৪১. পকিণ্ণকনিদ্দেসৱণ্ণনা
৩৩৫. সদ্ৱাৰবন্ধনে সোদুক্খলকপাসকে ঠানে দিৱা সযন্তেন পৰিৱত্তকং দ্ৱাৰং বন্ধেয্যাতি সম্বন্ধো. দ্ৱাৰঞ্চ দ্ৱাৰবন্ধনঞ্চ দ্ৱাৰবন্ধনানি মজ্ঝেপদলোপৱসেন, বন্ধন-সদ্দেনেৱ ৱা দ্ৱাৰবাহা ৱুচ্চন্তি, সহ দ্ৱাৰবন্ধনেহীতি সদ্ৱাৰবন্ধনং, ঠানং. হেট্ঠা উদুক্খলকঞ্চ উপৰি পাসকো চ, সহ উদুক্খলপাসকেহীতি সমাসো. তাদিসে ঠানে পাকাৰাদিপৰিক্খেপেন ভৱিতব্বন্তি পৰিক্খিত্তেতি ৱিঞ্ঞাযতি. সো চ উচ্চতো সহসেয্যপ্পহোনকে ৱুত্তনযোতি ৱদন্তি. সযন্তেনাতি পাদে ভূমিতো মোচেত্ৱা নিপজ্জন্তেন. পৰিৱত্তকন্তি সংৱৰণৱিৱৰণৱসেন ইতো চিতো চ পৰিৱত্তনযোগ্গং. দ্ৱাৰন্তি অন্তমসো দুস্সসাণিদ্ৱাৰম্পি. বন্ধেয্যাতি সব্বন্তিমেন ৱিধিনা যাৱতা সীসং ন পৱিসতি, তাৱতাপি বন্ধেয্য, সংৱৰেয্যাতি ৱুত্তং হোতি.
৩৩৬. আভোগো চাপীতি ‘‘এস জগ্গিস্সতী’’তি আভোগো চাপি. চ-সদ্দেন ‘‘দ্ৱাৰং জগ্গাহী’’তি ৱচনম্পি সমুচ্চিনোতি. সৱসে তং আকাৰং ৱিনাতি সস্স অত্তনো ৱসে আযত্তে ঠানে, যত্থ পন বহূনং সঞ্চৰণত্তা দ্ৱাৰং সংৱুতম্পি সংৱুতট্ঠানে ন তিট্ঠতি, দ্ৱাৰং অলভন্তা পাকাৰং অভিৰুহিত্ৱাপি ৱিচৰন্তি, তাদিসে পৰিৱেণে সংৱৰণকিচ্চং নত্থি. অথ ৱা সস্স ৱসো আযত্তো, ন যক্খাদীনং তেহি গহিতকত্তস্স, বন্ধিত্ৱা নিপজ্জাপিতত্তস্স চ অভাৱেনাতি সৱসো. তস্মিং সতি পুব্বে ৱুত্তদ্ৱাৰং সংৱৰণআভোগকৰণৱচনসঙ্খাতং আকাৰন্তি অত্থো.
৩৩৭. ৰতনানীতি মুত্তাদীনি দসৱিধানি. তত্থ পন জাতিফলিকং উপাদায সব্বোপি মণি ৱেড়ুৰিযোপি লোহিতঙ্কো মসাৰগল্লো চ ধোতাপি অধোতৱিদ্ধাপি অনামাসা, কাচমণি চ পানীযসঙ্খো ধোতো অধোতোপি আমাসা, সিলা ধোতৱিদ্ধা সুৱণ্ণেন সদ্ধিং পচিতা মুগ্গৱণ্ণা চ অনামাসা. চেতিযঘৰগোপকানং সুৱণ্ণচেতিযে কচৱৰমেৱ হৰিতুং ৱট্টতি. আৰকূটলোহম্পি জাতৰূপগতিকমেৱ. ইত্থিৰূপানীতি অন্তমসো পিট্ঠমযইত্থিৰূপানিপি. ধঞ্ঞন্তি অন্তমসো তত্থজাতকম্পি মগ্গে পসাৰিতম্পি সত্তৱিধং ধঞ্ঞং. কীড়াৱসেন অপৰণ্ণানি তালফলাদীনিপি অনামাসানি, পসাৰিতম্পি ন মদ্দন্তেন গন্তব্বং, অসতি মগ্গে মগ্গং অধিট্ঠায গন্তব্বং. ইত্থিপসাধনন্তি অন্তমসো পিড়ন্ধনত্থায ঠপিতং নিৱাসনতালপণ্ণমুদ্দিকম্পি.
৩৩৮. সিত্থতেলোদতেলেহীতি মধুসিত্থকনিয্যাসাদীসু যেন কেনচি তেলমিস্সকসিলেসেন চ উদকমিস্সকতেলেন চ. ফণহত্থফণেহীতি ফণমিৱ ফণং, অঙ্গুলীহি ফণকিচ্চকৰণেন হত্থোযেৱ ফণং হত্থফণং, দন্তমযাদি যং কিঞ্চি ফণঞ্চেৱ হত্থফণঞ্চাতি দ্ৱন্দো. ওসণ্ঠেয্যাতি ওলিখিত্ৱা সন্নিসীদাপেয্য.
৩৩৯. একপাৱুৰণা ৱা একত্থৰণা ৱা ন তুৱট্টযুং, একমঞ্চে ন তুৱট্টযুন্তি যোজনা. একং পাৱুৰণং একং অত্থৰণং এতেসন্তি ৱিগ্গহো. ন তুৱট্টযুন্তি ন নিপজ্জেয্যুং. একস্মিং ভাজনে ৱাপি ন ভুঞ্জেয্যুন্তি যোজেতব্বং.
৩৪০. মনুস্সানং পমাণঙ্গুলেন অট্ঠ অঙ্গুলানি যস্স, অধিকেন সহিতং অট্ঠঙ্গুলন্তি সমাসো. লসুণং মগধেসু জাতং আমলকভণ্ডিকং লসুণং ন খাদেয্যাতি সম্বন্ধো. ন অকল্লকোতি অগিলানো.
৩৪১. হীনুক্কট্ঠেহি জাতিআদীহি উক্কট্ঠং ৱা হীনং ৱা উজুং ৱা অঞ্ঞাপদেসেন ৱা দৱা ৱদে, দুব্ভাসিতন্তি সম্বন্ধো. জাতিআদীহীতি জাতিনামগোত্তকম্মসিপ্পআবাধলিঙ্গকিলেসআপত্তিঅক্কোসেহি. উক্কট্ঠন্তি জাত্যাদীহিযেৱ উক্কট্ঠং উপসম্পন্নং অনুপসম্পন্নং ৱা. দৱাতি কেড়িহসাধিপ্পাযতায. উজুং ৱাতি ‘‘চণ্ডালোসী’’তিআদিনা নযেন. অঞ্ঞাপদেসেন ৱাতি ‘‘সন্তি ইধেকচ্চে চণ্ডালা’’তিআদিনা নযেন.
৩৪২. দীঘে নখেতি মংসপ্পমাণতো. দীঘে কেসেতি দ্ৱঙ্গুলতো. সচেপি ন দীঘা, দুমাসতো একদিৱসম্পি অতিক্কামেতুং ন লভতি. দীঘে নাসলোমেতি নাসতো বহি নিক্খন্তে. ৱীসতিমট্ঠন্তি ৱীসতিযা নখানং মট্ঠঞ্চ. সম্বাধেতি উভোসু উপকচ্ছকেসু, মুত্তকৰণে চ লোমহাৰণঞ্চ ন লব্ভাতি সম্বন্ধনীযং. ন লব্ভাতি এতে মট্ঠাদযো ন লব্ভন্তীতি অত্থো, নিপাতো ৱা লব্ভাতি. আবাধপ্পচ্চযা পন সম্বাধে লোমং সংহৰিতুং ৱট্টতি.
৩৪৩. সঙ্ঘুদ্দিট্ঠং ৱা সঙ্ঘিকং ৱা সযনাসনং যথাৱুড্ঢং ন বাধেয্যাতি যোজনা. সঙ্ঘস্স উদ্দিট্ঠং সঙ্ঘুদ্দিট্ঠং, সঙ্ঘং উদ্দিস্স কতন্তি অধিপ্পাযো. যো যো ৱুড্ঢো যথাৱুড্ঢং, ৱুড্ঢপ্পটিপাটিযাতি অত্থো. ন বাধেয্যাতি ন পটিবাহেয্য. অল্লপাদা নাম যেহি অক্কন্তট্ঠানে উদকং পঞ্ঞাযতি. সযনাসনন্তি মঞ্চপীঠাদি, ইমিনা পৰিভণ্ডকতা ভূমীতিপি উপলক্খিতা. সুধোতপাদকং ৱাপি সউপাহনো তথেৱাতি সম্বন্ধো. সুধোতপাদকন্তি ধোতপাদেহেৱ অক্কমিতব্বট্ঠানং. ধোতা পাদা যস্স অক্কমনস্সাতি কিৰিযাৱিসেসনসমাসো. যদি পন তত্থ নেৱাসিকা অধোতপাদেহিপি ৱড়ঞ্জেন্তি, তথেৱ ৱড়ঞ্জেতুং ৱট্টতি. তথেৱাতি পৰিভণ্ডকতং ভূমিং সেনাসনং ৱা নক্কমেতি অত্থো.
৩৪৪. সঙ্ঘাটিযাতি অধিট্ঠিতসঙ্ঘাটিযা. পাদে পৰিগ্গহেত্ৱা আসনং পল্লত্থো, পল্লত্থং কৰোতীতি পল্লত্থাতিধাতুস্স পল্লত্থেতি ৰূপং. ৱিহাৰেপি অন্তৰঘৰেপি পল্লত্থিকায ন নিসীদেয্যাতি অধিপ্পাযো, পৰিকম্মকতং ভিত্তাদিন্তি যোজনা. পৰিকম্মকতন্তি সেতৱণ্ণেন ৱা চিত্তকম্মেন ৱা কতপৰিকম্মং. আদি-সদ্দো দ্ৱাৰৱাতপানাদিং সঙ্গণ্হাতি. ন অপস্সযেতি চীৱৰাদিনা অপ্পটিচ্ছাদেত্ৱা অপস্সযনং ন কৰেয্য. নো ন আচমেতি নেৱ ন আচমে, আচমেয্যাতি অত্থো. দ্ৱে পটিসেধা পকতিযত্থং গমেন্তীতি. সন্তেতি ইমিনা উদকে অসন্তে অনাপত্তীতি দীপেতি.
৩৪৫. অকপ্পিযসমাদানেতি ভিক্খূনং সামণেৰানং অকপ্পিযে সমাদানে. দৱাতি নিপাতো, কীড়াধিপ্পাযেনাতি অত্থো. সিলাপৱিজ্ঝনেতি অন্তমসো হত্থযন্তেনপি সক্খৰিকাযপি খিপনে. সভাগায দেসনায আৱিকম্মে চ দুক্কটন্তি যোজেতব্বং. সভাগাযাতি ৱত্থুৱসেন সমানো ভাগো এতিস্সা আপত্তিযাতি ৱিগ্গহো. চ-সদ্দো তাদিসিযা পটিগ্গহণমত্তং সমুচ্চিনোতি.
৩৪৬. পটিস্সৱো নাম ‘‘উভোপি মযং ইধ ৱস্সং ৱসিস্সাম, একতো উদ্দিসাপেমা’’তিআদিপটিজাননং, তস্স ৱিসংৱাদো পচ্ছা অকৰণং পটিস্সৱৱিসংৱাদো, তস্মিং, নিমিত্তত্থে ভুম্মং. সুদ্ধচিত্তস্সাতি কথনসমযে ‘‘কৰিস্সামী’’তি এৱং পৱত্তচিত্তস্স. ইতৰস্সাতি অঞ্ঞস্স অসুদ্ধচিত্তস্স.
৩৪৭. কিচ্চেতি সুক্খকট্ঠাদিগ্গহণকিচ্চে সতি এৱ পোৰিসং পুৰিসপ্পমাণং অভিৰুহেয্যাতি সম্বন্ধো. আপদাসূতি ৱাড়মিগদস্সনাদীসু.
৩৪৮. পৰিস্সাৱনং ৱিনাতি সম্বন্ধো. অদ্ধানন্তি হেট্ঠিমন্তেন অদ্ধযোজনসঙ্খাতং অদ্ধানং. সচে ন হোতি পৰিস্সাৱনং ৱা ধম্মকৰণো ৱা, সঙ্ঘাটিকণ্ণোপি অধিট্ঠাতব্বো. যাচমানস্সাতি পৰিস্সাৱনং যাচন্তস্স.
৩৪৯. আবাধপ্পচ্চযা অঞ্ঞত্ৰ সেসঙ্গে চ অত্তঘাতনে চ দুক্কটন্তি যোজনা. সেসঙ্গেতি অঙ্গজাততো কণ্ণনাসাদিঅৱসেসে অৱযৱচ্ছেদনে. অত্তঘাতনেতি আহাৰুপচ্ছেদাদিনা অত্তনো মাৰণে.
৩৫০. তূলিকায কযিৰমানং ইত্থিপুৰিসাদিকং চিত্তঞ্চ পোত্থকঞ্চ কট্ঠাদীসু কযিৰমানং চিত্তপোত্থকানি, তানিযেৱ ৰূপানীতি সমাসো. জাতকাদীনি পন পৰেহি কাৰাপেতুং লব্ভন্তি. মালাকম্মাদীনি সযম্পি কাতুং লব্ভন্তি. আৰামাৰঞ্ঞগেহেসু ভুঞ্জন্তং ন উট্ঠাপেয্যাতি যোজেতব্বং. ৱিহাৰসঙ্খাতো আৰামো চ অৰঞ্ঞঞ্চ অন্তৰঘৰসঙ্খাতং গেহঞ্চাতি দ্ৱন্দো. ‘‘আৰাম…পে… গেহেসূ’’তি ৱত্তব্বে এ-কাৰস্স অ-কাৰকৰণেন গাথাবন্ধৱসেন ৱুত্তং. ওকাসে কতে পন ‘‘পৱিসথা’’তি ৱুত্তে চ পৱিসিতব্বং উপনিসীদিতব্বঞ্চ.
৩৫১. পুমযুত্তানি যানানি চ সিৱিকঞ্চ হত্থৱট্টকঞ্চ পাটঙ্কিঞ্চ অভিৰুহিতুং গিলানস্স কপ্পতেতি সম্বন্ধো. পুমযুত্তানীতি অস্সগৱাদিপুৰিসযুত্তানি, ন ধেনুযুত্তানি, সাৰথি পন ইত্থী ৱা হোতু পুৰিসো ৱা, ৱট্টতি. হত্থৱট্টকেপি এসেৱ নযো, যানানীতি ৰথসকটাদীনি, সিৱিকন্তি পীঠকসিৱিকং, পীঠকযানন্তি অত্থো. পাটঙ্কীতি অন্দোলিকা. গিলানস্সাতি এত্থ গিলানো নাম ন অপ্পকেনপি সীসাবাধাদিমত্তেন ৱেদিতব্বো, যো পন ন সক্কোতি ৱিনা যানেন গন্তুং, এৱৰূপো ৱেদিতব্বো. তথা হি যানং অনুজানন্তেন ভগৱতা কোসলেসু জনপদেসু ভগৱন্তং দস্সনায সাৱত্থিং গচ্ছন্তং অঞ্ঞতৰং গিলানং ভিক্খুং গন্তুমসক্কুণেয্যতায অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসিন্নং দিস্ৱা মনুস্সেহি তং পৱত্তিং ঞত্ৱা ‘‘এহি, ভন্তে, গমিস্সামা’’তি ৱুত্তে ‘‘নাহং, আৱুসো, গমিস্সামি, গিলানোম্হী’’তি ৱুত্তৱত্থুস্মিং (মহাৱ. ২৫৩) অনুঞ্ঞাতং, তথা ৱদন্তো চ সো ভিক্খু গমনুপচ্ছেদসাধকমেৱ গেলঞ্ঞং সন্ধাযাহাতি ৱিঞ্ঞাযতি অধিপ্পেতত্থনিপ্ফত্তিযা উপচ্ছিন্নত্তা, অপিচ যানেন একপৰিচ্ছেদায উপাহনায পৰিচ্ছেদং ঠপেন্তেন অট্ঠকথাচৰিযেন ‘‘গিলানেন ভিক্খুনা সউপাহনেনাতি এত্থ গিলানো নাম যো ন সক্কোতি অনুপাহনেন গামং পৱিসিতু’’ন্তি অট্ঠকথাযং (মহাৱ. অট্ঠ. ২৫৬) ৱুত্তং, তস্মা যথাৱুত্তগিলানোৱ গিলানোতি নিট্ঠমেত্থ গন্তব্বং.
৩৫২. দৱং কৰণেতি কেড়িযা কৰণে. অঞ্ঞস্সাতি অন্তমসো দুস্সীলস্সাপি. উপলাড়নেতি ‘‘পত্তং দস্সামি, চীৱৰং দস্সামী’’তিআদিনা.
৩৫৩. ৱিৱৰিত্ৱা ন দস্সযেতি সম্বন্ধনীযং. তা ভিক্খুনিযো.
৩৫৪. ওৱাদন্তি ভিক্খুনীহি তেৰসিযং ৱা চাতুদ্দসিযং ৱা আগন্ত্ৱা উপোসথং পুচ্ছিত্ৱা ‘‘চাতুদ্দসো’’তিআদিনা ভিক্খুনা আচিক্খিতে পুন তাহি উপোসথদিৱসে সমাগন্ত্ৱা ওৱাদূপসঙ্কমনযাচনং, তং পাতিমোক্খুদ্দেসকস্স আৰোচেত্ৱা তেন কতসন্নিট্ঠানং গহেত্ৱা পাটিপদে পচ্চাহৰিতব্বন্তি অজাননকং বালঞ্চ তথা কাতুং অসমত্থং গিলানঞ্চ পাটিপদে গন্তুকামং গমিযঞ্চ ৱজ্জেত্ৱা অঞ্ঞস্স গহণপচ্চাহৰণানি অকাতুং ন ৱট্টতি. তেন ৱুত্তং ‘‘ন গণ্হতো’’তিআদি.
৩৫৫. লোকাযতন্তি নিৰত্থককাৰণপ্পটিসংযুত্তং তিত্থিযসত্থং. তিৰচ্ছানৱিজ্জা চ ইমিনাৱ উপলক্খিতা. ন ৱাচেয্যাতি পৰেসং ন ৱাচেয্য. ইমিনাৱ অত্তনো পৰিযাপুণনম্পি পটিক্খিত্তং লোকাযততিৰচ্ছানৱিজ্জাতি চ ৰাগদোসমোহৱড্ঢানি বুদ্ধাদিগৰহিতা সগ্গমোক্খানং তিৰো তিৰিযতো অঞ্চিতা গতা পৱত্তা কব্বনাটকাদিকা সব্বাপি ৱিজ্জা অনুলোমৱসেন ৱা ৱিনযপৰিযাযং পত্ৱা গৰুকে ঠাতব্বন্তি ৱিনযযুত্তিতোপি সঙ্গহিতাতি ৱেদিতব্বা. এৱঞ্চ নো গৰূনমুপদেসো. পেড়াযপীতি যত্থ পাতিং ঠপেত্ৱা সুখিনো ভুঞ্জন্তি, তম্বলোহেন ৰজতেন ৱা কতায তায আসিত্তকূপধানসঙ্খাতায পেড়ায ঠপেত্ৱা.
৩৫৬. পাৰুতঞ্চ নিৱাসনঞ্চ, গিহীনং হত্থিসোণ্ডাদিৱসেন পাৰুতনিৱাসনং যস্স পাৰুপনস্স নিৱাসনস্সাতি কিৰিযাৱিসেসনসমাসো. গিহিপাৰুতনিৱাসনং ন পাৰুপে ন নিৱাসেয্যাতি সম্বন্ধো. সংৱেল্লিযং ন নিৱাসেয্যাতি মল্লকম্মকৰাদযো ৱিয কচ্ছং কত্ৱা ন নিৱাসেয্য. এৱং নিৱাসেতুং গিলানস্সাপি মগ্গপ্পটিপন্নস্সাপি ন ৱট্টতি. যম্পি মগ্গং গচ্ছন্তা একং ৱা দ্ৱে ৱা কোণে উক্খিপিত্ৱা অন্তৰৱাসকস্স উপৰি লগ্গন্তি, ন ৱট্টতি. এৱং অপাৰুপিত্ৱা অনিৱাসেত্ৱা চ নিব্বিকাৰং পৰিমণ্ডলং পাৰুপিতব্বং তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেন্তেন পৰিমণ্ডলং নিৱাসেতব্বঞ্চ, তথা অপাৰুপিত্ৱা অনিৱাসেত্ৱা চ আৰামে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা অনাদৰেন যং কিঞ্চি ৱিকাৰং কৰোন্তস্স দুক্কটং. দাযন্তি ৱনং. নালিম্পযেয্যাতি ‘‘সব্বূপকাৰানি ৱিনস্সন্তূ’’তি ৱা খিড্ডাধিপ্পাযেন ৱা নালিম্পযেয্য.
৩৫৭. ৱড্ঢিং নো পযোজযে অঞ্ঞাতকপ্পৱাৰিতে নো যাচেতি যোজনা. অঞ্ঞস্সাতি সহধম্মিকস্সাপি. কতিপাহং ভুত্ৱা ৱাতি যোজনীযং. পুনোতি নিপাতো.
৩৫৮. দণ্ডিনং ঞত্ৱা ৱা অঞত্ৱা ৱা উদ্দিস্স ৰক্খং যাচনে দণ্ডিতে দণ্ডো অস্স গীৱাতি যোজনা. দণ্ডং গণ্হতীতি পচ্চযন্তস্স দণ্ডিনং দণ্ডগ্গহণন্তি অত্থো. উদ্দিস্সাতি ‘‘অম্হাকং ৱিহাৰে অসুকেন চ অসুকেন চ ইদং নাম কত’’ন্তি, ‘‘কৰিস্স’’ন্তি ৱা এৱং অতীতং ৱা অনাগতং ৱা আৰব্ভ. যাচনেতি ৱোহাৰিকেসু যাচনে সতি. দণ্ডিতেতি তেহি দণ্ডে গহিতে সো দণ্ডো অস্স যাচকস্স ভিক্খুনো গীৱা, ইণং হোতীতি অত্থো. ৱোহাৰিকেহি পন ‘‘কেনা’’তি ৱুত্তে ‘‘অসুকেনাতি ৱত্তুং অম্হাকং ন ৱট্টতি, তুম্হেযেৱ জানিস্সথ, কেৱলঞ্হি মযং ৰক্খং যাচাম, তং নো দেথ, অৱহটভণ্ডঞ্চ মং আহৰাপেথা’’তি ৱত্তব্বং. এৱং অনোদিস্স আচিক্খণা হোতি, সা ৱট্টতি. পাৰাজিকাদিকাতি পাৰাজিকথুল্লচ্চযদুক্কটানি.
৩৫৯. ‘‘হৰন্তেসু পৰিক্খাৰং,
চোৰো চোৰোতি ভাসিতে;
অনত্থাযেসং গণ্হন্তে’’তি. –
পাঠেহি ভৱিতব্বং. এৱঞ্হি সতি ‘‘হৰন্তেসূ’’তি বহুৱচনেন সহ ঘটতে. পৰিক্খাৰং হৰন্তেসু এসং অনত্থায ‘‘চোৰো চোৰো’’তি ভাসিতে দণ্ডং গণ্হন্তে তত্তকং অস্স গীৱাতি যোজেতব্বং. হৰন্তেসূতি চোৰেসু গহেত্ৱা গচ্ছন্তেসু. এসন্তি চোৰানং. গণ্হন্তেতি ৱোহাৰিকজনে গণ্হন্তে. যত্তকং গহিতং, তত্তকং অস্স ভিক্খুনো গীৱা, ভণ্ডদেয্যং হোতীতি অত্থো.
৩৬০. পাকাৰকুট্টানং বহি ৱড়ঞ্জে ৱাপি ৱীহাদিনাড়িকেৰাদিৰোপিমে হৰিতে ৱাপি ৱিঘাসুচ্চাৰসঙ্কাৰমুত্তং নাৱলোকিয ছড্ডেয্য, দুক্কটন্তি সম্বন্ধো. ৱড়ঞ্জে নাৱলোকিযাতি চ ইমিনা ওলোকেত্ৱা ৱা অৱড়ঞ্জে ৱা ৱিঘাসাদীনি ছড্ডেন্তস্স অনাপত্তীতি দীপেতি. ৱীহি আদি যেসং সালিআদীনং তে ৱীহাদযো, নাড়িকেৰো আদি যেসং অম্বপনসাদীনং তে নাড়িকেৰাদযো, ৱীহাদযো চ নাড়িকেৰাদযো চাতি দ্ৱন্দো, তেসং ৰোপো, তেন নিব্বত্তং ৱীহাদি…পে… ৰোপিমং. হৰিতেতি হৰিতট্ঠানে. ৱিঘাসো নাম উচ্ছিট্ঠোদকচলকাদি.
৩৬১. ধম্মযুত্তম্পি নচ্চঞ্চ গীতঞ্চ ৱাদিতঞ্চ যোজাপেতুঞ্চ পযোজেতুঞ্চ পযুত্তানি পস্সিতুঞ্চ ‘‘উপহাৰং কৰোমা’’তি ৱুত্তে সম্পটিচ্ছিতুং ৱা ন লব্ভন্তি সম্বন্ধো. ধম্মযুত্তম্পীতি ৰতনত্তযগুণূপসংহিততায অন্তমসো ধম্মেন পুঞ্ঞেন সংযুত্তম্পি. নচ্চন্তি অন্তমসো মোৰসুকমক্কটাদীনং নচ্চম্পি. গীতন্তি অন্তমসো গীতস্স পুব্বভাগে কযিৰমানং দন্তগীতম্পি. ৱাদিতন্তি অন্তমসো উদকভেৰিৱাদিতম্পি. যোজাপেতুন্তি অঞ্ঞেহি কাৰাপেতুং. পযোজেতুন্তি অত্তনা কাতুং. আযতকেন গীতস্সৰেন ধম্মম্পি ভাসিতুং ন ৱট্টতি. পযুত্তানীতি পৰেহি যেহি কেহিচি কতানি. পস্সিতুন্তি ইমিনা অনোলোচনদস্সনম্পি গহিতন্তি সোতুন্তিপি অত্থো ৱিঞ্ঞাযতি. অন্তৰাৰামে ঠিতস্স পস্সতো অনাপত্তি. ৱীথিযং ঠত্ৱা গীৱং পৰিৱত্তেত্ৱা পস্সতোপি আপত্তিযেৱ. যেন কেনচি কৰণীযেন গতট্ঠানে পস্সতি, সুণাতি ৱা, অনাপত্তি. সম্পটিচ্ছিতুন্তি ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিতুং. ‘‘উপহাৰকৰণং নাম সুন্দৰ’’ন্তি ৱত্তুং ৱট্টতি. ৱা-সদ্দো সমুচ্চযে.
৩৬২. ‘‘কীড়ত্থং কতং ৰাজাগাৰ’’ন্তিআদিনা সম্বন্ধিতব্বং. চিত্তেন ৱিচিত্তকং আগাৰং চিত্তাগাৰকং.
৩৬৩. আসনেন নৱে ন পটিবাহেয্যাতি যোজনা. আসনেনাতি আসনতো. ন পটিবাহেয্যাতি ন উট্ঠাপেয্য. উণ্হে চীৱৰং ন নিদহেয্যাতি যোজনীযং. ন নিদহেয্যাতি অধিকং ন নিদহেয্য. গৰুনাতি আচৰিযুপজ্ঝাযেন. পণামিতোতি ‘‘মা ইধ পৱিসা’’তিআদিনা নিক্কড্ঢিতো.
৩৬৪. সত্তহি আপত্তীহি চ ভিক্খুং ৱাপি অঞ্ঞেনেৱ চ উপাসকং ৱাপি পৰম্মুখা অক্কোসনে দুক্কটন্তি যোজেতব্বং. আপত্তীহি চাতি চ-সদ্দো অৱধাৰণে. অঞ্ঞেনেৱ চাতি এত্থ এৱ চাতি নিপাতসমুদাযো, একো এৱ ৱা অৱধাৰণে, ৱুত্ততো অঞ্ঞেনেৱ ‘‘অসদ্ধো’’তিআদিনাতি অত্থো. পৰম্মুখাতি নিপাতো, তস্স অসম্মুখেতি অত্থো. সম্মুখা ৱদন্তস্স পাচিত্তিযং. পাপগৰহণৱসেন পন ৱদতো অনাপত্তি.
৩৬৫. সদ্ধাদেয্যং সদ্ধায দাতব্বং চীৱৰঞ্চ চ-সদ্দেন অৱসেসম্পি ৱিনিপাতেতুং নাসেতুং ন লব্ভং, পিতূনং লব্ভন্তি সম্বন্ধো. ঞাতীনম্পীতি পি-সদ্দো সম্ভাৱনে.
৩৬৬. অঞ্ঞত্ৰ ৱস্সংৱুত্থো অঞ্ঞতো ভাগং গণ্হেয্য, দুক্কটন্তি সম্বন্ধো. অঞ্ঞত্ৰাতি অঞ্ঞস্মিং ৱিহাৰে. অঞ্ঞতোতি অঞ্ঞৱিহাৰতো. পটিদেয্যাতি গহিতট্ঠানে দদেয্য. গহিতে তস্মিং ৱত্থুস্মিং নট্ঠে ৱা জিণ্ণে ৱা তস্স গীৱাহো তীতি সম্বন্ধো. চোদিতো নো দদেয্য, তেসং ধুৰনিক্খেপতো ভণ্ডগ্ঘকাৰিযো হোতীতি যোজনা. চোদিতোতি ৱত্থুসামিকেহি ‘‘দেহী’’তি ৱুত্তো. তেসন্তি তস্মিং ৱিহাৰে লাভীনং ভিক্খূনং.
৩৬৭. সন্তৰুত্তৰো ৱা কল্লো সউপাহনো ৱা গামং ন পৱিসেয্য, চামৰীমকসবীজনিং ন ধাৰেয্যাতি যোজনীযং. অন্তৰঞ্চ উত্তৰঞ্চ, সহ অন্তৰুত্তৰেন সন্তৰুত্তৰো. অগ্গড়গুত্তে ৱিহাৰে সঙ্ঘাটিং নিক্খিপিত্ৱা গন্তুং ৱট্টতি. আৰঞ্ঞকেন পন ভণ্ডুক্খলিকায পক্খিপিত্ৱা পাসাণৰুক্খসুসিৰাদীসু পটিচ্ছন্নেসু ঠপেত্ৱা গন্তব্বং. অন্তৰুত্তৰানং নিক্খেপে অযমেৱ নযো. কল্লোতি অগিলানো. মকসানং বীজনী মকসবীজনী, চমৰীনং ৱাড়েহি কতা মকসবীজনীতি সমাসো.
৩৬৮. আৰামতো বহীতি সম্বন্ধনীযং. আৰামতোতি আৰামূপচাৰতো. ন ধাৰেয্যাতি অগিলানো ন ধাৰেয্য. যস্স পন কাযদাহো ৱা পিত্তকোপো ৱা হোতি, চক্খু ৱা দুব্বলং, অঞ্ঞো ৱা কোচি আবাধো ৱিনা ছত্তেন উপ্পজ্জতি, তস্স গামে ৱা অৰঞ্ঞে ৱা ছত্তং ৱট্টতি. গুত্তিযা লব্ভতীতি ৱস্সে চীৱৰগুত্তত্থং, ৱাড়মিগচোৰভযেসু অত্তগুত্তত্থম্পি লব্ভতীতি অত্থো. একপণ্ণছত্তং পন সব্বত্থেৱ ৱট্টতি.
৩৬৯. উভতোকাজং ন গাহেয্যাতি সম্বন্ধো. উভতো দণ্ডস্স উভযকোটিযং ভাৰবন্ধকাজং উভতোকাজং, অলোপতপ্পুৰিসো. একন্তৰিককাজকন্তি অন্তৰমেৱ অন্তৰিকং, একঞ্চ অন্তৰিকঞ্চাতি দ্ৱন্দো, একন্তৰিকে ভাৰবন্ধকাজন্তি তপ্পুৰিসো একতোকাজকং, অন্তৰিককাজকন্তি ৱুত্তং হোতি. হত্থে ওলম্বো অস্স ভাৰস্সাতি সমাসো.
৩৭০. অনোকাসকতন্তি ‘‘কৰোতু মে আযস্মা ওকাসং, অহং তং ৱত্তুকামো’’তি এৱং চোদকেন ওকাসে কাৰাপিতে নত্থি ওকাসো কতো অনেন চুদিতকেনাতি বহুব্বীহি. চোদেয্যাতি চাৱনঅক্কোসকম্মৱুট্ঠানাধিপ্পাযেন চোদেয্য. উপোসথপ্পৱাৰণট্ঠপনঅনুৱিজ্জধম্মকথাধিপ্পাযেসু ওকাসকম্মং নত্থি. সুদ্ধস্সাতি অনাপত্তিকতায সুদ্ধস্স. অৱত্থুস্মিন্তি অকাৰণে. তথাতি দুক্কটং অতিদিসতি. কৰোন্তেনাপি ‘‘ভূতমেৱ নু খো আপত্তিং ৱদতি, অভূত’’ন্তি এৱং উপপৰিক্খিত্ৱা কাতব্বা. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পুগ্গলং তুলযিত্ৱা ওকাসং কাতু’’ন্তি (মহাৱ. ১৫৩) হি ৱুত্তং.
৩৭১. সত্তানং পকতঙ্গুলেন অট্ঠঙ্গুলাধিকং মঞ্চপ্পটিপাদং ৱা উচ্চপাদকং মঞ্চং ৱা ন ধাৰযেতি যোজনা. পকতিযা অঙ্গুলং পকতঙ্গুলং. তঞ্চ ৱড্ঢকিঅঙ্গুলং ৱেদিতব্বং. অট্ঠ চ তানি অঙ্গুলানি চ, তেহি তমধিকং যস্সাতি সমাসো. মঞ্চানং পটিপাদো, যত্থ মঞ্চপাদে নিক্খিপন্তি. অট্ঠঙ্গুলতো উচ্চা পাদা যস্সাতি বহুব্বীহি.
৩৭২. মূগব্বতাদিন্তি মূগানমিৱ তুণ্হীভাৱসঙ্খাতং ৱতং আদি যস্স গোৱতাদিনো তিত্থিযৱতস্সাতি সমাসো. খুৰমেৱ ভণ্ডং খুৰভণ্ডং. পুব্বে ন্হাপিতো ন্হাপিতপুব্বকো, ৱিসেসনস্স পৰনিপাতো.
৩৭৩. হত্থকম্মন্তি হত্থেন কাতব্বং ৱড্ঢকিআদীনং কম্মং. অনুস্সৰণং ‘‘কপ্পিযত্তং মে যেন যাচিতং, অম্হেহি ইমস্স দাতব্ব’’ন্তি এৱং চিত্তপ্পৱত্তিঅনুসাৰো, তস্সা যাচনায অনুসাৰো তদনুসাৰো, ততো লদ্ধং যং কিঞ্চি গহেতুন্তি যোজনা. কম্মতো নিগ্গতো নিক্কম্মো, ৱিঘাসাদাদি. তং অযাচিত্ৱাপি কাৰেতুন্তি সম্বন্ধো. আহৰাপেতুন্তি অৰঞ্ঞতো আনেতুং. অপৰসন্তকন্তি দাৰুতিণপলালাদিকং অপৰপৰিগ্গহিতং.
৩৭৪. গিহীনং যত্তকং দেতি, গোপকে দেন্তে গহেতুং লব্ভং, সঙ্ঘচেতিযসন্তকে যথাপৰিচ্ছেদং গহেতুং লব্ভন্তি যোজনা. দেতীতি গোপকো ভিক্খূনং দেতি. গহেতুন্তি তত্তকং গহেতুং. সঙ্ঘচেতিযসন্তকেতি ৱেতনগোপকেহি দীযমানে সঙ্ঘস্স চেতিযস্স চ সন্তকে. যথাপৰিচ্ছেদন্তি যং তেসং সঙ্ঘেন অনুঞ্ঞাতং হোতি ‘‘দিৱসে দিৱসে এত্তকং নাম খাদথা’’তি, তং পৰিচ্ছেদং অনতিক্কম্ম. সঙ্ঘিকে চ চেতিযসন্তকে চ কেণিযা গহেত্ৱা আৰক্খন্তস্সেৱ হি দানে পৰিচ্ছেদো নত্থি.
৩৭৫. ‘‘কাযৱাচাহি দ্ৱীহি আপত্তিং আপজ্জেয্যা’’তি যেভুয্যৱসেন ৱুত্তং, মেথুনধম্মে পৰূপক্কমে সতি সাদিযন্তস্স অকিৰিযসমুট্ঠানভাৱসম্ভৱতো. ছহি ৱাতি আপত্তুপ্পত্তিকাৰণসঙ্খাতেহি ছহি সমুট্ঠানেহি ৱা আপত্তিং আপজ্জেয্যাতি সম্বন্ধো. সব্বাপত্তীনঞ্হি কাযো ৱাচা কাযৱাচা কাযচিত্তং ৱাচাচিত্তং কাযৱাচাচিত্তন্তি ছ সমুট্ঠানানি. তত্থ পুৰিমানি তীণি অচিত্তকানি, পচ্ছিমানি সচিত্তকানি.
তিধা একসমুট্ঠানা, পঞ্চধা দ্ৱিসমুট্ঠিতা;
দ্ৱিধা তিচতুৰো ঠানা, একধা ছসমুট্ঠিতা.
তত্থ চতুত্থেন পঞ্চমেন ছট্ঠেন চ সমুট্ঠানতো একসমুট্ঠানা তিধা. পঠমচতুত্থেহি চ দুতিযপঞ্চমেহি চ ততিযছট্ঠেহি চ চতুত্থছট্ঠেহি চ পঞ্চমছট্ঠেহি চ সমুট্ঠানতো দ্ৱিসমুট্ঠিতা পঞ্চধা. পঠমেহি চ তীহি পচ্ছিমেহি চ তীহি সমুট্ঠানতো তিসমুট্ঠানা দ্ৱিধা. পঠমততিযচতুত্থছট্ঠেহি চ দুতিযততিযপঞ্চমছট্ঠেহি চ সমুট্ঠানতো চতুসমুট্ঠানা দ্ৱিধা. ছহিপি সমুট্ঠিতো ছসমুট্ঠানা একধা. অলজ্জি…পে… সঞ্ঞিতায চাতি ইমেহি ছহি ৱা আপত্তিং আপজ্জেয্যাতি সম্বন্ধো. যো সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতি, আপত্তিং পৰিগূহতি, অগতিগমনঞ্চ গচ্ছতি, এদিসো ৱুচ্চতি অলজ্জী পুগ্গলো. অলজ্জী চ অঞ্ঞাণো চ কুক্কুচ্চপকতো চ কুক্কুচ্চেন অভিভূতোতি দ্ৱন্দো. ভাৱে ত্তপ্পচ্চযো.
তত্থ যো অকপ্পিযভাৱং জানন্তোযেৱ মদ্দিত্ৱা ৱীতিক্কমং কৰোতি, অযং অলজ্জিতা আপজ্জতি. মন্দো মোমূহো কত্তব্বাকত্তব্বং অজানন্তো অকত্তব্বং কৰোতি, কত্তব্বং ৱিৰাধেতি, অযং অঞ্ঞাণত্তা আপজ্জতি. কপ্পিযাকপ্পিযং নিস্সায কুক্কুচ্চে উপ্পন্নে ৱিনযধৰং অপুচ্ছিত্ৱা মদ্দিত্ৱা ৱীতিক্কমতি, অযং কুক্কুচ্চপকতত্তা আপজ্জতি. সতিযা প্লৱো সম্মোহো সতিপ্লৱো, সহসেয্যতিচীৱৰৱিপ্পৱাসাদীনি সতিপ্লৱা আপজ্জতি. কপ্পঞ্চ অকপ্পিযঞ্চ কপ্পাকপ্পিযং, কপ্পাকপ্পিযে সঞ্ঞা, সা অস্স অত্থীতি কপ্পা…পে… সঞ্ঞী, তস্স ভাৱোতি তা-পচ্চযো. য-লোপেন পন ‘‘সঞ্ঞিতা’’তি ৱুত্তং, কৰণত্থে ৱা পচ্চত্তৱচনং. তে চ ‘‘অকপ্পিযে’’তিআদীনং যথাক্কমেন যুজ্জন্তি. তত্থ যো অচ্ছমংসং ‘‘সূকৰমংস’’ন্তি খাদতি, ৱিকালে কালসঞ্ঞিতায ভুঞ্জতি, অযং অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতায আপজ্জতি. যো পন সূকৰমংসং ‘‘অচ্ছমংস’’ন্তি খাদতি, কালে ৱিকালসঞ্ঞায ভুঞ্জতি, অযং কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতায আপজ্জতি.
৩৭৬. অলজ্জিঅঞ্ঞাণতায কাযৱাচাহি আপত্তিং ছাদযেতি যোজনা. লিঙ্গেতি লিঙ্গপৰিৱত্তননিমিত্তং. লিঙ্গে সঙ্ঘে চ গণে চ একস্মিং চাতি আপত্তিৱুট্ঠিতি চতুধা হোতীতি সেসো.
৩৭৭. পচ্চযদ্ৱযেতি চীৱৰে পিণ্ডপাতে চ. পৰিকথোভাসৱিঞ্ঞত্তীতি অভিলাপমত্তমেতং. সহচৰিতস্স পন নিমিত্তকম্মস্সাপি এত্থেৱ সঙ্গহো ৱেদিতব্বো. তত্থ পৰিযাযেন কথনং পৰিকথা. উজুকমেৱ অৱত্ৱা যথা অধিপ্পাযো ৱিভূতো হোতি, এৱং ওভাসনং ওভাসো. পচ্চযে উদ্দিস্স যথা অধিপ্পাযো ঞাযতি, এৱং ৱিঞ্ঞাপনং ৱিঞ্ঞত্তি. নিমিত্তকৰণং নিমিত্তকম্মং. ততিযেতি সেনাসনে. সেসেতি গিলানপচ্চযে.
৩৭৮. পঞ্চন্নং সহধম্মিকানং অচ্চযে দানং ন ৰূহতীতি সম্বন্ধো. অচ্চযে দানন্তি ‘‘মমচ্চযেন ময্হং সন্তকং উপজ্ঝাযস্স হোতূ’’তিআদিনা এৱং অত্তনো অপগমে দানং. তন্তি অচ্চযেন দিন্নং চীৱৰাদিকং সঙ্ঘস্সেৱ চ হোতি, ন ভিক্খুনোতি অধিপ্পাযো. গিহীনং পনাতি গিহীনং অচ্চযে দানং পন. ইদমেত্থ দানগ্গহণলক্খণং – ‘‘ইদং তুয্হং দম্মী’’তিআদিনা সম্মুখা ৱা ‘‘ইত্থন্নামস্স দেমী’’তিআদিনা পৰম্মুখাপি দিন্নংযেৱ হোতি. ‘‘তুয্হং গণ্হাহী’’তি ৱুত্তে ‘‘ময্হং গণ্হামী’’তি ৱদতি, সুদিন্নং সুগ্গহিতঞ্চ. ‘‘তৱ সন্তকং কৰোহি, তৱ সন্তকং হোতু, তৱ সন্তকং কাৰাপেহী’’তি ৱুত্তে ‘‘মম সন্তকং কৰোমি, মম সন্তকং হোতু, মম সন্তকং কৰিস্সামী’’তি ৱদতি. দুদ্দিন্নং দুগ্গহিতঞ্চ. সচে পন ‘‘তৱ সন্তকং কৰোহী’’তি ৱুত্তে ‘‘সাধু, ভন্তে, ময্হং গণ্হামী’’তি গণ্হাতি, সুগ্গহিতন্তি.
৩৭৯. ভিক্খু ৱা সামণেৰো ৱা উপস্সযে ভিক্খুনীনং ৱিহাৰে কালং কযিৰাথ যদি কালঙ্কৰেয্য, তত্থ তস্মিং উভিন্নং সন্তকে ভিক্খুসঙ্ঘো এৱ দাযজ্জো সামী হোতীতি সেসো. সেসেপীতি অৱসেসে ভিক্খুনিসিক্খমানসামণেৰিসন্তকেপি. অযং নযোতি যদি তে ভিক্খূনং ৱিহাৰে কালং কৰেয্যুং, তেসং সন্তকে ভিক্খুনিসঙ্ঘো এৱ দাযজ্জোতি অযমেৱ নযোতি অত্থো.
৩৮০. ‘‘ইমং নেত্ৱা অসুকস্স দেহী’’তি দিন্নং যাৱ পৰস্স হত্থং ন পাপুণাতি, তাৱ পুৰিমস্সেৱ, যো পহিণতি, তস্সেৱাতি অত্থো. দম্মীতি ‘‘ইত্থন্নামস্স দেমী’’তি দিন্নং পন পচ্ছিমস্সেৱ, যস্স পহিণতি, তস্সেৱ সন্তকন্তি অত্থো. ইমং ৱিধিং ‘‘ৱুত্তনযেন ইমে সামিনো হোন্তী’’তি এতং পকাৰং ঞত্ৱা ৱিস্সাসগ্গাহং ৱা গণ্হে, মতকচীৱৰং ৱা অধিট্ঠেতি যোজনা. ৱিস্সাসগাহন্তি সামীসু জীৱন্তেসু ৱিস্সাসেন গাহং গহেত্ৱা. মতকচীৱৰং অধিট্ঠেতি তেসু মতেসু অঞ্ঞে চে ভিক্খূ ন সন্তি, ‘‘ময্হং তং পাপুণাতী’’তি মতকচীৱৰং অধিট্ঠেয্য. অঞ্ঞেসং অদত্ৱা দূৰে ঠপিতমতকপৰিক্খাৰা পন তত্থ তত্থ সঙ্ঘস্সেৱ হোন্তি. ভিক্খুম্হি কালকতে সঙ্ঘো সামী পত্তচীৱৰে, অপিচ গিলানুপট্ঠাকা বহূপকাৰা, সঙ্ঘেন তিচীৱৰঞ্চ পত্তঞ্চ গিলানুপট্ঠাকানং দাতব্বং. যং তত্থ লহুভণ্ডং লহুপৰিক্খাৰং, তং সম্মুখীভূতেন সঙ্ঘেন ভাজেতব্বং. যং তত্থ গৰুভণ্ডং গৰুপৰিক্খাৰং, তং আগতানাগতস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্স অৱিস্সজ্জিযং অৱেভঙ্গিযং. গিলানুপট্ঠাকো নাম গিহী ৱা হোতু পব্বজিতো ৱা, অন্তমসো মাতুগামোপি, সব্বে ভাগং লভন্তি. বহূ চে সব্বে সমগ্গা হুত্ৱা উপট্ঠহন্তি, সব্বেসং সমভাগো দাতব্বো. যো পনেত্থ ৱিসেসেন উপট্ঠহতি, তস্স ৱিসেসো কাতব্বো.
৩৮১. ‘‘লোহভণ্ডে পহৰণিং ঠপেত্ৱা সব্বং কপ্পতী’’তিআদিনা যোজেতব্বং. পহৰণিন্তি আৱুধং. পাদুকা চ সঙ্কমনীযো পল্লঙ্কো চাতি দ্ৱন্দো. মত্তিকামযে কতকং কুম্ভকাৰিকঞ্চ ঠপেত্ৱা সব্বং কপ্পতীতি যোজনীযং, ধনিযস্সেৱ সব্বমত্তিকামযকুটি কুম্ভকাৰিকাতি.
পকিণ্ণকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.