন্তো. উপ্পজ্জনসঞ্ঞাপীতি যং কিঞ্চি নীলং ৰূপাযতনং আৰব্ভ উপ্পজ্জনসঞ্ঞাপি, যা পকিণ্ণকসঞ্ঞাতি ৱুচ্চতি.

ৰূপত্তাযাতি ৰূপভাৱায. যাগুমেৱাতি যাগুভাৱিনমেৱ ৱত্থুং. যাগুত্তায যাগুভাৱায. পচতি নাম পুগ্গলো. এৱন্তি যথা যাগুআদিৱত্থুং পুৰিসো যাগুআদিঅত্থায পচতি নিপ্ফাদেতি, অযং এৱং ৰুপ্পনাদিসভাৱে ধম্মসমূহে যথাসকং পচ্চযেহি অভিসঙ্খৰিযমানে চেতনাপধানো ধম্মসমূহো পৱত্তনত্থং ৱিসেসপচ্চযো হুত্ৱা তে অভিসঙ্খৰোতি নিৰোপেতি নিব্বত্তেতি. তেনাহ ‘‘পচ্চযেহী’’তিআদি. ৰূপমেৱাতি ৰূপসভাৱমেৱ, ন অঞ্ঞং সভাৱং. অভিসঙ্খৰোতীতি ইতৰেহি পচ্চযধম্মেহি অধিকং সুট্ঠু পচ্চযতং কৰোতি. ‘‘উপগচ্ছতি যাপেতি আযূহতী’’তি তস্সেৱ ৱেৱচনানি. অভিসঙ্খৰণমেৱ হি আযূহনাদীনি. নিব্বত্তেতীতি তেসং ধম্মানং ৰুপ্পনাদিভাৱেন নিব্বত্তিযা পচ্চযো হোতীতি অত্থো. চেতযিতলক্খণস্স সঙ্খাৰস্সাতি ইদং সঙ্খাৰক্খন্ধধম্মানং চেতনাপধানত্তা ৱুত্তং. তথা হি ভগৱা সুত্তন্তভাজনীযে সঙ্খাৰক্খন্ধং ৱিভজন্তেন চেতনাৱ ৱিভত্তা.

ৱাতিঙ্গণং ব্ৰহতিফলং. চতুৰস্সৱল্লীতি তিৱুতালতা. অখাৰিকন্তি খাৰৰসৰহিতং, তং পন পণ্ণফলাদি. যত্থ লোণৰসো অধিকো, তং লোণিকন্তি আহ ‘‘লোণযাগূ’’তিআদি. অম্বিলাদিভেদং ৰসং.

আকাৰসণ্ঠানগহণৱসেনাতি নীলপীতাদিআকাৰগহণৱসেন চেৱ ৱট্টচতুৰস্সাদিসণ্ঠানগহণৱসেন চ. ৱিনাপি আকাৰসণ্ঠানাতি আকাৰসণ্ঠানেহি ৱিনা, তে ঠপেত্ৱাপি. পচ্চত্তভেদগহণৱসেনাতি তস্স তস্স আৰম্মণস্স পভেদগহণৱসেন. অসম্মোহতোতি যাথাৱতো. ৱিসেসো ৱিসেসত্থদীপনতো, অৱিসেসো অযং ধম্মো অৱিসেসদীপনতো. তেনাহ ‘‘ৱিসেসো ৱেদিতব্বো’’তি. জাননঞ্হি অৱিসিট্ঠং, তং সমাসপদতো উপসগ্গা ৱিসেসেন্তি. তথা হি সঞ্জাননপদং পচ্চভিঞ্ঞাণনিমিত্তং আকাৰগহণমত্তং বোধেতি, ৱিজাননপদং ততো ৱিসিট্ঠৱিসযগহণং. পজাননপদং পন ততোপি ৱিসিট্ঠতৰং পকাৰতো অৱবোধং বোধেতি. তেনাহ ‘‘তস্সাপী’’তিআদি. আৰম্মণসঞ্জাননমত্তমেৱাতি নীলাদিভেদস্স আৰম্মণস্স সল্লক্খণমত্তমেৱ. অৱধাৰণেন লক্খণপটিৱেধত্তং নিৱত্তেতি. তেনাহ ‘‘অনিচ্চ’’ন্তিআদি. ঞাণসম্পযুত্তচিত্তেহি ৱিপস্সন্তস্স ৱিপস্সনায পগুণভাৱে সতি ঞাণৱিপ্পযুত্তেন চিত্তেনপি ৱিপস্সনা হোতিযেৱাতি আহ ‘‘অনিচ্চাদিৱসেন লক্খণপটিৱেধঞ্চ পাপেতী’’তি. পটিৱেধন্তি চ উপলদ্ধিমেৱ ৱদতি, ন পটিৱিজ্ঝনং. তেনাহ ‘‘উস্সক্কিত্ৱা পনা’’তিআদি. উস্সক্কিত্ৱাতি উস্সক্কাপেত্ৱা মগ্গপাতুভাৱম্পি পাপেতি অসম্মোহসভাৱত্তা. যথা লক্খণপটিৱেধকালে সঞ্জাননলক্খণৱসেন সঞ্ঞাণঅনুৰূপৱসেনেৱ পৱত্তং, এৱং ৱিঞ্ঞাণৱিজাননৱসেন ৱাযং অনুৰূপৱসেনেৱ পৱত্ততীতি দট্ঠব্বং.

ইদানি তমত্থং হেৰঞ্ঞিকাদিউপমায ৱিভাৱেতুং ‘‘যথা হী’’তিআদিমাহ. হিৰঞ্ঞং ৱুচ্চতি কহাপণং, হিৰঞ্ঞজাননে নিযুত্তো হেৰঞ্ঞিকো. লোকৱোহাৰে অজাতা অসঞ্জাতা বুদ্ধি এতস্সাতি অজাতবুদ্ধি, বালদাৰকো. ৱোহাৰকুসলো গামৱাসী পুৰিসো গামিকপুৰিসো. উপভোগপৰিভোগাৰহত্তা উপভোগপৰিভোগং. তম্বকংসমযত্তা কূটো. মহাসাৰত্তা ছেকো. অড্ঢসাৰত্তা কৰটো. নিহীনসাৰত্তা সণ্হো. এত্থ চ যথা হেৰঞ্ঞিকো কহাপণং চিত্তাদিভাৱতো উদ্ধং কূটাদিভাৱং ৰূপদস্সনাদিৱসেন উপ্পত্তিট্ঠানতোপি জানন্তো অনেকাকাৰতো জানাতি, এৱং পঞ্ঞা আৰম্মণং নানপ্পকাৰতো জানাতি পটিৱিজ্ঝতি, তায সদ্ধিং পৱত্তমানৱিঞ্ঞাণম্পি যথাৱিসযং আৰম্মণং জানাতি.

এৱং স্ৱাযং নেসং জাননে ৱিসেসো অঞ্ঞেসং অৱিসযো, বুদ্ধানং এৱ ৱিসযোতি ইদং ৱিসেসং মিলিন্দপঞ্হেন ৱিভাৱেতুং ‘‘তেনাহা’’তিআদিমাহ, তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

অত্তসুঞ্ঞানং সভাৱধম্মানং ধম্মমত্ততায কথিতত্তা ‘‘অনত্তলক্খণং কথেত্ৱা’’তি ৱুত্তং. হেট্ঠিমমগ্গা চ যদি অধিগতা, অৰহত্তস্স অনধিগতত্তা ‘‘একদেসমত্তেনা’’তি ৱুত্তং, তং অনিচ্চলক্খণং দস্সেতুং ইদং পব্বমাৰদ্ধং, ইতৰানি দ্ৱে লক্খণানি তস্স পৰিহাৰভাৱেনাতি অধিপ্পাযো.

যস্মা পনেত্থ ‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে’’তিআদিদেসনায তীসু লক্খণেসু ইদমেৱ পধানভাৱেন দস্সিতং, ইদং অপ্পধানভাৱেনাতি ন সক্কা ৱত্তুং, তস্মা ‘‘তীণি লক্খণানি সমোধানেত্ৱা দস্সেতুম্পী’’তি ৱুত্তং. অপচিনাতীতি অপচযগামিধম্মে নিৱত্তেতি একংসতো অপচযগামিপটিপদায পৰিপূৰণতো. তেনাহ ‘‘নো আচিনাতী’’তিআদি. ৱট্টং ৱিনাসেতীতি ৱিধমতি অদস্সনং গমেতি. নেৱ চিনাতীতি ন ৱড্ঢেতি. তদেৱাতি তং ৱট্টং এৱ. ৱিস্সজ্জেতীতি ছড্ডেতি. ৱিকিৰতীতি ৱিদ্ধংসেতি. ৱিধূপেতীতি ৱট্টত্তযসঙ্খাতং অগ্গিক্খন্ধং ৱিগতধূমং ৱিগতসন্তাপং কৰোতীতি অত্থোতি আহ ‘‘নিব্বাপেতী’’তি.

এৱং পস্সন্তিআদি অনাগামিফলে ঠিতস্স অৰিযসাৱকস্স অগ্গমগ্গফলাধিগমায দেসনাতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘ৱট্টং ৱিনাসেত্ৱা ঠিতং মহাখীণাসৱং দস্সেস্সামী’’তি. খীণাসৱস্স অনাগতভাৱদস্সনংযেৱ, সব্বা চাযং হেট্ঠিমা দেসনা সুদ্ধৱিপস্সনাকথা, সহপঠমমগ্গা ৱা সহৱিজ্জূপমধম্মা ৱা ৱিপস্সনাকথাতি দস্সেন্তো ‘‘এত্তকেন ঠানেনা’’তিআদিমাহ.

নমস্সন্তিযেৱ মহতা গাৰৱবহুমানেন. তেনাহ ‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞা’’তিআদি. তত্থ নিদস্সনং দস্সেন্তো ‘‘আযস্মন্তং নীতত্থেৰং ৱিযা’’তি ৱত্ৱা তমত্থং ৱিভাৱেতুং ‘‘থেৰো’’তিআদিমাহ. তত্থ খুৰগ্গেযেৱাতি কেসোৰোপনত্থং খুৰধাৰায অগ্গে সীসে ঠপিতে তচপঞ্চককম্মট্ঠানমুখেন ভাৱনং অনুযুঞ্জন্তো অৰহত্তং পত্ৱা. ব্ৰহ্মৱিমানাতি ব্ৰহ্মানং নিৱাসভূতা ৱিমানা.

খজ্জনীযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.