২. পঞ্চৰাজসুত্তৱণ্ণনা

১২৩. ৰূপাতি ৰূপসঙ্খাতা কামগুণা. তে পন নীলাদিৱসেন অনেকভেদভিন্নাপি ৰূপাযতনত্তা চক্খুৱিঞ্ঞেয্যতং নাতিৱত্তন্তীতি আহ ‘‘নীলপীতাদিভেদং ৰূপাৰম্মণ’’ন্তি. তো-সদ্দোপি দা-সদ্দো ৱিয কালত্থো হোতীতি আহ ‘‘যতোতি যদা’’তি. মনং আপযতি ৱড্ঢেতীতি মনাপং, মনোৰমং. মনাপনিপ্ফত্তিতন্তি তস্স পুগ্গলস্স মনসা পিযাযিতং, তস্স অগ্গভাৱেন পৰিযন্তং পৰমং কোটিং কত্ৱা পৱত্তিতন্তি অত্থো. পুগ্গলমনাপন্তি আৰম্মণসভাৱং অচিন্তেত্ৱা পুগ্গলস্স ৱসেন মনাপভাৱেনেৱ ইট্ঠতায ইট্ঠন্তি. সম্মুতীতি সমঞ্ঞা. পুগ্গলমনাপং নাম সঞ্ঞাৱিপল্লাসৱসেন ৱিপৰীতম্পি গণ্হাতি ইতৰসভাৱতোতি আহ ‘‘যং একস্স…পে… ইট্ঠং কন্ত’’ন্তি. ইদানি তং জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যৱসেন যোজেত্ৱা দস্সেন্তো ‘‘পচ্চন্তৱাসীন’’ন্তিআদিমাহ. ইদং পুগ্গলমনাপন্তি ইদং যথাৱুত্তং জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যং ৱিয অঞ্ঞম্পি এৱংজাতিকং তেন তেন পুগ্গলেন মনাপন্তি গহেতব্বাৰম্মণং পুগ্গলমনাপং নাম.

লোকে পটিৱিভত্তং নত্থি, ৱিভজিত্ৱা দস্সনেন লোকেন মধুৰজাতেনপি পটিৱিভত্তং কত্ৱা গহেতুং ন সক্কুণেয্যাতি অধিপ্পাযো. তেনাহ ‘‘ৱিভজিত্ৱা পন দস্সেতব্ব’’ন্তি. দিব্বকপ্পম্পীতি দেৱলোকপৰিযাপন্নসদিসম্পি অমনাপং উপট্ঠাতি উড়াৰপণীতাৰম্মণপৰিচযতো. মজ্ঝিমানং পন…পে… ৱিভজিতব্বং তেসং মনাপস্স মনাপতো, অমনাপস্স অমনাপতো উপট্ঠানতো. তত্থপি ইট্ঠানিট্ঠপৰিচ্ছেদো নিপ্পৰিযাযতো এৱং ৱেদিতব্বোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘তঞ্চ পনেত’’ন্তিআদি. তঞ্চ পনেতং ইট্ঠানিট্ঠভূতং আৰম্মণং কামাৱচৰজৱনেসু অকুসলস্স ৱসেন যেভুয্যেন পৱত্ততীতি কত্ৱা তত্থ ‘‘ৰজ্জতি দুস্সতী’’তি অকুসলস্সেৱ পৱত্তি দস্সিতা. সেসকামাৱচৰস্সপি ৱসেন পৱত্তি লব্ভতেৱ. তথা হি তং অপ্পটিকূলেপি পটিকূলাকাৰতো, পটিকূলেপি অপ্পটিকূলাকাৰতো পৱত্ততীতি. ৱিপাকচিত্তং ইট্ঠানিট্ঠং পৰিচ্ছিন্দতি, ন সক্কা ৱিপাকং ৱঞ্চেতুন্তি. কুসলকম্মং হি একন্ততো ইট্ঠমেৱ, অকুসলকম্মঞ্চ অনিট্ঠমেৱ, তস্মা তত্থ উপ্পজ্জমানং ৱিপাকচিত্তং যথাসভাৱতো পৱত্ততীতি.

যং পন সম্মোহৱিনোদনিযং ‘‘কুসলকম্মজং অনিট্ঠং নাম নত্থী’’তি এত্তকমেৱ ৱুত্তং, তং পন নিদস্সনমত্তং দট্ঠব্বং. তেন সোভনং অকুসলকম্মজম্পি একচ্চানং সত্তানং ইট্ঠন্তি অনুঞ্ঞাতং সিযা. কুসলকম্মজং পন সব্বেসং ইট্ঠমেৱাতি ৱদন্তি. তিৰচ্ছানগতানং কেসঞ্চি মনুস্সৰূপং অমনাপং, যতো তে দিস্ৱাৱ পলাযন্তি. মনুস্সা চ দেৱতানং ৰূপং দিস্ৱা ভাযন্তি, তেসম্পি ৱিপাকৱিঞ্ঞাণং তং ৰূপং আৰব্ভ কুসলৱিপাকমেৱ উপ্পজ্জতি, তাদিসস্স পন পুঞ্ঞস্স অভাৱা ন তেসং তত্থ অভিৰতি হোতীতি দট্ঠব্বং. কুসলকম্মজস্স পন অনিট্ঠস্স অভাৱো ৱিয অকুসলকম্মজস্স সোভনস্স ইট্ঠস্স অভাৱো ৱত্তব্বো. হত্থিআদীনম্পি হি অকুসলকম্মজং মনুস্সানং অকুসলৱিপাকস্সেৱ আৰম্মণং, কুসলকম্মজং পন পৱত্তে সমুট্ঠিতং কুসলৱিপাকস্স, ইট্ঠাৰম্মণেন ৱোমিস্সকত্তা অপ্পকং অকুসলকম্মজং বহুলং অকুসলৱিপাকুপ্পত্তিযা কাৰণং ন ভৱিস্সতীতি সক্কা ৱত্তুং. ইদানি তমেৱ ৱিপাকৱসেন ইট্ঠানিট্ঠাৰম্মণৱৱত্থানং ৱিভাৱেতুং ‘‘কিঞ্চাপি হী’’তিআদি ৱুত্তং. তযিদং সম্মুতিমনাপসংৱিভাগত্থং ৱুত্তং, ইধ পন ন তথা ৱিভত্তন্তি আহ ‘‘ভগৱা পনা’’তিআদি.

সো উপাসকো চন্দনঙ্গলগামে জাতত্তা ‘‘চন্দনঙ্গলিকো’’তি পঞ্ঞাযতি, ‘‘চন্দনৱিলাসো’’তি কেচি. তস্স উপাসকস্স পটিভানং উদপাদীতি যোজনা. তে ৰাজানো হতপ্পভে হতসোভে দিস্ৱাতি সম্বন্ধো. উদকাভিসিত্তেতি উদকেন অভিসিঞ্চিতে. অঙ্গাৰে ৱিযাতি অঙ্গাৰক্খণে ৱিয.

কালস্সেৱাতি পগেৱ. অৱিগতগন্ধং তঙ্খণৱিকসিততায. ঈদিসং ৱচনন্তি ‘‘অচ্ছাদেসী’’তি এৱৰূপং ৱচনন্তি.

পঞ্চৰাজসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.