৭. সপ্পাণকৱগ্গো
১. সঞ্চিচ্চপাণসিক্খাপদ-অত্থযোজনা
৩৮২. সপ্পাণকৱগ্গস্স পঠমে উসুং অসতি খিপতি অনেনাতি ইস্সাসোতি কতে ধনুযেৱ মুখ্যতো ইস্সাসো নাম, ধনুগ্গহা- চৰিযো পন উপচাৰেন. উসুং অসতি খিপতীতি ইস্সাসোতি কতে ধনুগ্গহাচৰিযো ইস্সাসো নাম, ইধ পন উপচাৰত্থো ৱা কত্তুত্থো ৱা গহেতব্বোতি আহ ‘‘ধনুগ্গহাচৰিযো হোতী’’তি. পব্বজিতকালে ইস্সাসস্স অযুত্তত্তা ৱুত্তং ‘‘গিহিকালে’’তি. ৱোৰোপিতাতি এত্থ ৱি অৱ পুব্বস্স ৰুহধাতুস্স অধিপ্পাযত্থং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘ৱিযোজিতা’’তি.
যস্মা গচ্ছতীতি সম্বন্ধো. এতন্তি ‘‘জীৱিতা ৱোৰোপিতা’’তিৱচনং. কস্মা ৱোহাৰমত্তমেৱ হোতি, ননু যতো কুতোচি যস্মিং কিস্মিংচি ৱিযোজিতে দ্ৱে ৱত্থূনি ৱিয ৱিসুং তিট্ঠন্তি পাণতো জীৱিতে ৱিযোজিতে পাণজীৱিতাপীতি আহ ‘‘ন হেত্থা’’তিআদি. হীতি সচ্চং. এত্থাতি ‘‘জীৱিতা ৱোৰোপিতা’’তিৱচনে দস্সেতুন্তি সম্বন্ধো. কিঞ্চি জীৱিতং নামাতি যোজনা. অযং পনেত্থ অত্থসম্বন্ধো – সীসালঙ্কাৰে সীসতো ৱিযোজিতে সীসং অলঙ্কাৰতো ৱিসুং তিট্ঠতি যথা, এৱং জীৱিতে পাণতো ৱিযোজিতে জীৱিতং পাণতো ৱিসুং ন তিট্ঠতি নামাতি. অঞ্ঞদত্থূতি একংসেন. ‘‘পাণ’’ন্তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তোপি মনুস্সপাণস্স পাৰাজিকট্ঠানে গহিতত্তা ইধ পাৰিসেসঞাযেন তিৰচ্ছানপাণোৱ গহেতব্বোতি আহ ‘‘তিৰচ্ছানগতোযেৱ পাণো’’তি. তন্তি পাণং. মহন্তে পন পাণেতি সম্বন্ধো.
৩৮৫. সোধেন্তো অপনেতীতি যোজনা. মঙ্গুলোতি মনুস্সৰত্তপো একো কিমিৱিসেসো. সো হি ৰত্তপিৱনত্থায মঙ্গতি ইতো চিতো চ ইমং চিমঞ্চ ঠানং গচ্ছতীতি ‘‘মঙ্গুলো’’তি ৱুচ্চতি. পদক্খৰানঞ্হি অৱিপৰিতত্থং, সোতূনঞ্চ সজ্ঝাযোপদেসলভনত্থং কত্থচি ঠানে ৱচনত্থো ৱুত্তোতি দট্ঠব্বং. তস্স বীজমেৱ খুদ্দকট্ঠেন মঙ্গুলবীজকং, তস্মিং. তন্তি মঙ্গুলবীজকং. ভিন্দন্তো হুত্ৱাতি যোজনাতি. পঠমং.
২. সপ্পাণকসিক্খাপদং
৩৮৭. দুতিযে সহ পাণেহীতি সপ্পাণকং উদকন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘যে পাণকা’’তিআদি. হীতি সচ্চং. পত্তপূৰম্পি উদকন্তি সম্বন্ধো. তাদিসেনাতি সপ্পাণকেন. ধোৱতোপি পাচিত্তিযন্তি যোজনা. উদকসোণ্ডিন্তি সিলামযং উদকসোণ্ডিং. পোক্খৰণিন্তি সিলামযং পোক্খৰণিং. উট্ঠাপযতোপি পাচিত্তিযন্তি সম্বন্ধো. ততোতি সোণ্ডিপোক্খৰণীহি. উদকস্সাতি উদকেন, পূৰে ঘটে আসিঞ্চিত্ৱাতি সম্বন্ধো. তত্থাতি উদকে. উদকেতি উদকসণ্ঠানকপদেসে আসিঞ্চিতউদকে. পতিস্সতীতি সোণ্ডিপোক্খৰণীহি গহিতউদকং পতিস্সতীতি. দুতিযং.
৩. উক্কোটনসিক্খাপদং
৩৯২. ততিযে ‘‘উচ্চালেন্তী’’তিইমিনা উক্কোটেন্তীতি এত্থ উপুব্বস্স কুটধাতুস্স উচ্চালনত্থং দস্সেতি ধাতূন, মনেকত্থত্তা. যং যং পতিট্ঠিতং যথাপতিট্ঠিতং, তস্স ভাৱো যথাপতিট্ঠিতভাৱো, তেন.
৩৯৩. যো ধম্মোতি যো সমথধম্মো. ধম্মেনাতি এত্থ এনসদ্দেন ‘‘যথাধম্ম’’ন্তি এত্থ অংইতিকাৰিযস্স কাৰিং দস্সেতি. ইমিনা ‘‘যথাধম্ম’’ন্তি পদস্স ‘‘নিহতাধিকৰণ’’ন্তি এত্থ নিহতসদ্দেন সম্বন্ধিতব্বভাৱং দস্সেতি. ‘‘সত্থাৰা’’তিপদং ‘‘ৱুত্তং’’ ইতিপদে কত্তা. নত্থি হতং হননং ইমস্সাতি নিহতন্তি ৱুত্তে অত্থতো ৱূপসমনমেৱাতি আহ ‘‘ৱূপসমিত’’ন্তি.
৩৯৫. যং ৱা তং ৱা কম্মং ধম্মকম্মং নাম ন হোতি, অথ খো অধিকৰণৱূপসমকম্মমেৱ ধম্মকম্মং নামাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘যেন কম্মেনা’’তিআদি. অযম্পীতি অযম্পি ভিক্খু. সেসপদানিপীতি ‘‘ধম্মকম্মে ৱেমতিকো’’তিআদীনি সেসপদানিপি. এত্থাতি ইমস্মিং সিক্খাপদে. ৱিত্থাৰো পন ৱুত্তোতি সম্বন্ধো. তত্থেৱাতি পৰিৱাৰে এৱ. ইধাতি ইমস্মিং সিক্খাপদে, ৱিভঙ্গে ৱাতি. ততিযং.
৪. দুট্ঠুল্লসিক্খাপদং
৩৯৯. চতুত্থে অত্থুদ্ধাৰৱসেন দস্সিতানি দুট্ঠুল্লসদ্দত্থভাৱেন সদিসত্তাতি অধিপ্পাযো. ‘‘ধুৰ’’ন্তি এত্থ লক্খণৱন্তত্তা ভুম্মত্থে উপযোগৱচনন্তি আহ ‘‘ধুৰে’’তি. ধুৰে নিক্খিত্তমত্তে সতীতি যোজনা.
এৱং ধুৰং নিক্খিপিত্ৱাতি ‘‘অঞ্ঞস্স নাৰোচেস্সামী’’তি এৱং ধুৰং নিক্খিপিত্ৱা. অঞ্ঞস্সাতি ৱত্থু, পুগ্গলতো অঞ্ঞস্স দুতিযস্স. সোপীতি দুতিযোপি. অঞ্ঞস্সাতি ততিযস্স. যাৱ কোটি ন ছিজ্জতি, তাৱ আপজ্জতিযেৱাতি যোজনা. তস্সেৱাতি আপত্তিং আপন্নপুগ্গলস্স. ৱত্থুপুগ্গলোযেৱাতি আপত্তিং আপন্নপুগ্গলোযেৱ. অযন্তি পঠমভিক্খু. অঞ্ঞস্সাতি দুতিযস্স. সোতি দুতিযো আৰোচেতীতি সম্বন্ধো. যেনাতি পঠমভিক্খুনা. অস্সাতি দুতিযস্স. তস্সেৱাতি পঠমভিক্খুস্সেৱ. ৱত্থুপুগ্গলং উপনিধায ‘‘ততিযেন পুগ্গলেন দুতিযস্সা’’তি ৱুত্তং.
৪০০. পঞ্চাপত্তিক্খন্ধেতি থুল্লচ্চযাদিকে পঞ্চ আপত্তিক্খন্ধে. অজ্ঝাচাৰো নামাতি অধিভৱিত্ৱা ৱীতিক্কমিত্ৱা আচৰিতব্বত্তা অজ্ঝাচাৰো নামাতি. চতুত্থং.
৫. ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদং
৪০২. পঞ্চমে অঙ্গুলিযোতি কৰসাখাযো. তা হি অঙ্গন্তি হত্থতো পঞ্চধা ভিজ্জিত্ৱা উগ্গচ্ছন্তীতি অঙ্গুলিযোতি ৱুচ্চন্তি. লিখন্তস্স উপালিস্সাতি সম্বন্ধো. তেনাতি বহুচিন্তেতব্বকাৰণেন. অস্সাতি উপালিস্স. উৰোতি হদযং. তঞ্হি উসতি চিত্ততাপো দহতি এত্থাতি উৰোতি ৱুচ্চতি. ৰূপসুত্তন্তি হেৰঞ্ঞিকানং ৰূপসুত্তং, যথা হত্থাচৰিযানং হত্থিসুত্তন্তি. অক্খীনীতি চক্খূনি. তানি হি অক্খন্তি ৱিসযেসু ব্যাপীভৱন্তি, ৰূপং ৱা পস্সতি ইমেহীতি অক্খীনীতি ৱুচ্চন্তি. মকসেন সূচিমুখানং গহিতত্তা ডংসেন পিঙ্গলমক্খিকাযোৱ গহেতব্বাতি আহ ‘‘ডংসাতি পিঙ্গলমক্খিকাযো’’তি. পিঙ্গলমক্খিকাযো হি ডংসনট্ঠেন খাদনট্ঠেন ডংসাতি ৱুচ্চন্তি. দুক্কৰো খমো এতাসন্তি দুক্খাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘দুক্খমান’’ন্তি. ৱেদনানন্তি সম্বন্ধো. অসাতস্স কাৰণং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘অমধুৰান’’ন্তি. ইমিনা অমধুৰত্তা ন সাদিতব্বাতি অসাতাতি অত্থং দস্সেতি. পাণসদ্দজীৱিতসদ্দানং পৰিযাযভাৱং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘জীৱিতহৰান’’ন্তি. পাণং হৰন্তি অপনেন্তীতি পাণহৰা, তাসং ৱেদনানন্তি সম্বন্ধো.
৪০৪. ৱিজাযনকালতো পট্ঠায পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সো ন গহেতব্বো, গব্ভগহণকালতো পন পট্ঠাযাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘পটিসন্ধিগ্গহণতো পট্ঠাযা’’তি. গব্ভে সযিতকালেন সদ্ধিং ৱীসতিমং ৱস্সং পৰিপুণ্ণমস্সাতি গব্ভৱীসো পুগ্গলো. হীতি সচ্চং. যথাহাতি যেনাকাৰেন সঙ্খ্যং গচ্ছতি, তেনাকাৰেন ভগৱা আহাতি যোজনা. অথ ৱা যথা কিং ৱচনং ভগৱা আহাতি যোজনা.
গব্ভৱীসো হুত্ৱা উপসম্পন্নোতি সম্বন্ধো. অম্হীতি অস্মি. নুসদ্দো পৰিৱিতক্কত্থে নিপাতো. যন্তি যাদিসং পঠমং চিত্তন্তি সম্বন্ধো. ইমিনা পটিসন্ধিচিত্তং দস্সেতি. ‘‘পঠমং ৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি তস্সেৱ ৱেৱচনং. তন্তি পঠমং চিত্তং পঠমং ৱিঞ্ঞাণং. অস্সাতি সত্তস্স. সাৱ জাতীতি সা এৱ পটিসন্ধি, গব্ভো নাম হোতীতি সম্বন্ধো.
তত্থাতি পাড়িযং, ৱিনিচ্ছযো এৱং ৱেদিতব্বোতি যোজনা. যোতি পুগ্গলো. মহাপৱাৰণাযাতি অস্সযুজপুণ্ণমিযং. সা হি পূজিতপৱাৰণত্তা মহাপৱাৰণাতি ৱুচ্চতি. ততোতি পৱাৰণায জাতকালতো. তন্তি মহাপৱাৰণং. পাটিপদে চাতি এত্থ চসদ্দো অনিযমৱিকপ্পত্থো, পৱাৰণদিৱসপাটিপদদিৱসেসু অঞ্ঞতৰস্মিং দিৱসে উপসম্পাদেতব্বোতি অত্থো. হাযনৱড্ঢনন্তি কুচ্ছিম্হি ৱসিতমাসেসু অধিকেসু হাযনঞ্চ ঊনেসু ৱড্ঢুনঞ্চ ৱেদিতব্বং.
পোৰাণকত্থেৰা পন উপসম্পাদেন্তীতি সম্বন্ধো. একূনৱীসতিৱস্সন্তি অনন্তৰে ৱুত্তং একূনৱীসতিৱস্সং. নিক্খমনীযোতি সাৱণমাসো. সো হি অন্তোৱীথিতো বাহিৰৱীথিং নিক্খমতি সূৰিযো অস্মিন্তি ‘‘নিক্খমনীযো’’তি ৱুচ্চতি. পাটিপদদিৱসেতি পচ্ছিমিকায ৱস্সূপগমনদিৱসে. তং উপসম্পাদনং. কস্মাতি পুচ্ছা. এত্থ ঠত্ৱা পৰিহাৰো ৱুচ্চতে মযাতি যোজনা. ৱীসতিযা ৱস্সেসূতি উপসম্পন্নপুগ্গলস্স ৱীসতিযা ৱস্সেসু. তিংসৰত্তিদিৱস্স একমাসত্তা ‘‘চত্তাৰো মাসা পৰিহাযন্তী’’তি ৱুত্তং. উক্কড্ঢন্তীতি একস্স অধিকমাসস্স নাসনত্থায ৱস্সং উপৰি কড্ঢন্তি. ততোতি ছমাসতো অপনেত্ৱাতি সম্বন্ধো. এত্থাতি ‘‘একূনৱীসতিৱস্স’’ন্তিআদিৱচনে. পন-সদ্দো হিসদ্দত্থো, সচ্চন্তি অত্থো. যোতি পুগ্গলো. তস্মাতি যস্মা গব্ভমাসানম্পি গণনূপগত্তা গহেত্ৱা উপসম্পাদেন্তি, তস্মা ছ মাসে ৱসিত্ৱাতি সম্বন্ধো. অট্ঠ মাসে ৱসিত্ৱা জাতোপি ন জীৱতীতি সুত্তন্তঅট্ঠকথাসু (দী. নি. অট্ঠ. ২.২৪-২৫; ম. নি. অট্ঠ. ৩.২০৫) ৱুত্তং.
৪০৬. দসৱস্সচ্চযেনাতি উপসম্পদতো দসৱস্সাতিক্কমেন. উপসম্পাদেতীতি উপজ্ঝাযো ৱা কম্মৱাচাচৰিযো ৱা হুত্ৱা উপসম্পাদেতি. তন্তি উপজ্ঝাচৰিযভূতং অনুপসম্পন্নপুগ্গলং. কম্মৱাচাচৰিযো হুত্ৱা উপসম্পাদেন্তো তং মুঞ্চিত্ৱা সচে অঞ্ঞোপি কম্মৱাচাচৰিযো অত্থি, সূপসম্পন্নো. সোৱ সচে কম্মৱাচং সাৱেতি, নুপসম্পন্নো. ঞত্ৱা পন পুন অনুপসম্পাদেন্তে সগ্গন্তৰাযোপি মগ্গন্তৰাযোপি হোতিযেৱাতি দট্ঠব্বন্তি. পঞ্চমং.
৬. থেয্যসত্থসিক্খাপদং
৪০৭. ছট্ঠে ‘‘পটিযালোক’’ন্তি এত্থ আলোকসদ্দেন সূৰিযো ৱুত্তো উপচাৰেন. সূৰিযো হি পুৰত্থিমদিসতো উগ্গন্ত্ৱা পচ্ছিমদিসং গতো, তস্মা সূৰিযসঙ্খাতস্স আলোকস্স পটিমুখং ‘‘পটিযালোক’’ন্তি ৱুত্তে পচ্ছিমদিসাযেৱ গহেতব্বাতি আহ ‘‘পচ্ছিমং দিসন্তি অত্থো’’তি. কম্মিকাতি কম্মে যুত্তা পযুত্তা.
৪০৯. ৰাজানন্তি এত্থ ৰঞ্ঞো সন্তকং ‘‘ৰাজা’’তি ৱুচ্চতি উপচাৰেন, অথ ৱা ৰঞ্ঞো এসো ‘‘ৰাজা’’তি কত্ৱা ৰঞ্ঞো সন্তকং ‘‘ৰাজা’’তি ৱুচ্চতি. থেয্যন্তি থেনেত্ৱা ‘‘সক্কচ্চ’’ন্তিআদীসু (পাচি. ৬০৬) ৱিয নিগ্গহীতাগমো হোতি. ৰাজানং, ৰঞ্ঞো সন্তকং ৱা থেয্যং থেনেত্ৱা গচ্ছন্তীতি অত্থো. ইতি ইমমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘ৰাজানং ৱা থেনেত্ৱা’’তিআদি.
৪১১. চতূসু ৱিসঙ্কেতেসু দ্ৱীহি অনাপত্তি, দ্ৱীহি আপত্তিযেৱাতি. ছট্ঠং.
৭. সংৱিধানসিক্খাপদং
৪১২. সত্তমে ‘‘পধূপেন্তো’’তি এত্থ পপুব্ব ধূপধাতু পৰিভাসনত্থে ৱত্ততীতি আহ ‘‘পৰিভাসন্তো’’তি. ত্ৱং সমণোপি মাতুগামেন সদ্ধিং গচ্ছসি, তুয্হেৱেসো দোসো, নেতস্স পুৰিসস্সাতি অত্তানংযেৱ পৰিভাসন্তোতি অত্থো. ‘‘নিক্খামেসী’’তিইমিনা ‘‘নিপ্পাতেসী’’তিএত্থ নিপুব্ব পতধাতু গত্যত্থোতি দস্সেতীতি. সত্তমং.
৮. অৰিট্ঠসিক্খাপদং
৪১৭. অট্ঠমে গন্ধেতি গিজ্ঝে. তে হি গিধন্তি কুণপং অভিকঙ্খন্তীতি ‘‘গন্ধা’’তি ৱুচ্চন্তি. গদ্ধেতিপি পাঠো, সোপি যুজ্জতি যথা ‘‘যুগনন্ধো, যুগনদ্ধো’’তি চ ‘‘পটিবন্ধো পটিবদ্ধো’’তি চ. বাধযিংসূতি হনিংসু. অস্সাতি অৰিট্ঠস্স.
তদ্ধিতেন ৱুত্তস্স অত্থস্স দস্সেতুমাহ ‘‘তে’’তিআদি. তেতি অন্তৰাযিকা. তত্থাতি পঞ্চৱিধেসু অন্তৰাযিকেসু. ‘‘তথা’’তিপদেন ‘‘কম্মন্তৰাযিকং নামা’’তি পদং অতিদিসতি. তং পনাতি ভিক্খুনিদূসককম্মং পন. মোক্খস্সেৱাতি মগ্গনিব্বানস্সেৱ. মগ্গো হি কিলেসেহি মুচ্চতীতি অত্থেন মোক্খো নাম. ঝানম্পেত্থ সঙ্গহিতং নীৱৰণেহি ৱিমুচ্চনত্তা. নিব্বানং ৱিমুচ্চীতি অত্থেন মোক্খো নাম. ফলম্পেত্থ সঙ্গহিতং ৱিমুচ্চিতত্তা. নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিধম্মাতি নিযতভাৱং পত্তা, নিযতৱসেন ৱা পৱত্তা মিচ্ছাদিট্ঠিসঙ্খাতা ধম্মা. তে পন নত্থিকঅহেতুক অকিৰিযৱসেন তিৱিধা. পণ্ডকাদিগহণস্স নিদস্সনমত্তত্তা ‘পটিসন্ধিধম্মা’’তিপদেন অহেতুকদ্ৱিহেতুকপটিসন্ধিধম্মা গহেতব্বা সব্বেসম্পি ৱিপাকন্তৰাযিকভাৱতো. তেপি মোক্খস্সেৱ অন্তৰাযং কৰোন্তি, ন সগ্গস্স. তে পনাতি অৰিযূপৱাদা পন. তাৱদেৱ উপৱাদন্তৰাযিকা নামাতি যোজনা. তাপীতি সঞ্চিচ্চ আপন্না আপত্তিযোপি. পাৰাজিকাপত্তিং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘ভিক্খুভাৱং ৱা পটিজানাতী’’তি. সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘ন ৱুট্ঠাতি ৱা’’তি. লহুকাপত্তিং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘ন দেসেতি ৱা’’তি.
তত্ৰাতি পঞ্চৱিধেসু অন্তৰাযিকেসু. অযং ভিক্খূতি অৰিট্ঠো গন্ধবাধিপুব্বো ভিক্খু. সেসন্তৰাযিকেতি আণাৱীতিক্কমন্তৰাযিকতো সেসে চতুব্বিধে অন্তৰাযিকে. ইমে আগাৰিকাতি অগাৰে ৱসনসীলা ইমে মনুস্সা. ভিক্খূপি পস্সন্তি ফুসন্তি পৰিভুঞ্জন্তীতি সম্বন্ধো. কস্মা ন ৱট্টন্তি, ৱট্টন্তিযেৱাতি অধিপ্পাযো. ৰসেন ৰসং সংসন্দিত্ৱাতি উপাদিণ্ণকৰসেন অনুপাদিণ্ণকৰসং, অনুপাদিণ্ণকৰসেন ৱা উপাদিণ্ণকৰসং সমানেত্ৱা. যোনিসো পচ্চৱেক্খণস্স অভাৱতো সংৱিজ্জতি ছন্দৰাগো এত্থাতি সচ্ছন্দৰাগো, সোযেৱ পৰিভোগো সচ্ছন্দৰাগপৰিভোগো, তং. একং কত্ৱাতি সমানং কত্ৱা. ঘটেন্তো ৱিয পাপকং দিট্ঠিগতং উপ্পাদেত্ৱাতি যোজনা. কিংসদ্দো গৰহত্থো, কস্মা ভগৱতা পঠমপাৰাজিকং পঞ্ঞত্তং, ন পঞ্ঞাপেতব্বন্তি অত্থো. মহাসমুদ্দং বন্ধন্তো যথা অকত্তব্বং কৰোতি, তথা পঠমপাৰাজিকং পঞ্ঞপেন্তো ভগৱা অপঞ্ঞত্তং পঞ্ঞপেতীতি অধিপ্পাযো. এত্থাতি পঠমপাৰাজিকে. আসন্তি ভব্বাসং. আণাচক্কেতি আণাসঙ্খাতে চক্কে.
অট্ঠিযেৱ অট্ঠিকং কুচ্ছিতত্থেন, কুচ্ছিতত্থে হি কো. অট্ঠিকমেৱ খলো নীচট্ঠেন লামকট্ঠেনাতি অট্ঠিকঙ্খলো নিগ্গহীতাগমং কত্ৱা. তেন উপমা সদিসাতি অট্ঠিকঙ্খলূপমা. ‘‘অট্ঠী’’তি চ ‘‘কঙ্খল’’ন্তি চ পদং গহেত্ৱা ৱণ্ণেন্তি আচৰিযা (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৪১৭; ৱি. ৱি. টী. পাচিত্তিয ২.৪১৭; ম. নি. অট্ঠ. ২.৪২; ম. নি. টী. ৩.৪২). অঙ্গাৰকাসূপমাতি অঙ্গাৰৰাসিসদিসা, অঙ্গাৰেহি ৱা পৰিপুণ্ণা আৱাটসদিসা. অসিসূনূপমাতি এত্থ অসীতি খগ্গো. সো হি অসতে খিপতে অনেনাতি ‘‘অসী’’তি ৱুচ্চতি. সূনাতি অধিকোট্টনং. তঞ্হি সুনতি সঞ্চুণ্ণভাৱং গচ্ছতি এত্থাতি ‘‘সূনা’’তি ৱুচ্চতি. অসিনা সূনাতি অসিসূনা, তায উপমা সদিসাতি অসিসূনূপমা. সত্তিসূলূপমাতি সত্তিযা চ সূলেন চ সদিসা. এত্থাতি ইমিস্সং অট্ঠকথাযং. মজ্ঝিমট্ঠকথাযং অলগদ্দূপমসুত্তে (ম. নি. অট্ঠ. ১.২৩৪ আদযো) গহেতব্বো. এৱংসদ্দখোসদ্দানমন্তৰে ৱিযসদ্দস্স ব্যাদেসভাৱং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘এৱং ৱিয খো’’তি. অট্ঠমং.
৯. উক্খিত্তসম্ভোগসিক্খাপদং
৪২৪. নৱমে অনুধম্মস্স সৰূপং দস্সেতুং ৱুত্তং ‘‘অনুলোমৱত্তং দিস্ৱা কতা ওসাৰণা’’তি. ইমিনা অনুলোমৱত্তং দিস্ৱা কতো ওসাৰণসঙ্খাতো ধম্মো অনুধম্মোতি দস্সেতি. ওসাৰণাতি পৱেসনা. তেনেৱাতি উক্খিত্তকস্স অকটানুধম্মত্তা এৱ. অস্সাতি ‘‘অকটানুধম্মেনা’’তি পদস্স.
দদতো ৱা গণ্হতো ৱাতি ৱাসদ্দো অনিযমৱিকপ্পত্থোতি. নৱমং.
১০. কণ্টকসিক্খাপদং
৪২৮. দসমে অৰিট্ঠস্স উপ্পন্নং ৱিয এতস্সাপি উপ্পন্নন্তি যোজনা. উম্মজ্জন্তস্সাতি মনসিকৰোন্তস্স. সংৱাসস্স নাসনা সংৱাসনাসনা. লিঙ্গস্স নাসনা লিঙ্গনাসনা. দণ্ডকম্মেন নাসনা দণ্ডকম্মনাসনা. তত্থাতি তিৱিধাসু নাসনাসু. দূসকো…পে… নাসেথাতি এত্থ অযং নাসনা লিঙ্গনাসনা নামাতি যোজনা. অযন্তি দণ্ডকম্মনাসনা. ইধাতি ইমস্মিং সিক্খাপদে, ‘‘নাসেতূ’’তি পদে ৱা. তত্থাতি পুৰিমৱচনাপেক্খং, ‘‘এৱঞ্চ পন ভিক্খৱে’’তি আদিৱচনেতি অত্থো. পিৰেতি আমন্তনপদং পৰসদ্দেন সমানত্থন্তি আহ ‘‘পৰা’’তি. ‘‘অম্হাকং অনজ্ঝত্তিকভূত’’ইতি ৱা ‘‘অম্হাকং পচ্চনীকভূত’’ ইতি ৱা অত্থো দট্ঠব্বো. ‘‘অমামক’’ইতিপদেন ‘‘পৰ’’ইতিপদস্স অধিপ্পাযত্থং দস্সেতি. অম্হে নমমাযক, অম্হেহি ৱা নমমাযিতব্ব ইতি অত্থো. ‘‘অম্হামক’’ইতিপি হকাৰযুত্তো পাঠো. অম্হেহি আমকইতি অত্থো. যত্থাতি যস্মিং ঠানে. তেতি উপযোগত্থে সামিৱচনং, তন্তি অত্থো. তৱ ৰূপসদ্দে ৱাতি সম্বন্ধো. ন পস্সামাতি ন পস্সাম, ন সুণাম.
৪২৯. তেনাতি সামণেৰেন. ‘‘কাৰাপেয্যা’’তি পদে কাৰিতকম্মন্তি. দসমং.
সপ্পাণকৱগ্গো সত্তমো.