১. নন্দনসুত্তৱণ্ণনা

১১. ‘‘তত্ৰ ভগৱা’’তি ৱুত্তে ন তথা ব্যঞ্জনানং সিলিট্ঠতা, যথা ‘‘তত্ৰ খো ভগৱা’’তি ৱুত্তেতি আহ ‘‘ব্যঞ্জনসিলিট্ঠতাৱসেনা’’তি. পৰিসজেট্ঠকেতি পৰিসায জেট্ঠকে, যে তস্সা দেসনায ৱিসেসতো ভাজনভূতা. পৰিসজেট্ঠকে ভিক্খূতি চতুপৰিসজেট্ঠকে ভিক্খূ. চতুন্নং হি পৰিসানং জেট্ঠা ভিক্খুপৰিসা পঠমুপ্পন্নত্তা. আমন্তেসীতি সম্বোধেসি, সম্বোধনঞ্চ জানাপনন্তি আহ ‘‘জানাপেসী’’তি. ভদন্তেতি গৰুগাৰৱসপ্পতিস্সৱৱচনমেতং, অত্থতো পন ভদন্তেতি ভদ্দং তৱ হোতু অত্তনো নিট্ঠানপৰিযোসানত্তা পৰেসঞ্চ সন্ততাৱহত্তা. ভগৱতো পচ্চস্সোসুন্তি এত্থ ভগৱতোতি সামিৱচনং আমন্তনমেৱ সম্বন্ধিঅত্থপদং অপেক্খতীতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘ভগৱতো ৱচনং পতিঅস্সোসু’’ন্তি. ভগৱতোতি পন ইদং পতিস্সৱনসম্বন্ধেন সম্পদানৱচনং যথা ‘‘দেৱদত্তস্স পটিস্সুণাতী’’তি. যং পনেত্থ ৱত্তব্বং, তং নিদানৱগ্গস্স আদিসুত্তৱণ্ণনাযং আগমিস্সতি.

তাৱতিংসকাযোতি তাৱতিংসসঞ্ঞিতো দেৱনিকাযো. দুতিযদেৱলোকোতি ছসু কামলোকেসু দুতিযো দেৱলোকো. তেত্তিংস জনা সহপুঞ্ঞকাৰিনো তত্থ উপ্পন্না, তংসহচৰিতট্ঠানং তাৱতিংসং, তন্নিৱাসিনোপি তাৱতিংসনামকা সহচৰণঞাযেনাতি আহ ‘‘মঘেন মাণৱেনা’’তিআদি. অযং পন কেচিৱাদো ব্যাপন্নো হোতীতি তং অৰোচেন্তেন ‘‘ৱদন্তী’’তি ৱুত্তং. ব্যাপন্নতং দস্সেন্তো ‘‘যস্মা পনা’’তিআদিমাহ. তথা হি ৱক্খতি ‘‘এৱং হি নিদ্দোসং পদং হোতী’’তি. নামপণ্ণত্তিযেৱাতি অত্থনিৰপেক্খত্তা নিৰুড়্হসমঞ্ঞা এৱ.

তং ৱনন্তি তং উপৱনং. পৱিট্ঠে পৱিট্ঠে দুক্খপ্পত্তেপি অত্তনো সম্পত্তিযা নন্দযতি, পগেৱ অদুক্খপ্পত্তেতি দস্সেতুং ‘‘পঞ্চসু হী’’তিআদি ৱুত্তং. পৱেসিতানন্তি পকোট্ঠৱাৰেন পৱেসিতানম্পীতি অধিপ্পাযো. চৱনকালেযেৱ থোকং দিস্সমানৱিকাৰা হুত্ৱা চৱন্তি, তে সন্ধায ‘‘হিমপিণ্ডো ৱিয ৱিলীযন্তী’’তি ৱুত্তং. যে পন অদিস্সমানৱিকাৰা সহসা অন্তৰধাযন্তি, তে সন্ধায ‘‘দীপসিখা ৱিয ৱিজ্ঝাযন্তী’’তি ৱুত্তন্তি ৱদন্তি. নন্দযতি পকতিযা সোমনস্সিতং দোমনস্সিতঞ্চ. নন্দনেতি এৱংঅন্ৱত্থনামকে উয্যানে. পৰিৱুতাতি ‘‘দেৱতা’’তি ৱচনং উপাদায ইত্থিলিঙ্গৱসেন ৱুত্তং. দেৱপুত্তো হি সো.

দিৱি ভৱত্তা দিব্বাতি আহ ‘‘দেৱলোকে নিব্বত্তেহী’’তি. কামেতব্বতায কামবন্ধনেহি, তথা অঞ্ঞমঞ্ঞং অসংকিণ্ণসভাৱতায কামকোট্ঠাসেহি. উপেতাতি উপগতা সমন্নাগতা. পৰিচাৰযমানাতি পৰিৰমমানা. ইদঞ্হি পদং অপেক্খিত্ৱা ‘‘কামগুণেহী’’তি কত্তৰি কৰণৱচনং, পুৰিমানি অপেক্খিত্ৱা সহযোগে. ৰমমানা চৰন্তীতি কত্ৱা ৱুত্তং ‘‘ৰমমানা’’তি. পৰিচাৰযমানাতি ৱা পৰিতো সমন্ততো চাৰযমানাতি অত্থোতি আহ ‘‘ইন্দ্ৰিযানি সঞ্চাৰযমানা’’তি. পঠমনযে হি অনুভৱনত্থো পৰিচৰণসদ্দো, দুতিযনযে পৰিৱত্তনত্থো. সো পনাতি ‘‘তাযং ৱেলায’’ন্তি ৱুত্তকালো. অধুনাতি সম্পতি. সো ৱিচৰীতি সম্বন্ধো. কামগুণেহীতি হেতুম্হি কৰণৱচনং. ওৱুতোতি যথা তং ন ঞাযতি, এৱং পিহিতচিত্তো. নিৱুতো পৰিযোনদ্ধোতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. তেনাহ ‘‘লোকাভিভূতো’’তি. আসভিন্তি সেট্ঠং ‘‘অগ্গোহমস্মি লোকস্সা’’তিআদিনা (দী. নি. ২.৩১; ম. নি. ৩.২০৭) ভাসন্তো বোধিসত্তো ৱিয.

কেৱলং দস্সনং কিমত্থিযন্তি আহ – ‘‘যে…পে… ৱসেনা’’তি, তস্মিং নন্দনৱনে অৱট্ঠিতকামভাগানুভৱনৱসেনাতি অত্থো. নৰদেৱানন্তি পুৰিসভূতদেৱতানং. তেনাহ ‘‘দেৱপুৰিসান’’ন্তি. অপ্পকং অধিকং ঊনং ৱা গণনূপগং নাম ন হোতীতি ‘‘তিক্খত্তুং দসন্ন’’ন্তি ৱুত্তং. ‘‘তেত্তিংসান’’ন্তি হি ৱত্তব্বে অযং ৰুড়্হী. পৰিৱাৰসঙ্খাতেন, ন কিত্তিসঙ্খাতেনাতি অধিপ্পাযো. সীলাচাৰাদিগুণনেমিত্তিকা হি কিত্তি. ‘‘তাৱতিংসা দেৱা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলা’’তি এৱমাদিৱচনেন যসে ইচ্ছিতে অৱিসেসেত্ৱাৱ ‘‘যসেন সম্পন্নান’’ন্তি সক্কা ৱত্তুং.

অৰিযসাৱিকাতি সোতাপন্না. ‘‘সকদাগামিনী’’তি কেচি. অধিপ্পাযং ৱিৱট্টেত্ৱাতি যথা ত্ৱং অন্ধবালে মঞ্ঞসি, ধম্মসভাৱো এৱং ন হোতীতি তস্সা দেৱতায অধিপ্পাযং ৱিপৰিৱত্তেত্ৱা. একন্ততো সুখং নাম নিব্বানমেৱ. কামা হি দুক্খা ৱিপৰিণামধম্মাতি ইমিনা অধিপ্পাযেন তস্সা অধিপ্পাযং পটিক্খিপিত্ৱা. কামং চতুত্থভূমকাপি সঙ্খাৰা অনিচ্চা এৱ, তে পন সম্মসনূপগা ন হোন্তীতি তেভূমকগ্গহণং সম্মসনযোগ্গেন. হুত্ৱাতি পুব্বে অৱিজ্জমানা পচ্চযসমৱাযেন ভৱিত্ৱা উপ্পজ্জিত্ৱা. এতেন নেসং ভাৱভাগো দস্সিতো. অভাৱত্থেনাতি সৰসনিৰোধভূতেন ৱিদ্ধংসনভাৱেন.

অনিচ্চা অদ্ধুৱা, ততো এৱ ‘‘ময্হং ইমে সুখা’’তি ৱা ন ইচ্চাতি অনিচ্চা. উপ্পাদৱযসভাৱাতি খণে খণে উপ্পজ্জননিৰুজ্ঝনসভাৱা. তেনাহ ‘‘উপ্প…পে… ৱেৱচন’’ন্তি. পুৰিমস্স ৱা পচ্ছিমং কাৰণৱেৱচনন্তি আহ ‘‘যস্মা ৱা’’তিআদি. তদনন্তৰাতি তেসং উপ্পাদৱযানং অন্তৰে. ৱেমজ্ঝট্ঠানন্তি ঠিতিক্খণং ৱদতি. যে পন ‘‘সঙ্খাৰানং ঠিতি নত্থী’’তি ৱদন্তি, তেসং তং মিচ্ছা. যথা হি তস্সেৱ ধম্মস্স উপ্পাদাৱত্থায ভিন্না ভঙ্গাৱত্থা ইচ্ছিতা, অঞ্ঞথা অঞ্ঞং উপ্পজ্জতি, অঞ্ঞং নিৰুজ্ঝতীতি আপজ্জতি, এৱং উপ্পন্নস্স ভঙ্গাভিমুখাৱত্থা ইচ্ছিতব্বা, সাৱ ঠিতিক্খণো. ন হি উপ্পজ্জমানো ভিজ্জতীতি সক্কা ৱিঞ্ঞাতুন্তি. ৱূপসমসঙ্খাতন্তি অচ্চন্তং ৱূপসমসঙ্খাতং নিব্বানমেৱ সুখং, ন তযা অধিপ্পেতা কামাতি অধিপ্পাযো.

নন্দনসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.