৯. ধম্মচেতিযসুত্তৱণ্ণনা
৩৬৪. মেদৱণ্ণা উড়ুপৱণ্ণা চ তত্থ তত্থ পাসাণা উস্সন্না অহেসুন্তি মেদাড়ুপন্তি গামস্স সমঞ্ঞা জাতা. উড়ুপৱণ্ণাতি চন্দসমানৱণ্ণতায মেদপাসাণা ৱুত্তাতি কেচি. অট্ঠকথাযং পন ‘‘মেদৱণ্ণা পাসাণা কিৰেত্থ উস্সন্না অহেসু’’ন্তি ইদং ৱুত্তং. অস্সাতি সেনাপতিস্স. কথাসমুট্ঠাপনত্থন্তি মল্লিকায সোকৱিনোদনধম্মকথাসমুট্ঠাপনত্থং.
ৰঞ্ঞাতি পসেনদীকোসলৰঞ্ঞা. মহচ্চাতি মহতিযা. পদৱিপল্লাসেন চেতং ৱুত্তং. পসাদমৰহন্তীতি পাসাদিকানি. তেনাহ ‘‘সহ ৰঞ্জনকানী’’তি. যানি পন পাসাদিকানি, তানি পস্সিতুং যুত্তানি. পাসাদিকানীতি ৱা সদ্দহনসহিতানি. তেনাহ ‘‘পসাদজনকানী’’তি. ‘‘অপ্পাবাধ’’ন্তি আদীসু ৱিয অপ্পসদ্দো অভাৱত্থোতি আহ ‘‘নিস্সদ্দানী’’তি. অনিযমত্থৱাচী য-সদ্দো অনিযমাকাৰৱাচকোপি হোতীতি ‘‘যত্থা’’তি পদস্স ‘‘যাদিসেসূ’’তিআদিমাহ. তথা হি অঙ্গুলিমালসুত্তে (ম. নি. অট্ঠ. ২.৩৪৭ আদযো) ‘‘যস্স খো’’তি পদস্স ‘‘যাদিসস্স খো’’তি অত্থো ৱুত্তো.
৩৬৬. পটিচ্ছদন্তি পটিচ্ছাদকং. ৰাজককুধভণ্ডানীতি ৰাজভণ্ডভূতানি. ৰহাযতীতি ৰহো কৰোতি, মং অজ্ঝেসতীতি অত্থো.
৩৬৭. যথাসভাৱতো ঞেয্যং ধাৰেতি অৱধাৰেতীতি ধম্মো, ঞাণন্তি আহ ‘‘পচ্চক্খঞাণসঙ্খাতস্স ধম্মস্সা’’তি. অনুনযোতি অনুগচ্ছনকো. দিট্ঠেন হি অদিট্ঠস্স অনুমানং. তেনাহ ‘‘অনুমানং অনুবুদ্ধী’’তি. আপাণকোটিকন্তি যাৱ পাণকোটি, তাৱ জীৱিতপৰিযোসানং. এতন্তি ধম্মন্ৱযসঙ্খাতং অনুমানং. এৱন্তি ‘‘ইধ পনাহ’’ন্তি ৱুত্তপ্পকাৰেন.
৩৬৯. চক্খুং অবন্ধন্তে ৱিযাতি অপাসাদিকতায পস্সন্তানং চক্খুং অত্তনি অবন্ধন্তে ৱিয. কুলসন্তানানুবন্ধো ৰোগো কুলৰোগো. উড়াৰন্তি সানুভাৱং. যো হি আনুভাৱসম্পন্নো, তং ‘‘মহেসক্খ’’ন্তি ৱদন্তি. অৰহত্তং গণ্হন্তোতি উক্কট্ঠনিদ্দেসোযং, হেট্ঠিমফলানি গণ্হন্তোপি.
৩৭৩. জীৱিকা জীৱিতৱুত্তি.
৩৭৪. ধম্মং চেতেতি সংৱেদেতি এতেহীতি ধম্মচেতিযানি, ধম্মস্স পূজাৱচনানি. ননু চেতানি বুদ্ধসঙ্ঘগুণদীপনানিপি সন্তি? কথং ‘‘ধম্মচেতিযানীতি ধম্মস্স চিত্তীকাৰৱচনানী’’তি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘তীসু হী’’তিআদি. তত্থ যস্মা বুদ্ধৰতনমূলকানি সেসৰতনানি তস্স ৱসেন লদ্ধব্বতো. কোসলৰঞ্ঞা চেত্থ বুদ্ধগাৰৱেন ধম্মসঙ্ঘগাৰৱং পৱেদিতং, তস্মা ‘‘ভগৱতি চিত্তীকাৰে কতে ধম্মোপি কতোৱ হোতী’’তি ৱুত্তং. যস্মা চ ৰতনত্তযপসাদপুব্বিকা সাসনে সম্মাপটিপত্তি, তস্মা ৱুত্তং – ‘‘আদিব্ৰহ্মচৰিযকানীতি মগ্গব্ৰহ্মচৰিযস্স আদিভূতানী’’তি. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
ধম্মচেতিযসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.