একুত্তৰিকনযো
একুত্তৰিকনযো এককৱাৰৱণ্ণনা
৩২১. এৱং খন্ধকপুচ্ছায ৱণ্ণনং কত্ৱা ইদানি একুত্তৰিকনযস্স তং কৰোন্তো আহ ‘‘আপত্তি…পে… নযে’’তি. তত্থ একুত্তৰিকনযে এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ‘‘ছ আপত্তিসমুট্ঠানানী’’তি ইমিনা সমুট্ঠানানি আপত্তিং কৰোন্তীতি অত্থেন আপত্তিকৰা নামাতি দস্সেতি. এতেসন্তি ছন্নং আপত্তিসমুট্ঠানানং. হীতি যস্মা, আপজ্জতীতি সম্বন্ধো. সিক্খাপদে চাতি মাতিকাসিক্খাপদে চ. লহুকা আপত্তীতি এত্থ অপ্পসাৱজ্জত্তা ন লহুকা নাম হোতি, লহুকেন পন ৱিনযকম্মেনাতি আহ ‘‘লহুকেন ৱিনযকম্মেন ৱিসুজ্ঝনতো’’তি. পঞ্চৱিধাতি থুল্লচ্চযাদিৱসেন পঞ্চপকাৰা. কেনচীতি লহুকেন ৱা গৰুকেন ৱা কেনচি আকাৰেন. সংৱিজ্জতি গিহিভাৱতো অৱসেসো সমণভাৱো এতিস্সাতি সাৱসেসা, পটিপক্খৱসেন অনৱসেসা. দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধাতি পাৰাজিকসঙ্ঘাদিসেসৱসেন দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধা.
‘‘কৰোন্তী’’তি ইমিনা অন্তৰাযিকাতি এত্থ ণিকপচ্চযস্স অত্থং দস্সেতি. অন্তৰাযিকা আপত্তিযো সব্বথা অন্তৰাযিকা হোন্তীতি আহ ‘‘অন্তৰাযিকং আপন্নস্সাপী’’তিআদি. দেসেত্ৱা সুদ্ধিপত্তস্সাতি সম্বন্ধো. লোকৱজ্জাতি লোকেহি ৱজ্জেতব্বা. পণ্ণত্তিৱজ্জাতি ভগৱতো পণ্ণত্তিযা ৱজ্জেতব্বা. যন্তি যং আপত্তিং আপজ্জতীতি সম্বন্ধো. কৰোন্তোতি কিৰিযমানতো. এত্থ হি মানসদ্দস্স অন্তাদেসো. ইমিনা কৰণং কিৰিযন্তি ভাৱত্থং দস্সেতি. আপজ্জতীতি পুগ্গলো আপজ্জতি. সা আপত্তি কিৰিযতো সমুট্ঠিতা নামাতি যোজনা. কা আপত্তি ৱিযাতি আহ ‘‘পাৰাজিকাপত্তি ৱিযা’’তি. এসেৱ নযো অনন্তৰৱাক্যেসুপি.
পুব্বাপত্তীতি এত্থ পুব্বসদ্দো পঠমত্থোতি আহ ‘‘পঠমং আপন্নাপত্তী’’তি. ‘‘আপন্না’’তি পদেন মজ্ঝেলোপং দস্সেতি. পচ্ছা আপন্নাপত্তীতি ৱত্তভেদদুক্কটাপত্তি. মূলৱিসুদ্ধিযাতি মূলে কাযচি আপত্তিযা অমিস্সত্তা ৱিসুদ্ধিযা আপত্তিযা. কুৰুন্দিযং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. ইদম্পীতি কুৰুন্দিযং ৱুত্তৱচনম্পি. পিসদ্দেন পুৰিমং মহাঅট্ঠকথাৱচনং অপেক্খতি. একেন পৰিযাযেনাতি একেন কাৰণেন.
যাতি আপত্তি, দেসিতা হোতীতি সম্বন্ধো. অযং দেসিতা গণনূপিকা নামাতি যোজনা. যা দেসিতা হোতি, অযং অগণনূপিকা নামাতি যোজনা. সউস্সাহেনেৱাতি পুনপি আপজ্জিস্সামীতি সহ উস্সাহেনেৱ. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. ‘‘গণনং ন উপেতী’’তি ইমিনা গণনং ন উপগচ্ছতীতি অগণনূপিকাতি ৱচনত্থং দস্সেতি. অট্ঠমে ৱত্থুস্মিং পূৰণেতি সম্বন্ধো. ইদং পাড়িযং অট্ঠৱত্থুকপূৰণৱসেন ভিক্খুনীনং আগতত্তা ভিক্খুনিযো সন্ধায ৱুত্তং. ভিক্খূনম্পি দুতিযপাৰাজিকট্ঠানে লব্ভতিযেৱ.
থুল্লৱজ্জাতি এত্থ থুল্লং ৱজ্জং এতিস্সাতি থুল্লৱজ্জাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘থুল্লদোসে পঞ্ঞত্তা’’তি. যা চ ধম্মিকস্স পটিস্সৱস্স অসচ্চাপনে আপত্তি অত্থি, সা চ গিহিপটিসংযুত্তাতি যোজনা. পঞ্চানন্তৰিযকম্মাপত্তীতি পঞ্চহি আনন্তৰিযকম্মেহি আপন্না পাৰাজিকাপত্তি. সুদিন্নত্থেৰাদীতি আদিসদ্দেন ধনিযত্থেৰাদযো সঙ্গণ্হাতি. আদিকম্মিকোতি আদিকম্মং কৰোন্তো, তস্মিং নিযুত্তো ৱা. মক্কটিসমণাদীতি আদিসদ্দেন ৱজ্জিপুত্তকাদযো সঙ্গণ্হাতি. যো কদাচি কৰহচি আপত্তিং আপজ্জতি, সো অধিচ্চাপত্তিকো নামাতি যোজনা. পৰতোপি এসেৱ নযো.
‘‘চোদেতী’’তি ইমিনা চোদেতীতি চোদকোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘চোদিতো’’তি ইমিনা চোদিতব্বোতি চুদিতো, সোযেৱ চুদিতকোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. পঞ্চদসসূতি পাতিমোক্খট্ঠপনক্খন্ধকে ৱুত্তেসু পঞ্চদসধম্মেসু. তেনাতি অধম্মচোদকেন, চোদিতোতি সম্বন্ধো. পাতিমোক্খট্ঠপনক্খন্ধকে (চূড়ৱ. ৪০১) ৱুত্তে সচ্চে চ অকুপ্পে চ অতিট্ঠন্তোপি অধম্মচুদিতকোযেৱ নাম, সো পন ধম্মচোদকেন চোদিতেযেৱ কুপ্পন্তো অধম্মচুদিতকো নাম, অধম্মচোদকেন চোদিতে পন কুপ্পন্তোপি অধম্মচুদিতকো নাম ন হোতি, তস্মা ইধ ন ৱুত্তো. ‘‘সমন্নাগতো’’তি ইমিনা নিযতা এতস্স সন্তীতি নিযতোতি ৱচনত্থং দস্সেতি.
আপজ্জিতুং ভব্বাতি ভব্বাপত্তিকা. কেনচি কম্মেন অকতোপি অনুক্খিত্তকোযেৱ নাম, সো পন উক্খিত্তকোতি সঙ্কাভাৱতো ইধ ন ৱুত্তো. অযন্তি তজ্জনীযাদিকম্মকতো ভিক্খু. হীতি যস্মা, ন কোপেতীতি সম্বন্ধো. লিঙ্গদণ্ডকম্মসংৱাসনাসনাহীতি লিঙ্গনাসনেন চ দণ্ডকম্মনাসনেন চ সংৱাসনাসনেন চ. যেনাতি ভিক্খুনা. সোতি নানাসংৱাসকো. দ্ৱিন্নং নানাসংৱাসকানং ৱিসেসো হেট্ঠা (পাচি. অট্ঠ. ৪২৮) ৱুত্তোযেৱ. ঠপনং জানিতব্বন্তি এত্থ কিং ঠপনং নামাতি আহ ‘‘পাতিমোক্খট্ঠপন’’ন্তি.
ইতি এককৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো দুকৱাৰৱণ্ণনা
৩২২. দুকেসু অচিত্তকা আপত্তীতি সম্বন্ধো. ভূতাৰোচনাপত্তীতি পাচিত্তিযাপত্তি. অভূতাৰোচনাপত্তীতি পাৰাজিকথুল্লচ্চযাপত্তি. পদসোধম্মাদিকাতিআদিসদ্দেন উত্তৰিছপঞ্চৱাচা সঙ্গহিতা. মঞ্চপীঠাদীনন্তিআদিসদ্দেন ভিসিআদযো সঙ্গণ্হাতি. অনাপুচ্ছাগমনাদীসূতি আদিসদ্দেন অনুদ্ধৰিত্ৱা গমনং সঙ্গণ্হাতি. সপুগ্গলোতি সো অত্তসঙ্খাতো পুগ্গলো সপুগ্গলো. পৰপুগ্গলোতি পৰো পুগ্গলো পৰপুগ্গলো. গৰুকন্তি সঙ্ঘাদিসেসং. লহুকন্তি পাচিত্তিযং. পুন গৰুকন্তি পাৰাজিকং. পুন লহুকন্তি পাচিত্তিযমেৱ.
অঙ্গুলিমত্তম্পীতি পিসদ্দেন কেসগ্গমত্তম্পীতি অত্থং সম্পিণ্ডেতি. তন্তি মঞ্চপীঠং. গমিযো আপজ্জতি নামাতি সম্বন্ধো.
‘‘আদিযন্তো আপজ্জতি নামা’’তিআদিনা অত্থাপত্তি আদিযন্তো আপজ্জতীতি পাড়িযং আদিযন্তো হুত্ৱা আপজ্জতি আপত্তি অত্থীতি যোজনানযং দস্সেতি. এৱঞ্হি সতি ‘‘আপজ্জতী’’তি আখ্যাতপদং ‘‘অত্থী’’তি কিৰিযন্তৰং অপেক্খিত্ৱা কত্তা হোতীতি দট্ঠব্বং. অথ ৱা আদিযন্তো পুগ্গলো যং আপত্তিং আপজ্জতি, সা আপত্তি অত্থীতি যোজনা. এসেৱ নযো অঞ্ঞেসুপি. মূগব্বতাদীনীতি আদিসদ্দেন গোৱতকুক্কুৰৱতাদীনি সঙ্গণ্হাতি. পাৰিৱাসিকাদযো আপজ্জন্তীতি সম্বন্ধো. তজ্জনীযাদিকম্মকতা ৱা পুগ্গলাতি যোজনা. অসমাদিযন্তা আপজ্জন্তীতি অসমাদিযন্তা হুত্ৱা আপজ্জন্তি. তেতি পুগ্গলে. কৰোন্তো আপজ্জতি নামাতি কৰোন্তো হুত্ৱা আপজ্জতি নামাতি যোজনা. এৱং দেন্তো আপজ্জতি নামাতিআদীসুপি.
একৰত্তছাৰত্তসত্তাহদসাহমাসাতিক্কমেসূতি ‘‘একৰত্তম্পি তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱসেয্যা’’তি (পাৰা. ৪৭৫-৪৭৬) চ ‘‘ছাৰত্তপৰমং তেন ভিক্খুনা তেন চীৱৰেন ৱিপ্পৱসিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৬৫৩) চ ‘‘সত্তাহপৰমং সন্নিধিকাৰকং পৰিভুঞ্জিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৬২২-৬২৩) চ ‘‘দসাহপৰমং অতিৰেকচীৱৰং ধাৰেতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৪৬২-৪৬৩) চ ‘‘মাসপৰমং নিক্খিপিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৪৯৯-৫০০) চ ৱুত্তকালাতিক্কমেসু.
ইমং পন আপত্তিং আপজ্জতি নামাতি সম্বন্ধো.
যস্মিং পক্খে নিসিন্নোতি যস্মিং পক্খে সযং নিসিন্নো. তেসন্তি অত্তনো পক্খে নিসিন্নানং, নানাসংৱাসকন্তি সম্বন্ধো. যেসন্তি সকপক্খে নিসিন্নানং. কম্মং কোপেতীতি নানাসংৱাসকত্তা কম্মং কোপেতি. ইতৰেসন্তি পৰপক্খে নিসিন্নানং. হত্থপাসং অনাগতত্তা কম্মং কোপেতীতি যোজনা. ‘‘এসেৱ নযো’’তি ৱুত্তৱচনং ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘যেসং হী’’তিআদি. যেসন্তি সকপক্খে ৱা পৰপক্খে ৱা নিসিন্নানং যেসং ভিক্খূনং. সোতি ভিক্খু. আপজ্জিতব্বতোতি আপজ্জিতব্বভাৱতো. ইমিনা পুগ্গলেন ছহি সমুট্ঠানেহি আপজ্জিতব্বাতি আপত্তিযোতি ৱচনত্থং দস্সেতি. কম্মেন ৱা সলাকগ্গাহেন ৱাতি এত্থ উদ্দেসো কম্মে লক্খণহাৰনযেন সঙ্গহং গচ্ছতি, ৱোহাৰানুস্সাৱনা সলাকগ্গাহেতি দস্সেন্তো আহ ‘‘উদ্দেসো চেৱ…পে… এক’’ন্তি. পুব্বভাগাতি সঙ্ঘভেদস্স পুব্বভাগে পৱত্তা. পমাণন্তি সঙ্ঘভেদস্স কাৰণং.
অদ্ধানহীনো নামাতি এত্থ অদ্ধানসদ্দো কালপৰিযাযোতি আহ ‘‘ঊনৱীসতিৱস্সো’’তি. থেয্যসংৱাসকাদযোতিআদিসদ্দেন তিত্থিযপক্কন্তকভিক্খুনীদূসকপঞ্চানন্তৰিযা সঙ্গহেতব্বা. অট্ঠ অভব্বপুগ্গলা কৰণদুক্কটকা নাম হোন্তীতি যোজনা. এত্থ কত্তব্বন্তি কৰণং, কম্মং, দুট্ঠু কত্তব্বন্তি দুক্কটং, কম্মমেৱ. কৰণং দুক্কটমেতস্সাতি কৰণদুক্কটকো. ৱিসেসনপৰনিপাতো ‘‘অগ্যাহিতো’’তিআদীসু ৱিয. তদেৱত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘দুক্কটকিৰিযা’’তিআদি. নো চ যাচতীতি এত্থ যাচধাতুযা পধানকম্মং দস্সেন্তো আহ ‘‘উপসম্পদ’’ন্তি, ‘‘সঙ্ঘ’’ন্তি অপধানকম্মমানেতব্বং. তেপিটকোতি তিপিটকং ৱাচুগ্গতৱসেন ধাৰকো. আণাযপীতি পিসদ্দো ‘‘মতেনপী’’তি অত্থং সম্পিণ্ডেতি. যাচন্তস্সেৱাতি নিস্সযং আচৰিযং যাচন্তস্সেৱ. যং ৱত্থুং অজ্ঝাচৰন্তো আপত্তিং আপজ্জতি, তং ৱত্থু সাতিসাৰং নামাতি যোজনা.
উপঘাতিকাতি এত্থ উপহনন্তীতি উপঘাতা, তেযেৱ উপঘাতিকাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘উপঘাতা’’তি. তত্থাতি দ্ৱীসু উপঘাতিকেসু. দ্ৱে ৱেনযিকাতি এত্থ ৱিনযেন সিদ্ধা ৱেনযিকাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিনযসিদ্ধা’’তি. ‘‘দ্ৱে অত্থা’’তি ইমিনা ণিকসদ্দস্স সৰূপং দস্সেতি. পঞ্ঞত্তানুলোমং নাম দট্ঠব্বন্তি সম্বন্ধো. পচ্চযঘাতোতি পচ্চযস্স ঘাতো. ইমিনা সেতুঘাতোতি এত্থ সেতুসদ্দো পচ্চযৱাচকোতি দস্সেতি. চিত্তস্সাপীতি পিসদ্দো পগেৱ কাযৱাচানন্তি দস্সেতি. ইতিপীতি পিসদ্দো দুতিযত্থসম্পিণ্ডনো. ‘‘পমাণেনা’’তি ইমিনা মত্তকাৰিতাতি এত্থ মত্তসদ্দো পমাণত্থোতি দস্সেতি. ‘‘কৰণ’’ন্তি ইমিনা কাৰিতাতি তদ্ধিতভাৱং কিতভাৱেন দস্সেতি সভাগত্তা. কাযদ্ৱাৰিকন্তি কাযদ্ৱাৰে পৱত্তং আপত্তিং. ইমিনা আপজ্জতীতি পদস্স কম্মং দস্সেতি. কাযেনেৱ ৱুট্ঠাতীতি কাযসামগ্গিযা দানত্তা কাযেনেৱ ৱুট্ঠাতি. সীসমক্খনাদীতি আদিসদ্দেন পাদমক্খনাদিং সঙ্গণ্হাতি.
তন্তি ভাৰং. ‘‘নিত্থৰিতুং ৱীৰিযং আৰভতী’’তি ইমিনা ৱহনাকাৰং দস্সেতি. থেৰো সমানোতি যোজনা. নৱহনাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘অনুজানামী’’তিআদি. ‘‘কুক্কুচ্চাযিত্ৱা কৰোতী’’তি ইমিনা কুক্কুচ্চসদ্দস্স নামধাতুং দস্সেতি. ‘‘দিৱা চ ৰত্তো চা’’তি ইমিনা অভিণ্হং আসৱৱড্ঢনং দস্সেতি. তত্থ তত্থাতি তেসু তেসু ৱিভঙ্গক্খন্ধকেসু.
ইতি দুকৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো তিকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৩. তিকেসু ভগৱতি তিট্ঠন্তে যং আপত্তিং আপজ্জতি, সা আপত্তি অত্থীতি যোজনা. সব্বত্থাতি সব্বেসু পদেসু. ৱিত্থাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘তত্থা’’তিআদি. তত্থ তত্থাতি তিকেসু, ৱিত্থাৰো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. লোহিতুপ্পাদাপত্তীতি অনুলোমপাৰাজিকাপত্তি. ‘‘আৱুসোৱাদেনা’’তি ‘‘আৱুসো’’তি ৱোহাৰেন. ৱোতি তুম্হেহি.
কালেতি পুৰেভত্তকালে. ৱিকালেতি পচ্ছাভত্তকালে. অৱসেসং আপত্তিন্তি সম্বন্ধো. দসৱস্সোম্হীতি অহং দসৱস্সো অম্হি. নৱোতি পঞ্চৱস্সঅপৰিপুণ্ণো. মজ্ঝিমোতি পঞ্চৱস্সতো পট্ঠায যাৱ দসৱস্সঅপৰিপুণ্ণো. কুসলচিত্তো আপজ্জতীতি কুসলচিত্তো হুত্ৱা আপজ্জতি. অব্যাকতচিত্তোতি সুপন্তস্স ভৱঙ্গচিত্তং সন্ধায ৱুত্তং. যন্তি আপত্তিং. সব্বন্তি আপত্তিং, আপজ্জতীতি সম্বন্ধো. দুক্খৱেদনাসমঙ্গী হুত্ৱা আপজ্জতীতি যোজনা. যন্তি আপত্তিং.
তযো পটিক্খেপাতি এত্থ পটিক্খেপস্স সামিকং দস্সেন্তো আহ ‘‘বুদ্ধস্স ভগৱতো’’তি. কিলেসসল্লেখনকপটিপত্তিযাতি কিলেসং সল্লিখতি তনুং কৰোতীতি কিলেসসল্লেখনকা, সাযেৱ পটিপত্তি কিলেসসল্লেখনকপটিপত্তি, তায.
পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো বালোতি সম্বন্ধো. পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো পণ্ডিতো চাতি সম্বন্ধো. অৱসেসং আপত্তিন্তি যোজনা. কাড়েতি কাড়পক্খে. জুণ্হেতি জুণ্হপক্খে.
কত্তিকপুণ্ণমাসিযাতি পচ্ছিমকত্তিকপুণ্ণমাসিযা. কুৰুন্দিযং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. সুৱুত্তকাৰণং দস্সেন্তো আহ ‘‘চাতুমাস’’ন্তিআদি. হীতি যস্মা, পৰিযেসন্তো চ নিৱাসেন্তো চ ভিক্খূতি যোজনা.
ৱত্থুন্তি মেথুনধম্মাদিৱত্থুং.
পটিচ্ছাদেতি এতাযাতি পটিচ্ছাদীতি কৰণত্থোপি যুজ্জতি. ৱিত্থাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘দ্ৱাৰং পিদহিত্ৱা’’তিআদি. এতদেৱাতি পৰিকম্মমেৱ. উভযত্থাতি উভযেসু জন্তাঘৰপটিচ্ছাদিউদকপটিচ্ছাদীসু. সব্বন্তি অখিলং পৰিকম্মাদিং. নিয্যন্তীতি নিলীযিত্ৱা যন্তি. ইমিনা ৱহন্তীতি এত্থ ৱহধাতু গত্যত্থোতি দস্সেতি. অব্ভমহিকাধূমৰজৰাহুৱিমুত্তন্তি অব্ভেন চ মহিকায চ ধূমেন চ ৰজেন চ ৰাহুনা চ ৱিমুত্তং. তেসূতি অব্ভাদীসু. তথাতি যথা চন্দমণ্ডলং ৱিৰোচতি, তথা সূৰিযমণ্ডলং.
কৰণীযেন হুত্ৱাতি সম্বন্ধো.
কপ্পেন্তোতি কৰোন্তো. আগন্তুকো আপজ্জতীতি সম্বন্ধো. অনজ্ঝিট্ঠোতি অনজ্ঝেসিতো হুত্ৱাতি সম্বন্ধো. তিণৱত্থাৰকসমথে কাযেন ৱুট্ঠাতি কাযসামগ্গিযা দানত্তা.
আগাড়্হায চেতেয্যাতি আগাড়্হসদ্দো দড়্হপৰিযাযোতি আহ ‘‘দড়্হভাৱাযা’’তি. আ ভুসো গাহিযতে আগাড়্হো, গাড়্হো বাড়্হো দড়্হোতি অত্থতো একং. চেতেয্যাতি পকপ্পেয্য. ন পূৰযতোতি ন পূৰযন্তস্স. অলজ্জী চ হোতি বালো চ অপকতত্তো চাতি এত্থ বালমত্তঅপকতত্তমত্তেন কম্মং ন কাতব্বং, আপত্তিৱসেনেৱ পন কাতব্বন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘বালো’’তিআদি. তত্থ বালো ন জানাতীতি সম্বন্ধো. অযন্তি বালো. এত্তাৱতাতি এত্তকেন অজাননমত্তেন. বালভাৱমূলকং আপত্তিন্তি সম্বন্ধো. দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধেতি পাৰাজিকসঙ্ঘাদিসেসৱসেন দ্ৱে আপত্তিৰাসযো. তেসন্তি তিণ্ণং পুগ্গলানং, কাতব্বন্তি সম্বন্ধো.
কাযিকো দৱো নামাতি কাযিকো পৰিহাসো নাম. মুখালম্বৰকৰণাদিভেদোতি মুখেন আলম্বৰনামকতূৰিযকিচ্চস্স কৰণাদিভেদো. দ্ৱীহিপি দ্ৱাৰেহীতি কাযৱচীৱসেন দ্ৱীহিপি দ্ৱাৰেহি. কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমোতি কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তস্স কাযসংসগ্গাদিসিক্খাপদস্স ৱীতিক্কমো. ৱচীদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমোতি ৱচীদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তস্স দুট্ঠুল্লৱাচাদিসিক্খাপদস্স ৱীতিক্কমো. কাযিকেন উপঘাতিকেনাতি এত্থ উপঘাতিকং নাম অসিক্খনন্তি আহ ‘‘অসিক্খনেনা’’তি. কস্মা অসিক্খনং উপঘাতং নামাতি আহ ‘‘যো হী’’তিআদি. তত্থ যোতি পুগ্গলো. তন্তি কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদং. নন্তি এৱমেৱ. হি যস্মা উপঘাতেতীতি সম্বন্ধো. ৱেজ্জকম্মেন সমন্নাগতোতি সম্বন্ধো. সাসনউগ্গহণআৰোচনাদিনা ৱাচসিকেন মিচ্ছাজীৱেনাতি যোজনা.
‘‘মা ভণ্ডনং কৰী’’তি ইমিনা ‘‘মা’’তি পটিসেধস্স ‘‘কৰী’’তি পাঠসেসেন সম্বন্ধিতব্বভাৱং দস্সেতি. ন ৱোহৰিতব্বন্তি এত্থ ৱিপুব্বঅৱপুব্ব-হৰধাতু কথনত্থোতি আহ ‘‘ন কিঞ্চি ৱত্তব্ব’’ন্তি. হীতি সচ্চং. বীজনগ্গাহাদিকেতি আদিসদ্দেন ধম্মজ্ঝেসনাদিং সঙ্গণ্হাতি. ওকাসকম্মং কাৰেন্তস্সাতি এত্থ ‘‘ওকাস’’ন্তি চ ‘‘ওকাসকম্ম’’ন্তি চ সদিসন্তি আহ ‘‘ওকাসং কাৰেন্তস্সা’’তি. ন আদাতব্বন্তি ন গণ্হিতব্বং. তমেৱত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘যত্থ গহেত্ৱা’’তিআদি.
যন্তি ৱিনযং. সোতি ভিক্খু. সোতি ৱিনযো. তস্সাতি ভিক্খুস্স. ইদন্তি কম্মং. অঞ্ঞং পুচ্ছাতি মযা অঞ্ঞং ভিক্খুং পুচ্ছাহীতি যোজনা. ইতীতি এৱং. সোতি তীহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু. অস্সাতি তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স. ন সাকচ্ছিতব্বোতি ন সহ কথেতব্বো.
‘‘লদ্ধি’’ন্তি ইমিনা ইদমপ্পহাযাতি এত্থ ইদংসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেতি. ‘‘অৱিজহিত্ৱা’’তি ইমিনা হাধাতু ত্ৱাপচ্চযোতি দস্সেতি. সুদ্ধং ব্ৰহ্মচাৰিন্তি এত্থ সব্বথা কিলেসসুদ্ধো খীণাসৱোৱ গহেতব্বোতি আহ ‘‘খীণাসৱং ভিক্খু’’ন্তি. ‘‘পাতব্যভাৱ’’ন্তি ইমিনা পাতব্যতন্তি এত্থ তাপচ্চযো ভাৱত্থে হোতীতি দস্সেতি. ‘‘পটিসেৱন’’ন্তি ইমিনা পাতব্যসদ্দো যথাকামপৰিভুঞ্জনত্থোতি দস্সেতি. গতিৱিসোধনন্তি দুগ্গতিতো সুগতিযা ৱিসুজ্ঝনং. ‘‘অকুসলানি চেৱ মূলানি চা’’তি ইমিনা অকুসলসদ্দস্স চ মূলসদ্দস্স চ তুল্যাধিকৰণভাৱং দস্সেতি. তস্মা অকুসলসঙ্খাতানি মূলানি অকুসলমূলানীতি তুল্যাধিকৰণসমাসো কাতব্বো. দুচ্চৰিতানীতি এত্থ দুসদ্দস্স দুট্ঠুৱিৰূপত্থভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘দুট্ঠু চৰিতানি, ৱিৰূপানি ৱা চৰিতানী’’তি. ৱিৰূপানীতি ৱিকাৰসভাৱানি. ‘‘কৰণভূতেনা’’তি ইমিনা ‘‘কত্তুভূতেনা’’তি অত্থং পটিক্খিপতি. তত্থ তত্থাতি তস্মিং তস্মিং খন্ধকে.
ইতি তিকৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো চতুক্কৱাৰৱণ্ণনা
৩২৪. চতুক্কেসু এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. তিণৱত্থাৰকসমথট্ঠানন্তি তিণৱত্থাৰকসমথেন অধিকৰণৱূপসমিতট্ঠানং. পৰস্স কম্মৱাচাযাতি পৰস্স কৰণভূতায কম্মৱাচায. ততোতি চতুক্কতো. পৰেসূতি অঞ্ঞেসু চতুক্কেসু এৱমত্থো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. তমেৱাতি কাযদ্ৱাৰিকমেৱ. পুন তমেৱাতি ৱচীদ্ৱাৰিকমেৱ. আপজ্জিতব্বাপত্তিঞ্চ সহাগাৰসেয্যাপত্তিঞ্চাতি যোজনা. জগ্গন্তোতি জাগৰন্তো.
অচিত্তকো আপজ্জতি নামাতি ‘‘অচিত্তকো ভিক্খু আপজ্জতি নামা’’তি ৱা ‘‘অচিত্তকো হুত্ৱা আপজ্জতি নামা’’তি ৱা যোজনা কাতব্বা. সভাগন্তি ৱত্থুসভাগং. তঞ্চাতি অঞ্ঞতৰং তঞ্চ আপত্তিং. ইতীতি এৱং.
কম্মেনাতি সমনুভাসনকম্মেন. কম্মেন ৱুট্ঠাতীতি কম্মেন এৱ ৱুট্ঠাতি.
সোতি গিহিপৰিক্খাৰো, আহটো হোতীতি সম্বন্ধো. অৱাপুৰণন্তি কুঞ্চিকং. অন্তোতি ভণ্ডাগাৰস্স অন্তো.
সম্মুখা ৱুট্ঠাতীতি সম্মুখা এৱ ৱুট্ঠাতি.
সযিতায এৱ ভিক্খুনিযাতি যোজনা. ইদন্তি সহাগাৰসেয্যাপত্তিং, পটিচ্চাতি সম্বন্ধো. এতন্তি ‘‘লিঙ্গপাতুভাৱেনা’’তি ৱচনং, ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. উভিন্নম্পীতি ভিক্খুভিক্খুনীনম্পি. লিঙ্গপটিলাভেনাতি ইত্থিলিঙ্গপটিলাভেন. পঠমন্তি আদিকপ্পকালে. ‘‘পঠমং উপ্পন্নৱসেনা’’তি ইমিনা পুৰে উপ্পন্নং পুৰিমন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘সেট্ঠভাৱেনা’’তি ইমিনা পুৰভাৱেন সেট্ঠভাৱেন উপ্পন্নং পুৰিমন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘পুৰিসলিঙ্গ’’ন্তি ইমিনা ইমপচ্চযস্স সৰূপং দস্সেতি. পুৰিসকুত্তপুৰিসাকাৰাদীতি আদিসদ্দেন পুৰিসনিমিত্তাদযো সঙ্গণ্হাতি. যানি ছচত্তালীস সিক্খাপদানীতি যোজনা. ইমিনা ৱুত্তনযানুসাৰেন দুতিযচতুক্কেপি অত্থো ৱেদিতব্বো. তেহীতি তিংসাধিকেহি সতসিক্খাপদেহি.
মহাপদেসাতি ৱিনযে (মহাৱ. ৩০৫) আগতা মহাপদেসা. কস্মা মহাপদেসা ‘‘সামুক্কংসা’’তি ৱুচ্চন্তীতি আহ ‘‘তে হী’’তিআদি. তত্থ তেতি চত্তাৰো মহাপদেসা, ৱুচ্চন্তীতি সম্বন্ধো. ‘‘সয’’ন্তি ইমিনা সামুক্কংসাতি এত্থ সংসদ্দস্স সযমত্থং দস্সেতি. ‘‘উক্খিপিত্ৱা’’তি ইমিনা উক্কংসসদ্দো উক্খিপনত্থোতি দস্সেতি. ‘‘ঠপিতত্তা’’তি ইমিনা সযং উক্কংসিত্ৱা ঠপিতা সামুক্কংসাতি ৱচনত্থং দস্সেতি. ‘‘অজ্ঝোহৰণীযপৰিভোগা’’তি ইমিনা বাহিৰপৰিভোগং নিৱত্তেতি. উদকং পনাতি কেনচি অসংসগ্গং পসন্নোদকং পন. কালেতি সপ্পদট্ঠকালে. ‘‘পঞ্চ ৱা দস ৱা সীলানী’’তি ইমিনা পঞ্চ ৱা দস ৱা সীলানি উপাসকসীলন্তি দস্সেতি.
তত্থ চাতি ৱিহাৰে চ. উভোপীতি আগন্তুকাৱাসিকৱসেন উভোপি. অসাধাৰণন্তি দ্ৱীহি অসাধাৰণং. আপত্তিন্তি ভিক্খুনীহিযেৱ সাধাৰণং আপত্তিং. গমিযচতুক্কেপীতি পিসদ্দো আগন্তুকচতুক্কং অপেক্খতি. ৱত্থুনানত্ততাৱাতি মেথুনাদিৱত্থুনানত্ততা এৱ. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. সাতি আপত্তি. তথাতি যথা কাযসংসগ্গে, তথা লসুণখাদনেতি যোজনা. এত্থাতি ৱত্থুনানত্ততাদিচতুক্কে. চত্তাৰি পাৰাজিকানীতি ভিক্খুপাতিমোক্খে আগতানি. ৱিসুং আপজ্জন্তেসুপি এসেৱ নযোতি সম্বন্ধো.
পুৰিমচতুক্কেতি ৱত্থুনানত্ততাদিচতুক্কে. যো পঠমো পঞ্হোতি যোজনা. ইধাতি ৱত্থুসভাগতাদিচতুক্কে. যো চাতি যো চ পঞ্হো. তত্থাতি ৱত্থুনানত্ততাদিচতুক্কে. ততিযচতুত্থেসু পঞ্হেসূতি সম্বন্ধো.
‘‘সদ্ধিৱিহাৰিকস্সা’’তি পদং ‘‘কত্তব্ব’’ইতি পদে সম্পদানং.
গৰুকন্তি পাৰাজিকং. লহুকন্তি থুল্লচ্চযং ৱা দুক্কটং ৱা.
অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং পটিপাটিযা নিসীদিতব্বতো ৱুত্তং ‘‘নৱমভিক্খুনিতো’’তি. পচ্চুট্ঠানাৰহাতি পটিমুখং উপট্ঠাতুং অৰহা. অৱিসেসেন চাতি ‘‘ভিক্খূ’’তি ৱা ‘‘ভিক্খুনী’’তি ৱা ৱিসেস, মকত্ৱা সামঞ্ঞেন চ. ‘‘আসনাৰহচতুক্কস্সা’’তি পদং ‘‘পঠমপদ’’ন্তি পদে অৱযৱিসম্বন্ধো.
অসাধাৰণন্তি ভিক্খূহি অসাধাৰণং. ৱিকালে কপ্পতীতি তদহুৱিকালে কপ্পতি. কালাতীতন্তি কালযামসত্তহাতীতং. যাৱকালিকাদিত্তযঞ্চ অকপ্পিযমংসঞ্চ উগ্গহিতকঞ্চ অপটিগ্গহিতকঞ্চাতি যোজনা.
গুণঙ্গুণূপাহনঞ্চ ধুৱন্হানঞ্চ চম্মত্থৰণঞ্চ গুণঙ্গুণূপাহনধুৱন্হানচম্মত্থৰণানি. ইমানি চত্তাৰীতি পঞ্চৱগ্গেন গণেন উপসম্পদদানাদীনি. ইধাতি পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু. ইধাতি মজ্ঝিমেসু. ইদন্তি চতুব্বিধং ৱত্থু. দীপেতুম্পীতি দীপনম্পি. তুংপচ্চযো হি কত্ৱত্থজোতকো. এসেৱ নযো দীপেতুং পনাতি এত্থাপি. সেসং অনুঞ্ঞাতকন্তি সম্বন্ধো. উভযত্থপীতি পচ্চন্তিমমজ্ঝিমৱসেন উভযত্থাপি.
ছন্দপাৰিসুদ্ধিঅক্খানং একং কত্ৱা ‘‘চত্তাৰো’’তি ৱুত্তং. চত্তাৰো পুব্বকিচ্চাতি লিঙ্গৱিপল্লাসো, ‘‘চত্তাৰি পুব্বকিচ্চানী’’তি হি অত্থো. এৱং ৱুত্তানি ইমানি চত্তাৰীতি সম্বন্ধো. এৱং আগতা সম্মুতিযোতি সম্বন্ধো. সব্বত্থাতি সব্বেসু চতুক্কেসু.
ইতি চতুক্কৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো পঞ্চকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৫. পঞ্চকেসু ‘‘পঞ্চ পুগ্গলা নিযতা’’তি এতং আনন্তৰিযানমেৱ গহণন্তি যোজনা. পঞ্চ ছেদন কা আপত্তিযো নাম ৱেদিতব্বাতি সম্বন্ধো. যা ৱিকপ্পনা ৱুত্তাতি যোজনা. উস্সঙ্কিতোতি উট্ঠহিত্ৱা সঙ্কিতো. পৰিসঙ্কিতোতি পুনপ্পুনং সঙ্কিতো. অকুপ্পো অৰহত্তফলসঙ্খাতো ধম্মো ইমস্সাতি অকুপ্পধম্মো, খীণাসৱো. খীণাসৱো সমানোপি উস্সঙ্কিতো চেৱ পৰিসঙ্কিতো চাতি যোজনা. পৰিহৰিতব্বাতি অপনেতব্বা. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা. এতেসূতি অগোচৰেসু. থূপচীৱৰন্তি এত্থ থূপং পৰিক্খিপিত্ৱা কতং চীৱৰং থূপচীৱৰন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱম্মিক’’ন্তিআদি. ৱম্মিকো হি থূপযতি উদ্ধং আৰোহতীতি থূপোতি ৱুচ্চতি. ন্হানট্ঠানেতি সব্বেসং ন্হানট্ঠানে. তঞ্হি উদকেন কাযং অভিসিঞ্চতি এত্থাতি অভিসেকন্তি ৱুচ্চতি. অভিসেকে ছড্ডিতং আভিসেকিকং, চীৱৰং. তেন ৱুত্তং ‘‘ছড্ডিতচীৱৰ’’ন্তি. ভতপটিযাভতন্তি এত্থ ভৰধাতুযা পোসনত্থং পটিক্খিপিত্ৱা ধাৰণত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘সুসানং নেত্ৱা পুন আনীতক’’ন্তি. তত্থ ‘‘সুসান’’ন্তি ইমিনা কম্মং দস্সেতি, ‘‘পুনা’’তি ইমিনা পটিসদ্দস্স অত্থং দস্সেতি. ইমেহি পদেহি সুসানং ভতং হুত্ৱা গেহং পটিআভৰিতব্বন্তি ভতপটিযাভতন্তি ৱচনত্থং দস্সেতি, যকাৰো পদসন্ধিকৰো. পাড়িযং, অট্ঠকথাযঞ্চ পোত্থকেসু ‘‘গতপটিযাগত’’ন্তি কণ্ঠজততিযক্খৰেন পাঠো অত্থি, সো অসুন্দৰো.
কাযো পঠমং, ৱাচা দুতিযং, কাযৱাচা ততিযং, ইদং সন্ধায ‘‘ততিযেনা’’তি ৱুত্তং. তত্থেৱাতি অন্তৰপেয্যালে এৱ.
অদিন্নন্তি এত্থ অকাৰস্স নকাৰিযভাৱঞ্চ তপচ্চযস্স কম্মৱাচকভাৱঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘অঞ্ঞেন ন দিন্ন’’ন্তি. তত্থ ‘‘অঞ্ঞেনা’’তি ইমিনা তপচ্চযস্স কম্মৱাচকভাৱং দস্সেতি, নকাৰেন অকাৰস্স কাৰিযং দস্সেতি. কেন কাৰণেন অৱিদিতন্তি আহ ‘‘পটিগ্গণ্হামীতি চেতনায অভাৱেনা’’তি. অৱিদিতন্তি অপাকটং. নটসমজ্জাদিদানন্তি নটসমজ্জাদীনং সব্বেসং দানং. উসভৱিস্সজ্জনন্তি উসভস্স ৱিস্সজ্জনং. ইদং উপলক্খণৱসেন ৱুত্তং. সব্বাসম্পি পন মনুস্সামনুস্সানং ইত্থীনং মেথুনৰতিৱসেন পুৰিসানং দানম্পি গহেতব্বং. ইত্থিদানন্তি এত্থাপি যাসং কাসঞ্চি ইত্থীনং যেসং কেসঞ্চি পুৰিসানং দানং গহেতব্বং. পটিভানচিত্তকম্মদানন্তি মেথুনসেৱনপটিভানচিত্তকম্মদানং. লোকস্সাতি লোকেন. কথেতুকম্যতাতি কথেতুকামতা. ‘‘ন সুপ্পটিৱিনোদযা’’তি ইমিনা দুক্খেন পটিৱিনোদেতব্বাতি দুপ্পটিৱিনোদযা, পটিৱিনোদেতুং ন সুকৰাতি দস্সেতি. উপাযেনাতি যুত্তিযা.
ফুস্সদেৱত্থেৰো অট্ঠাসি কিৰাতি সম্বন্ধো. একংসন্তি ভুম্মত্থে চেতং উপযোগৱচনং. একস্মিং অংসেতি হি অত্থো. বুদ্ধাৰম্মণন্তি বুদ্ধগুণাৰম্মণং. মাৰোতি দেৱপুত্তমাৰো, গতোতি সম্বন্ধো. গোমযন্তি গোমীড়্হং. জৰগ্গৱোতি জৰগোণো. তাদিসমেৱাতি গোমযৱিপ্পকিৰণসভাৱমেৱ. ৱিপ্পকাৰন্তি ৱিসেসপকাৰেন কৰণং. ৱঙ্কপাদন্তি কুটিলপাদং. পৰিকসন্তোতি পৰিচ্ছেদং কত্ৱা ৱিলেখন্তো. ৱিগচ্ছপুৰিসোতি ৱিকাৰং, ৱিৰূপং ৱা গতপুৰিসো. ‘‘ৱিভচ্ছপুৰিসো’’তিপি পাঠো, ৱিসেসেন সোভণং ভক্খপুৰিসোতি অত্থো. অযমেৱ পাঠো অভিধানাদীসু (অভিধানপ্পদীপিকাযং ১০২ গাথাযং) দিস্সতি. সমন্তাতি কটঅন্ধকাৰৱিহাৰস্স সমন্ততো. মাৰো সিযা নু খোতি যোজনা. ন অসক্খিং ইতি আহাতি যোজনা. দিট্ঠপুব্বোতি পুব্বে দিট্ঠো. মহানুভাৱোতি দেৱিদ্ধিযা মহানুভাৱো. ইঙ্ঘাতি উয্যোজনত্থে নিপাতো, উয্যোজেমীতি অত্থো. অত্তভাৱন্তি তৱ অত্তভাৱং. তাদিসং ৰূপন্তি বুদ্ধস্স ভগৱতো অত্তভাৱসদিসং ৰূপং. তংসৰিক্খকন্তি তেন ৰূপেন সদিসং. পতিৰূপমেৱ সদিসট্ঠেন পতিৰূপকং, ন একংসসদিসং ৰূপং কিঞ্চি সদিসৰূপন্তি অত্থো. সকত্তভাৱন্তি সস্স এসো সকো, সোযেৱ অত্তভাৱো সকত্তভাৱো, তং. অযন্তি মাৰো. কথন্তি কেন কাৰণেন ভগৱা ন সোভতি নু খো, সোভতিযেৱাতি অত্থো. তদেৱ সমত্থেতুং ৱুত্তং ‘‘সব্বসো ৱীতৰাগদোসমোহো’’তি. ৱঞ্চিতোম্হীতি অহং ৱঞ্চিতো অম্হি. কিং অত্থীতি কিং নাম অত্থি, মম ৱঞ্চনচিত্তং নত্থীতি অধিপ্পাযো. দহৰভিক্খু পটিলভতীতিআদিনা সম্বন্ধিতব্বং.
দহৰভিক্খু অট্ঠাসীতি সম্বন্ধো. সঙ্কাৰছড্ডনিং পচ্ছিন্তি সম্বন্ধো. সঙ্কাৰং ছড্ডেতি ইমাযাতি সঙ্কাৰছড্ডনী. তিস্সদত্তত্থেৰো নাম পুচ্ছীতি সম্বন্ধো. নাৱাতোতি পোততো. পঞ্হাসহস্সন্তি সমথৱিপস্সনাকম্মট্ঠানেসু পুচ্ছাসহস্সং. পুচ্ছীতি দহৰং পুচ্ছি. পৰিচ্ছিন্দীতি তস্মিং দিৱসে কাতব্বৱত্তং নিট্ঠপেসীতি অত্থো. যোনকৱিসযতোতি যোনকলোকতো. অট্ঠ কপ্পে অনুস্সৰীতি চেতিযঙ্গণং দিস্ৱা চিত্তস্স পসীদনতো পুব্বেনিৱাসঞাণেন অট্ঠ কপ্পে অনুস্সৰি.
একো ভিক্খু গতোতি সম্বন্ধো. দেৱতা পুপ্ফহত্থা অট্ঠংসূতি মনুস্সৱেসং গহেত্ৱা অট্ঠংসু. তেন ৱুত্তং ‘‘কতৰগামৱাসিকাত্থা’’তি. তুম্হে কতৰস্মিং গামে ৱসনসীলা অত্থ ভৱথাতি যোজনা. ইধেৱাতি ইমস্মিংযেৱ ঠানে. ঠিতাম্হাতি মযং ঠিতা অম্হাতি যোজনা.
অযং কথাতি অযং ৱক্খমানকথা. কিং অমচ্চপুত্তো পাসাদিকো নু খোতি যোজনা. নেতি অমচ্চপুত্তঅভযত্থেৰে. ঞাতকা অগমংসূতি সম্বন্ধো. থেৰমাতাপি পহিণীতি সম্বন্ধো. পিসদ্দেন ঞাতকে অপেক্খতি. পহিণাকাৰং দস্সেন্তো আহ ‘‘পুত্তো মে’’তিআদি. অমচ্চপুত্তো আৰূড়্হোতি সম্বন্ধো. অভযত্থেৰো আহাতি সম্বন্ধো. তেনাতি অমচ্চপুত্তেন. যুগগ্গাহন্তি যুগস্স গাহং. ‘‘মহল্লকত্থেৰস্স সম্মট্ঠট্ঠানে কচৱৰং ছড্ডেত্ৱা’’তি ৱচনং আৱি কৰোন্তো আহ ‘‘অতীতত্তভাৱে কিৰা’’তিআদি. অমচ্চপুত্তো ছড্ডেসীতি সম্বন্ধো.
তন্তি সম্মজ্জনৱত্তং. তত্ৰাতি ‘‘সত্থুসাসনং কতং হোতী’’তিৱচনে. আযস্মা সাৰিপুত্তো নিসীদি কিৰাতি সম্বন্ধো. ভগৱা পচ্চাগঞ্ছীতি সম্বন্ধো. পাদানীতি পাদস্স অক্কমনট্ঠানানি, পাদচেতিযানীতি অত্থো. থেৰো নিসীদীতি সম্বন্ধো. জণ্ণুকেহি পতিট্ঠায ‘‘পাদচেতিযং ৱন্দিত্ৱা’’তি পাঠসেসো অজ্ঝাহৰিতব্বো. মে নিসিন্নভাৱং মে সত্থা অঞ্ঞাসি ৱতাতি যোজনা. মেসদ্দো হি পুব্বপৰাপেক্খো. চোদনন্তি দোসাৰোপনং. কাৰেস্সামীতি দসবলং কাৰেস্সামি. ভগৱা আহাতি সম্বন্ধো. গতোসীতি ত্ৱং গতো অসি, ৱিচৰন্তস্স তুয্হং ন পতিৰূপন্তি যোজনা. ততোতি চোদনকালতো.
এত্তকো ৱিনিচ্ছযো উপলব্ভতীতি সম্বন্ধো. ভাসপৰিযন্তন্তি ৱচনপৰিচ্ছেদং. অযন্তি কথা. এত্তকং ৱচনন্তি সম্বন্ধো. গয্হূপগন্তি গহেতব্বভাৱং উপগমনং, গণ্হিতুং খমনীযন্তি অত্থো. তানীতি দ্ৱে মূলানি. পুন তানীতি সমুদযভূতানি ছ আপত্তিসমুট্ঠানানি. ৱত্থুন্তি মেথুনাদিৱত্থুং. ইতিপীতি পিসদ্দো পঠমনযং অপেক্খতি. এত্থ পঠমনযে মূলেন সমুদযস্স পাযতো অভেদো হোতি, পচ্ছিমনযে পন সব্বথা ভেদো হোতি. তস্মা পচ্ছিমনযোযেৱ যুত্ততৰোতি দট্ঠব্বো. ‘‘ৱূপসম্মতী’’তি ইমিনা ‘‘নিৰুজ্ঝতী’’তি পদস্স সমুচ্ছেদনিৰোধং দস্সেতি. ৱুট্ঠানেনাতি পৰিৱাসাদিৱিনযকম্মেন.
তেত্তিংসমূলানং সৰূপং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিৱাদাধিকৰণস্স দ্ৱাদস মূলানী’’তিআদি. একং মূলন্তি সম্বন্ধো. তানীতি তেত্তিংস মূলানি. পৰতোতি পৰস্মিং. ‘‘অট্ঠাৰস ভেদকৰৱত্থূনী’’তিআদিনা অধিকৰণানং সমুট্ঠানং দস্সেতি. চত্তাৰি সঙ্ঘকিচ্চানি নিস্সায উপ্পজ্জতীতি যোজনা. ইদন্তি ৱত্থু. সত্তন্নং নিদানন্তি সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং পঞ্ঞত্তিট্ঠানসঙ্খাতং নিদানং. এত্থাতি ঠানে. পঞ্ঞত্তিং ন জানাতীতি এত্থ ‘‘অনুপঞ্ঞত্তিং ন জানাতী’’তি ৱক্খমানত্তা পঠমপঞ্ঞত্তি গহেতব্বাতি আহ ‘‘পঠমপঞ্ঞত্তিং ন জানাতী’’তি. অনুপঞ্ঞত্তীতি এত্থ অনুসদ্দো নউপচ্ছিন্নত্থোতি আহ ‘‘পুনপ্পুনং পঞ্ঞত্তিং ন জানাতী’’তি. পচ্ছাত্থোপি যুজ্জতেৱ পঠমপঞ্ঞত্তিতো পচ্ছা পঞ্ঞত্তত্তা. অনুসন্ধিৱচনপথন্তি এত্থ অনুসন্ধীনং ৱসেন ৱচনপথন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘কথানুসন্ধিৱিনিচ্ছযানুসন্ধিৱসেন ৱত্থু’’ন্তি. ঞত্তিকিচ্চন্তি ঞত্তিযা কিচ্চং. ইমিনা ঞত্তিযাতি এত্থ সাম্যত্থে সামিৱচনং. কৰধাতুসম্বন্ধে কৰণৱচনম্পি যুজ্জতেৱ. কৰণন্তি এত্থ চ যুপচ্চযস্স কম্মত্থভাৱঞ্চ দস্সেতি. ন কেৱলং ঞত্তিকম্মে এৱ ঞত্তিকিচ্চং ন জানাতি, অথ খো ঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মেসুপি ন জানাতীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মেসূ’’তিআদি. পুব্বে ঠপেতব্বাতি ঞত্তি নাম কম্মৱাচায পুব্বে ঠপেতব্বাতি ন জানাতি. ইমিনা নপুব্বকুসলভাৱং দস্সেতি. ‘‘পচ্ছা’’তি ইমিনা নঅপৰকুসলভাৱং দস্সেতি. পিসদ্দেন পঠমনযং অপেক্খতি. ‘‘কালং ন জানাতী’’তি ইমিনা অকালঞ্ঞূতি পদস্স ৱিগ্গহৱাক্যং দস্সেতি. কালং দস্সেন্তো আহ ‘‘অনজ্ঝিট্ঠো’’তিআদি.
‘‘ধুতঙ্গে আনিসংসং অজানিত্ৱা’’তি ইমিনা মন্দমোমূহানং ফলং দস্সেতি. পাপিচ্ছোতি এত্থ পাপিচ্ছো নাম পচ্চযলাভস্স পত্থনাতি আহ ‘‘পচ্চযলাভং পত্থযমানো’’তি. কাযৱিৱেকো চ চিত্তৱিৱেকো চ উপধিৱিৱেকো চ কাযচিত্তউপধিৱিৱেকং, সমাহাৰদ্ৱন্দো, পুব্বপদেসু উত্তৰপদলোপো. এতস্সাতি আৰঞ্ঞিকস্স. ইমিনা ইমায অত্থো ইদমত্থো, সো এতস্সত্থীতি ইদমত্থীতি ৱচনত্থং দস্সেতি. অপ্পিচ্ছঞ্ঞেৱাতিআদীসু এৱসদ্দানং ছড্ডেতব্বত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘ন অঞ্ঞং কিঞ্চি লোকামিস’’ন্তি.
নৱৱিধন্তি দিৱসৱসেন তিৱিধং, তথা কত্তব্বাকাৰৱসেন, তথা কাৰকৱসেনাতি নৱৱিধং উপোসথং.
কাযদুচ্চৰিতাদি যস্মা ন পসাদং সংৱত্তেতি, ন পসাদায ৱা সংৱত্ততি, তস্মা অপাসাদিকন্তি ৱুচ্চতি. তেন ৱুত্তং ‘‘অপাসাদিকন্তি কাযদুচ্চৰিতাদি অকুসল’’ন্তি. ৱেলং অতিক্কম্মাতি ভোজনাদিকালং অতিক্কমিত্ৱা. ইমিনা অতিৱেলন্তি এত্থ অতিসদ্দস্স অতিক্কমনত্থঞ্চ ‘‘অতিৱেল’’ন্তি পদস্স ‘‘ৱিহৰতো’’তি পদে কিৰিযৱিসেসনভাৱঞ্চ দস্সেতি. অপ্পং কালন্তি যোজনা. অৱতৰণং ওতাৰোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ওতৰণ’’ন্তি. সব্বত্থাতি সব্বেসু পঞ্চকেসু.
ইতি পঞ্চকৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো ছক্কৱাৰৱণ্ণনা
৩২৬. ছক্কেসু এৱমত্থো ৱেদিতব্বোতি যোজনা. ইতীতি এৱং. ইমা ছ সামীচিযোতি যোজনা. তত্থাতি ছসু আকাৰেসু. সতিসম্মোসেনাতি সতিযা ৱিপ্পৱাসেন.
তত্থাতি চুদ্দসসু পৰমেসু. ততোতি ছক্কতো. একং অপনেত্ৱাতি যংকিঞ্চি একং অপনেত্ৱা. সেসেসূতি ছহি পৰমেহি সেসেসু অট্ঠসু পৰমেসু. অঞ্ঞানিপি ছক্কানীতি পঠমছক্কতো অঞ্ঞানিপি অট্ঠ ছক্কানি.
ছ আপত্তিযোতি তীণি ছক্কানীতি ‘‘ছ আপত্তিযো’’তি ৱুত্তানি তীণি ছক্কানীতি যোজনা. ৱুত্তদ্ৱযং একং কত্ৱা. ন্হানেতি ন্হানসিক্খাপদে. ছক্কদ্ৱযন্তি আদাযসমাদাযৱসেন ছক্কদ্ৱযং. সব্বত্থাতি সব্বেসু ছক্কেসু.
ইতি ছক্কৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো সত্তকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৭. সত্তকেসু ছসু সামীচীসু পক্খিপিত্ৱাতি সম্বন্ধো. তত্থেৱাতি সমথক্খন্ধকে এৱ.
চম্পেয্যকেতি চম্পেয্যক্খন্ধকে. ‘‘অসদ্ধম্মা’’তি পদস্স ভেদনিস্সিততুল্যনিস্সিতসমাসং দস্সেন্তো আহ ‘‘অসতং ধম্মা’’তিআদি. তত্থ ‘‘অসতং ধম্মা’’তি ইমিনা ভেদনিস্সিতসমাসং দস্সেতি, ‘‘অসন্তো ৱা ধম্মা’’তি ইমিনা তুল্যনিস্সিতসমাসং দস্সেতি. সব্বত্থাতি সব্বেসু সত্তকেসু. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
ইতি সত্তকৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো অট্ঠকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৮. অট্ঠকেসু অট্ঠানিসংসাদীনং দেসনাকাৰদেসনট্ঠানানি দস্সেন্তো আহ ‘‘ন ময’’ন্তিআদি. তত্থ ‘‘ন মযং…পে… কৰিস্সামা’’তি ইমিনা দেসনাকাৰং দস্সেতি, ‘‘কোসম্বকক্খন্ধকে’’তি ইমিনা দেসনট্ঠানং দস্সেতি. তম্পীতি দুতিযঅট্ঠকম্পি.
তেৰসকে ৱুত্তাতি সম্বন্ধো. কুলানি দূসেতীতি এত্থ ‘‘দূসেতী’’তি কিৰিযাপদস্স কৰণং দস্সেন্তো আহ ‘‘পুপ্ফেন ৱা’’তিআদি. ইমেহি অট্ঠহি দূসেতীতি যোজনা. ‘‘লাভেনা’’তিআদিনা ‘‘অট্ঠহি অসদ্ধম্মেহী’’তি এত্থ অসদ্ধম্মসৰূপং দস্সেতি. সাৰাগোতি সংৰাগো, ভুসং ৰজ্জনন্তি অত্থো. পটিৱিৰোধোতি দোসো. সো হি যস্মা অলাভাদীসু পটিৱিৰুজ্ঝতি, তস্মা পটিৱিৰোধোতি ৱুচ্চতি. পাড়িযন্তি ৱিনযপাড়িযং.
পাণন্তিআদিকা দ্ৱে গাথাযো দ্ৱাদসক্খৰেন বন্ধিতা. পঠমগাথায ততিযপাদে চৰিযসদ্দেন যুত্তত্তা একক্খৰো অধিকো. অযং পনেত্থ যোজনা – পাণং ন হনে ন ঘাতেয্য, আদিন্নঞ্চ ন আদিযে ন গণ্হেয্য, মুসা ৱিতথৱচনং ন ভাসে ন কথেয্য, মজ্জপো মজ্জপানং ন চ সিযা, অব্ৰহ্মচৰিযা মেথুনা ৱিৰমেয্য, ৰত্তিং ৱিকালভোজনং ন ভুঞ্জেয্য.
মালং ন ধাৰে ন ধাৰেয্য, গন্ধঞ্চ ন আচৰে, সন্থতে মঞ্চে চ ছমাযঞ্চ সযেথ. এতঞ্হি উপোসথং অট্ঠঙ্গিকং উপোসথং ইতি দুক্খন্তগুনা বুদ্ধেন পকাসিতন্তি আহু পণ্ডিতাতি.
সঙ্ঘভেদকেতি সঙ্ঘভেদকক্খন্ধকে. তাসংযেৱাতি ভিক্খুনীনমেৱ. ‘‘উপাসিকা অট্ঠ ৱৰানি যাচতী’’তি এৱং সামঞ্ঞৱচনস্সাপি অত্থপকৰণাদিনা ৱিসেসৱিসযো হোতীতি আহ ‘‘ৱিসাখা’’তি. সা হি ৱিৱিধা পুত্তনত্তুসঙ্খাতা সাখা এতিস্সাত্থীতি ৱিসাখাতি ৱুচ্চতি. সব্বত্থাতি সব্বেসু অট্ঠকেসু. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
ইতি অট্ঠকৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো নৱকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৯. নৱকেসু অচৰীতিআদীনীতি আদিসদ্দেন ‘‘চৰতি, চৰিস্সতী’’তিআদীনি (দী. নি. ৩.৩৪০; অট্ঠ. নি. ৯.২৯-৩০) সঙ্গণ্হাতি. তং কুতেত্থ লব্ভাতি এত্থ তন্তি অনত্থচৰণং, কোপকৰণং ৱা. কুতোতি কেন কাৰণেন. এত্থাতি এতস্মিং অনত্থচৰকপুগ্গলে. লব্ভাতি লদ্ধা, সক্কা লদ্ধুং ন লব্ভা এৱাতি অত্থো. নৱন্নং ৱা ভিক্খূনং কাৰণাতি যোজনা. তণ্হন্তি দ্ৱীসু এসনতণ্হাএসিততণ্হাসু এসনতণ্হং. পটিচ্চাতি আৰব্ভ. পৰিযেসনাতি পুনপ্পুনং এসনা. লাভোতি ৰূপাদিআৰম্মণলাভো. ৱিনিচ্ছযোতি ঞাণতণ্হাদিট্ঠিৱিতক্কৱসেন চতুব্বিধো ৱিনিচ্ছযো. চতুব্বিধো হি ধম্মো ‘‘এত্তকং ময্হং ভৱিস্সতী’’তিআদিনা ৱিনিচ্ছিনতি অনেনাতি ৱিনিচ্ছযোতি ৱুচ্চতি. ছন্দৰাগোতি বলৱৰাগো. অজ্ঝোসানন্তি ‘‘অহং মম’’ন্তি বলৱসন্নিট্ঠানং, পৰিগ্গহোতি তণ্হাদিট্ঠিৱসেন পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা গহণং. মচ্ছৰিযন্তি পৰেসং সাধাৰণভাৱস্স অসহনতা. আৰক্খাতি দ্ৱাৰপিদহনমঞ্জূসগোপনাদিৱসেন আভুসো ৰক্খনং. আৰক্খাধিকৰণন্তি আৰক্খকাৰণা, হেত্ৱত্থে চেতং পচ্চত্তৱচনং. দণ্ডাদানাদীসু পৰনিসেধনত্থং দণ্ডস্স আদানং দণ্ডাদানং. তথা একতোধাৰাদিনো সত্থস্স আদানং সত্থাদানং. কলহোতি কাযকলহোপি ৱাচাকলহোপি. ৱিগ্গহোতি ৱিৰুদ্ধৱসেন গহণং. ৱিৱাদোতি ৱিৰুদ্ধৱসেন ৱদনং. ‘‘তুৱং তুৱ’’ন্তি অনাদৰৱসেন ৱদনং তুৱংতুৱং ৱাদো, পেসুঞ্ঞৱসেন ৱদনং পেসুঞ্ঞৱাদো, মুসাৱসেন ৱদনং মুসাৱাদো, দণ্ডাদানঞ্চ সত্থাদানঞ্চ কলহো চ ৱিগ্গহো চ ৱিৱাদো চ তুৱংতুৱংৱাদো চ পেসুঞ্ঞৱাদো চ মুসাৱাদো চ দণ্ডাদান…পে… মুসাৱাদা. মুসাৱাদাতি এত্থ ৱাদসদ্দো ‘‘তুৱং তুৱ’’ন্তি চ ‘‘পেসুঞ্ঞ’’ন্তি চ এত্থাপি যোজেতব্বো. ‘‘অহং সেয্যোহমস্মী’’তি পৱত্তমানাদযোতি যোজনা. অধিট্ঠিতকালতো পট্ঠায ন ৱিকপ্পেতব্বানীতি অধিট্ঠানৱিকপ্পনং একতো ন কাতব্বং, অধিট্ঠিতে ন ৱিকপ্পেতব্বন্তি অধিপ্পাযো. পৰিণতং লাভং পৰিণামেতীতি সম্বন্ধো.
এতেসংযেৱ দানানন্তি এতেসংযেৱ অধম্মিকানং দানানং. সঙ্ঘস্স নিন্নন্তি সঙ্ঘস্স নতং, নামিতং ৱা লাভন্তি সম্বন্ধো. সঙ্ঘস্স নমতি, নামিযতীতি ৱা নিন্নং. তেসংযেৱাতি তেসংযেৱ তিণ্ণং ধম্মিকদানানং. তযো তযো দানপটিগ্গহপৰিভোগে সম্পিণ্ডেত্ৱা নৱকো গহেতব্বো. তত্থেৱাতি সমথক্খন্ধকে এৱ. ওৱাদৱগ্গস্সাতি ভিক্খুনোৱাদৱগ্গস্স. তত্থেৱাতি ওৱাদৱগ্গস্স পঠমসিক্খাপদে এৱ. সব্বত্থাতি সব্বেসু নৱকেসু.
ইতি নৱকৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো দসকৱাৰৱণ্ণনা
৩৩০. দসকেসু অট্ঠানে ৱা পনাতি অকাৰণে ৱা পন. তত্থাতি নৱকেসু. ‘‘নত্থি দিন্নন্তিআদিৱসেনা’’তি আদিসদ্দেন ‘‘নত্থি যিট্ঠং নত্থি হুত’’ন্তিআদযো (ধ. স. ১২২১; ম. নি. ৯৪.২২৫; ৩.৯১, ১১৬; সং. নি. ৩.২১০; অ. নি. ১০.১৭৬) নৱ নত্থিকা সঙ্গহেতব্বা. ‘‘সস্সতো লোকোতি আদিৱসেনা’’তিআদিসদ্দেন (দী. নি. ১.৩১; ম. নি. ১.২৬৯) ‘‘অসস্সতো লোকো’’তিআদযো (ম. নি. ১.২৬৯) নৱ অন্তগ্গাহিকে সঙ্গণ্হাতি. ৱিপৰীতা সম্মত্তাতি দসহি মিচ্ছত্তেহি ৱিপৰীতা দস সম্মত্তা সম্মাদিট্ঠি সম্মাসঙ্কপ্পো সম্মাৱাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৱো সম্মাৱাযামো সম্মাসতি সম্মাসমাধি সম্মাঞাণং সম্মাৱিমুত্তীতি.
দস আদীনৱা নিদ্দিট্ঠাতি সম্বন্ধো. উন্দূৰক্খাযিতন্তি মূসিকেন খাদিতং. এত্থ হি খেধাতু খাদনত্থো হোতি. অগ্গিদড্ঢন্তি অগ্গিনা দড্ঢং. এতেসূতি এতেসু দসসু পংসুকূলেসু. উদকসাটিকং ৱা সংকচ্চিকং ৱাতি ভিক্খুনীনং উদকসাটিকং ৱা সংকচ্চিকং ৱা. এত্থ ৱাসদ্দো অনিযমৱিকপ্পত্থো.
পণ্ণসন্থাৰো তিণসন্থাৰেন সঙ্গহিতো. সব্বত্থাতি সব্বেসু দসকেসু.
ইতি দসকৱাৰৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.
একুত্তৰিকনযো একাদসকৱাৰৱণ্ণনা
৩৩১. একাদসকেসু তিণপাদুকাতি মুঞ্জপব্বজেহি অৱসেসা তিণমযপাদুকা. কট্ঠপাদুকসঙ্গহমেৱাতি কট্ঠপাদুকে সঙ্গহং এৱ. তম্বলোহমযেন ৱা দাৰুমযেন ৱাতি ৱাসদ্দো অনিযমৱিকপ্পত্থো. ‘‘নসি অনিমিত্তা’’তিআদযো ভিক্খুনিক্খন্ধকে (চূড়ৱ. ৪২৩) নিদ্দিট্ঠা. তে সব্বেতি সব্বে তে গণ্ঠিকৱিধা. নগ্গেনাতি অচেলকেন. তে সব্বেতি সব্বে তে অৱন্দিযপুগ্গলা. পুব্বেতি দসকে. কম্মৱগ্গেতি অৱসানে কম্মৱগ্গে.
সো ভিক্খু যং ন নিগচ্ছেয্য, এতং ন নিগতং অট্ঠানং অনৱকাসোতি যোজনা. এৱঞ্হি সতি যংসদ্দো কিৰিযাপৰামসনো হোতি, অথ ৱা যং যেন কাৰণেন ন নিগচ্ছেয্য, এতং কাৰণং অট্ঠানন্তি যোজনা. অনধিগতং সমাধিন্তি যোজনা. সদ্ধম্মাস্সাতি সদ্ধম্মা অস্স. অস্স অক্কোসকপৰিভাসকস্স ভিক্খুস্স সদ্ধম্মা ন ৱোদাযন্তি ন পৰিযোদপেন্তীতি অত্থো. ৰোগাতঙ্কন্তি ৰোগসঙ্খাতং আতঙ্কং. নিৰযং উপপজ্জতীতি নিৰযম্হি উপপজ্জতি. ‘‘উপপজ্জতী’’তি এত্থ উপইতি কম্মপ্পৱচনীযউপসগ্গেন যুত্তত্তা ‘‘নিৰয’’ন্তি এত্থ ভুম্মত্থে উপযোগৱচনং দট্ঠব্বং. এত্থ এতস্মিং অঙ্গুত্তৰপাড়িযং (অ. নি. ১১.৬).
আসেৱিতাযাতি এত্থ আত্যূপসগ্গো আদিকম্মত্থোতি আহ ‘‘আদিতো পট্ঠায সেৱিতাযা’’তি. ‘‘নিপ্ফাদিতাযা’’তিইমিনা ভাৱিতাযাতি এত্থ ভূসদ্দো সত্তত্থোতি দস্সেতি, ‘‘ৱড্ঢিতাযা’’তি ইমিনা ৱড্ঢনত্থোতি দস্সেতি. বহুলীকতাযাতি এত্থ বহুলং নাম অত্থতো পুনপ্পুনন্তি আহ ‘‘পুনপ্পুনং কতাযা’’তি. সুযুত্তযানসদিসাযাতি সুট্ঠু যুত্তেন যানেন সদিসায. ইমিনা যানীকতাযাতি এত্থ ন যংকিঞ্চি যানং ৱিয কতং হোতি, অথ খো ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে আৰোহনীযত্তা সুযুত্তযানং ৱিয কতং হোতীতি দস্সেতি. যথা কৰিযমানে পতিট্ঠা হোতীতি যোজনা. ৱত্থুকতাযাতি এত্থ ৱত্থুসদ্দো পতিট্ঠত্থোতি দস্সেতি. ৱসতি পতিট্ঠহতি এত্থাতি ৱত্থূতি ৱচনত্থো কাতব্বো. অনুট্ঠিতাযাতি এত্থ অনুসদ্দো নউপচ্ছিন্নত্থো, ঠাধাতু উপ্পজ্জনত্থোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অনু অনু পৱত্তিতাযা’’তি. ‘‘সমন্ততো’’তি ইমিনা পৰিচিতাযাতি এত্থ পৰিসদ্দো সমন্তত্থোতি দস্সেতি. ‘‘অভিৱড্ঢিতাযা’’তি ইমিনা চিধাতু ৱড্ঢনত্থোতি দস্সেতি. সমাৰদ্ধাযাতি পৰিপুণ্ণং আৰাধিতায. ৰাধধাতু হি সাধনত্থো হোতি. ‘‘ৱসীভাৱং উপনীতাযা’’তি ইমিনা তদত্থং অধিপ্পাযেন দস্সেতি. ‘‘ন পাপকং সুপিনং পস্সতী’’তি ৱচনস্স অত্থাপত্তিনযং দস্সেন্তো আহ ‘‘ভদ্ৰকং পনা’’তিআদি. ৱুদ্ধিকাৰণভূতন্তি ৱুদ্ধিযা কাৰণভূতং সুপিনন্তি সম্বন্ধো. দেৱতা ৰক্খন্তীতি এত্থ সামঞ্ঞতো ৱুত্তেপি আৰক্খদেৱতাযেৱ গহেতব্বাতি আহ ‘‘আৰক্খদেৱতা’’তি. আৰক্খদেৱতা নাম ভুম্মদেৱাদযো. খিপ্পন্তি ভাৱনপুংসকং. ইমিনা তুৱটং চিত্তন্তি এত্থ তুৱটসদ্দো খিপ্পপৰিযাযোতি দস্সেতি. উত্তৰিমপ্পটিৱিজ্ঝন্তোতি এত্থ ‘‘উত্তৰি’’ন্তি পদস্স অৱধিপেক্খত্তা তস্স অৱধি চ উত্তৰিসদ্দস্স ইধ অৰহত্তৱাচকভাৱঞ্চ ৱিধধাতুযা সচ্ছিকৰণত্থঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘মেত্তাঝানতো’’তিআদি. তত্থ ‘‘মেত্তাঝানতো’’তি ইমিনা অৱধিং দস্সেতি, ‘‘অৰহত্ত’’ন্তি ইমিনা ‘‘উত্তৰি’’ন্তি পদস্স সৰূপত্থং দস্সেতি, ‘‘অসচ্ছিকৰোন্তো’’তি ইমিনা ৱিধধাতুযা সচ্ছিকৰণত্থং দস্সেতি. সব্বত্থাতি সব্বেসু একাদসকেসু.
ইতি একাদসকৱাৰৱণ্ণনাপৰিযোসানায
একুত্তৰিকৱণ্ণনায
যোজনা সমত্তা.