৫. ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদং
৪০২. পঞ্চমে অঙ্গুলিযোতি কৰসাখাযো. তা হি অঙ্গন্তি হত্থতো পঞ্চধা ভিজ্জিত্ৱা উগ্গচ্ছন্তীতি অঙ্গুলিযোতি ৱুচ্চন্তি. লিখন্তস্স উপালিস্সাতি সম্বন্ধো. তেনাতি বহুচিন্তেতব্বকাৰণেন. অস্সাতি উপালিস্স. উৰোতি হদযং. তঞ্হি উসতি চিত্ততাপো দহতি এত্থাতি উৰোতি ৱুচ্চতি. ৰূপসুত্তন্তি হেৰঞ্ঞিকানং ৰূপসুত্তং, যথা হত্থাচৰিযানং হত্থিসুত্তন্তি. অক্খীনীতি চক্খূনি. তানি হি অক্খন্তি ৱিসযেসু ব্যাপীভৱন্তি, ৰূপং ৱা পস্সতি ইমেহীতি অক্খীনীতি ৱুচ্চন্তি. মকসেন সূচিমুখানং গহিতত্তা ডংসেন পিঙ্গলমক্খিকাযোৱ গহেতব্বাতি আহ ‘‘ডংসাতি পিঙ্গলমক্খিকাযো’’তি. পিঙ্গলমক্খিকাযো হি ডংসনট্ঠেন খাদনট্ঠেন ডংসাতি ৱুচ্চন্তি. দুক্কৰো খমো এতাসন্তি দুক্খাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘দুক্খমান’’ন্তি. ৱেদনানন্তি সম্বন্ধো. অসাতস্স কাৰণং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘অমধুৰান’’ন্তি. ইমিনা অমধুৰত্তা ন সাদিতব্বাতি অসাতাতি অত্থং দস্সেতি. পাণসদ্দজীৱিতসদ্দানং পৰিযাযভাৱং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘জীৱিতহৰান’’ন্তি. পাণং হৰন্তি অপনেন্তীতি পাণহৰা, তাসং ৱেদনানন্তি সম্বন্ধো.
৪০৪. ৱিজাযনকালতো পট্ঠায পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সো ন গহেতব্বো, গব্ভগহণকালতো পন পট্ঠাযাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পটিসন্ধিগ্গহণতো পট্ঠাযা’’তি. গব্ভে সযিতকালেন সদ্ধিং ৱীসতিমং ৱস্সং পৰিপুণ্ণমস্সাতি গব্ভৱীসো পুগ্গলো. হীতি সচ্চং. যথাহাতি যেনাকাৰেন সঙ্খ্যং গচ্ছতি, তেনাকাৰেন ভগৱা আহাতি যোজনা. অথ ৱা যথা কিং ৱচনং ভগৱা আহাতি যোজনা.
গব্ভৱীসো হুত্ৱা উপসম্পন্নোতি সম্বন্ধো. অম্হীতি অস্মি. নুসদ্দো পৰিৱিতক্কত্থে নিপাতো. যন্তি যাদিসং পঠমং চিত্তন্তি সম্বন্ধো. ইমিনা পটিসন্ধিচিত্তং দস্সেতি. ‘‘পঠমং ৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি তস্সেৱ ৱেৱচনং. তন্তি পঠমং চিত্তং পঠমং ৱিঞ্ঞাণং. অস্সাতি সত্তস্স. সাৱ জাতীতি সা এৱ পটিসন্ধি, গব্ভো নাম হোতীতি সম্বন্ধো.
তত্থাতি পাড়িযং, ৱিনিচ্ছযো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. যোতি পুগ্গলো. মহাপৱাৰণাযাতি অস্সযুজপুণ্ণমিযং. সা হি পূজিতপৱাৰণত্তা মহাপৱাৰণাতি ৱুচ্চতি. ততোতি পৱাৰণায জাতকালতো. তন্তি মহাপৱাৰণং. পাটিপদে চাতি এত্থ চসদ্দো অনিযমৱিকপ্পত্থো, পৱাৰণদিৱসপাটিপদদিৱসেসু অঞ্ঞতৰস্মিং দিৱসে উপসম্পাদেতব্বোতি অত্থো. হাযনৱড্ঢনন্তি কুচ্ছিম্হি ৱসিতমাসেসু অধিকেসু হাযনঞ্চ ঊনেসু ৱড্ঢুনঞ্চ ৱেদিতব্বং.
পোৰাণকত্থেৰা পন উপসম্পাদেন্তীতি সম্বন্ধো. একূনৱীসতিৱস্সন্তি অনন্তৰে ৱুত্তং একূনৱীসতিৱস্সং. নিক্খমনীযোতি সাৱণমাসো. সো হি অন্তোৱীথিতো বাহিৰৱীথিং নিক্খমতি সূৰিযো অস্মিন্তি ‘‘নিক্খমনীযো’’তি ৱুচ্চতি. পাটিপদদিৱসেতি পচ্ছিমিকায ৱস্সূপগমনদিৱসে. তং উপসম্পাদনং. কস্মাতি পুচ্ছা. এত্থ ঠত্ৱা পৰিহাৰো ৱুচ্চতে মযাতি যোজনা. ৱীসতিযা ৱস্সেসূতি উপসম্পন্নপুগ্গলস্স ৱীসতিযা ৱস্সেসু. তিংসৰত্তিদিৱস্স একমাসত্তা ‘‘চত্তাৰো মাসা পৰিহাযন্তী’’তি ৱুত্তং. উক্কড্ঢন্তীতি একস্স অধিকমাসস্স নাসনত্থায ৱস্সং উপৰি কড্ঢন্তি. ততোতি ছমাসতো অপনেত্ৱাতি সম্বন্ধো. এত্থাতি ‘‘একূনৱীসতিৱস্স’’ন্তিআদিৱচনে. পন-সদ্দো হিসদ্দত্থো, সচ্চন্তি অত্থো. যোতি পুগ্গলো. তস্মাতি যস্মা গব্ভমাসানম্পি গণনূপগত্তা গহেত্ৱা উপসম্পাদেন্তি, তস্মা ছ মাসে ৱসিত্ৱাতি সম্বন্ধো. অট্ঠ মাসে ৱসিত্ৱা জাতোপি ন জীৱতীতি সুত্তন্তঅট্ঠকথাসু (দী. নি. অট্ঠ. ২.২৪-২৫; ম. নি. অট্ঠ. ৩.২০৫) ৱুত্তং.
৪০৬. দসৱস্সচ্চযেনাতি উপসম্পদতো দসৱস্সাতিক্কমেন. উপসম্পাদেতীতি উপজ্ঝাযো ৱা কম্মৱাচাচৰিযো ৱা হুত্ৱা উপসম্পাদেতি. তন্তি উপজ্ঝাচৰিযভূতং অনুপসম্পন্নপুগ্গলং. কম্মৱাচাচৰিযো হুত্ৱা উপসম্পাদেন্তো তং মুঞ্চিত্ৱা সচে অঞ্ঞোপি কম্মৱাচাচৰিযো অত্থি, সূপসম্পন্নো. সোৱ সচে কম্মৱাচং সাৱেতি, নুপসম্পন্নো. ঞত্ৱা পন পুন অনুপসম্পাদেন্তে সগ্গন্তৰাযোপি মগ্গন্তৰাযোপি হোতিযেৱাতি দট্ঠব্বন্তি. পঞ্চমং.