৪. পদসোধম্মসিক্খাপদং
৪৪. চতুত্থে পটিমুখং আদৰেন সুণন্তীতি পতিস্সা, ন পতিস্সা অপ্পতিস্সাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘অপ্পতিস্সৱা’’তি.
৪৫. ‘‘পদসো’’তি এত্থ সো-পচ্চযো ৱিচ্ছত্থৱাচকোতি আহ ‘‘পদং পদ’’ন্তি. তত্থাতি তেসু চতুব্বিধেসু. পদং নাম ইধ অত্থজোতকং ৱা ৱিভত্যন্তং ৱা ন হোতি, অথ খো লোকিযেহি লক্খিতো গাথায চতুত্থংসো পাদোৱ অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘পদন্তি একো গাথাপাদো’’তি. অনু পচ্ছা ৱুত্তপদত্তা দুতিযপাদো অনুপদং নাম. অনু সদিসং ব্যঞ্জনং অনুব্যঞ্জনন্তি অত্থং দস্সেতি ‘‘অনুব্যঞ্জন’’ন্তিআদিনা. ব্যঞ্জনসদ্দো পদ-পৰিযাযো. যংকিঞ্চি পদং অনুব্যঞ্জনং নাম ন হোতি, পুৰিমপদেন পন সদিসং পচ্ছিমপদমেৱ অনুব্যঞ্জনং নাম.
ৱাচেন্তো হুত্ৱা নিট্ঠাপেতীতি যোজনা. ‘‘একমেকং পদ’’ন্তি পদং ‘‘নিট্ঠাপেতী’’তি পদে কাৰিতকম্মং. ‘‘থেৰেনা’’তি পদং ‘‘ৱুত্তে’’তি পদে কত্তা, ‘‘একতো’’তি পদে সহত্থো. সামণেৰো অপাপুণিত্ৱা ভণতীতি সম্বন্ধো. মত্তমেৱাতি এত্থ এৱসদ্দো মত্তসদ্দস্স অৱধাৰণত্থং দস্সেতি, তেন পকাৰং পটিক্খিপতি. ‘‘অনিচ্চ’’ন্তি চ ‘‘অনিচ্চা’’তি চ দ্ৱিন্নং পদানং সতিপি লিঙ্গৱিসেসত্তে অনুব্যঞ্জনত্তা আপত্তিমোক্খো নত্থীতি আহ ‘‘অনুব্যঞ্জনগণনায পাচিত্তিযা’’তি.
ব্ৰহ্মজালাদীনীতি এত্থ আদিসদ্দেন সামঞ্ঞফলসুত্তাদীনি দীঘসুত্তানি (দী. নি. ১.১৫০ আদযো) সঙ্গহিতানি. চসদ্দেন ওঘতৰণসুত্তাদীনি সংযুত্তসুত্তানি (সং. নি. ১.১) চ চিত্তপৰিযাদানসুত্তাদীনি অঙ্গুত্তৰসুত্তানি (অ. নি. ১.২ আদযো) চ সঙ্গহিতানি. সোতি দেৱতাভাসিতো ৱেদিতব্বোতি যোজনা.
কিঞ্চাপি ৱদতীতি সম্বন্ধো. এত্থ চ কিঞ্চাপিসদ্দো গৰহত্থৱাচকো, পনসদ্দো অনুগ্গহত্থৱাচকো. মেণ্ডকমিলিন্দপঞ্হেসূতি মেণ্ডকপঞ্হে চ মিলিন্দপঞ্হে চ. যন্তি সুত্তং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. আৰম্মণকথা বুদ্ধিককথা দণ্ডককথা ঞাণৱত্থুকথাতি যোজেতব্বং পেয্যালৱসেন ৱুত্তত্তা. ইমাযো পকৰণানি নামাতি ৱদন্তি. মহাপচ্চৰিযাদীসু ৱত্ৱা পৰিগ্গহিতোতি যোজনা. যন্তি সুত্তং.
৪৮. তত্ৰাতি ‘‘একতো উদ্দিসাপেন্তো’’তি ৱচনে. উদ্দিসাপেন্তীতি আচৰিযং দেসাপেন্তি বহুকত্তাৰমপেক্খিয বহুৱচনৱসেন ৱুত্তং. তেহীতি উপসম্পন্নানুপসম্পন্নেহি. দ্ৱেপীতি উপসম্পন্নো চ অনুপসম্পন্নো চ.
উপচাৰন্তি দ্ৱাদসহত্থূপচাৰং. যেসন্তি ভিক্খূনং. পলাযনকগন্থন্তি পৰিৱজ্জেত্ৱা গচ্ছন্তং পকৰণং. সামণেৰো গণ্হাতীতি যোজনা.
ওপাতেতীতি অৱপাতেতি, গড়িতাপেতীতি অত্থো. সুত্তেপীতি ৱেয্যাকৰণসুত্তেপি. তন্তি যেভুয্যেন পগুণগন্থং. পৰিসঙ্কমানন্তি সাৰজ্জমানং. যং পন ৱচনং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. কিৰিযসমুট্ঠানত্তাতি ইমস্স সিক্খাপদস্স কিৰিযসমুট্ঠানত্তাতি. চতুত্থং.