৮. ৱিভত্তিহাৰৱণ্ণনা

‘‘সব্বধম্মমূলপৰিযায’’ন্তি এত্থ সব্বধম্মা নাম তেভূমকা ধম্মা সক্কাযস্স অধিপ্পেতত্তা. তেসং মঞ্ঞনা পদট্ঠানং পপঞ্চসঙ্খানিমিত্তত্তা লোকৱিচিত্তস্স. তযিমে কুসলা অকুসলা অব্যাকতাতি তিৱিধা. তেসু কুসলানং যোনিসোমনসিকাৰাদি পদট্ঠানং, অকুসলানং অযোনিসোমনসিকাৰাদি, অব্যাকতানং কম্মভৱআৱজ্জনভূতৰূপাদি পদট্ঠানং. তত্থ কুসলা কামাৱচৰাদিৱসেন ভূমিতো তিৱিধা, তথা অব্যাকতা চিত্তুপ্পাদসভাৱা, অচিত্তুপ্পাদসভাৱা পন কামাৱচৰাৱ তথা অকুসলা. পৰিযত্তিপটিপত্তিপটিৱেধসুতকিচ্চাভাৱেন তিৱিধো অস্সুতৱা. অন্ধকল্যাণৱিভাগেন দুৱিধো পুথুজ্জনো. সম্মাসম্বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধসাৱকভেদেন তিৱিধা অৰিযা. মংসচক্খুদিব্বচক্খুপঞ্ঞাচক্খূহি দস্সনাভাৱেন তিৱিধো অদস্সাৱী. মগ্গফলনিব্বানভেদেন তিৱিধো, নৱৱিধো ৱা অৰিযধম্মো. সৱনধাৰণপৰিচযমনসিকাৰপটিৱেধৱসেন পঞ্চৱিধা অৰিযধম্মস্স কোৱিদতা. তদভাৱতো অকোৱিদো. সংৱৰপহানভেদেন দুৱিধো, দসৱিধো ৱা অৰিযধম্মৱিনযো, তদভাৱতো অৰিযধম্মে অৱিনীতো. এত্থ পদট্ঠানৱিভাগো হেট্ঠা দস্সিতোযেৱ. ‘‘সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী’’তিআদীসুপি এসেৱ নযো. ‘‘পথৱিং মঞ্ঞতী’’তিআদীসু মঞ্ঞনাৱত্থুৱিভাগো পাড়িযং আগতোৱ, তথা অজ্ঝত্তিকবাহিৰাদিকো চ অন্তৰৱিভাগো.

মঞ্ঞনা পন তণ্হামানদিট্ঠিৱসেন সঙ্খেপতো তিৱিধা, ৱিত্থাৰতো পন তণ্হামঞ্ঞনা তাৱ কামতণ্হাদিৱসেন অট্ঠসতৱিধা, তথা ‘‘অস্মীতি সতি ইত্থংস্মীতি হোতী’’তিআদিনা. এৱং মানমঞ্ঞনাপি. ‘‘অস্মীতি সতি ইত্থংস্মীতি হোতী’’তিআদিনা পপঞ্চত্তযং উদ্দিট্ঠং নিদ্দিট্ঠঞ্চাতি. এতেন দিট্ঠিমঞ্ঞনাযপি অট্ঠসতৱিধতা ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা. অপিচ সেয্যস্স ‘‘সেয্যোহমস্মী’’তিআদিনা মানমঞ্ঞনায নৱৱিধতা তদন্তৰভেদেন অনেকৱিধতা চ ৱেদিতব্বা. অযঞ্চ অত্থো হীনত্তিকত্থৱণ্ণনায ৱিভাৱেতব্বো. দিট্ঠিমঞ্ঞনায পন ব্ৰহ্মজালে আগতনযেন দ্ৱাসট্ঠিৱিধতা তদন্তৰভেদেন অনেকৱিধতা চ ৱেদিতব্বা. ‘‘অপৰিঞ্ঞাত’’ন্তি এত্থ ঞাতপৰিঞ্ঞাদিৱসেন চেৱ ৰূপমুখাদিঅভিনিৱেসভেদাদিৱসেন চ পৰিঞ্ঞানং অনেকৱিধতা ৱেদিতব্বা. তথা অট্ঠমকাদিৱসেন সেক্খৱিভাগো পঞ্ঞাৱিমুত্তাদিৱসেন অসেক্খৱিভাগো চ. অযমেত্থ ধম্মৱিভাগো. পদট্ঠানৱিভাগো চ ভূমিৱিভাগো চ ৱুত্তনযানুসাৰেন ৱেদিতব্বাতি. অযং ৱিভত্তিহাৰো.