৯. সুন্দৰিকসুত্তৱণ্ণনা

১৯৫. আনেত্ৱা হুনিতব্বতো আহুতি. সপ্পিমধুপাযসাদীহি অগ্গিং জুহোতি এত্থাতি অগ্গিহুত্তং, সাধিট্ঠানং ৱেদিতব্বং. তেনাহ ‘‘অগ্যাযতন’’ন্তিআদি. সুৱিসোধিতো চস্সাতি নিহীনজাতিকানং অনেন সুট্ঠু ৱিসোধিতো চ ভৱেয্য. ‘‘মে’’তি পদং আনেত্ৱা সম্বন্ধো.

অফলং কৰোতীতি ইতো পট্ঠায যাৱ দেমীতি পদং. তাৱ অনন্তৰসুত্তৱণ্ণনায আগতসদিসমেৱাতি পেয্যালৱসেন ঠপেসি, ন সপ্পিসঙ্খাৰট্ঠপনং. হিমপাতস্স চ সীতৱাতস্স চ পটিবাহনত্থন্তি অকাৰণমেতন্তি তং অনাদিযিত্ৱা অঞ্ঞমেৱ সুকাৰণং দস্সেতুং ‘‘পটিবলোৱা’’তিআদি ৱুত্তং. সঞ্জানিত্ৱাতি ‘‘নাযং ব্ৰাহ্মণো’’তি সঞ্জানিত্ৱা.

নীচকেসন্তন্তি ৰস্সকেসন্তং. ব্ৰাহ্মণানং সুদ্ধিঅত্থা সিখাতি আহ ‘‘পৱত্তমত্তম্পি, সিখং অদিস্ৱা’’তি, ‘‘পৰমহংসপৰিক্খাদিনা’’তি কেচি.

অকাৰণং দক্খিণেয্যভাৱস্স জাতি অদক্খিণেয্যভাৱহেতূনং পাপধম্মানং অপটিক্খেপভাৱতো. এতন্তি সীলাদিভেদং চৰণং. দক্খিণেয্যভাৱস্স কাৰণং অদক্খিণেয্যভাৱকাৰকপাপধম্মানং তদঙ্গাদিৱসেন পজহনতো. অস্সাতি ব্ৰাহ্মণস্স. তমত্থন্তি তং দক্খিণেয্যভাৱস্স কাৰণতাসঙ্খাতমত্থং উপমায ৱিভাৱেন্তো. সালাদিকট্ঠা জাতোৱাতি সালাদিৱিসুদ্ধকট্ঠাৱ জাতো. সাপানদোণিআদিঅৱিসুদ্ধকট্ঠা জাতো অগ্গিকিচ্চং ন চ ন কৰোতি. এৱন্তি যথা অগ্গি যতো কুতোচি জাতোপি অগ্গিকিচ্চং কৰোতিযেৱ, এৱং চণ্ডালকুলাদীসু জাতোপি দক্খিণেয্যো ন ন হোতি গুণসম্পদাৱসেন অৰিযানং ৱংসে পজাতত্তাতি আহ ‘‘গুণসম্পত্তিযা জাতিমা’’তি. ধিতিযা গুণসম্পত্তিযা পমুখভাৱং দস্সেতুং ‘‘সো হী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ ধিতিযাতি ৱীৰিযেন. তঞ্হি অনুপ্পন্নানং কুসলধম্মানং উপ্পাদনপৰিব্ৰূহনেহি তে ধাৰেতি. হিৰিযা দোসে নিসেধেতি, সম্মদেৱ পাপানং জিগুচ্ছনে সতি তেসং পৱত্তিযা অৱসৰো এৱ নত্থি. মোনধম্মেন ঞাণসঙ্খাতেন ওত্তপ্পধম্মেন. কাৰণাকাৰণজাননকোতি তেসং তেসং ধম্মানং যথাভূতং ঠানং, পাপধম্মানং ৱা ৱিপ্পকাৰসভাৱট্ঠানং জাননকো.

পৰমত্থসচ্চেন নিব্বানেন আৰম্মণপচ্চযভূতেন অৰিযমগ্গেন দন্তো. ইন্দ্ৰিযদমেনাতি ততো এৱ অৰিযেন ইন্দ্ৰিযসংৱৰেন উপগতো. ৱিদন্তি তেহি সচ্চানীতি ৱেদা. মগ্গৱেদানং অন্তন্তি অৰিযফলং. কিলেসানং অন্তন্তি তেসং অনুপ্পাদনিৰোধট্ঠানং. যঞ্ঞোতি অগ্গফলং. নিৰত্থকন্তি অফলং তেসং অনাগমনতো, আগতানম্পি অগ্গদক্খিণেয্যাভাৱতো. জুহতি দেতি.

সুযিট্ঠন্তি সুদানং অগ্গদক্খিণেয্যলাভেন. সুহুতন্তি তস্সেৱ ৱেৱচনং. অথ ৱা সুযিট্ঠন্তি সুট্ঠু সম্মদেৱ যিট্ঠং সাৰে উপনীতং মম ইদং দেয্যৱত্থু. সুহুতন্তি এত্থাপি এসেৱ নযো.

উপহটমত্তেতি ব্ৰাহ্মণেন ‘‘ভুঞ্জতু ভৱ’’ন্তি উপনীতমত্তে. নিব্বত্তিতোজমেৱাতি সৱত্থুকং অগ্গহেত্ৱা ৱত্থুতো ৱিৱেচিতওজমেৱ. তেন তং সুখুমত্তং গতন্তি তং হব্যসেসং সব্বসো সুখুমভাৱং গতন্তি ওজায অনোড়াৰিকতায পুৰিমাকাৰেনেৱ পঞ্ঞাযমানতং সন্ধায ৱুত্তং, ন পন ওজায এৱ কেৱলায গহণং সন্ধায. সা হি অৱিনিব্ভোগৱুত্তিতায ৱিসুং গণ্হিতুং ন সক্কা, তস্মা দেৱতাহিপি সৱত্থুকা গয্হতি. মনুস্সানং ৱত্থূতি কৰজকাযমাহ. ওড়াৰিকৱত্থুতায দেৱানং ৱিয গহণী ন তিক্খাতি দিব্বোজসম্মিস্সতায সম্মা পৰিণামং ন গচ্ছতি. সুখুমাপি সমানা দিব্বোজা তেন পাযসেন মিস্সিতা ওড়াৰিকসম্মিস্সতায সুখুমৱত্থুকানং দেৱানং সুখদা ন হোতীতি ইমমত্থং দস্সেতি ‘‘গোযূসে পনা’’তিআদিনা. পৰিভোগৱত্থুনো ওড়াৰিকতায ৱা দেৱানং দুক্কৰং সম্মা পৰিণামেতুং, দিব্বোজায গৰুতৰভাৱেন মনুস্সানং. তেনাহ ভগৱা ‘‘ন খ্ৱাহ’’ন্তিআদি. সমাপত্তিচিত্তসমুট্ঠিতা তেজোধাতু ঝানানুভাৱসন্তেজিতা তিক্খতৰা হোতীতি ৱুত্তং ‘‘অট্ঠ…পে… পৰিণামেয্যা’’তি. ভগৱতো পন সুদ্ধেনেৱ পৰিণমতীতি ৱুত্তং ‘‘পাকতিকেনেৱা’’তি, ঝানানুভাৱপ্পত্তেন ঝানেন ৱিনা সভাৱসিদ্ধেনেৱ.

‘‘অপ্পহৰিতে’’তি এত্থ অপ্প-সদ্দো ‘‘অপ্পিচ্ছো’’তিআদীসু ৱিয অভাৱত্থোতি আহ ‘‘অপ্পহৰিতেতি অহৰিতে’’তি. পাতিসতেপি পাযসে. ন আলুড়তীতি ন আৱিলং হোতি. অনাগন্তাৱ গচ্ছেয্য ‘‘অত্তনাপি ন পৰিভুঞ্জি, অঞ্ঞেসং ন দাপেসি, কেৱলং পাযসং নাসেসী’’তি দোমনস্সপ্পত্তো.

দাৰু সমাদহানোতি দাৰুহৰিদ্দি দাৰুস্মিং তস্স দহন্তো. যদীতিআদি দাৰুঝাপনস্স বহিদ্ধভাৱসাধনং অসুদ্ধহেতূনং পটিপক্খাভাৱতো তস্স. খন্ধাদীসু কুসলাতি তেসু সভাৱতো সমুদযতো অত্থঙ্গমতো অস্সাদতো আদীনৱতো নিস্সৰণতো জাননতো ছেকা পণ্ডিতা. ঞাণজোতিন্তি ঞাণমযং জোতিং. জালেমীতি পজ্জলিতং কৰোমি. নিচ্চং পজ্জলিতগ্গি সব্বত্থকমেৱ ৱিগতসম্মোহন্ধকাৰতায একোভাসভাৱতো. সব্বসো ৱিক্খেপাভাৱতো নিচ্চসমাহিতত্তো. এৱং ৱদতীতি চৰিতং ব্ৰহ্মচৰিযং গহেত্ৱা চৰামীতি এৱং ৱত্তমানং ৱিয ৱদতি আসন্নতং হদযে ঠপেত্ৱা.

খাৰিভাৰোতি খাৰিভাৰসদিসো. তেনাহ ‘‘যথা’’তিআদি. খন্ধেন ৱয্হমানোতি কাজে পক্খিপিত্ৱা খন্ধেন ৱয্হমানো. পথৱিযা সদ্ধিং ফুসেতি ভাৰস্স গৰুকভাৱেন কাজস্স পৰিণমনেন. মানেন অত্তনো জাতিআদীনি পগ্গণ্হতো অঞ্ঞস্স তানি ন সহতীতি আহ – ‘‘তত্থ তত্থ ইস্সং উপ্পাদেন্তো’’তি, তত্থ তত্থ জাতিআদিমানৱত্থুস্মিং গৰুতৰগ্গহণেন সংসীদেয্যাতি অধিপ্পাযো. কোধো ধূমোতি যথাপি ভাসুৰো অগ্গি ধূমেন উপক্কিলিট্ঠো, এৱং কোধেন উপক্কিলিট্ঠো. ঞাণগ্গীতি তস্স কোধো ধূমো. মুসাৱাদোৱ মোসৱজ্জং. যথা ঞাণে সতি মুসাৱাদো নত্থি, এৱং মুসাৱাদে সতি ঞাণম্পীতি তেন তং নিৰোধিতং ৱিয হোতীতি আহ – ‘‘মুসাৱাদেন পটিচ্ছন্নং ঞাণ’’ন্তি. যথা সুজায ৱিনা ব্ৰাহ্মণানং যাগো ন ইজ্ঝতি, এৱং পহূতজিৱ্হায ৱিনা সত্থু ধম্মযাগো ন ইজ্ঝতীতি জিৱ্হা সুজাপৰিযাযা ৱুত্তা. জোতি ঠিযতি এত্থাতি জোতিট্ঠানং ৱেদি, যং অগ্গিকুণ্ডং. সত্তানং হদযং জোতিট্ঠানং ঞাণগ্গিনো তত্থ সমুজ্জলনতো. অত্তাতি চিত্তং ‘‘আহিতো অহং মানো এত্থা’’তি কত্ৱা.

ধম্মো ৰহদোতি অস্সদ্ধিযাদিআলসিযাভাৱতো কিলেসমলপক্খালনতো পৰমগ্গিনিব্বুতাৱহনতো অৰিযমগ্গধম্মো অনাৱিলো ৰহদো. হেট্ঠুপৰিযৱালুকাতি ৱিপৰিৱত্তিতৱালুকা হুত্ৱা. আলুড়াতি আকুলজাতা. পণ্ডিতানং পসত্থোতি পণ্ডিতানং পুৰতো সেট্ঠো. সেট্ঠভাৱেন সন্তো পাসংসো হুত্ৱা কিলেসে ভিন্দতি সমুচ্ছিন্দতীতি সব্ভীতি ৱুচ্চতি. তেনাহ ‘‘উত্তমট্ঠেনা’’তি. তথা চাহ ভগৱা ‘‘মগ্গানট্ঠঙ্গিকো সেট্ঠো’’তি (ধ. প. ২৭৩).

ৱচীসচ্চন্তি ইমিনা ‘‘চতুৰঙ্গসমন্নাগতা ৱাচা সুপৰিসুদ্ধা হোতী’’তি সম্মাৱাচং দস্সেতি. সচ্চসংযমপদেহি দস্সিতা মগ্গধম্মা ইধ ‘‘ধম্মো’’তি অধিপ্পেতাতি আহ – ‘‘ধম্মোতি ইমিনা…পে… দস্সেতী’’তি. মগ্গসচ্চং গহিতং অনন্তৰগাথায অনেকেহি ৱিসেসেত্ৱা ৱুত্তত্তা. অত্থতোতি পুব্বঙ্গমত্তাদিঅত্থতো. তায হি সকিচ্চং কৰোন্তিযা ইতৰে সব্বেপি তদনুৱত্তিকা হোন্তি. তগ্গতিকত্তাতি সম্মাদিট্ঠিযা উপকাৰকভাৱেন তায সমানগতিকত্তা. আৰম্মণঞ্হি ৱিতক্কেনাহটং পঞ্ঞা ৱিচিনিতুং সক্কোতি. তথা হি সো পঞ্ঞাক্খন্ধেন সঙ্গহং গতো. ধম্মোতি সভাৱতো সমাধি গহিতো, ইতৰে দ্ৱে তদুপকাৰত্তা. তথা হি ‘‘এৱংধম্মা তে ভগৱন্তো’’তিআদীসু (দী. নি. ২.১৩; ম. নি. ৩.১৯৭; সং. নি. ৫.৩৭৮) সমাধি ‘‘ধম্মো’’তি ৱুত্তো. পৰমত্থসচ্চং গহিতং সব্বেসং সেট্ঠভাৱতো. যথাহ – ‘‘যাৱতা, ভিক্খৱে, ধম্মা সঙ্খতা ৱা অসঙ্খতা ৱা, ৱিৰাগো তেসং অগ্গমক্খাযতী’’তি (ইতিৱু. ৯০; অ. নি. ৪.৩৪). অত্থতোতি ততো এৱ পৰমত্থতো, অনন্তৰং ৱুচ্চমানানং ৱা মগ্গধম্মানং আৰম্মণভাৱতো. পঞ্চঙ্গানি গহিতানি তাসং মগ্গভাৱতো. তীণি অঙ্গানি. ব্ৰহ্মচৰিযং নামাতি এতং নিব্বানগামি উত্তমট্ঠেন মগ্গব্ৰহ্মচৰিযং নাম. মজ্ঝে সিতাতি লীনুদ্ধচ্চাদিঅন্তদ্ৱযৱিৱজ্জনেন মজ্ঝে মজ্ঝিমপটিপদাভাৱনং নিস্সিতা. সস্সতুচ্ছেদগ্গহণং হেত্থ পধানতায নিদস্সনমত্তং. সেট্ঠপ্পত্তীতি সেট্ঠভাৱপ্পত্তি. ত-কাৰো পদসন্ধিকৰোতি ‘‘স উজুভূতেসূ’’তি ৱত্তব্বে মজ্ঝে ত-কাৰো পদসন্ধিকৰো, ‘‘স দুজ্জুভূতেসূতি কেচি পঠন্তি, তেসং দ-কাৰো পদসন্ধিকৰো. স-ইতি সুন্দৰিকো ব্ৰাহ্মণো ৱুত্তোতি কত্ৱা আহ ‘‘স ত্ৱ’’ন্তি, সো ত্ৱন্তি অত্থো. ধম্মো সাৰিযো পৰিধানভূতা অলঙ্কাৰা এতস্সাতি ধম্মসাৰী. অথ ৱা ধম্মেহি সাৰিতৱাতি ধম্মসাৰী, তেহি সাৰেত্ৱা ঠিতৱাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘কুসলধম্মেহী’’তিআদি.

সুন্দৰিকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.