৮. গোপকমোগ্গল্লানসুত্তৱণ্ণনা
৭৯. কম্মংযেৱ কম্মন্তো, সো এত্থ অত্থীতি কম্মকৰণট্ঠানং ‘‘কম্মন্তো’’তি ৱুত্তং. তেনাহ ‘‘কম্মন্তট্ঠান’’ন্তি. তেহি ধম্মেহীতি বুদ্ধগুণেহি. তে পন সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণপ্পমুখাতি কত্ৱা আহ ‘‘সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণধম্মেহী’’তি. সব্বেন সব্বন্তি সব্বপ্পকাৰেন অনৱসেসং, এত্তকো গুণানং পকাৰভেদো, তেসু কিঞ্চিপি পকাৰং অনৱসেসেত্ৱা. সব্বকোট্ঠাসেহি সব্বন্তি যত্তকা গুণভাগা, তেহি সব্বেহি অনৱসেসং নিস্সেসমেৱ কত্ৱা. যোপি অহোসীতি যোপি কোসম্বিৱাসীনং ভিক্খূনং ৱসেন কোসম্বিযং কলহো অহোসি. সোপি তত্থেৱ উপ্পন্নট্ঠানেযেৱ উপ্পন্নমত্তো ৱূপসমিতো. পৰিনিব্বুতকালে পনস্সাতি অস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পৰিনিব্বুতকালে পন. ভিয্যোসোমত্তায ভিক্খূ সমগ্গা জাতা, কথঞ্চ সংৱেগো জাতোতি দস্সেতুং ‘‘অট্ঠসট্ঠী’’তিআদি ৱুত্তং. সাতিসযং অভিণ্হঞ্চ উপসমপ্পত্তিযা অতিৱিয উপসন্তুপসন্তা. অনুসংযাযমানোতি অনু অনু সম্মদেৱ জানন্তো ৱিচাৰেন্তো ৱোসাসমানো. ‘‘অনুসঞ্ঞাযমানো’’তি ৱা পাঠো. তত্থ য-কাৰস্স ঞ-কাৰং কত্ৱা নিদ্দেসোতি আহ ‘‘অনুৱিচৰমানো’’তি.
৮০. হেট্ঠিমপুচ্ছমেৱাতি গোপকমোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতপুচ্ছমেৱ. সো হি ‘‘তেহি ধম্মেহী’’তিআদিনা, ‘‘অত্থি কোচি তুম্হাকং সাসনস্স সাৰভূতো ভিক্খূ’’তি পুচ্ছি. অযঞ্চ তমেৱ ‘‘পটিসৰণো’’তি পৰিযাযেন পুচ্ছি. অপ্পটিসৰণেতি যং তুম্হে ভিক্খুং পটিবোধেয্যাথ, তাদিসস্স অভাৱেন অপ্পটিসৰণে. তথাগতেন পৱেদিতো ধম্মো পটিসৰণং এতেসন্তি ধম্মপটিসৰণা. তেনাহ ‘‘ধম্মো অৱস্সযো’’তি.
৮১. আগচ্ছতীতি ৱাচুগ্গতভাৱেন আগচ্ছতি. ৱত্থুৱীতিক্কমসঙ্খাতে গৰুগৰুতৰলহুলহুতৰাদিভেদে অজ্ঝাচাৰে আপত্তিসমঞ্ঞাতি আহ – ‘‘আপত্তি…পে… আণাতিক্কমনমেৱা’’তি. যথাধম্মন্তি ধম্মানুৰূপং. যথাসিট্ঠন্তি যথানুসিট্ঠং. ধম্মো নোতি এত্থ নো-সদ্দো অৱধাৰণে ‘‘ন নো সমং অত্থি তথাগতেনা’’তিআদীসু (খু. পা. ৬.৩; সু. নি. ২২৬) ৱিয. তেনেৱাহ ‘‘ধম্মোৱ কাৰেতী’’তি.
৮৩. ‘‘যথা তং তুম্হাদিসেহি ৰক্খকেহি গোপকেহী’’তি এৱং পসন্নৱেসেন অত্তানং উক্কংসাপেতুকামো. অৰিযূপৱাদপাপং খমাপনে সতি অন্তৰাযায ন হোতীতি আহ – ‘‘ইচ্চেতং কুসল’’ন্তি. গোনঙ্গলমক্কটোতি গোনঙ্গুট্ঠমক্কটো.
৮৪. অযং উক্কংসাপেতুং ইচ্ছিতং যথাৰদ্ধমত্থং ৱিসংৱাদেতি অৱণ্ণিতম্পি ৱণ্ণিতং কত্ৱা কথেন্তো; ইমস্স ৱচনস্স পটিক্খেপেন ইমিনা দাতব্বপিণ্ডপাতস্স অন্তৰাযো মা হোতূতি এৱং পিণ্ডপাতং ৰক্খিতুং ন খো পন সক্কাতি যোজনা. ইদন্তি ‘‘ন খো, ব্ৰাহ্মণ, সো ভগৱা’’তিআদিদেসনং. অব্ভন্তৰং কৰিত্ৱাতি নিব্বানন্তোগধং কত্ৱা, অন্তৰং ৱা তস্স নিজ্ঝানস্স কাৰণং কত্ৱা. কামৰাগৱসেন হি তং নিজ্ঝানং হোতীতি. ইধাতি ইমস্মিং সুত্তপদেসে. সব্বসঙ্গাহিকজ্ঝানন্তি লোকিযলোকুত্তৰস্স অন্তৰাযো মা হোতূতি এৱং কত্ৱাপি ৰূপাৱচৰস্স মগ্গঝানস্স ফলঝানস্সাতি সব্বস্সপি সঙ্গণ্হনৱসেন দেসিতত্তা সব্বসঙ্গাহকজ্ঝানং নাম কথিতং.
যং নো মযন্তি এত্থ নোতি নিপাতমত্তং. তং নোতি এত্থ পন নোতি অম্হাকন্তি অত্থো. উসূযতি ৰাজকিচ্চপসুততাধীনতায একত্থাভিনিৱেসভাৱতো. মন্দপঞ্ঞতায ৱস্সকাৰগতইস্সাভিভূতচিত্ততায পৰিপুণ্ণং কত্ৱা ৱুত্তম্পি অত্থং অনুপধাৰেন্তো আহ – ‘‘একদেসমেৱ কথেসী’’তি. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
গোপকমোগ্গল্লানসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.