২. ৱিলেখনসিক্খাপদং
৪৩৮. দুতিযে ৱিনযে পটিসংযুত্তা কথা ৱিনযকথাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিনযকথা নামা’’তিআদি. তন্তি ৱিনযকথং. পদভাজনেন ৱণ্ণনা ৱিনযস্স ৱণ্ণো নামাতি যোজনা. তন্তি ৱিনযস্স ৱণ্ণং. পৰিযাপুণনং পৰিযত্তি, ৱিনযস্স পৰিযত্তি ৱিনযপৰিযত্তি, ৱিনযপৰিযত্তিসঙ্খাতং মূলমস্স ৱণ্ণস্সাতি ৱিনযপৰিযত্তিমূলকো, তং. ৱিনযধৰো লভতীতি সম্বন্ধো. হীতি ৱিত্থাৰো. তে সব্বে ভগৱা ভাসতীতি সম্বন্ধো. হীতি সচ্চং.
অস্সাতি ৱিনযধৰস্স. ইধাতি ইমস্মিং সাসনে. অলজ্জিতাতিআদীসু কৰণত্থে পচ্চত্তৱচনং. অলজ্জিতাযাতি হি অত্থো. তেন ৱুত্তং ‘‘কথং অলজ্জিতাযা’’তিআদি. চাতি সচ্চং. ‘‘সঞ্চিচ্চা’’তি পদং তীসু ৱাক্যেসু যোজেতব্বং. সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতি, সঞ্চিচ্চ আপত্তিং পৰিগূহতি, সঞ্চিচ্চ অগতিগমনঞ্চ গচ্ছতীতি অত্থো. মন্দোতি বালো. মোমূহোতি অতিসম্মূড়্হো. ৱিৰাধেতীতি ৱিৰজ্ঝাপেতি. কুক্কুচ্চে উপ্পন্নেতি ‘‘কপ্পতি নু খো, নো’’তি ৱিনযকুক্কুচ্চে উপ্পন্নে. অযং পনাতি অযং পুগ্গলো পন ৱীতিক্কমতিযেৱাতি সম্বন্ধো. অচ্ছমংসেন সূকৰমংসস্স ৱণ্ণসণ্ঠানেন সদিসত্তা, দীপিমংসেন চ মিগমংসস্স সদিসত্তা ৱুত্তং ‘‘অচ্ছমংসং সূকৰমংস’’ন্তিআদি.
আপত্তিংচ সতিসম্মোসাযাতি এত্থ চসদ্দো অৱুত্তৱাক্যসম্পিণ্ডনত্থো, কত্তব্বঞ্চ ন হি কৰোতীতি অত্থো. এৱন্তিআদি নিগমনং.
এৱং অৱিনযধৰস্স দোসং দস্সেত্ৱা ৱিনযধৰস্স গুণং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিনযধৰো পনা’’তিআদি. সোতি ৱিনযধৰো. হীতি ৱিত্থাৰো. পৰূপৱাদন্তি পৰেসং উপৱাদং. সুদ্ধন্তেতি সুদ্ধস্স কোট্ঠাসে. ততোতি পতিট্ঠানতো পৰন্তি সম্বন্ধো. অস্সাতি ৱিনযধৰস্স. এৱন্তিআদি নিগমনং. অস্সাতি ৱিনযধৰস্স. কুক্কুচ্চপকতানন্তি কুক্কুচ্চেন অভিভূতানং. সোতি ৱিনযধৰো. তেহীতি কুক্কুচ্চপকতেহি. সঙ্ঘমজ্ঝে কথেন্তস্স অৱিনযধৰস্সাতি যোজনা. তন্তি ভযং সাৰজ্জং.
পটিপক্খং, পটিৱিৰুদ্ধং ৱা অত্থযন্তি ইচ্ছন্তীতি পচ্চত্থীকা, ণ্যসদ্দো বহুলং কত্তাভিধাযকো, অত্তনো পচ্চত্থিকা অত্তপচ্চত্থিকা. তত্থাতি দুৱিধেসু পচ্চত্থিকেসু. ইমেতি মেত্তিযভুম্মজকৱড্ঢলিচ্ছৱিনো. অঞ্ঞেপি যে ৱা পন ভিক্খূতি সম্বন্ধো. অৰিট্ঠভিক্খু চ কণ্টকসামণেৰো চ ৱেসালিকৱজ্জিপুত্তকা চ অৰিট্ঠ…পে… ৱজ্জীপুত্তকা. তে চ সাসনপচ্চত্থিকা নামাতি সম্বন্ধো. পৰূপহাৰো চ অঞ্ঞাণো চ কঙ্খাপৰৱিতৰণো চ পৰূ…পে… ৱিতৰণা. তে আদযো যেসং ৱাদানন্তি পৰূ…পে… ৱিতৰণাদযো. তে এৱ ৱাদা এতেসন্তি পৰূ…পে… ৱিতৰণাদিৱাদা. তে চ সাসনপচ্চত্থিকা নামাতি সম্বন্ধো. অবুদ্ধসাসনং বুদ্ধসাসনন্তি ৱত্ৱা কতপগ্গহা মহাসঙ্ঘিকাদযো চ সাসনপচ্চত্থিকা নামাতি যোজনা. কঙ্খাপৰৱিতৰণাদীতি এত্থ আদিসদ্দেন কথাৱত্থুপকৰণে আগতা ৱাদা সঙ্গয্হন্তি. মহাসঙ্ঘিকাদযোতি এত্থ আদিসদ্দেন দীপৱংসে আগতা গণা সঙ্গয্হন্তি. আদিম্হি ‘‘ৱিপৰীতদস্সনা’’তি পদং সব্বপদেহি যোজেতব্বং. ‘‘সহধম্মেনা’’তি পদস্সত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘সহ কাৰণেনা’’তি. যথাতি যেনাকাৰেন নিগ্গয্হমানেতি সম্বন্ধো.
তত্থাতি তিৱিধেসু সদ্ধম্মেসু. মহাৱত্তানি সন্তি, অযং সব্বোতি যোজনা. চত্তাৰি ফলানি চাতি লিঙ্গৱিপল্লাসেন যোজেতব্বং. এত্থ চকাৰেন অভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদা সঙ্গহিতা তাসম্পি অধিগমসাসনভাৱতো.
তত্থাতি তিৱিধেসু সদ্ধম্মেসু. কেচি থেৰাতি ধম্মকথিকা কেচি থেৰা. ‘‘যো খো’’তি কণ্ঠজদুতিযক্খৰেন পঠিতব্বো. পোত্থকেসু পন ‘‘যো ৱো’’তি ৱকাৰেন পাঠো অত্থি, সো অযুত্তো. কস্মা? ‘‘সো ৱো’’তি পৰতো ৱুত্তত্তা, একস্মিং ৱাক্যে দ্ৱিন্নং সমানসুতিসদ্দানং অযুত্তত্তা চ. কেচি থেৰাতি পংসুকূলিকা কেচি থেৰা আহংসূতি সম্বন্ধো. ইতৰে পন থেৰাতি ধম্মকথিকথেৰেহি চ পংসুকূলিকথেৰেহি চ অঞ্ঞে থেৰা. তেতি পঞ্চ ভিক্খূ কৰিস্সন্তীতি সম্বন্ধো. জম্বুদীপস্স পচ্চন্তে তিট্ঠতীতি পচ্চন্তিমো, তস্মিং. জম্বুদীপস্স মজ্ঝে ৱেমজ্ঝে তিট্ঠতীতি মজ্ঝিমো. অথ ৱা মজ্ঝানং সুদ্ধানং বুদ্ধাদীনং নিৱাসো মজ্ঝিমো, তস্মিং. ৱীসতি ৱগ্গা ইমস্সাতি ৱীসতিৱগ্গো, সোযেৱ গণো ৱীসতিৱগ্গগণো, তং. এৱন্তিআদি নিগমনং.
তস্সাধেয্যোতি তস্সাযত্তো, তস্স সন্তকোতি ৱুত্তং হোতি. পৱাৰণা আধেয্যা, সঙ্ঘকম্মং আধেয্যং, পব্বজ্জা আধেয্যা, উপসম্পদা আধেয্যাতি যোজনা.
যেপি ইমে নৱ উপোসথাতি সম্বন্ধো. যাপি চ ইমা নৱ পৱাৰণাযোতি যোজনা. তস্সাতি ৱিনযধৰস্স. তাসন্তি নৱপৱাৰণানং.
যানিপি ইমানি চত্তাৰি সঙ্ঘকম্মানীতি যোজেতব্বং. এত্থ চ তানি ৱিনযধৰাযত্তানেৱাতি পাঠসেসো অজ্ঝাহৰিতব্বো.
যাপি চ অযং পব্বজ্জা চ উপসম্পদা চ কাতব্বাতি যোজনা. হীতি সচ্চং. অঞ্ঞোতি ৱিনযধৰতো পৰো. সো এৱাতি ৱিনযধৰো এৱ. ‘‘উপজ্ঝ’’ন্তি ধাতুকম্মং, ‘‘সামণেৰেনা’’তি কাৰিতকম্মং উপনেতব্বং. এত্থ চাতি উপোসথাদীসু চ. নিস্সযদানঞ্চ সামণেৰূপট্ঠানঞ্চ ৱিসুং কত্ৱা দ্ৱাদসানিসংসে লভতীতিপি সক্কা ৱত্তুং.
ৱিসুং ৱিসুং কত্ৱাতি ‘‘পঞ্চাতি চ…পে… একাদসা’’তি চ কোট্ঠাসং কোট্ঠাসং কত্ৱা, সত্ত কোট্ঠাসে কত্ৱা ভাসতীতি অধিপ্পাযো. থোমেতীতি সম্মুখা থোমেতি. পসংসতীতি পৰম্মুখা পসংসতি. ‘‘উগ্গহেতব্ব’’ন্তিপদস্সত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘পৰিযাপুণিতব্ব’’ন্তি. অদ্ধনি দীঘে সাধূতি অদ্ধনিযং অদ্ধক্খমং অদ্ধযোগ্যন্তি অত্থো সাধুঅত্থে নিযপচ্চযো (মোগ্গল্লানে ৪.৩৩.৭৩).
থেৰা চ নৱা চ মজ্ঝিমা চ বহূ তে ভিক্খূ পৰিযাপুণন্তীতি যোজনা.
৪৩৯. ‘‘উদ্দিস্সমানে’’তি পদস্স কম্মৰূপত্তং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘উদ্দিসিযমানে’’তি. সো পনাতি পাতিমোক্খো পন. যস্মা উদ্দিস্সমানো নাম হোতি, তস্মাতি যোজনা. উদ্দিসন্তে ৱাতি উদ্দিসিযমানে ৱা. উদ্দিসাপেন্তে ৱাতি উদ্দিসাপিযমানে ৱা. অন্তসদ্দো হি মানসদ্দকাৰিযো. যোতি ভিক্খু. নন্তি তং পাতিমোক্খং. চসদ্দো খুদ্দানুখুদ্দকপদস্স দ্ৱন্নৱাক্যং দস্সেতি, পুব্বপদে ককাৰলোপো দট্ঠব্বো. তেসন্তি খুদ্দানুখুদ্দাকানং. হীতি সচ্চং. এতানীতি খুদ্দানুখুদ্দকানি. যেতি ভিক্খূ. ‘‘যাৱ উপ্পজ্জতিযেৱ, তাৱ সংৱত্তন্তি ইতি ৱুত্তং হোতীতি যোজনা ইমস্স নযস্স পাঠসেসেহি যোজেতব্বত্তা. গৰুকভাৱং সল্লক্খেন্তো লহুকভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘অথ ৱা’’তিআদি. অতিৱিযাতি অতি ই এৱ. ইকাৰো হি সন্ধিৱসেন অদস্সনং গতো. ৱিযসদ্দো এৱকাৰত্থৱাচকো ‘‘ৱৰম্হাকং ভুসামিৱা’’তি এত্থ (জা. ১.৩.১০৮) ইৱসদ্দো ৱিয, অতি হুত্ৱা এৱাতি অত্থো দট্ঠব্বো. ‘‘উপসম্পন্নস্সা’’তি এত্থ সমীপে সামিৱচনন্তি (ৰুপসিদ্ধিযং ৩১৬ সুত্তে) আহ ‘‘উপসম্পন্নস্স সন্তিকে’’তি. তস্সাতি উপসম্পন্নস্স. তস্মিন্তি ৱিনযে. ৱিৱণ্ণেতীতি ন কেৱলং তস্সেৱ ৱিৱণ্ণমত্তমেৱ, অথ খো নিন্দতিযেৱাতি আহ ‘‘নিন্দতী’’তি. গৰহতীতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. অথ ৱা নিন্দতীতি উপসম্পন্নস্স সম্মুখা নিন্দতি. গৰহতীতি পৰম্মুখা গৰহতীতি. দুতিযং.