৩৮. দূসননিদ্দেসৱণ্ণনা
২৯৭. দদতোতি সসন্তকং পৰসন্তকঞ্চ দেন্তস্স. কুলদূসনদুক্কটন্তি অত্তনো দুপ্পটিপত্তিযা কুলানং দূসনং পসাদৱিনাসনং কুলদূসনং, তেন দুক্কটং কুলদূসনদুক্কটং.
২৯৮. এত্থ সঙ্ঘিকং গৰুভণ্ডং ইস্সৰেন দেন্তস্স থুল্লচ্চযন্তি সম্বন্ধো. এত্থাতি এতেসং পুপ্ফাদীনং মজ্ঝে. ইস্সৰেনাতি তদ্ধিতলোপেন ৱুত্তং, ইস্সৰিযেন ইস্সৰৱতাযাতি অত্থো. দেন্তস্সাতি কুলসঙ্গহত্থায ইস্সৰৱতায দদতো. থুল্লচ্চযন্তি কুলসঙ্গহত্থায দদতো ‘‘কুলদূসনদুক্কট’’ন্তি সামঞ্ঞৱিহিতদুক্কটেন সদ্ধিং ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, অৱিস্সজ্জিযানি, ন ৱিস্সজ্জেতব্বানি সঙ্ঘেন ৱা গণেন ৱা পুগ্গলেন ৱা, ৱিস্সজ্জিতানিপি অৱিস্সজ্জিতানি হোন্তি. যো ৱিস্সজ্জেয্য, আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি (চূড়ৱ. ৩২১) এৱং ৱুত্তথুল্লচ্চযন্তি অত্থো. অঞ্ঞত্থ থুল্লচ্চযমেৱ. সেনাসনত্থায নিযমিতেপি এসেৱ নযো. সঙ্ঘস্স সন্তকং থেয্যা দেন্তস্স দুক্কটাদীনীতি সম্বন্ধিতব্বং. দেন্তস্সাতি ৱুত্তনযমেৱ. দুক্কটাদীনীতি কুলসঙ্গহত্থায দদতো কুলদূসনদুক্কটেন সদ্ধিং মাসকে ৱা ঊনমাসকে ৱা দুক্কটং, অতিৰেকমাসকে ৱা ঊনপঞ্চমাসকে ৱা থুল্লচ্চযং, পঞ্চমাসকে ৱা অতিৰেকপঞ্চমাসকে ৱা পাৰাজিকন্তি এৱং দুক্কটাদীনি হোন্তীতি অত্থো. অঞ্ঞত্থ দুক্কটাদীনেৱ.
২৯৯-৩০০. কুলসঙ্গহত্থং ফলপুপ্ফূপগং ৰুক্খং সব্বথা ৰোপেতুঞ্চ ৰোপাপেতুঞ্চ জগ্গিতুঞ্চ ন ৱট্টতীতি সম্বন্ধনীযং. চ-সদ্দো ওচিনিতুং ওচিনাপেতুং, গন্থিতুং গন্থাপেতুন্তি চ অৱুত্তানি চ সমুচ্চিনোতি. ফলপুপ্ফানি সম্পাদনৱসেন উপগচ্ছতীতি ফলপুপ্ফূপগং. সব্বথাতি কপ্পিযৱোহাৰঅকপ্পিযৱোহাৰপৰিযাযওভাসনিমিত্তকম্মৱসেন সব্বপ্পকাৰেনেৱ. তত্থ কপ্পিযৱোহাৰো নাম ‘‘ইমং ৰুক্খং জান, ইমং আৱাটং জান, ইমং মালাৱচ্ছং জান, এত্থ উদকং জানা’’তি ৱচনং, সুক্খমাতিকায উজুকৰণঞ্চ. তব্বিপৰিযাযেন অকপ্পিযৱোহাৰো নাম. পৰিযাযো নাম ‘‘পণ্ডিতেন মালাৱচ্ছাদযো ৰোপাপেতব্বা, ন চিৰস্সেৱ উপকাৰায সংৱত্তন্তী’’তিআদিৱচনং. ওভাসো নাম কুদ্দালখণিত্তাদীনি চ মালাৱচ্ছে চ গহেত্ৱা ঠানং. নিমিত্তকম্মং নাম কুদ্দালউদকভাজনাদীনং আহৰিত্ৱা সমীপে ঠপনং. জগ্গিতুন্তি ৱদন্তি উদকসেচনাদীনি কত্ৱা. গন্থনগন্থাপনেসু পন সব্বাপি ছ পুপ্ফৱিকতিযো ৱেদিতব্বা গন্থিমং গোপ্ফিমং ৱেধিমং ৱেঠিমং পূৰিমং ৱাযিমন্তি. নামৱসেনেৱ পনেতেসং ৱিসেসো ৱেদিতব্বো. তং পন কুলসঙ্গহতো অঞ্ঞত্ৰাপি ভিক্খুস্স কাতুম্পি অকপ্পিযৱচনেন কাৰাপেতুম্পি ন ৱট্টতি. ‘‘এৱং জান, এৱং কতে সোভেয্য, যথা এতানি পুপ্ফানি ন ৱিকিৰিযন্তি, তথা কৰোহী’’তিআদিনা পন কপ্পিযৱচনেন কাৰাপেতুং ৱিনা কুলসঙ্গহং ৱট্টতি. ৰোপনাদীনীতি অকপ্পিযপথৱিযং ৰোপাপনসিঞ্চাপনাদীনি, অঞ্ঞত্থ ৰোপনাদীনি.
৩০১-২. ইদানি পুপ্ফদানাদীসু অট্ঠসু কুলসঙ্গহৱত্থূসু অৱসেসানি দ্ৱে দস্সেতুং ‘‘ৱুত্তাৱা’’তিআদিমাহ. ৱুত্তাৱ মিচ্ছাজীৱৱিৱজ্জনাযং ৱুত্তা এৱ. জঙ্ঘপেসনে ৱিনিচ্ছযো ৱুচ্চতীতি পাঠসেসো. পিতৰো ভণ্ডুং সকং ৱেয্যাৱচ্চকৰং ঠপেত্ৱা গিহিকম্মেসু দূতসাসনং হৰণে পদৱাৰেন দুক্কটন্তি সম্বন্ধো. সহধম্মিকেসু ৱত্তব্বমেৱ নত্থীতি পিতাদযোৱ ৱুত্তা. গিহিকম্মসূতি ৱিসযসত্তমী. পদৱাৰেনাতি পদক্কমেন, পদে পদেতি অধিপ্পাযো. পঠমং সাসনং অগ্গহেত্ৱাপি পুন ৱদতো দুক্কটন্তি যোজেতব্বং. পুনাতি পচ্ছা. ‘‘অযং দানি সো গামো, হন্দ নং সাসনং আৰোচেমী’’তি মগ্গা ওক্কমন্তস্স চ পদে পদে ৱদতো চ দুক্কটন্তি অধিপ্পাযো. তস্স পন সাসনং পটিক্খিপিত্ৱা সযমেৱ কাৰুঞ্ঞে ঠিতেন গন্ত্ৱা অত্তনো পতিৰূপং সাসনং আৰোচেতুং, ‘‘মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে ৱন্দথা’’তিআদিকং গিহীনং কপ্পিযসাসনং হৰিতুঞ্চ ৱট্টতি.
৩০৩. অভূতাৰোচনৰূপিযসংৱোহাৰুগ্গহাদিসাতি অভূতাৰোচনায ৰূপিযসংৱোহাৰে চ উগ্গহে উপ্পন্নপচ্চযে আদিসন্তি কথেন্তি পকাসেন্তীতি অভূতা…পে… হাদিসা, তংসদিসাতি ৱুত্তং হোতি.
৩০৪. পিতূনং হৰাপেত্ৱা হৰিত্ৱাপি পুপ্ফানি ৱত্থুপূজত্থং দাতুং, সেসঞাতীনং পত্তানং ৱত্থুপূজত্থং দাতুন্তি যোজনীযং. ‘‘হৰাপেত্ৱা হৰিত্ৱা’’তি ৱুত্তে ‘‘পক্কোসিত্ৱা পক্কোসাপেত্ৱা ৱা’’তি ৱুত্তমেৱ সিযাতি ন ৱুত্তং. পত্তানন্তি পক্কোসকেন পত্তাপি গহিতা. ৱত্থুপূজত্থন্তি ৰতনত্তযপূজনত্থং. উপাসকানম্পি পন সম্পত্তানং ৱত্থুপূজত্থং দাতুং ৱট্টতিযেৱ. লিঙ্গাদিপূজত্থন্তি সিৱলিঙ্গগিণ্ডুবিম্বাদিপূজনত্থং.
৩০৫. তথা ফলন্তি ইমিনা পুপ্ফে ৱুত্তং সব্বং অপদিসতি. পৰিব্বযৱিহীনানন্তি পৰিব্বযং পাথেয্যং ৱিহীনং নট্ঠং যেসং আগন্তুকানন্তি সমাসো. সপৰন্তি অত্তনো ৱিস্সাসিকা. অট্ঠকথাযং (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৩৬-৪৩৭) পন ‘‘অত্তনো সন্তকংযেৱা’’তি ৱচনং থুল্লচ্চযাদিৱিভাগতো মোচেত্ৱা ৱুত্তং.
৩০৬. সম্মতেন দেয্যন্তি যোজনা. দেয্যন্তি চতুত্থভাগং দাতব্বং. ইতৰেন তু অপলোকেত্ৱা দাতব্বন্তি সম্বন্ধিতব্বং. ইতৰেন তু অসম্মতেন পন.
৩০৭. পৰিচ্ছিজ্জাতি ‘‘এত্তকানি ফলানি দাতব্বানী’’তি এৱং ফলপৰিচ্ছেদেন ৱা ‘‘ইমেহি ৰুক্খেহি দাতব্বানী’’তি এৱং ৰুক্খপৰিচ্ছেদেন ৱা পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা. ততোতি পৰিচ্ছিন্নফলতো ৰুক্খতো ৱা. যাচমানস্স গিলানস্সেতৰস্স ৱাতি সম্বন্ধনীযং. ৰুক্খাৱ দস্সিযাতি ‘‘ইধ ফলানি সুন্দৰানি, ইতো গণ্হথা’’তি অৱত্ৱা ‘‘ইতো গহেতুং লব্ভতী’’তি ৰুক্খা ৱা দস্সেতব্বা.
৩০৮. ইদানি অট্ঠসু পুপ্ফাদীনং চতুন্নং ৱিনিচ্ছযং দস্সেত্ৱা যথাৱুত্তফলপুপ্ফৱিনিচ্ছযং অৱসেসেসু চতূসু অপদিসন্তো ‘‘সিৰীসা’’তিআদিমাহ. সিৰীসচুণ্ণকসৱাদিচুণ্ণেতি কসাৱং যং কিঞ্চি আদি যস্স, তমেৱ চুণ্ণং, সিৰীসচুণ্ণঞ্চ কসাৱাদিচুণ্ণঞ্চাতি সমাসো. ‘‘সিৰীসচুণ্ণং ৱা অঞ্ঞং ৱা কসাৱ’’ন্তি হি অট্ঠকথাযং (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৩৬-৪৩৭) ৱুত্তং. ‘‘কসাৱাদী’’তি ৱত্তব্বে ৰস্সেন ৱুত্তং. সেসেসূতি ৱেড়ুআদীসু তীসু. পাড়িযা অৱুত্তস্সাপি অট্ঠকথাযং ৱুত্তত্তা আহ ‘‘পণ্ণম্পেত্থ পৱেসযে’’তি. এত্থাতি পুপ্ফাদীসূতি.
দূসননিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.