৩. ভাৰৱগ্গো

১. ভাৰসুত্তৱণ্ণনা

২২. উপাদানানং আৰম্মণভূতা খন্ধা উপাদানক্খন্ধা. পৰিহাৰভাৰিযট্ঠেনাতি পৰিহাৰস্স ভাৰিযভাৱেন গৰুতৰভাৱেন. ৱুত্তমেৱ অত্থং পাকটং কাতুং ‘‘এতেসঞ্হী’’তিআদিমাহ. তত্থ যস্মা এতানি ঠানগমনাদীনি ৰূপাৰূপধম্মানং পঙ্গুলজচ্চন্ধানং ৱিয অঞ্ঞমঞ্ঞূপস্সযৱসেন ইজ্ঝন্তি, ন পচ্চেকং, তস্মা ‘‘এতেস’’ন্তি অৱিসেসৱচনং কতং. পুগ্গলন্তি খন্ধসন্তানং ৱদতি. খন্ধসন্তানো হি অৱিচ্ছেদেন পৱত্তমানো যাৱ পৰিনিব্বানা খন্ধভাৰং ৱহন্তো ৱিয লোকে খাযতি তব্বিনিমুত্তস্স সত্তস্স অভাৱতো. তেনাহ ‘‘পুগ্গলো’’তিআদি. ভাৰহাৰোতি জাতোতি ভাৰহাৰো নাম জাতো.

পুনব্ভৱকৰণং পুনব্ভৱো, তং ফলং অৰহতি, তত্থ নিযুত্তাতি ৱা পোনোভৱিকা. তব্ভাৱসহগতং যথা ‘‘সনিদস্সনা ধম্মা’’তি, ন সংসট্ঠসহগতং, নাপি আৰম্মণসহগতং. ‘‘তত্ৰ তত্ৰা’’তি যং যং উপ্পত্তিট্ঠানং, ৰূপাদিআৰম্মণং ৱা পত্ৱা তত্ৰতত্ৰাভিনন্দিনী. তেনাহ ‘‘উপপত্তিট্ঠানে ৱা’’তিআদি. পঞ্চকামগুণিকোতি পঞ্চকামগুণাৰম্মণো. ৰূপাৰূপূপপত্তিভৱে ৰাগো ৰূপাৰূপভৱৰাগো. ঝাননিকন্তি ঝানসঙ্খাতে কম্মভৱে ৰাগো. সস্সতাদিট্ঠীতি ভৱদিট্ঠি, তংসহগতো ৰাগো. অযন্তি ৰাগো ভৱতণ্হা নাম. উচ্ছেদদিট্ঠি ৱিভৱদিট্ঠি নাম, তংসহগতো ছন্দৰাগো ৱিভৱতণ্হা নাম. এস পুগ্গলো খন্ধভাৰং আদিযতি তণ্হাৱসেন পটিসন্ধিগ্গহণতো. ‘‘অসেসমেত্থ তণ্হা ৱিৰজ্জতি পলুজ্জতি নিৰুজ্ঝতি পহীযতী’’তিআদিনা সব্বপদানি নিব্বানৱসেনেৱ ৱেদিতব্বানীতি আহ ‘‘সব্বং নিব্বানস্সেৱ ৱেৱচন’’ন্তি.

ভাৰসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. পৰিঞ্ঞসুত্তৱণ্ণনা

২৩. পৰিজানিতব্বেতি পহানপৰিঞ্ঞায পৰিজানিতব্বে. তথা পৰিজাননঞ্চ তত্থ ছন্দৰাগপ্পহানং, তেসং অতিক্কমোতি আহ ‘‘সমতিক্কমিতব্বেতি অত্থো’’তি. অচ্চন্তপৰিঞ্ঞন্তি নিব্বানং ৱদতি. তেনাহ ‘‘সমতিক্কমন্তি অত্থো’’তি.

পৰিঞ্ঞসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. অভিজানসুত্তৱণ্ণনা

২৪. ঞাতপৰিঞ্ঞা কথিতা ‘‘অভিৱিসিট্ঠায পঞ্ঞায জানন’’ন্তি কত্ৱা. দুতিযপদেনাতি ‘‘পৰিজান’’ন্তি পদেন. ততিযচতুত্থেহীতি ‘‘ৱিৰাজযং পজহ’’ন্তি পদেহি.

অভিজানসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪-৯. ছন্দৰাগসুত্তাদিৱণ্ণনা

২৫-৩০. ধাতুসংযুত্তে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বানি, কেৱলঞ্হি এত্থ খন্ধৱসেন দেসনা আগতা, তত্থ ধাতুৱসেনাতি অযমেৱ ৱিসেসো. চত্তাৰি সচ্চানি কথিতানি অস্সাদাদীনৱনিস্সৰণৱসেন দেসনায পৱত্তত্তা.

ছন্দৰাগসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. অঘমূলসুত্তৱণ্ণনা

৩১. অঘং ৱুচ্চতি পাপং, অঘনিমিত্ততায অঘং দুক্খং. ইদঞ্হি দুক্খং নাম ৱিসেসতো পাপহেতুকং কম্মফলসঞ্ঞিতং. তথা ৱট্টদুক্খং অৱিজ্জাতণ্হামূলকত্তা. অঘস্স নিমিত্ততায অঘং দুক্খং. ৱট্টানুসাৰী মহাজনো হি দুক্খাভিভূতো তস্স পতিকাৰং মঞ্ঞমানো তং তং কৰোতীতি.

অঘমূলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১১. পভঙ্গুসুত্তৱণ্ণনা

৩২. পভিজ্জনসভাৱন্তি খণে খণে পভঙ্গুসভাৱং.

পভঙ্গুসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ভাৰৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.