৪. অৰুণৱতীসুত্তৱণ্ণনা
১৮৫. অভিভূ সম্ভৱোতি তেসং দ্ৱিন্নং মহাথেৰানং নামানি. তেসং ৱিভাগং দস্সেতুং ‘‘তেসূ’’তিআদি ৱুত্তং. এতে দ্ৱে তস্স ভগৱতো অগ্গসাৱকাতি দস্সেতি. অৱজ্ঝাযন্তীতি হেট্ঠা কত্ৱা চিন্তেন্তি. খিয্যন্তি তং লামকতো চিন্তেতব্বতং পাপেন্তি পাপকতং কৰোন্তি. ৱিত্থাৰযন্তাতি তমেৱ লামকতো চিন্তেতব্বতং ৱেপুল্লং পাপেন্তা. সব্বে পাসণ্ডা অত্তনো অত্তনো সমযে সিদ্ধন্তে সব্বে দেৱমনুস্সা অত্তনো অত্তনো সমযে পটিলাভে পটিলদ্ধঅত্থে পুৰিসকাৰং ৱণ্ণযন্তীতি যোজনা.
আৰম্ভৱীৰিযন্তি মচ্চুসেনাসঙ্খাতকিলেসধুননে আৰম্ভৱীৰিযং, যা ‘‘আৰম্ভধাতূ’’তি ৱুচ্চতি. নিক্কমৱীৰিযন্তি কোসজ্জপটিপক্খভূতং ৱীৰিযং, যা ‘‘নিক্কমধাতূ’’তি ৱুচ্চতি. পযোগং কৰোথাতি পৰং পৰং ঠানং অক্কমনতো ততোপি বলৱতৰং ভাৱনাভিযোগং পৱত্তেথাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘পৰক্কমথা’’তি. কিলেসসেনা নাম ৰাগাদিকিলেসসমূহো, সো মৰণপচ্চযভাৱতো ‘‘মচ্চুনো সেনা’’তি ৱুচ্চতি. তঞ্হি সন্ধায ৱুত্তং ‘‘মহাসেনেন মচ্চুনা’’তি (ম. নি. ৩.২৭২, ২৭৫, ২৭৬). খন্ধানং পঠমাভিনিব্বত্তি জাতি, তদঞ্ঞং পন তেসং পটিপাটি পৱত্তং সংসাৰোতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘জাতিঞ্চ সংসাৰঞ্চা’’তি. যস্মা ‘‘একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো’’তিআদীসু তস্মিং তস্মিং ভৱে আদাননিক্খেপপৰিচ্ছিন্নখন্ধপ্পৱত্তি ‘‘জাতী’’তি ৱুচ্চতি, সা এৱ যাৱ পৰিনিব্বানা অপৰাপৰং পৱত্তমানো সংসাৰো ‘‘ইতো চিতো সংসৰণ’’ন্তি কত্ৱা, তস্মা আহ ‘‘জাতিসঙ্খাতং ৱা সংসাৰ’’ন্তি. পৰিচ্ছেদন্তি পৰিযোসানং. ওভাসং ফৰীতি সম্বন্ধো. আলোকট্ঠানেতি অত্তনা কতআলোকট্ঠানে. আলোককিচ্চং নত্থীতি অন্ধকাৰট্ঠানে আলোকদস্সনং ৱিয আলোকট্ঠানে আলোকদস্সনকিচ্চং নত্থি. তস্মা তেসং সত্তানং ‘‘কিং আলোকো অযং, কস্স নু খো অযং আলোকো’’তি? ৱিচিনন্তানং চিন্তেন্তানং. সব্বেতি সহস্সিলোকধাতুযং সব্বে দেৱমনুস্সা. ওসটায পৰিসাযাতি ধম্মস্সৱনত্থং সব্বোসটায পৰিচিতপৰিচ্ছিন্নায পৰিসায. সদ্দং সুণিংসূতি ন কেৱলং সদ্দমেৱ সুণিংসু, অথ খো অত্থোপীতি যথাধিপ্পেতো তেসং পকতিসৱনুপচাৰে ৱিয পাকটো অহোসি, তিসহস্সিলোকধাতুং ৱিঞ্ঞাপেসীতি.
অৰুণৱতীসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.