২. সঙ্ঘাদিসেসকণ্ডং

১. পঠমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদ-অত্থযোজনা

পাৰাজিকানন্তৰস্সাতি পাৰাজিকানং অনন্তৰে ঠপিতস্স, সঙ্গীতস্স ৱা, সঙ্ঘাদিসেসকণ্ডস্সাতি সম্বন্ধো. অযং ঈদিসা অনুত্তানত্থৱণ্ণনা অনুত্তানানং পদানং অত্থস্স ৱণ্ণনা দানি ইমস্মিংকালে ভৱিস্সতীতি যোজনা.

৬৭৮. পঠমে উদকং ৱসিতং অচ্ছাদনং অনেন কতন্তি উদোসিতোতি ৱচনত্থেন ভণ্ডসালা উদোসিতং নামাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘উদোসিতন্তি ভণ্ডসালা’’তি. এত্থ হি উদসদ্দো উদকপৰিযাযো. সংযোগো ন যুত্তোযেৱ. ভণ্ডসালাতি যানাদীনং ভণ্ডানং ঠপনসালা. অচ্চাৱদথাতি এত্থ অতীত্যূপসগ্গো অতিক্কমনত্থো, আত্যূপসগ্গো ধাত্ৱত্থানুৱত্তকোতি আহ ‘‘অতিক্কমিত্ৱা ৱদথা’’তি.

৬৭৯. উস্সযৱসেন ৱদনং উস্সযৱাদো, সোযেৱ উস্সযৱাদিকাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘উস্সযৱাদিকা’’তিআদি. ‘‘মানুস্সযৱসেন কোধুস্সযৱসেনা’’তি ইমিনা উস্সযভেদং দস্সেতি. সাতি উস্সযৱাদিকা. অত্থতোতি সৰূপতো. এত্থাতি পদভাজনে. অড্ডনং অভিযুঞ্জনং অড্ডোতি কত্ৱা দ্ৱিন্নং জনানং অড্ডো ৱোহাৰিকানং ৱিনিচ্ছযকাৰণং হোতি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘অড্ডোতি ৱোহাৰিকৱিনিচ্ছযো ৱুচ্চতী’’তি, মুদ্ধজততিযক্খৰোযেৱ. যন্তি অড্ডং. যত্থাতি যস্মিং কিস্মিংচি ঠানে. দ্ৱিন্নং অড্ডকাৰকানং ৱোহাৰং জানন্তীতি ৱোহাৰিকা, অক্খদস্সা, তেসং. দ্ৱীসু জনেসূতি অড্ডকাৰকেসু জনেসু দ্ৱীসু. যো কোচীতি অড্ডকাৰকো ৱা অঞ্ঞো ৱা যো কোচি.

এত্থাতি ‘‘একস্স আৰোচেতী’’তিআদিৱচনে. যত্থ কত্থচীতি যংকিঞ্চি ঠানং আগতেপীতি সম্বন্ধো. অথাতি পচ্ছা. সাতি ভিক্খুনী. সোতি উপাসকো.

‘‘কপ্পিযকাৰকেনা’’তিপদং ‘‘কথাপেতী’’তিপদে কাৰিতকম্মং. তত্থাতি কপ্পিযকাৰকইতৰেসু. ৱোহাৰিকেহি কতেতি সম্বন্ধো. গতিগতন্তি চিৰকালপত্তং. সুতপুব্বন্তি পুব্বে সুতং. অথাতি সুতপুব্বত্তা এৱ. তেতি ৱোহাৰিকা, দেন্তীতি সম্বন্ধো.

পঠমন্তি সমনুভাসনতো পুব্বং. আপত্তীতি আপজ্জনং. এতস্সাতি সঙ্ঘাদিসেসস্স. অযং হীতি অযং এৱ, ৱক্খমানো এৱাতি অত্থো. এত্থাতি পদভাজনে. সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰাতি ৱত্থুজ্ঝাচাৰেন সহ, ৱাক্যমেৱ, ন সমাসো. ৱত্থুজ্ঝাচাৰাতি কৰণত্থে নিস্সক্কৱচনং দট্ঠব্বং. তেন ৱুত্তং ‘‘সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰেনা’’তি. ভিক্খুনিন্তি আপত্তিমাপন্নং ভিক্খুনিং. সঙ্ঘতোতি ভিক্খুনিসঙ্ঘম্হা. অনীযসদ্দো হেতুকত্তাভিধাযকোতি আহ ‘‘নিস্সাৰেতীতি নিস্সাৰণীযো’’তি. ভিক্খুনিসঙ্ঘতো নিস্সৰতি, নিস্সাৰিযতি ৱা অনেনাতি নিস্সাৰণীযোতি কৰণত্থোপি যুত্তোযেৱ. তত্থাতি পদভাজনে. যন্তি সঙ্ঘাদিসেসং. সোতি সঙ্ঘাদিসেসো. পদভাজনস্স অত্থো কাৰণোপচাৰেন দট্ঠব্বো. হীতি সচ্চং. কেনচীতি পুগ্গলেন, ন নিস্সাৰীযতীতি সম্বন্ধো. তেন ধম্মেন কৰণভূতেন, হেতুভূতেন ৱা. সোতি ধম্মো.

অড্ডকাৰকমনুস্সেহি ৱুচ্চমানাতি যোজনা. সযন্তি সামং. ততোতি গমনতো, পৰন্তি সম্বন্ধো. ভিক্খুনিযা ৱা কতং আৰোচেতূতি যোজনা.

ধম্মিকন্তি ধম্মেন সভাৱেন যুত্তং. যথাতি যেনাকাৰেন. তন্তি আকাৰং. তত্থাতি ‘‘অনোদিস্স আচিক্খতী’’তি ৱচনে.

ধুত্তাদযোতি আদিসদ্দেন চোৰাদযো সঙ্গণ্হাতি. সাতি আচিক্খনা. তন্তি আচিক্খনং. তেসন্তি গামদাৰকাদীনং. দণ্ডন্তি ধনদণ্ডং. গীৱা হোতীতি ইণং হোতি. অধিপ্পাযে সতিপীতি যোজনা. তস্সাতি অনাচাৰং চৰন্তস্স.

কেৱলং হীতি কেৱলমেৱ. তন্তি ৰক্খং. কাৰকেতি অনাচাৰস্স কাৰকে. তেস+?ন্তি কাৰকানং.

তেসন্তি হৰন্তানং. ‘‘অনত্থকামতাযা’’তি ইমিনা ভযাদিনা ৱুত্তে নত্থি দোসোতি দস্সেতি. হীতি লদ্ধদোসজোতকো. অত্তনো ৱচনকৰং…পে… ৱত্তুং ৱট্টতীতি অত্তনো ৱচনং আদিযিস্সতীতি ৱুত্তে ৱচনং অনাদিযিত্ৱা দণ্ডে গহিতেপি নত্থি দোসো দণ্ডগহণস্স পটিক্খিত্তত্তা. দাসদাসীৱাপিআদীনন্তি আদিসদ্দেন খেত্তাদযো সঙ্গয্হন্তি.

ৱুত্তনযেনেৱাতি অতীতং আৰব্ভ আচিক্খনে ৱুত্তনযেন এৱ. ‘‘আযতিং অকৰণত্থাযা’’তি ইমিনা অনাগতং আৰব্ভ ওদিস্স আচিক্খনং দস্সেতি. ‘‘কেন এৱং কত’’ন্তি পুচ্ছায অতীতে কতপুব্বং পুচ্ছতি. সাপীতি পিসদ্দো ৱুত্তসম্পিণ্ডনত্থো. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱা.

ৱোহাৰিকা দণ্ডেন্তীতি সম্বন্ধো. দণ্ডেন্তীতি ৱধদণ্ডেন চ ধনদণ্ডেন চ আণং কৰোন্তি.

যো চাযন্তি যো চ অযং. ভিক্খুনীনং যো অযং নযো ৱুত্তো, এসেৱ নযো ভিক্খূনম্পি নযোতি যোজনা. ‘‘এসেৱ নযো’’তি ৱুত্তৱচনমেৱ ৱিত্থাৰেন্তো আহ ‘‘ভিক্খুনোপি হী’’তিআদি. ‘‘তথা’’তিইমিনা ‘‘ওদিস্সা’’তিপদং অতিদিসতি. তে চাতি তে চ ৱোহাৰিকা. হীতি সচ্চং, যস্মা ৱাতি. পঠমং.

২. দুতিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৬৮২. দুতিযে ৱৰিতব্বং ইচ্ছিতব্বন্তি ৱৰং, তমেৱ ভণ্ডন্তি ৱৰভণ্ডন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘মহগ্ঘভণ্ড’’ন্তি. ‘‘মুত্তা’’তিআদিনা তস্স সৰূপং দস্সেতি.

৬৮৩. আপুব্বো লোকসদ্দো অভিমুখং লোকনত্থো হোতি, উপুব্বো উদ্ধং লোকনত্থো, ওপুব্বো অধো লোকনত্থো, ৱিপুব্বো ইতো চিতো চ ৱীতিহৰণলোকনত্থো, অপপুব্বো আপুচ্ছনত্থো. ইধ পন অপপুব্বত্তা আপুচ্ছনত্থোতি আহ ‘‘অনাপুচ্ছিত্ৱা’’তি. মল্লগণ ভটিপুত্ত গণাদিকন্তিআদীসু মল্লগণো নাম নাৰাযনভত্তিকো গণো. ভটিপুত্তগণো নাম কুমাৰভত্তিকো গণো. আদিসদ্দেন অঞ্ঞম্পি গামনিগমে অনুসাসিতুং সমত্থং গণং সঙ্গণ্হাতি. অথ ৱা মল্লগণোতি মল্লৰাজূনং গণো. তে হি গণং কত্ৱা কুসিনাৰাযং ৰজ্জং অনুসাসন্তি, তে সন্ধায ৱুত্তং ‘‘মল্লগণো’’তি. ভটিপুত্তগণোতি লিচ্ছৱিগণো পৰিযাযন্তৰেন ৱুত্তো. লিচ্ছৱিৰাজূনঞ্হি পুব্বৰাজানো ভটিনামকস্স জটিলস্স পুত্তা হোন্তি, তেসং ৱংসে পৱত্তা এতৰহি লিচ্ছৱিৰাজানোপি ভটিপুত্তাতি ৱুচ্চন্তি. জটিলো পন বাৰাণসিৰঞ্ঞো পুত্তে নদিসোতেন ৱুয্হমানে নদিতো উদ্ধৰিত্ৱা অত্তনো অস্সমে পুত্তং কত্ৱা ভৰণত্তা পোসনত্তা ভটীতি ৱুচ্চতি, তস্স পুত্তত্তা লিচ্ছৱিগণো ভটিপুত্তোতি ৱুচ্চতি. তেপি গণং কত্ৱা ৱেসালিযং ৰজ্জং অনুসাসন্তি, তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘ভটিপুত্তগণো’’তি. ধম্মগণো নাম সাসনধম্মভত্তিকো গণো. গন্ধিকসেণীতি গন্ধকাৰানং সমজাতিকানং সিপ্পিকানং গণো. দুস্সিকসেণীতি দুস্সকাৰানং সমজাতিকানং পেসকাৰানং গণো. আদিসদ্দেন তচ্ছকসেণিৰজকসেণিআদযো সঙ্গয্হন্তি. যত্থ যত্থাতি যস্মিং যস্মিং ঠানে. হীতি সচ্চং. তে এৱাতি গণাদযো এৱ. পুন তেতি গণাদযো. ইদন্তি ‘‘গণং ৱা’’তিআদিৱচনং. এত্থাতি ৰাজাদীসু. সঙ্ঘাপুচ্ছনমেৱ পধানকাৰণন্তি আহ ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো আপুচ্ছিতব্বোৱা’’তি. কপ্পগতিকন্তি কপ্পং গচ্ছতীতি কপ্পগতা, সা এৱ কপ্পগতিকা, তং.

কেনচি কৰণীযেন খণ্ডসীমং অগন্ত্ৱা কেনচি কৰণীযেন ভিক্খুনীসু পক্কন্তাসূতি যোজনা. নিস্সিতকপৰিসাযাতি অন্তেৱাসিকপৰিসায. ৱুট্ঠাপেন্তিযাতি উপসম্পাদেন্তিযাতি. দুতিযং.

৩. ততিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৬৯২. ততিযে দুতিযেন পাদেন অতিক্কন্তমত্তেতি সম্বন্ধো. পৰিক্খেপাৰহট্ঠানং নাম ঘৰূপচাৰতো পঠমলেড্ডুপাতো. সঙ্খেপতো ৱুত্তমত্থং ৱিত্থাৰতো দস্সেন্তো আহ ‘‘অপি চেত্থা’’তিআদি. এত্থাতি ইমস্মিং সিক্খাপদে. উপচাৰে ৱাতি অপৰিক্খিত্তস্স গামস্স পৰিক্খেপাৰহট্ঠানে ৱা. ততোতি গামন্তৰতো, খণ্ডপাকাৰেন ৱা ৱতিছিদ্দেন ৱা পৱিসিতুন্তি সম্বন্ধো.

সম্বদ্ধা ৱতি এতেসন্তি সম্বদ্ধৱতিকা, দ্ৱে গামা. ৱিহাৰন্তি ভিক্খুনিৱিহাৰং. ততো পন গামতোতি ততো ইতৰগামতো পন, নিক্খন্তায ভিক্খুনিযা ঠাতব্বন্তি সম্বন্ধো. উস্সাৰণা ৱাতি মনুস্সানং উস্সাৰণা ৱা.

জনাতি গামভোজকা জনা. একং গামন্তি যংকিঞ্চি ইচ্ছিতং একং গামং. ততোতি গামতো. ‘‘কস্মা’’তি ইমায পুচ্ছায ‘‘ৱিহৰতো একং গামং গন্তুং ৱট্টতী’’তি ৱচনস্স কাৰণং পুচ্ছতি. ‘‘ৱিহাৰস্স চতুগামসাধাৰণত্তা’’তিইমিনা ৱিসজ্জনেন তং পুচ্ছং ৱিসজ্জেতি.

যত্থাতি যস্সং নদিযং. উত্তৰন্তিযা একদ্ৱঙ্গুলমত্তম্পি অন্তৰৱাসকো তেমিযতি, সা নদী নামাতি যোজনা. যথা নিৱসিযমানায তিমণ্ডলপটিচ্ছাদনং হোতি, এৱং নিৱত্থাযাতি যোজনা. ভিক্খুনিযা উত্তৰন্তিযা অন্তৰৱাসকোতি সম্বন্ধো. যত্থ কত্থচীতি যস্মিং কিস্মিংচি ঠানে. ‘‘সেতুনা গচ্ছতি, অনাপত্তী’’তিইমিনা পদসা উত্তৰন্তিযা এৱ আপত্তীতি দস্সেতি. উত্তৰণকালেতি নদিতো উত্তৰণকালে. আকাসগমনন্তি ইদ্ধিযা গমনং. আদিসদ্দেন হত্থিপিট্ঠিআদযো সঙ্গণ্হাতি. অক্কমন্তিযাতি অতিক্কমন্তিযা. এত্থাতি দ্ৱীসু তীসু ভিক্খুনীসু. ওৰিমতীৰমেৱাতি অপাৰতীৰমেৱ. তমেৱ তীৰন্তি ওৰিমতীৰমেৱ. পচ্চুত্তৰতীতি পটিনিৱত্তিত্ৱা উত্তৰতি.

কুৰুমানা ভিক্খুনী কৰোতীতি যোজনা. অস্সাতি ভিক্খুনিযা অজানন্তিযা এৱ চাতি সম্বন্ধো, অনাদৰে চেতং সামিৱচনং. অথ পনাতি অথসদ্দো যদিপৰিযাযো, কিৰিযাপদেন যোজেতব্বো. অথ অচ্ছতি, অথ ন ওতৰতীতি অত্থো. অচ্ছতীতি ৱসতি. হীতি সচ্চং. ইধাতি ‘‘একা ৱা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসেয্যা’’তিপদে.

এৱং ৱুত্তলক্খণমেৱাতি এৱং অভিধম্মপৰিযাযেন ৱুত্তলক্খণমেৱ. তং পনেতন্তি তং পন অৰঞ্ঞং. তেনেৱাতি আপন্নহেতুনা এৱ. অট্ঠকথাযন্তি মহাঅট্ঠকথাযং. ভিক্খুনীসু পৱিসন্তীসূতি সম্বন্ধো, নিদ্ধাৰণত্থে চেতং ভুম্মৱচনং. এত্থাতি দস্সনূপচাৰসৱনূপচাৰেসু. যত্থ ওকাসে ঠিতং দুতিযিকা পস্সতি, সো ওকাসো দস্সনূপচাৰো নামাতি যোজনা. সাণিপাকাৰন্তৰিকাপীতি সাণিপাকাৰেন ব্যৱহিকাপি. যত্থ ওকাসে ঠিতা…পে… সদ্দং সুণাতি, সো ওকাসো সৱনূপচাৰো নামাতি যোজনা. মগ্গমূড়্হসদ্দেনাতি মগ্গে মূড়্হানং সদ্দেন. ধম্মস্সৱনাৰোচনসদ্দেনাতি ধম্মস্সৱনত্থায আৰোচনানং সদ্দেন. মগ্গমূড়্হসদ্দেন সদ্দাযন্তিযা সদ্দং সুণাতি ৱিয চ ধম্মস্সৱনাৰোচনসদ্দেন সদ্দাযন্তিযা সদ্দং সুণাতি ৱিয চ ‘‘অয্যে’’তি সদ্দাযন্তিযা সদ্দং সুণাতীতি যোজনা. সদ্দাযন্তিযাতি সদ্দং কৰোন্তিযা. নামধাতু হেসা. এৱৰূপেতি ‘‘মগ্গমূড়্হসদ্দেন ৱিযা’’তিআদিনা ৱুত্তে এৱৰূপে.

তিত্থাযতনং সঙ্কন্তা ৱাতি তিত্থীনং ৱাসট্ঠানং সঙ্কন্তা ৱা. ইমিনা ‘‘পক্খসঙ্কন্তা’’তি এত্থ পক্খসদ্দস্স পটিপক্খৱাচকত্তা তেন সাসনপটিপক্খা তিত্থিযা এৱ গহেতব্বাতি দস্সেতি. তিত্থিযা হি সাসনস্স পটিপক্খা হোন্তীতি. ততিযং.

৪. চতুত্থসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৬৯৪. চতুত্থে পাদস্স ঠপনকং পীঠং পাদপীঠং. পাদস্স ঠপনকা কথলিকা পাদকথলিকাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পাদপীঠং নামা’’তিআদি. অনঞ্ঞাযাতি এত্থ যকাৰো ত্ৱাপচ্চযস্স কাৰিযোতি আহ ‘‘অজানিত্ৱা’’তি. নেত্থাৰৱত্তেতি উক্খেপনীযকম্মতো নিত্থৰণকাৰণে ৱত্তে. ‘‘ৱত্তমান’’ন্তিইমিনা ‘‘ৱত্তন্তি’’ন্তি এত্থ অন্তপচ্চযং নযেন দস্সেতীতি. চতুত্থং.

৫. পঞ্চমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭০১. পঞ্চমে ‘‘একতো অৱস্সুতে’’তি এত্থ হেট্ঠা ৱুত্তনযেন ‘‘একতো’’তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তেপি ভিক্খুনিযা এৱ গহেতব্বভাৱঞ্চ তোপচ্চযস্স ছট্ঠুত্থে পৱত্তভাৱঞ্চ অৱস্সুভপদে ভাৱত্থঞ্চ দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘ভিক্খুনিযা অৱস্সুতভাৱো দট্ঠব্বো’’তি. এতন্তি ‘‘ভিক্খুনিযা অৱস্সুতভাৱো’’তি ৱচনং. তন্তি অৱচনং. পাড়িযাতি ইমায সিক্খাপদপাড়িযাতি. পঞ্চমং.

৬. ছট্ঠসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭০৫. ছট্ঠে যতো ত্ৱন্তি এত্থ কাৰণত্থে তোপচ্চযোতি আহ ‘‘যস্মা’’তি. কস্সা হোন্তীতি উয্যোজিকাউয্যোজিতাসু কস্সা ভিক্খুনিযা হোন্তীতি যোজনা. ন দেতীতি উয্যোজিকা উয্যোজিতায ন দেতি. ন পটিগ্গণ্হাতীতি উয্যোজিতা উয্যোজিকায হত্থতো ন পটিগ্গণ্হাতি. পটিগ্গহো তেন ন ৱিজ্জতীতি তেনেৱ কাৰণেন উয্যোজিকায হত্থতো উয্যোজিতায পটিগ্গহো ন ৱিজ্জতি. আপজ্জতি গৰুকং, ন লহুকন্তি এৱং সন্তেপি উয্যোজিকা গৰুকমেৱ সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিং আপজ্জতি, ন লহুকং. তঞ্চাতি তং আপজ্জনঞ্চ. পৰিভোগপচ্চযাতি উয্যোজিকায পৰিভোগসঙ্খাতা কাৰণাতি অযং গাথাযত্থো.

ইতৰিস্সা পনাতি উয্যোজিতায পন ভিক্খুনিযা. পঠমসিক্খাপদেতি পঞ্চমসিক্খাপদে. পঞ্চমসিক্খাপদঞ্হি ইমিনা সিক্খাপদেন যুগড়ভাৱেন সদিসত্তা ইমং উপাদায পঠমন্তি ৱুত্তন্তি. ছট্ঠং.

৭. সত্তমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭০৯. সত্তমে যাৱততিযকপদত্থোতি ‘‘যাৱততিযক’’ন্তি উচ্চাৰিতস্স পদস্স অত্থো ৱেদিতব্বোতি সম্বন্ধোতি. সত্তমং.

৮. অট্ঠমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭১৫. অট্ঠমে কিস্মিংচিদেৱ অধিকৰণেতি নিদ্ধাৰণীযস্স নিদ্ধাৰণসমুদাযেন অৱিনাভাৱতো আহ ‘‘চতুন্ন’’ন্তি. কস্মা পন নিদ্ধাৰণসমুদাযনিদ্ধাৰণীযভাৱেন ৱুত্তং, ননু পদভাজনে চত্তাৰিপি অধিকৰণানি ৱুত্তানীতি আহ ‘‘পদভাজনে পনা’’তিআদীতি. অট্ঠমং.

৯. নৱমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭২৩. নৱমে সংসট্ঠসদ্দো মিস্সপৰিযাযোতি আহ ‘‘মিস্সীভূতা’’তি. ‘‘অননুলোমেনা’’তিইমিনা ‘‘অননুলোমিকেনা’’তি এত্থ ইকসদ্দো স্ৱত্থোতি দস্সেতি. কোট্টনঞ্চ পচনঞ্চ গন্ধপিসনঞ্চ মালাগন্থনঞ্চ. আদিসদ্দেন অঞ্ঞেপি অননুলোমিকে কাযিকে সঙ্গণ্হাতি. সাসনাহৰণঞ্চ পটিসাসনহৰণঞ্চ সঞ্চৰিত্তঞ্চ. আদিসদ্দেন অঞ্ঞেপি অননুলোমিকে ৱাচসিকে সঙ্গণ্হাতি. এতাসন্তি ভিক্খুনীনং. সিলোকোতি যসোতি. নৱমং.

১০. দসমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭২৭. দসমে এৱাচাৰাতি এত্থ নিগ্গহিতলোপৱসেন সন্ধীতি আহ ‘‘এৱংআচাৰা’’তি. ‘‘যাদিসো’’তিআদিনা এৱংসদ্দস্স নিদস্সনাদীসু (অভিধানপ্পদীপিকাযং ১১৮৬ গাথাযং) একাদসসু অত্থেসু উপমত্থং দস্সেতি. সব্বত্থাতি ‘‘এৱংসদ্দা এৱংসিলোকা’’তি সব্বেসু পদেসু. উঞ্ঞাযাতি এত্থ ওকাৰৱিপৰীতো উকাৰোতি আহ ‘‘অৱঞ্ঞাযা’’তি. ‘‘নীচং কত্ৱা জাননাযা’’তি ইমিনা অৱসদ্দো নীচত্থো, ঞাধাতু অৱবোধনত্থোতি দস্সেতি. ‘‘পৰিভৱঞ্ঞাযা’’তি ৱত্তব্বে উত্তৰপদলোপৱসেন ‘‘পৰিভৱেনা’’তি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘পৰিভৱিত্ৱা জাননেনা’’তি. অক্খন্তিযাতি এত্থ সহনখন্তিযেৱাধিপ্পেতা, নেৱ অনুলোমখন্তি, ন দিট্ঠিনিজ্ঝানক্খন্তীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অসহনতাযা’’তি. ৱেভস্সিযাতি এত্থ ৱিসেসেন ভাসেতি ওভাসেতীতি ৱিভাসো আনুভাৱো, ৱিভাসো ইমস্স সঙ্ঘস্স অত্থীতি ৱিভস্সো সঙ্ঘো, বহ্ৱত্থে চ অতিসযত্থে চ সপচ্চযো হোতি. কস্মা? মন্তুপচ্চযত্থত্তা ‘‘লোমসো’’তিআদীসু (জা. ১.১৪.৫৭) ৱিয, বহুআনুভাৱো অতিসযআনুভাৱো সঙ্ঘোতি ৱুত্তং হোতি, সংযোগপৰত্তা আকাৰস্স ৰস্সো. ৱিভস্সস্স ভাৱো ৱেভস্সিযং, বহুআনুভাৱো অতিসযআনুভাৱোযেৱ. ইতি ইমমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘বলৱভস্সভাৱেনা’’তি. তত্থ বলৱইতি পদেন মন্তুঅত্থে পৱত্তস্স সপ্পচ্চযস্স বহ্ৱত্থঞ্চ অতিসযত্থঞ্চ দস্সেতি, ভাৱইতি পদেন ণিযপচ্চযস্স ভাৱত্থং, এনইতি পদেন নিস্সক্কৱচনস্স কৰণত্থে পৱত্তভাৱং দস্সেতি. তমেৱত্থমাৱিকৰোন্তো আহ ‘‘অত্তনো বলৱপ্পকাসনেনা’’তি. তত্থ অত্তনোতি অত্তসঙ্খাতস্স সঙ্ঘস্স. বলৱপ্পকাসনেনাতি বহুআনুভাৱপ্পকাসনেন, অতিসযআনুভাৱপ্পকাসনেন ৱা. বলৱপ্পকাসনং নাম অত্থতো পৰেসং সমুত্ৰাসনমেৱাতি আহ ‘‘সমুত্ৰাসনেনাতি অত্থো’’তি. দুব্বলভাৱেনাতি এত্থ ভাৱইতিপদেন ণ্যপচ্চযস্স ভাৱত্থং, এনইতিপদেন নিস্সক্কৱচনস্স কৰণত্থং দস্সেতীতি দট্ঠব্বং. সব্বত্থাতি ‘‘উঞ্ঞাযা’’তিআদীসু সব্বেসু পদেসু. চসদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠোতি আহ ‘‘এৱং সমুচ্চযত্থো দট্ঠব্বো’’তি. ৱিৱিচ্চথাতি এত্থ ৱীত্যূপসগ্গো ৱিনাসদ্দত্থো, ৱিচধাতু সত্তত্থোতি আহ ‘‘ৱিনা হোথা’’তি. দসমং.

অনন্তৰা পক্খিপিত্ৱাতি সম্বন্ধো. মহাৱিভঙ্গতো আহৰিতানি ইমানি তীণি সিক্খাপদানীতি যোজনা. নৱ পঠমাপত্তিকা ৱেদিতব্বাতি সম্বন্ধো. সব্বেপি ধম্মাতি যোজনা. এত্থাতি ‘‘উদ্দিট্ঠা খো’’তিআদিপাঠে. তং পনাতি পক্খমানত্তং পনাতি.

ইতি সমন্তপাসাদিকায ৱিনযসংৱণ্ণনায

ভিক্খুনিৱিভঙ্গে

সত্তৰসকৱণ্ণনায যোজনা সমত্তা.