৩. নানাতিত্থিযৱগ্গো

১. সিৱসুত্তৱণ্ণনা

১০২. ততিযৱগ্গস্স পঠমন্তি ততিযৱগ্গে পঠমসুত্তং. ৱুত্তত্থমেৱ হেট্ঠা সতুল্লপকাযিকৱগ্গে পঠমসুত্তে.

সিৱসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. খেমসুত্তৱণ্ণনা

১০৩. পঠমংযেৱাতি জৰামৰণাদিভাৱতো পগেৱ. বলৱচিন্তনং চিন্তেতীতি যথা সাকটিকো অজানিত্ৱা ৱিসমে মগ্গে সকটং পাজেন্তো অক্খে ছিন্নে পতিকাতুং অৱিসহন্তো দুক্খী দুম্মনো বলৱচিন্তনং চিন্তেতি, মহন্তং চিত্তসন্তাপং পাপুণাতি, এৱং অধম্মৱাদী মচ্চুমুখং পত্তো বলৱচিত্তসন্তাপং পাপুণাতি, তস্মা ধম্মচৰিযায নপ্পমজ্জিতব্বন্তি.

খেমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. সেৰীসুত্তৱণ্ণনা

১০৪. যং দানং দেমীতি যং দেয্যধম্মং পৰস্স দেমি. তস্স পতি হুত্ৱাতি তব্বিসযং লোভং সুট্ঠু অভিভৱন্তো তস্স অধিপতি হুত্ৱা দেমি তেন অনাকড্ঢনীযত্তা. ‘‘ন দাসো ন সহাযো’’তি ৱত্ৱা তদুভযং অন্ৱযতো ব্যতিৰেকতো দস্সেতুং ‘‘যো হী’’তিআদি ৱুত্তং. দাসো হুত্ৱা দেতি তণ্হায দাসব্যস্স উপগতত্তা. সহাযো হুত্ৱা দেতি তস্স পিযভাৱাৱিস্সজ্জনতো. সামী হুত্ৱা দেতি তণ্হাদাসব্যতো অত্তানং মোচেত্ৱা অভিভুয্য পৱত্তনতো. সামিপৰিভোগসদিসা হেতস্সাযং পৱত্ততীতি.

অথ ৱা যো দানসীলতায দাযকো পুগ্গলো, সো দানে পৱত্তিভেদেন দানদাসো দানসহাযো দানপতীতি তিপ্পকাৰো হোতীতি দস্সেতি. তদস্স তিপ্পকাৰতং ৱিভজিত্ৱা দস্সেতুং ‘‘যো হী’’তিআদি ৱুত্তং. দাতব্বট্ঠেন দানং, অন্নপানাদি. তত্থ যং অত্তনা পৰিভুঞ্জতি তণ্হাধিপন্নতায, তস্স ৱসে ৱত্তনতো দাসো ৱিয হোতি. যং পৰেসং দীযতি, তত্থপি অন্নপানসামঞ্ঞেন ইদং ৱুত্তং ‘‘দানসঙ্খাতস্স দেয্যধম্মস্স দাসো হুত্ৱা দেতী’’তি. সহাযো হুত্ৱা দেতি অত্তনা পৰিভুঞ্জিতব্বস্স পৰেসং দাতব্বস্স চ সমসমট্ঠপনেন. পতি হুত্ৱা দেতি সযং দেয্যধম্মস্স ৱসে অৱত্তিত্ৱা তস্স অত্তনো ৱসে ৱত্তাপনতো.

অপৰো নযো – যো অত্তনা পণীতং পৰিভুঞ্জিত্ৱা পৰেসং নিহীনং দেতি, সো দানদাসো নাম তন্নিমিত্তনিহীনভাৱাপত্তিতো. যো যাদিসং অত্তনা পৰিভুঞ্জতি, তাদিসমেৱ পৰেসং দেতি, সো দানসহাযো নাম তন্নিমিত্তনিহীনাধিকভাৱৱিস্সজ্জনেন সদিসভাৱাপত্তিতো. যো অত্তনা নিহীনং পৰিভুঞ্জিত্ৱা পৰেসং পণীতং দেতি, সো দানপতি নাম তন্নিমিত্তসেট্ঠভাৱপ্পত্তিতো. কম্মসৰিক্খকো হি ৱিপাকো, তস্মা দেৱপুত্তো ‘‘দানপতী’’তি ৱদন্তো ‘‘অহং তাদিসো অহোসি’’ন্তি দস্সেতি.

‘‘চতূসু দ্ৱাৰেসু দানং দীযিত্থা’’তি পাড়িযং সঙ্খেপতো ৱুত্তমত্থং ৱিত্থাৰেত্ৱা দস্সেতুং ‘‘তস্স কিৰা’’তিআদি ৱুত্তং. দানন্তি যিট্ঠং, তঞ্চ খো সব্বসাধাৰণৱসেন কতন্তি আহ ‘‘সমণ …পে… যাচকান’’ন্তি. পব্বজ্জূপগতাতি যং কিঞ্চি পব্বজ্জং উপগতা. ভোৱাদিনোতি জাতিমত্তব্ৰাহ্মণে ৱদতি. নালত্থ বুদ্ধসুঞ্ঞত্তা তদা লোকস্স. দুগ্গতাতি দুক্খজীৱিককপ্পকা কসিৰৱুত্তিকা. তেনাহ ‘‘দলিদ্দমনুস্সা’’তি. কসিৱাণিজ্জাদিজীৱিকং অনুট্ঠাতুং অসমত্থা ইধ ‘‘কপণা’’তি অধিপ্পেতাতি আহ ‘‘কাণকুণিআদযো’’তি. পথাৱিনোতি অদ্ধিকা. ৱনিব্বকাতি দাযকানং গুণকিত্তনকম্মফলকিত্তনৱসেন যাচকা সেয্যথাপি নগ্গাদযো. তেনাহ ‘‘ইট্ঠং দিন্ন’’ন্তিআদি. পসতমত্তন্তি ৱীহিতণ্ডুলাদিৱসেন ৱুত্তং. সৰাৱমত্তন্তি যাগুভত্তাদিৱসেন. যথা গামলাভো গামে উপ্পজ্জনকো আযলাভো, এৱং তত্থ দ্ৱাৰলাভোতি আহ ‘‘তত্থ উপ্পজ্জনকসতসহস্সে’’তি. মহন্ততৰং দানং অদংসু অঞ্ঞস্সপি ধনস্স ৱিনিযোগং গতত্তা. তং সন্ধাযাতি তং মহন্ততৰং দানং কতং সন্ধায. ৰঞ্ঞো হি তত্থ দানং ইত্থাগাৰস্স দানেন মহতা অভিভূতং ৱিয পটিনিৱত্তং হোতীতি আহ ‘‘পটিনিৱত্তী’’তি. কোচীতি ভুম্মত্থে পচ্চত্তৱচনং. তেনাহ ‘‘কত্থচী’’তি. অনেকৱস্সসহস্সাযুককালে তস্স উপ্পন্নত্তা অসীতিৱস্সসহস্সানি সো ৰাজা দানমদাসীতি.

সেৰীসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. ঘটীকাৰসুত্তৱণ্ণনা

১০৫. চতুত্থং হেট্ঠা দেৱতাসংযুত্তৱণ্ণনাযং ৱুত্তত্থমেৱ.

ঘটীকাৰসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. জন্তুসুত্তৱণ্ণনা

১০৬. যে ৱিনযে অপকতঞ্ঞুনো সংকিলেসিকেসু ৱোদানিযেসু ধম্মেসু ন কুসলা যং কিঞ্চি ন কাৰিনো ৱিপ্পটিসাৰবহুলা. তেসং অনুপ্পন্নঞ্চ উদ্ধচ্চং উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নঞ্চ ভিয্যোভাৱং ৱেপুল্লং আপজ্জতীতি আহ ‘‘অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতায…পে… উদ্ধচ্চপকতিকা’’তি. সাৰাভাৱেন তুচ্ছত্তা চ নড়ো ৱিযাতি নড়ো, মানোতি আহ ‘‘উন্নড়াতি উগ্গতনড়া’’তি. তেনাহ ‘‘উট্ঠিততুচ্ছমানা’’তি. মানো হি সেয্যস্স সেয্যোতি সদিসোতি চ পৱত্তিযা ৱিসেসতো তুচ্ছো. চাপল্লেনাতি চপলভাৱেন, তণ্হালোলুপ্পেনাতি অত্থো. মুখখৰাতি মুখেন ফৰুসা, ফৰুসৱাদিনোতি অত্থো. ৱিকিণ্ণৱাচাতি ৱিসটৱচনা, সম্ফপ্পলাপতায অপৰিযন্তৱচনা. তেনাহ ‘‘অসংযতৱচনা’’তিআদি. চণ্ডসোতে বদ্ধনাৱাসদিসাতি এতেন অনৱট্ঠিতকিৰিযতং দস্সেতি. যেন সমন্নাগতা সত্তা একস্মিং ঠানে ঠাতুং ৱা নিসীদিতুং ৱা ন সক্কোন্তি, ইতো চিতো চ ৱিচৰন্তি. অনৱট্ঠিতচিত্তাতি একস্মিং আৰম্মণে ন অৱট্ঠিতচিত্তা. ৱিৱটইন্দ্ৰিযাতি অসংৱুতচক্খাদিইন্দ্ৰিযা.

গুণকথায সদ্ধিং কথিযমানো নিগ্গুণস্স অগুণো পাকটো হোতি জাতিমণিসমীপে ঠিতস্স ৱিয কাচমণিনো দোসো. সুখজীৱিনোতি সুখে ঠিতা. যথা দাযকানং সুভৰং হোতি, এৱং সুখেন অকিচ্ছেন পৱত্তজীৱিকা. তেনাহ ‘‘পুব্বে ভিক্খূ’’তিআদি.

অত্তনো ৰুচিৱসেন গামকিচ্চং নেতীতি গামণি, তে পন হীড়েন্তো ৱদতি ‘‘গামণিকা’’তি. ৱিস্সজ্জেত্ৱাতি সতিৱোস্সগ্গৱসেন ৱিস্সজ্জেত্ৱা কিলেসমুচ্ছাযাতি মহিচ্ছাসঙ্খাতায তণ্হামুচ্ছায. সীলৱন্তানংযেৱ হি দুপ্পটিপত্তিং সন্ধায দেৱপুত্তো ৱদতি. ৱত্তব্বযুত্তকেযেৱাতি ওৱাদেন মযা অনুগ্গহেতব্বমেৱ. ছড্ডিতকাতি পৰিচ্চত্তা আচৰিযুপজ্ঝাযাদীহি. ততো এৱ অনাথা অপ্পতিট্ঠা. পেতাতি ৱিগতজীৱিতা মতা. যথা পেতা, তথেৱ হোন্তি অত্তহিতাসমত্থতায ৱিঞ্ঞূনং জিগুচ্ছিতব্বতায চ.

জন্তুসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. ৰোহিতস্সসুত্তৱণ্ণনা

১০৭. একোকাসেতি চক্কৱাড়স্স পৰিযন্তসঞ্ঞিতে একস্মিং ওকাসে. ভুম্মন্তি ‘‘যত্থা’’তি ইদং ভুম্মৱচনং, সামঞ্ঞতো ৱুত্তম্পি ‘‘সো লোকস্স অন্তো’’তি ৱচনতো ৱিসিট্ঠৱিসযমেৱ হোতি. ‘‘ন জাযতি ন মীযতী’’তি ৱত্ৱা পুন ‘‘ন চৱতি ন উপপজ্জতী’’তি কস্মা ৱুত্তন্তি আহ ‘‘ইদং অপৰাপৰং…পে… গহিত’’ন্তি. পদগমনেনাতি পদসা গমনেন. সঙ্খাৰলোকস্স অন্তং সন্ধায ৱদতি উপৰি সচ্চানি পকাসেতুকামো. সঙ্খাৰলোকস্স হি অন্তো নিব্বানং.

দড়্হং থিৰং ধনু এতস্সাতি দড়্হধন্ৱা. সো এৱ দড়্হধম্মোতি ৱুত্তো. তেনাহ ‘‘দড়্হধনূ’’তি. উত্তমপ্পমাণেনাতি সহস্সথামপ্পমাণেন. ধনুসিপ্পসিক্খিততায ধনুগ্গহো, ন ধনুগ্গহমত্তেনাতি আহ ‘‘ধনুগ্গহোতি ধনুআচৰিযো’’তি. ‘‘ধনুগ্গহো’’তি ৱত্ৱা ‘‘সিক্খিতো’’তি ৱুত্তে ধনুসিক্খায সিক্খিতোতি ৱিঞ্ঞাযতি, সিক্খা চ এত্তকে কালে সমত্থস্স উক্কংসগতো হোতীতি আহ ‘‘দস দ্ৱাদস ৱস্সানি ধনুসিপ্পং সিক্খিতো’’তি. উসভপ্পমাণেপীতি ৱীসতিযট্ঠিযো উসভং, তস্মিং উসভপ্পমাণে পদেসে. ৱালগ্গন্তি ৱাড়কোটিং. কতহত্থোতি পৰিচিতহত্থো. কতসৰক্খেপোতি ৱিৱটসৰক্খেপপদেসদস্সনৱসেন সৰক্খেপকতাৱী. তেনাহ ‘‘দস্সিতসিপ্পো’’তি. ‘‘কতসিপ্পো’’তি কেচি. অসন্তি এতেনাতি অসনং, কণ্ডো. তালচ্ছাযন্তি তালচ্ছাদিং, সা পন ৰতনমত্তা, ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলা ৱা.

পুৰত্থিমসমুদ্দাতি একস্মিং চক্কৱাড়ে পুৰত্থিমসমুদ্দা. সমুদ্দসীসেন পুৰত্থিমচক্কৱাড়মুখৱট্টিং ৱদতি. পচ্ছিমসমুদ্দোতি এত্থাপি এসেৱ নযো. নিপ্পপঞ্চতন্তি অদন্ধকাৰিতং. সম্পত্তেতি তাদিসেন জৱেন গচ্ছন্তেন সম্পত্তে. অনোতত্তেতি এত্থাপি ‘‘সম্পত্তে’’তি পদং আনেত্ৱা সম্বন্ধো, তথা ‘‘নাগলতাদন্তকট্ঠং খাদিত্ৱা’’তি এত্থাপি. তদাতি যদা সো লোকন্তগৱেসকো অহোসি, তদা. দীঘাযুককালোতি অনেকৱস্সসহস্সাযুককালো. চক্কৱাড়লোকস্সাতি সামঞ্ঞৱসেন একৱচনং, চক্কৱাড়লোকন্তি অত্থো. ইমস্মিংযেৱ চক্কৱাড়ে নিব্বত্তি পুব্বপৰিচৰিযসিদ্ধায নিকন্তিযা. সসঞ্ঞিম্হি সমনকেতি ন ৰূপধম্মমত্তকে, অথ খো পঞ্চক্খন্ধসমুদাযেতি দস্সেতি. সমিতপাপোতি সমুচ্ছিন্নসংকিলেসধম্মো.

ৰোহিতস্সসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭-৮. নন্দসুত্তনন্দিৱিসালসুত্তৱণ্ণনা

১০৮-১০৯. নন্দসুত্তৱিসালসুত্তানি সত্তমঅট্ঠমানি হেট্ঠা সংৱণ্ণিতৰূপত্তা ৱুত্তত্থানেৱ.

নন্দসুত্তনন্দিৱিসালসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. সুসিমসুত্তৱণ্ণনা

১১০. তুয্হম্পি নোতি তুয্হম্পি নু, নু-সদ্দো পুচ্ছাযং, তস্মা ৱণ্ণং কথেতুকামো পুচ্ছতীতি অধিপ্পাযো. ন ৱট্টতীতি ন যুজ্জতি, কথিতোতি কথেতুং আৰদ্ধো, তেনাহ ‘‘মত্থকং ন পাপুণাতী’’তি. তমেৱ মত্থকাপাপুণনং দস্সেতুং ‘‘সো হী’’তিআদি ৱুত্তং. সতিসম্পজঞ্ঞাযোগতো গোৰূপসীলো, মূড়্হো খলিতপঞ্ঞো, গোৰূপস্স ৱিয সীলং এতস্সাতি হি গোৰূপসীলো. সভাগো একৰূপচিত্ততায. অৰিযানং সভাগতা নাম গুণৱন্তৱসেনাতি আহ ‘‘অঞ্ঞমঞ্ঞস্স গুণেসু পসীদিত্ৱা’’তি. সোড়সৱিধং পঞ্ঞন্তি মহাপঞ্ঞাদিকা ছ, নৱ অনুপুব্বৱিহাৰসমাপত্তিপঞ্ঞা, আসৱক্খযপঞ্ঞাতি ইমং সোড়সৱিধং পঞ্ঞং. তেসট্ঠি সাৱকসাধাৰণঞাণানিপি এত্থেৱ সঙ্গহং সমোসৰণং গচ্ছন্তি.

আনন্দাতি থেৰং আহ. আচাৰোতি চাৰিত্তসীলমাহ. গোচৰোতি গোচৰসম্পত্তি. ৱিহাৰোতি সমাপত্তিৱিহাৰো. অভিক্কমোতিআদিনা ইৰিযাপথৱিহাৰং. তুয্হম্পীতি পি-সদ্দেন ভগৱতা অত্তানং আদিং কত্ৱা তদঞ্ঞেসং ৱিঞ্ঞূনং সব্বেসং থেৰস্স ৰুচ্চনসভাৱো দীপিতোতি দস্সেন্তো ‘‘ময্হং ৰুচ্চতী’’তিআদিমাহ. তত্থ সতিপি আনন্দত্থেৰস্সপি অসীতিযা মহাথেৰানং অন্তোগধভাৱে ‘‘অসীতিযা মহাথেৰানং ৰুচ্চতী’’তি ৱত্ৱা ‘‘তুয্হম্পি ৰুচ্চতী’’তি ৱচনং তেন ধম্মসেনাপতিনো ৱণ্ণং কথাপেতুকামতাযাতি দট্ঠব্বং.

সাটকন্তৰেতি নিৱত্থৱত্থন্তৰে. লদ্ধোকাসোতি নিব্বুদ্ধং কৰোন্তো সাটকন্তৰে লদ্ধং গহেতুং লদ্ধাৱসৰো. লভিস্সামিনোতি লভিস্সামি ৱত. দীপধজভূতন্তি সতযোজনৱিত্থিণ্ণং জম্বুদীপস্স ধজভূতং. পুগ্গলপলাপেতি অন্তোসাৰাভাৱতো পলাপভূতে পুগ্গলে হৰন্তো. বালতাযাতি ৰুচিখন্তিআদিঅভাৱতায. দোসতাযাতি দুস্সকভাৱেন. মোহেনাতি মহামূড়্হতায. কেচি পন ‘‘বালো বালতাযাতি মূড়্হতায পকতিবালভাৱেন ন জানাতি. মূড়্হো মোহেনাতি সযং অবালো সমানোপি যদা মোহেন পৰিযুট্ঠিতো হোতি, তদা মোহেন ন জানাতি, অযং পদদ্ৱযস্স ৱিসেসো’’তি ৱদন্তি. ৱিপল্লত্থচিত্তোতি যক্খুম্মাদেন পিত্তুম্মাদেন ৱা ৱিপৰীতচিত্তো.

‘‘চতূসু কোসল্লেসূ’’তি ৱুত্তং চতুব্বিধং কোসল্লং পাড়িযা এৱ দস্সেতুং ‘‘ৱুত্তং হেত’’ন্তিআদি ৱুত্তং. তত্থ যো অট্ঠাৰস ধাতুযো সমুদযতো অত্থঙ্গমতো অস্সাদতো আদীনৱতো নিস্সৰণতো চ যথাভূতং পজানাতি, অযং ধাতুকুসলো. ৱুত্তনযেন আযতনেসু কুসলো আযতনকুসলো. অৱিজ্জাদীসু দ্ৱাদসপটিচ্চসমুপ্পাদঙ্গেসু কুসলো পটিচ্চসমুপ্পাদকুসলো. ‘‘ইদং ইমস্স ফলস্স ঠানং কাৰণং, ইদং অট্ঠানং অকাৰণ’’ন্তি এৱং ঠানঞ্চ ঠানতো, অট্ঠানঞ্চ অট্ঠানতো যথাভূতং পজানতো ঠানাট্ঠানকুসলো. যো পন ইমেসু ধাতুআদীসু পৰিঞ্ঞাভিসমযাদিৱসেন নিস্সঙ্গগতিযা পণ্ডাতি লদ্ধনামেন ঞাণেন ইতো গতো পৱত্তো, অযং পণ্ডিতো নাম.

মহন্তানং অত্থানং পৰিগ্গণ্হনতো মহতী পঞ্ঞা এতস্সাতি মহাপঞ্ঞো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযোতি আহ ‘‘মহাপঞ্ঞাদীহি সমন্নাগতোতি অত্থো’’তি. নানত্তন্তি যাহি মহাপঞ্ঞাদীহি সমন্নাগতত্তা থেৰো ‘‘মহাপঞ্ঞো’’তিআদিনা কিত্তিতো, তাসং মহাপঞ্ঞাদীনং ইদং নানত্তং অযং ৱেমত্ততা. যস্স কস্সচি ৱিসেসতো অৰূপধম্মস্স মহত্তং নাম কিচ্চসিদ্ধিযা ৱেদিতব্বন্তি তদস্স কিচ্চসিদ্ধিযা দস্সেন্তো ‘‘মহন্তে সীলক্খন্ধে পৰিগ্গণ্হাতী’’তিআদিমাহ. তত্থ হেতুমহন্ততায পচ্চযমহন্ততায নিস্সযমহন্ততায পভেদমহন্ততায কিচ্চমহন্ততায ফলমহন্ততায আনিসংসমহন্ততায চ সীলক্খন্ধস্স মহন্তভাৱো ৱেদিতব্বো. তত্থ হেতূ অলোভাদযো. পচ্চযা হিৰোত্তপ্পসদ্ধাসতিৱীৰিযাদযো. নিস্সযা সাৱকবোধিপচ্চেকবোধিসম্মাসম্বোধিনিযততা, তংসমঙ্গিনো চ পুৰিসৱিসেসা. পভেদো চাৰিত্তাদিৱিভাগো. কিচ্চং তদঙ্গাদিৱসেন পটিপক্খস্স ৱিধমনং. ফলং সগ্গসম্পদা নিব্বানসম্পদা চ. আনিসংসো পিযমনাপতাদি. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন ৱিসুদ্ধিমগ্গে (ৱিসুদ্ধি. ১.৮-৯) আকঙ্খেয্যসুত্তাদীসু (ম. নি. ১.৬৪ আদযো) চ আগতনযেন ৱেদিতব্বো. ইমিনা নযেন সমাধিক্খন্ধাদীনম্পি মহন্ততা যথাৰহং নিদ্ধাৰেত্ৱা ৱেদিতব্বা. ঠানাট্ঠানাদীনং পন মহন্তভাৱো মহাৱিসযতায ৱেদিতব্বো. তত্থ ঠানাট্ঠানানং মহাৱিসযতা বহুধাতুকসুত্তাদীসু আগতনযেন, ৱিহাৰসমাপত্তীনং সমাধিক্খন্ধে নিদ্ধাৰিতনযেন ৱেদিতব্বা. অৰিযসচ্চানং সকলসাসনসঙ্গণ্হনতো সচ্চৱিভঙ্গে (ৱিভ. ১৮৯ আদযো) তংসংৱণ্ণনাসু (ৱিভ. অট্ঠ. ১৮৯ আদযো) আগতনযেন; সতিপট্ঠানাদীনং সতিপট্ঠানৱিভঙ্গাদীসু (ৱিভ. ৩৫৫ আদযো) তংসংৱণ্ণনাদীসু (ৱিভ. অট্ঠ. ৩৫৫ আদযো) চ আগতনযেন; সামঞ্ঞফলানং মহতো হিতস্স মহতো সুখস্স মহতো অত্থস্স মহতো যোগক্খেমস্স নিপ্ফত্তিভাৱতো সন্তপণীতনিপুণঅতক্কাৱচৰপণ্ডিতৱেদনীযভাৱতো চ; অভিঞ্ঞানং মহাসম্ভাৰতো মহাৱিসযতো মহাকিচ্চতো মহানুভাৱতো মহানিপ্ফত্তিতো চ; নিব্বানস্স মদনিম্মদনাদিমহত্থসিদ্ধিতো মহন্ততা ৱেদিতব্বা. পৰিগ্গণ্হাতীতি সভাৱাদিতো পৰিচ্ছিজ্জ গণ্হাতি জানাতি পটিৱিজ্ঝতীতি অত্থো. সা পনাতি মহাপঞ্ঞতা.

পুথুপঞ্ঞাতি এত্থ নানাখন্ধেসু ঞাণং পৱত্ততীতি অযং ৰূপক্খন্ধো নাম…পে… অযং ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধো নামাতি এৱং পঞ্চন্নং খন্ধানং নানাকৰণং পটিচ্চ ঞাণং পৱত্ততি. তেসু একৱিধেন ৰূপক্খন্ধো, একাদসৱিধেন ৰূপক্খন্ধো, একৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো, বহুৱিধেন ৱেদনাক্খন্ধো, একৱিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খাৰক্খন্ধো, ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধোতি এৱং একেকস্স খন্ধস্স একৱিধাদিৱসেন অতীতাদিৱসেনপি নানাকৰণং পটিচ্চ ঞাণং পৱত্ততি. তথা ইদং চক্খাযতনং নাম…পে… ইদং ধম্মাযতনং নামং. তত্থ দসাযতনা কামাৱচৰা, দ্ৱে চতুভূমকাতি এৱং আযতনানং নানাকৰণং পটিচ্চ ঞাণং পৱত্ততি. নানাধাতূসূতি অযং চক্খুধাতু নাম…পে… অযং মনোৱিঞ্ঞাণধাতু নাম. তত্থ সোড়স ধাতুযো কামাৱচৰা, দ্ৱে চতুভূমকাতি এৱং ধাতুনানাকৰণং পটিচ্চ ঞাণং পৱত্ততি, তং উপাদিণ্ণধাতুৱসেন ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং পচ্চেকবুদ্ধানঞ্হি দ্ৱিন্নং অগ্গসাৱকানঞ্চ উপাদিণ্ণধাতূসু এৱ নানাকৰণং পটিচ্চ ঞাণং পৱত্ততি. তঞ্চ খো একদেসমত্ততো, ন নিপ্পদেসতো, অনুপাদিণ্ণকধাতূনং পন নানাকৰণং ন জানন্তি এৱ. ইতৰসাৱকেসু ৱত্তব্বমেৱ নত্থি, সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানংযেৱ পন ইমায নাম ধাতুযা উস্সন্নত্তাৱ ইমস্স ৰুক্খস্স খন্ধো সেতো হোতি, ইমস্স কাড়ো, ইমস্স মট্ঠো, ইমস্স বহলত্তচো, ইমস্স তনুত্তচো, ইমস্স পত্তং ৱণ্ণসণ্ঠানাদিৱসেন এৱৰূপং; ইমস্স পুপ্ফং নীলং পীতকং লোহিতকং ওদাতং, সুগন্ধং দুগ্গন্ধং; ফলং খুদ্দকং মহন্তং দীঘং ৱট্টং সুসণ্ঠানং মট্ঠং ফৰুসং সুগন্ধং মধুৰং তিত্তকং অম্বিলং কটুকং কসাৱং; কণ্টকো তিখিণো অতিখিণো উজুকো কুটিলো তম্বো লোহিতো ওদাতো হোতীতি ধাতুনানত্তং পটিচ্চ ঞাণং পৱত্ততি.

অত্থেসূতি ৰূপাদীসু আৰম্মণেসু. নানাপটিচ্চসমুপ্পাদেসূতি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাভেদতো চ সণ্ঠানভেদতো চ নানপ্পভেদেসু পটিচ্চসমুপ্পাদঙ্গেসু. অৱিজ্জাদিঅঙ্গানঞ্হি পচ্চেকং পটিচ্চসমুপ্পাদসঞ্ঞিতাতি. তেনাহ সঙ্খাৰপিটকে ‘‘দ্ৱাদস পচ্চযা দ্ৱাদস পটিচ্চসমুপ্পাদা’’তি. নানাসুঞ্ঞতমনুপলব্ভেসূতি নানাসভাৱেসু নিচ্চসাৰাদিৱিৰহতো সুঞ্ঞসভাৱেসু, ততো এৱ ইত্থিপুৰিসঅত্তঅত্তনিযাদিৱসেন অনুপলব্ভেসু সভাৱেসু. ম-কাৰো হেত্থ পদসন্ধিকৰো. নানাঅত্থেসূতি অত্থপটিসম্ভিদাৱিসযেসু পচ্চযুপ্পন্নাদিভেদেসু নানাৱিধেসু অত্থেসু. ধম্মেসূতি ধম্মপটিসম্ভিদাৱিসযেসু পচ্চযাদিনানাধম্মেসু. নিৰুত্তীসূতি তেসংযেৱ অত্থধম্মানং নিদ্ধাৰণৱচনসঙ্খাতাসু নিৰুত্তীসু. পটিভানেসূতি অত্থপটিসম্ভিদাদীসু ৱিসযভূতেসু ‘‘ইমানি ইদমত্থজোতকানী’’তি তথা তথা পটিভানতো পতিট্ঠানতো পটিভানানীতি লদ্ধনামেসু ঞাণেসু. পুথু নানাসীলক্খন্ধেসূতিআদীসু সীলস্স পুথুত্তং নানত্তঞ্চ ৱুত্তমেৱ. ইতৰেসং পন ৱুত্তনযানুসাৰেন সুৱিঞ্ঞেয্যত্তা পাকটমেৱ. যং পন অভিন্নং একমেৱ নিব্বানং, তত্থ উপচাৰৱসেন পুথুত্তং গহেতব্বন্তি আহ ‘‘পুথু জনসাধাৰণে ধম্মে সমতিক্কম্মা’’তি. তেনস্স ইধ মদনিম্মদনাদিপৰিযাযেন পুথুত্তং দীপিতং হোতি.

এৱং ৱিসযৱসেন পঞ্ঞায মহত্তং পুথুত্তঞ্চ দস্সেত্ৱা ইদানি সম্পযুত্তধম্মৱসেন হাসভাৱং, পৱত্তিআকাৰৱসেন জৱনভাৱং, কিচ্চৱসেন তিক্খাদিভাৱঞ্চ দস্সেতুং ‘‘কতমা হাসপঞ্ঞা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ হাসবহুলোতি পীতিবহুলো. সেসপদানি তস্স ৱেৱচনানি. সীলং পৰিপূৰেতীতি হট্ঠপহট্ঠো উদগ্গুদগ্গো হুত্ৱা পীতিসহগতায পঞ্ঞায পাতিমোক্খসীলং ঠপেত্ৱা হাসনীযতৰস্সেৱ ৱিসুং গহিতত্তা ইতৰং তিৱিধং সীলং পৰিপূৰেতি. পীতিসোমনস্সসহগতা হি পঞ্ঞা অভিৰতিৱসেন তদাৰম্মণে ফুল্লিতা ৱিকসিতা ৱিয ৱত্ততি, ন উপেক্খাসহগতা. সীলক্খন্ধং সমাধিক্খন্ধন্তিআদীসুপি এসেৱ নযো. থেৰোতিআদিনা অভিনীহাৰসিদ্ধা থেৰস্স হাসপঞ্ঞতাতি দস্সেতি.

সব্বং ৰূপং অনিচ্চলক্খণতো খিপ্পং জৱতীতি ৰূপক্খন্ধং অনিচ্চন্তি সীঘৱেগেন পৱত্তিযা পটিপক্খদূৰীভাৱেন পুব্বাভিসঙ্খাৰস্স সাতিসযত্তা ইন্দেন ৱিসট্ঠৱজিৰং ৱিয লক্খণং পটিৱিজ্ঝন্তী অদন্ধাযন্তী ৰূপক্খন্ধে অনিচ্চলক্খণং ৱেগেন পটিৱিজ্ঝতি, তস্মা সা জৱনপঞ্ঞা নামাতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. এৱং লক্খণাৰম্মণিকৱিপস্সনাৱসেন জৱনপঞ্ঞং দস্সেত্ৱা বলৱৱিপস্সনাৱসেন দস্সেতুং ‘‘ৰূপ’’ন্তিআদি ৱুত্তং. তত্থ খযট্ঠেনাতি যত্থ যত্থ উপ্পজ্জতি, তত্থ তত্থেৱ খণেনেৱ ভিজ্জনতো খযসভাৱতো. ভযট্ঠেনাতি ভযানকতো. অসাৰকট্ঠেনাতি অত্তসাৰৱিৰহতো নিচ্চসাৰাদিৱিৰহতো চ. তুলযিত্ৱাতি তুলাভূতায ৱিপস্সনায তুলযিত্ৱা. তীৰযিত্ৱাতি তায এৱ তীৰণভূতায তীৰেত্ৱা. ৱিভাৱযিত্ৱাতি যাথাৱতো পকাসেত্ৱা পঞ্চক্খন্ধং ৱিভূতং কত্ৱা পাকটং কত্ৱা. ৰূপনিৰোধেতি ৰূপক্খন্ধস্স নিৰোধভূতে নিব্বানে নিন্নপোণপব্ভাৰভাৱেন. ইদানি সিখাপ্পত্তৱিপস্সনাৱসেন জৱনপঞ্ঞং দস্সেতুং পুন ‘‘ৰূপ’’ন্তিআদি ৱুত্তং. ‘‘ৱুট্ঠানগামিনিৱিপস্সনাৱসেনা’’তি কেচি.

ঞাণতিক্খভাৱো নাম সৱিসেসং পটিপক্খসমুচ্ছিন্দনে ৱেদিতব্বোতি ‘‘খিপ্পং কিলেসে ছিন্দতীতি তিক্খপঞ্ঞো’’তি ৱত্ৱা তে পন কিলেসে ৱিভাগেন দস্সেন্তো ‘‘উপ্পন্নং কামৱিতক্ক’’ন্তিআদিমাহ. তিক্খপঞ্ঞো খিপ্পাভিঞ্ঞো হোতি, পটিপদা চস্স ন চলতীতি আহ ‘‘একস্মিং আসনে চত্তাৰো চ অৰিযমগ্গা অধিগতা হোন্তী’’তিআদি. থেৰো চাতিআদিনা ধম্মসেনাপতিনো তিক্খপঞ্ঞতা সিখাপ্পত্তাতি দস্সেতি.

‘‘সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা দুক্খা ৱিপৰিণামধম্মা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৱযধম্মা ৱিৰাগধম্মা নিৰোধধম্মা’’তি যাথাৱতো দস্সনেন সচ্চসম্পটিৱেধো ইজ্ঝতি, ন অঞ্ঞথাতি কাৰণমুখেন নিব্বেধিকপঞ্ঞং দস্সেতুং ‘‘সব্বসঙ্খাৰেসু উব্বেগবহুলো হোতী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ উব্বেগবহুলোতি ৱুত্তনযেন সব্বসঙ্খাৰেসু অভিণ্হপ্পৱত্তসংৱেগো. উত্তাসবহুলোতি ঞাণুত্তাসৱসেন সব্বসঙ্খাৰেসু বহুসো উত্ৰস্তমানসো. তেন আদীনৱানুপস্সনমাহ. উক্কণ্ঠনবহুলোতি ইমিনা পন নিব্বিদানুপস্সনমাহ, অৰতিবহুলোতিআদিনা তস্সা এৱ অপৰাপৰুপ্পত্তিং. বহিমুখো সব্বসঙ্খাৰতো বহিভূতং নিব্বানং উদ্দিস্স পৱত্তঞাণমুখো, তথা ৱা পৱত্তিতৱিমোক্খমুখো. নিব্বিজ্ঝনং নিব্বেধো, সো এতিস্সা অত্থি, নিব্বিজ্ঝতীতি ৱা নিব্বেধা, সা এৱ পঞ্ঞা নিব্বেধিকা. যং পনেত্থ অত্থতো ন ৱিভত্তং, তং হেট্ঠা ৱুত্তনযত্তা সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

অপ্পিচ্ছোতি সন্তগুণনিগুহনতাতি অত্তনি ৱিজ্জমানানং বাহুসচ্চধুতধম্মসীলাদিগুণানঞ্চেৱ পটিৱেধগুণস্স চ নিগুহনং, পটিগ্গহণে চ মত্তঞ্ঞুতাতি এতেনেৱ পৰিযেসনপৰিভোগমত্তঞ্ঞুতাপি ৱুত্তা হোতি. তীহি সন্তোসেহীতি চতূসু পচ্চযেসু পচ্চেকং তীহি সন্তোসেহি, সব্বে পন দ্ৱাদস. পটিসল্লীনেন ৱিৱেকট্ঠকাযানং ন সঙ্গণিকাৰামানং. নেক্খম্মাভিৰতানন্তি পব্বজ্জং উপগতানং. পৰিসুদ্ধচিত্তানং ৱিগতচিত্তসংকিলেসানং. পৰমৱোদানপ্পত্তানং অট্ঠসমাপত্তিসমধিগমেন অতিৱিয ৱোদানং ৱিসুদ্ধিং পত্তানং. কিলেসুপধিআদীনং অভাৱতো নিৰুপধীনং. ফলসমাপত্তিৱসেন সব্বসঙ্খাৰৱিনিস্সটত্তা ৱিসঙ্খাৰং নিব্বানং. উপগতানং, ইমেসং তিণ্ণং ৱিৱেকানং লাভী পৱিৱিত্তো ‘‘পকাৰেহি ৱিৱিত্তো’’তি কত্ৱা. সমাসজ্জনং পৰিসিনেহুপ্পাদো সংসগ্গো, সৱনৱসেন উপ্পজ্জনকসংসগ্গো সৱনসংসগ্গো. এস নযো সেসেসুপি. সমুল্লপনং আলাপসল্লপনং. সংসগ্গৱত্থুনা ইমিনা তস্স পৰিভোগো পৰিভোগসংসগ্গো.

আৰদ্ধৱীৰিযোতি এত্থ ৱীৰিযাৰম্ভো নাম ৱীৰিযস্স পগ্গণ্হনং পৰিপুণ্ণকৰণং. তং পন সব্বসো কিলেসানং নিগ্গণ্হনন্তি দস্সেন্তো ‘‘তত্থা’’তিআদিমাহ. ওধুননৱত্তাতি কিলেসানং যস্স কস্সচি সাৱজ্জস্স ওধুননৱসেন ৱত্তা. তেনাহ ‘‘ভিক্খূন’’ন্তিআদি. ওতিণ্ণং নাম ৱজ্জং অজ্ঝাচৰিতন্তি আৰোচিতং. অনোতিণ্ণং অনাৰোচিতং. তন্তিৱসেনাতি পাড়িধম্মৱসেন, যুত্তসদ্দস্স ৱসেনাতি অত্থো. পাপে লামকে পুগ্গলে ধম্মে চ গৰহতি জিগুচ্ছতীতি পাপগৰহী. তেনাহ ‘‘পাপপুগ্গলে’’তিআদি. একদস্সীতি একভৱদস্সী, ইধলোকমত্তদস্সী দিট্ঠধম্মিকসুখমত্তাপেক্খী. সমন্তাতি সমন্ততো, পৰিতো মে কত্থচি মা অহূতি যোজনা.

সোড়সহি পদেহীতি সোড়সহি কোট্ঠাসেহি. অকুপ্পন্তি কেনচি অকোপনীযং. অযং ধম্মসেনাপতিনো গুণকথা সত্থু ৱচনানুসাৰেন দসসহস্সচক্কৱাড়ব্যাপিনী অহোসি, তং দস্সেতুং ‘‘এৱ’’ন্তিআদি ৱুত্তং. চতুব্বিধা ৱণ্ণনিভা পাতুভৱি উড়াৰপীতিসোমনস্সসমুট্ঠানত্তা. সুট্ঠু ওভাসতীতি সুভো. ওভাসসম্পত্তিযা মণিনো ভদ্দকতাতি আহ ‘‘সুভোতি সুন্দৰো’’তি. জাতিমা পৰিসুদ্ধআকৰসমুট্ঠিতত্তা. কুৰুৱিন্দজাতিআদিজাতিৱিসেসোপি মণি আকৰপৰিসুদ্ধমূলকো এৱাতি আহ ‘‘জাতিসম্পন্নো’’তি. ধোৱনাদিপৰিকম্মেনাতি চতূসু পাসাণেসু ধোৱনদোসনীহৰণতাপনসণ্হকৰণাদিপৰিকম্মেন. ৰত্তকম্বলস্স ৱসেন সভাৱৱণ্ণসিদ্ধিযা ৱেড়ুৰিযমণি অতিৱিয সোভতীতি আহ ‘‘পণ্ডুকম্বলে নিক্খিত্তো’’তি. নিক্খন্তি ভণ্ডমাহ. তঞ্চ অপ্পকেন সুৱণ্ণেন কতং ভণ্ডং ন সোভতি সোভাৱিপুলেনাতি আহ ‘‘অতিৰেকপঞ্চসুৱণ্ণেন কতপিড়ন্ধন’’ন্তি. সুৱণ্ণন্তি পঞ্চধৰণস্স সমঞ্ঞা, তস্মা পঞ্চৱীসতিসুৱণ্ণসাৰিযা ৱিচিত্তআভৰণং ইধ ‘‘নিক্খ’’ন্তি অধিপ্পেতং. তঞ্হি ৱিপুলং ন পৰিত্তকং. মহাজম্বুসাখায পৱত্তনদিযন্তি মহাজম্বুসাখায হেট্ঠা সঞ্জাতনদিযং. তং কিৰ ৰতনং ৰত্তং. সুকুসলেন…পে… সম্পহট্ঠন্তি সুট্ঠু কুসলেন সুৱণ্ণকাৰেন উক্কায তাপেত্ৱা সম্মা পহট্ঠং মজ্জনাদিৱসেন সুকতপৰিকম্মং. ধাতুৱিভঙ্গেতি ধাতুৱিভঙ্গসুত্তে. কতভণ্ডন্তি আভৰণভাৱেন কতং ভণ্ডং.

নাতিউচ্চো নাতিনীচো তৰুণসূৰিযো নাম. সত্থাৰা আভতৱণ্ণো উব্ভতগুণোতি অত্থো. নেৱ মৰণং অভিনন্দতীতি অত্তনোপি মৰণং নেৱ অভিনন্দতি অত্তৱিনিপাতস্স সাৱজ্জভাৱতো. বোধিসত্তো পন পৰেসং অত্থায অত্তনো অত্তভাৱং পৰিচ্চজতি কৰুণাৱসেন, এৱং ৱোসজ্জনং পৰমত্থপাৰমীপাৰিপূৰিং গচ্ছতীতি সাৱকা ন তথা কাতুং সক্কা সিক্খাপদতো. ন জীৱিতং পত্থেতি জীৱিতাসায সমুচ্ছিন্নত্তা. দিৱসসঙ্খেপন্তি অজ্জ ত্ৱং ইদং নাম কম্মং কৰোহি, ইদং তে ৱেতনন্তি দিৱসভাগেন পৰিচ্ছিন্নং ৱেতনং. তাদিসো হি ভতকো দিৱসক্খযমেৱ উদিক্খতি, ন কম্মনিট্ঠানং. নিব্বিসং ভতকো যথাতি ৱেতনং ভতিং ইচ্ছন্তো কালক্খযং উদিক্খন্তো ভতকপুৰিসো ৱিয.

সুসিমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. নানাতিত্থিযসাৱকসুত্তৱণ্ণনা

১১১. নানাতিত্থিযসাৱকাতি পুথুতিত্থিযানং সাৱকা. ছিন্দিতেতি হত্থচ্ছেদাদিৱসেন ছেদে. মাৰিতেতি মাৰণে. ন পাপং সমনুপস্সতীতি কিঞ্চি পাপং অত্থীতি ন পস্সতি, পৰেসঞ্চ তথা পৱেদেতি. ৱিস্সাসন্তি ৱিস্সত্থভাৱং. ‘‘কতকম্মানম্পি ৱিপাকো নত্থী’’তি ৱদন্তো কতপাপানং অকতপুঞ্ঞানঞ্চ ৱিস্সত্থতং নিৰাসঙ্কতং জনেতি.

তপোজিগুচ্ছাযাতি তপসা অচেলৱতাদিনা পাপতো জিগুচ্ছনেন, ‘‘পাপং ৱিৰাজযামা’’তি অচেলৱতাদিসমাদানেনাতি অত্থো. তস্মিঞ্হি সমাদানে ঠিতেন সংৱৰেন সংৱুতচিত্তো সমন্নাগতো পিহিতো চ নাম হোতীতি ‘‘সুসংৱুতত্তো’’তিআদি ৱুত্তং. চত্তাৰো যামা ভাগা চতুযামা, চতুযামা এৱ চাতুযামা. ভাগত্থো হি ইধ যাম-সদ্দো যথা ‘‘ৰত্তিযং পঠমো যামো’’তি. সো পনেত্থ ভাগো সংৱৰলক্খণোতি আহ ‘‘চাতুযামেন সুসংৱুতো’’তি, চতুকোট্ঠাসেন সংৱৰেন সুট্ঠু সংৱুতোতি অত্থো. পটিক্খিত্তসব্বসীতোদকোতি পটিক্খিত্তসব্বসীতুদকপৰিভোগো. সব্বেন পাপৱাৰণেন যুত্তোতি সব্বপ্পকাৰেন সংৱৰলক্খণেন পাপৱাৰণেন সমন্নাগতো. ধুতপাপোতি সব্বেন নিজ্জৰলক্খণেন পাপৱাৰণেনপি ধুতপাপো. ফুট্ঠোতি অট্ঠন্নম্পি কম্মানং খেপনেন ৱিক্খেপপ্পত্তিযা কম্মক্খযলক্খণেন সব্বেন পাপৱাৰণেন ফুট্ঠো, তং ফুসিত্ৱা ঠিতো. ন নিগুহন্তোতি ন নিগুহনহেতু দিট্ঠসুতে তথেৱ কথেন্তো.

নানাতিত্থিযানংযেৱ উপট্ঠাকোতি পৰৱাদীনং সব্বেসংযেৱ তিত্থিযানং উপট্ঠাকো, তেসু সাধাৰণৱসেন অভিপ্পসন্নো. কোটিপ্পত্তাতি মোক্খাধিগমেন সমণধম্মে পত্তব্বমৰিযাদপ্পত্তা.

সহচৰিতমত্তেনাতি সীহনাদেন সহ ৱস্সকৰণমত্তেন. সীহেন সীহনাদং নদন্তেন সহেৱ সিঙ্গালেন অত্তনো সিঙ্গালৰৱকৰণমত্তেন. কোত্থুকোতি খুদ্দককোত্থু. আসঙ্কিতসমাচাৰোতি অত্তনা চ পৰেহি চ আসঙ্কিতব্বসমাচাৰো. সপ্পুৰিসানন্তি বুদ্ধাদীনং.

তস্সাতি ৱেগব্ভৰিস্স দেৱপুত্তস্স. সৰীৰে অনুআৱিসীতি সৰীৰে অনুপৱিসিত্ৱা ৱিয আৱিসি. অধিমুচ্চীতি যথা গহিতস্স ৱসেন চিত্তং ন ৱত্ততি, অত্তনো এৱ ৱসে ৱত্ততি, এৱং অধিট্ঠহি. আযুত্তাতি দস্সনেন সংযুত্তা. পৱিৱেকিযন্তি কপ্পকৱত্থভুঞ্জনসেনাসনেহি পৱিৱিত্তভাৱং. তেনাহ ‘‘তে কিৰা’’তিআদি. ৰূপে নিৱিট্ঠাতি চক্খুৰূপধম্মে অভিনিৱিট্ঠা. তেনাহ ‘‘তণ্হাদিট্ঠীহি পতিট্ঠিতা’’তি. দেৱলোকপত্থনকামাতি দেৱলোকস্সেৱ অভিপত্থনকামা. মৰণধম্মতায মাতিযা. তেনাহ ‘‘মাতিযাতি মচ্চা’’তি. পৰলোকত্থাযাতি পৰসম্পত্তিভাৱায লোকস্স অত্থায.

পভাসৱণ্ণাতি পভায সমানৱণ্ণা. কেসং পভাযাতি আহ ‘‘চন্দোভাসা’’তিআদি. সজ্ঝাৰাগপভাসৱণ্ণা ইন্দধনুপভাসৱণ্ণাতি পচ্চেকং যোজনা. আমো আমগন্ধো এতস্স অত্থীতি আমিসং. ৱধাযাতি ৱিদ্ধংসিতুং. ৰূপাতি ৰূপাযতনাদিৰূপিধম্মা.

ৰাজগহসমীপপ্পৱত্তীনং ৰাজগহিযানং. ‘‘সেতো’’তি কেলাসকূটো অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘সেতোতি কেলাসো’’তি. কেনচি ন ঘট্টেতীতি অঘং, অন্তলিক্খন্তি আহ ‘‘অঘগামীনন্তি আকাসগামীন’’ন্তি. উদকং ধীযতি এত্থাতি উদধি, মহোদধি. ৱিপুলোতি ৱেপুল্লপব্বতো. হিমৱন্তপব্বতানন্তি হিমৱন্তপব্বতভাগানং. বুদ্ধো সেট্ঠো সীলসমাধিপঞ্ঞাৱিমুত্তিৱিমুত্তিঞাণদস্সনাদীহি সব্বগুণেহি.

নানাতিত্থিযসাৱকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ততিযৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সাৰত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায

দেৱপুত্তসংযুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.