৮. সহধম্মিকৱগ্গো

১. সহধম্মিকসিক্খাপদ-অত্থযোজনা

৪৩৪. সহধম্মিকৱগ্গস্স পঠমে যন্তি যং পঞ্ঞত্তং. ‘‘সিক্খমানেনা’’তি এত্থ মানপচ্চযস্স অনাগতত্থভাৱং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘সিক্খিতুকামেনা’’তি. ‘‘সিক্খমানেনা’’তিপদং ‘‘ভিক্খুনা’’তিপদে এৱ ন কেৱলং কাৰকৱিসেসনং হোতি, অথ খো ‘‘অঞ্ঞাতব্ব’’ন্তিআদিপদেসুপি কিৰিযাৱিসেসনং হোতীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘হুত্ৱা’’তি. পদত্থতোতি পদতো চ অত্থতো চ, পদানং অত্থতো ৱাতি. পঠমং.

২. ৱিলেখনসিক্খাপদং

৪৩৮. দুতিযে ৱিনযে পটিসংযুত্তা কথা ৱিনযকথাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিনযকথা নামা’’তিআদি. তন্তি ৱিনযকথং. পদভাজনেন ৱণ্ণনা ৱিনযস্স ৱণ্ণো নামাতি যোজনা. তন্তি ৱিনযস্স ৱণ্ণং. পৰিযাপুণনং পৰিযত্তি, ৱিনযস্স পৰিযত্তি ৱিনযপৰিযত্তি, ৱিনযপৰিযত্তিসঙ্খাতং মূলমস্স ৱণ্ণস্সাতি ৱিনযপৰিযত্তিমূলকো, তং. ৱিনযধৰো লভতীতি সম্বন্ধো. হীতি ৱিত্থাৰো. তে সব্বে ভগৱা ভাসতীতি সম্বন্ধো. হীতি সচ্চং.

অস্সাতি ৱিনযধৰস্স. ইধাতি ইমস্মিং সাসনে. অলজ্জিতাতিআদীসু কৰণত্থে পচ্চত্তৱচনং. অলজ্জিতাযাতি হি অত্থো. তেন ৱুত্তং ‘‘কথং অলজ্জিতাযা’’তিআদি. চাতি সচ্চং. ‘‘সঞ্চিচ্চা’’তি পদং তীসু ৱাক্যেসু যোজেতব্বং. সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতি, সঞ্চিচ্চ আপত্তিং পৰিগূহতি, সঞ্চিচ্চ অগতিগমনঞ্চ গচ্ছতীতি অত্থো. মন্দোতি বালো. মোমূহোতি অতিসম্মূড়্হো. ৱিৰাধেতীতি ৱিৰজ্ঝাপেতি. কুক্কুচ্চে উপ্পন্নেতি ‘‘কপ্পতি নু খো, নো’’তি ৱিনযকুক্কুচ্চে উপ্পন্নে. অযং পনাতি অযং পুগ্গলো পন ৱীতিক্কমতিযেৱাতি সম্বন্ধো. অচ্ছমংসেন সূকৰমংসস্স ৱণ্ণসণ্ঠানেন সদিসত্তা, দীপিমংসেন চ মিগমংসস্স সদিসত্তা ৱুত্তং ‘‘অচ্ছমংসং সূকৰমংস’’ন্তিআদি.

আপত্তিংচ সতিসম্মোসাযাতি এত্থ চসদ্দো অৱুত্তৱাক্যসম্পিণ্ডনত্থো, কত্তব্বঞ্চ ন হি কৰোতীতি অত্থো. এৱন্তিআদি নিগমনং.

এৱং অৱিনযধৰস্স দোসং দস্সেত্ৱা ৱিনযধৰস্স গুণং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৱিনযধৰো পনা’’তিআদি. সোতি ৱিনযধৰো. হীতি ৱিত্থাৰো. পৰূপৱাদন্তি পৰেসং উপৱাদং. সুদ্ধন্তেতি সুদ্ধস্স কোট্ঠাসে. ততোতি পতিট্ঠানতো পৰন্তি সম্বন্ধো. অস্সাতি ৱিনযধৰস্স. এৱন্তিআদি নিগমনং. অস্সাতি ৱিনযধৰস্স. কুক্কুচ্চপকতানন্তি কুক্কুচ্চেন অভিভূতানং. সোতি ৱিনযধৰো. তেহীতি কুক্কুচ্চপকতেহি. সঙ্ঘমজ্ঝে কথেন্তস্স অৱিনযধৰস্সাতি যোজনা. তন্তি ভযং সাৰজ্জং.

পটিপক্খং, পটিৱিৰুদ্ধং ৱা অত্থযন্তি ইচ্ছন্তীতি পচ্চত্থীকা, ণ্যসদ্দো বহুলং কত্তাভিধাযকো, অত্তনো পচ্চত্থিকা অত্তপচ্চত্থিকা. তত্থাতি দুৱিধেসু পচ্চত্থিকেসু. ইমেতি মেত্তিযভুম্মজকৱড্ঢলিচ্ছৱিনো. অঞ্ঞেপি যে ৱা পন ভিক্খূতি সম্বন্ধো. অৰিট্ঠভিক্খু চ কণ্টকসামণেৰো চ ৱেসালিকৱজ্জিপুত্তকা চ অৰিট্ঠ…পে… ৱজ্জীপুত্তকা. তে চ সাসনপচ্চত্থিকা নামাতি সম্বন্ধো. পৰূপহাৰো চ অঞ্ঞাণো চ কঙ্খাপৰৱিতৰণো চ পৰূ…পে… ৱিতৰণা. তে আদযো যেসং ৱাদানন্তি পৰূ…পে… ৱিতৰণাদযো. তে এৱ ৱাদা এতেসন্তি পৰূ…পে… ৱিতৰণাদিৱাদা. তে চ সাসনপচ্চত্থিকা নামাতি সম্বন্ধো. অবুদ্ধসাসনং বুদ্ধসাসনন্তি ৱত্ৱা কতপগ্গহা মহাসঙ্ঘিকাদযো চ সাসনপচ্চত্থিকা নামাতি যোজনা. কঙ্খাপৰৱিতৰণাদীতি এত্থ আদিসদ্দেন কথাৱত্থুপকৰণে আগতা ৱাদা সঙ্গয্হন্তি. মহাসঙ্ঘিকাদযোতি এত্থ আদিসদ্দেন দীপৱংসে আগতা গণা সঙ্গয্হন্তি. আদিম্হি ‘‘ৱিপৰীতদস্সনা’’তি পদং সব্বপদেহি যোজেতব্বং. ‘‘সহধম্মেনা’’তি পদস্সত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘সহ কাৰণেনা’’তি. যথাতি যেনাকাৰেন নিগ্গয্হমানেতি সম্বন্ধো.

তত্থাতি তিৱিধেসু সদ্ধম্মেসু. মহাৱত্তানি সন্তি, অযং সব্বোতি যোজনা. চত্তাৰি ফলানি চাতি লিঙ্গৱিপল্লাসেন যোজেতব্বং. এত্থ চকাৰেন অভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদা সঙ্গহিতা তাসম্পি অধিগমসাসনভাৱতো.

তত্থাতি তিৱিধেসু সদ্ধম্মেসু. কেচি থেৰাতি ধম্মকথিকা কেচি থেৰা. ‘‘যো খো’’তি কণ্ঠজদুতিযক্খৰেন পঠিতব্বো. পোত্থকেসু পন ‘‘যো ৱো’’তি ৱকাৰেন পাঠো অত্থি, সো অযুত্তো. কস্মা? ‘‘সো ৱো’’তি পৰতো ৱুত্তত্তা, একস্মিং ৱাক্যে দ্ৱিন্নং সমানসুতিসদ্দানং অযুত্তত্তা চ. কেচি থেৰাতি পংসুকূলিকা কেচি থেৰা আহংসূতি সম্বন্ধো. ইতৰে পন থেৰাতি ধম্মকথিকথেৰেহি চ পংসুকূলিকথেৰেহি চ অঞ্ঞে থেৰা. তেতি পঞ্চ ভিক্খূ কৰিস্সন্তীতি সম্বন্ধো. জম্বুদীপস্স পচ্চন্তে তিট্ঠতীতি পচ্চন্তিমো, তস্মিং. জম্বুদীপস্স মজ্ঝে ৱেমজ্ঝে তিট্ঠতীতি মজ্ঝিমো. অথ ৱা মজ্ঝানং সুদ্ধানং বুদ্ধাদীনং নিৱাসো মজ্ঝিমো, তস্মিং. ৱীসতি ৱগ্গা ইমস্সাতি ৱীসতিৱগ্গো, সোযেৱ গণো ৱীসতিৱগ্গগণো, তং. এৱন্তিআদি নিগমনং.

তস্সাধেয্যোতি তস্সাযত্তো, তস্স সন্তকোতি ৱুত্তং হোতি. পৱাৰণা আধেয্যা, সঙ্ঘকম্মং আধেয্যং, পব্বজ্জা আধেয্যা, উপসম্পদা আধেয্যাতি যোজনা.

যেপি ইমে নৱ উপোসথাতি সম্বন্ধো. যাপি চ ইমা নৱ পৱাৰণাযোতি যোজনা. তস্সাতি ৱিনযধৰস্স. তাসন্তি নৱপৱাৰণানং.

যানিপি ইমানি চত্তাৰি সঙ্ঘকম্মানীতি যোজেতব্বং. এত্থ চ তানি ৱিনযধৰাযত্তানেৱাতি পাঠসেসো অজ্ঝাহৰিতব্বো.

যাপি চ অযং পব্বজ্জা চ উপসম্পদা চ কাতব্বাতি যোজনা. হীতি সচ্চং. অঞ্ঞোতি ৱিনযধৰতো পৰো. সো এৱাতি ৱিনযধৰো এৱ. ‘‘উপজ্ঝ’’ন্তি ধাতুকম্মং, ‘‘সামণেৰেনা’’তি কাৰিতকম্মং উপনেতব্বং. এত্থ চাতি উপোসথাদীসু চ. নিস্সযদানঞ্চ সামণেৰূপট্ঠানঞ্চ ৱিসুং কত্ৱা দ্ৱাদসানিসংসে লভতীতিপি সক্কা ৱত্তুং.

ৱিসুং ৱিসুং কত্ৱাতি ‘‘পঞ্চাতি চ…পে… একাদসা’’তি চ কোট্ঠাসং কোট্ঠাসং কত্ৱা, সত্ত কোট্ঠাসে কত্ৱা ভাসতীতি অধিপ্পাযো. থোমেতীতি সম্মুখা থোমেতি. পসংসতীতি পৰম্মুখা পসংসতি. ‘‘উগ্গহেতব্ব’’ন্তিপদস্সত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘পৰিযাপুণিতব্ব’’ন্তি. অদ্ধনি দীঘে সাধূতি অদ্ধনিযং অদ্ধক্খমং অদ্ধযোগ্যন্তি অত্থো সাধুঅত্থে নিযপচ্চযো (মোগ্গল্লানে ৪.৩৩.৭৩).

থেৰা চ নৱা চ মজ্ঝিমা চ বহূ তে ভিক্খূ পৰিযাপুণন্তীতি যোজনা.

৪৩৯. ‘‘উদ্দিস্সমানে’’তি পদস্স কম্মৰূপত্তং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘উদ্দিসিযমানে’’তি. সো পনাতি পাতিমোক্খো পন. যস্মা উদ্দিস্সমানো নাম হোতি, তস্মাতি যোজনা. উদ্দিসন্তে ৱাতি উদ্দিসিযমানে ৱা. উদ্দিসাপেন্তে ৱাতি উদ্দিসাপিযমানে ৱা. অন্তসদ্দো হি মানসদ্দকাৰিযো. যোতি ভিক্খু. নন্তি তং পাতিমোক্খং. চসদ্দো খুদ্দানুখুদ্দকপদস্স দ্ৱন্নৱাক্যং দস্সেতি, পুব্বপদে ককাৰলোপো দট্ঠব্বো. তেসন্তি খুদ্দানুখুদ্দাকানং. হীতি সচ্চং. এতানীতি খুদ্দানুখুদ্দকানি. যেতি ভিক্খূ. ‘‘যাৱ উপ্পজ্জতিযেৱ, তাৱ সংৱত্তন্তি ইতি ৱুত্তং হোতীতি যোজনা ইমস্স নযস্স পাঠসেসেহি যোজেতব্বত্তা. গৰুকভাৱং সল্লক্খেন্তো লহুকভাৱং দস্সেন্তো আহ ‘‘অথ ৱা’’তিআদি. অতিৱিযাতি অতি ই এৱ. ইকাৰো হি সন্ধিৱসেন অদস্সনং গতো. ৱিযসদ্দো এৱকাৰত্থৱাচকো ‘‘ৱৰম্হাকং ভুসামিৱা’’তি এত্থ (জা. ১.৩.১০৮) ইৱসদ্দো ৱিয, অতি হুত্ৱা এৱাতি অত্থো দট্ঠব্বো. ‘‘উপসম্পন্নস্সা’’তি এত্থ সমীপে সামিৱচনন্তি (ৰুপসিদ্ধিযং ৩১৬ সুত্তে) আহ ‘‘উপসম্পন্নস্স সন্তিকে’’তি. তস্সাতি উপসম্পন্নস্স. তস্মিন্তি ৱিনযে. ৱিৱণ্ণেতীতি ন কেৱলং তস্সেৱ ৱিৱণ্ণমত্তমেৱ, অথ খো নিন্দতিযেৱাতি আহ ‘‘নিন্দতী’’তি. গৰহতীতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. অথ ৱা নিন্দতীতি উপসম্পন্নস্স সম্মুখা নিন্দতি. গৰহতীতি পৰম্মুখা গৰহতীতি. দুতিযং.

৩. মোহনসিক্খাপদং

৪৪৪. ততিযে অনুসদ্দো পটিপাটিঅত্থং অন্তোকত্ৱা ৱিচ্ছত্থৱাচকোতি আহ ‘‘অনুপটিপাটিযা অদ্ধমাসে অদ্ধমাসে’’তি. সোতি পাতিমোক্খো. উপোসথে উপোসথে উদ্দিসিতব্বন্তি অনুপোসথিকং. এত্থাপি হি অনুসদ্দো ৱিচ্ছত্থৱাচকো. সোতি পাতিমোক্খো. উদ্দিসিযমানো নাম হোতীতি যোজনা. ‘‘তস্মিং অনাচাৰে’’তি পদেন ‘‘তত্থা’’তি পদস্সত্থং দস্সেতি. ‘‘যং আপত্তি’’ন্তি পদেন যংসদ্দস্স ৱিসযং দস্সেতি. যথাধম্মোতি এত্থ ধম্মসদ্দেন ধম্মো চ ৱিনযো চ অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘ধম্মো চ ৱিনযো চা’’তি. যথাতি যেনাকাৰেন. সাধুসদ্দো সুন্দৰত্থো, কসদ্দো পদপূৰণোতি আহ ‘‘সুট্ঠূ’’তি. অট্ঠিন্তি চ ‘‘কত্ৱা’’তি চ দ্ৱে পদানি দট্ঠব্বানি. ‘‘অট্ঠিকত্ৱা’’তি ৱা একং পদং. তত্থ পুব্বনযে অত্থো যস্সত্থীতি অট্ঠি ত্থকাৰস্স ট্ঠকাৰং কত্ৱা, তং অট্ঠিং. কত্ৱাতি ত্ৱাপচ্চযন্তউত্তৰপদেন সমাসো ন হোতি. অট্ঠিকভাৱন্তি এত্থ ইকসদ্দেন ‘‘অট্ঠী’’তি এত্থ ঈপচ্চযং দস্সেতি. ‘‘ভাৱ’’ন্তিপদেন ভাৱপচ্চযেন ৱিনা ভাৱত্থস্স ঞাপেতব্বতং দস্সেতি. অত্থো পনেৱং দট্ঠব্বো – অট্ঠিভাৱং কত্ৱাতি. পচ্ছিমনযে অত্থো যস্সত্থীতি অট্ঠিকো পুৰিমনযেনেৱ ত্থকাৰস্স ট্ঠকাৰং কত্ৱা. অত্থযিতব্বো ইচ্ছিতব্বোতি ৱা অট্ঠিকো, অট্ঠিকইতি নামসদ্দতো ত্ৱাপচ্চযো কাতব্বো. ‘‘অট্ঠিকত্ৱা’’তি ইদং পদং কিৰিযাৱিসেসনং. কিৰিযাৱিসেসনে ৱত্তমানে কৰধাতু ৱা ভূধাতু ৱা যোজেতব্বাতি দস্সেভুং ৱুত্তং ‘‘কত্ৱা হুত্ৱা’’তি. তং সব্বং দস্সেন্তো আহ ‘‘অট্ঠিকত্ৱাতি অট্ঠিকভাৱং কত্ৱা, অট্ঠিকো হুত্ৱা’’তি. ততিযং.

৪. পহাৰসিক্খাপদং

৪৪৯. চতুত্থে কস্মা ছব্বগ্গিযা সত্তৰসৱগ্গিযানং পহাৰং দেন্তি, ননু অকাৰণেন পহাৰং দেন্তীতি আহ ‘‘আৱুসো’’তিআদি. ইমিনা যথা ৱদন্তি, তথা অকতত্তা পহাৰং দেন্তীতি দস্সেতি.

৪৫১. সচেপীতি এত্থ পিসদ্দেন সচে অমৰতি, কা নাম কথা, পাচিত্তিযমেৱাতি দস্সেতি. পহাৰেনাতি পহাৰহেতুনা. যথাতি যেনাকাৰেন. অযন্তি ভিক্খু. ন ৱিৰোচতীতি ন সোভতি.

৪৫২. ‘‘অনুপসম্পন্নস্সা’’তি এত্থ অকাৰস্স অঞ্ঞত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘গহট্ঠস্স ৱা’’তিআদি. পব্বজিতস্স ৱাতি পৰিব্বাজকস্স ৱা সামণেৰস্স ৱা.

৪৫৩. ‘‘কেনচী’’তি পদস্স অত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘মনুস্সেন ৱা’’তিআদি. ততোতি ৱিহেঠনতো, ইমিনা মোক্খস্স অপাদানং দস্সেতি, ‘‘অত্তনো’’তি ইমিনা সম্বন্ধং দস্সেতি. ‘‘পত্থযমানো’’তি ইমিনা ‘‘অধিপ্পাযো’’তি পদস্সত্থং দস্সেতি. মুগ্গৰেন ৱাতি চতুহত্থদণ্ডস্স অদ্ধেন দণ্ডেন ৱা. সোতি চোৰাদিকোতি. চতুত্থং.

৫. তলসত্তিকসিক্খাপদং

৪৫৪. পঞ্চমে তলন্তি হত্থতলং. তঞ্হি তলতি যংকিঞ্চি গহিতৱত্থু পতিট্ঠাতি এত্থাতি ‘‘তল’’ন্তি ৱুচ্চতি. সত্তীতি কুন্তো. সো হি সকতি ৱিজ্ঝিতুং সমত্থেতীতি ‘‘সত্তী’’তি ৱুচ্চতি. তলমেৱ সত্তিসদিসত্তা তলসত্তিকং, সদিসত্থে কো, তং তলসত্তিকং উপচাৰেন গহেত্ৱা ‘‘কাযম্পী’’তি ৱুত্তং. কাযতো অঞ্ঞং ৱত্থুম্পি তলসত্তিকসঙ্খাতেন কাযেন গহেত্ৱা উগ্গিৰত্তা ৱুত্তং ‘‘কাযপটিবদ্ধম্পী’’তি. ‘‘পহাৰসমুচ্চিতা’’তি এত্থ সংপুব্বো চ উপুব্বো চ চিসদ্দো পগুণনসঙ্খাতে পৰিচিতে ৱত্ততীতি আহ ‘‘পহাৰপৰিচিতা’’তি. পহাৰেন সং পুনপ্পুনং উচ্চিতা পৰিচিতাতি অত্থো. ইমমেৱত্থং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘পুব্বেপি…পে… অত্থো’’তি. অঞ্ঞম্পি সজ্ঝাযননযং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘পহাৰস্স উব্বিগা’’তি. তস্সাতি তস্স পাঠস্স. পহাৰস্সাতি পহাৰতো. নিস্সক্কত্থে চেতং সামিৱচনং. ‘‘ভীতা’’তি ইমিনা ‘‘উব্বিগা’’তি এত্থ উপুব্ব ৱিজধাতুস্সত্থং দস্সেতি.

৪৫৭-৮. ৱিৰদ্ধোতি পণ্ণকো হুত্ৱা. পুব্বেতি পুৰিমসিক্খাপদে. ৱুত্তেসু ৱত্থূসূতি ‘‘চোৰং ৱা পচ্চত্থীকং ৱা’’তিআদিনা ৱুত্তেসু ৱত্থূসূতি. পঞ্চমং.

৬. অমূলকসিক্খাপদং

৪৫৯. ছট্ঠে তেতি ছব্বগ্গিযা. চোদেন্তি কিৰাতি সম্বন্ধো. আকিণ্ণদোসত্তাতি তেসং আকুলআদীনৱত্তা. এৱন্তি চোদিযমানে. অত্তপৰিত্তাণন্তি অত্তনো পৰিসমন্ততো তাণং ৰক্খনং কৰোন্তা চোদেন্তীতি যোজনাতি. ছট্ঠং.

৭. সঞ্চিচ্চসিক্খাপদং

৪৬৪. সত্তমে উপপুব্বদহধাতুস্স সকম্মিকত্তা কাৰিতন্তোগধভাৱং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘উপ্পাদেন্তী’’তি. ‘‘অনুপসম্পন্নস্সা’’তি এত্থ অকাৰস্স সদিসত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘সামণেৰস্সা’’তি. সামণেৰোপি হি উপসম্পন্নেন সদিসো হোতি সণ্ঠানেন চ পুৰিসভাৱেন চ. সামণেৰস্স কুক্কুচ্চং উপদহতীতি সম্বন্ধো. নিসিন্নং মঞ্ঞে, নিপন্নং মঞ্ঞে, ভুত্তং মঞ্ঞে, পীতং মঞ্ঞে, কতং মঞ্ঞেতি যোজনা. নিসিন্নন্তি নিসীদিতং. নিপন্নন্তি নিপজ্জিতন্তি. সত্তমং.

৮. উপস্সুতিসিক্খাপদং

৪৭১. অট্ঠমে ‘‘অধিকৰণজাতান’’ন্তি এত্থ অধিকৰণস্স পকৰণতো ৱিৱাদাধিকৰণভাৱঞ্চ ৱিসেসনপৰপদভাৱঞ্চ দস্সেন্তো আহ ‘‘উপ্পন্নৱিৱাদাধিকৰণান’’ন্তি. তত্থ উপ্পন্নসদ্দেন জাতসদ্দস্সত্থং দস্সেতি. ৱিৱাদসদ্দেন অধিকৰণস্স সৰূপং দস্সেতি. সুয্যতীতি সুতি ৱচনং, সুতিযা সমীপং উপস্সুতি ঠানন্তি অত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘সুতিসমীপ’’ন্তি. ‘‘সমীপ’’ন্তি ইমিনা উপসদ্দস্সত্থং দস্সেতি. ‘‘যত্থা’’তিআদিনা ‘‘উপস্সুতী’’তি এত্থ উপসদ্দস্স পধানত্তা তস্স সৰূপং দস্সেতি. যত্থাতি যস্মিং ঠানে. মন্তেন্তন্তি এত্থ উপযোগৱচনস্স ভুম্মত্থে অধিপ্পেতত্তা ৱুত্তং ‘‘মন্তযমানে’’তি.

৪৭৩. ‘‘ৱূপসমিস্সামী’’তি এত্থ ইধাতুযা গত্যত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘ৱূপসমং গমিস্সামী’’তি. অকাৰকভাৱন্তি নিদ্দোসভাৱং. সোতুকামতায গমনৱসেন সিযা কিৰিযন্তি যোজনা. পৰতোপি এসেৱ নযোতি. অট্ঠমং.

৯. কম্মপটিবাহনসিক্খাপদং

৪৭৪. নৱমে মযন্তি ছব্বগ্গিযনামকা অম্হে. কতত্তাতি কম্মানং কতত্তা. ধম্মোতি ভূতো সভাৱো. এতেসূতি চতূসু সঙ্ঘকম্মেসূতি. নৱমং.

১০. ছন্দং অদত্ৱাগমনসিক্খাপদং

৪৮১. দসমে চোদেতি পৰস্স দোসং আৰোপেতীতি চোদকো. তেন চ চোদকেন চোদেতব্বো দোসং আৰোপেতব্বোতি চুদিতো, সোযেৱ চুদিতকো, তেন চ. ‘‘অনুৱিজ্জকোতি চ ৱিনযধৰো. সো হি চোদকচুদিতকানং মতং অনুমিনেত্ৱা ৱিদতি জানাতীতি অনুৱিজ্জকো. এত্তাৱতাপীতি এত্তকেনপি পমাণেনাতি. দসমং.

১১. দুব্বলসিক্খাপদং

৪৮৪. একাদসমে ‘‘অলজ্জীতা’’তিআদীসু (পৰি. ২৯৫) ৱিয যকাৰলোপেন নিদ্দেসোতি আহ ‘‘যথামিত্ততাযা’’তি. ‘‘যো যো’’তি ইমিনা যথাসদ্দস্স ৱিচ্ছত্থং দস্সেতি. যথাৱুড্ঢন্তিআদীসু (চূড়ৱ. ৩১১ আদযো) ৱিয যো যো মিত্তো ‘‘যথামিত্ত’’ন্তি ৱচনত্থো কাতব্বো. সব্বপদেসূতি ‘‘যথাসন্দিট্ঠতা’’তিআদীসু সব্বেসু পদেসূতি. একাদসমং.

১২. পৰিণামনসিক্খাপদং

৪৮৯. দ্ৱাদসমে যন্তি পদত্থৱিনিচ্ছযত্থসঙ্খাতং যং ৱচনং. তত্থাতি তিংসককণ্ডে. ইধাতি দ্ৱেনৱুতিকণ্ডে, সিক্খাপদে ৱা. পুগ্গলস্সাতি পৰপুগ্গলস্সাতি. দ্ৱাদসমং.

সহধম্মিকৱগ্গো অট্ঠমো.