১৫. উপজ্ঝাচৰিযৱত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা
১৪৫. ‘‘ইদং তযা দুক্কতং, দুব্ভাসিত’’ন্তিআদীনি ৱত্ৱা চোদনতো, অত্তনো ৱজ্জং অস্সৰন্তস্স সতুপ্পাদৱসেন সাৰণতো, সম্মা পটিপত্তিযং সাৰণতো পৱত্তাপনতো ৱা ৱজ্জাৱজ্জং উপনিজ্ঝাযতি ভুসং চিন্তেতীতি উপজ্ঝা. উপজ্ঝা এৱ উপজ্ঝাযো. ‘‘এৱং তযা বুদ্ধৱচনং সজ্ঝাযিতব্বং, এৱং অতিক্কমিতব্বং, এৱং পটিক্কমিতব্ব’’ন্তিআদিনা আচাৰসিক্খাপনে আচৰতি পৱত্ততীতি আচৰিযো. সো চ নিস্সযপব্বজ্জাউপসম্পদাধম্মাচৰিযৱসেন চতুব্বিধো. উপজ্ঝা চ আচৰিযো চ উপজ্ঝাচৰিযা, তে. নিস্সায ৱসমানোতি ইমিনা নিস্সযপব্বজ্জাউপসম্পদাধম্মন্তেৱাসিকেসু যো নিস্সায ৱসতি, তং দস্সেতি. চতূসু হি তেসু নিস্সযন্তেৱাসিকেন যাৱ আচৰিযং নিস্সায ৱসতি, তাৱসব্বং আচৰিযৱত্তং কাতব্বং, নেতৰেহি. ইতৰেহি, নিস্সযমুত্তকেহিপি যাৱ চীৱৰৰজনং, তাৱ চ অৰতিৱিনোদনাদিকঞ্চ ৱত্তং কাতব্বং. অনাপুচ্ছিত্ৱা পত্তচীৱৰদানাদিম্হি পন এতেসং অনাপত্তি. সদ্ধিৱিহাৰিকস্স পন উপজ্ঝাযানং যাৱ চীৱৰৰজনং, তাৱ চ অৰতিৱিনোদনাদিকঞ্চ অকৰোন্তস্স নিস্সযমুত্তকস্সাপি অমুত্তকস্সাপি আপত্তিযেৱ. একচ্চস্স পত্তদানাদিতো পট্ঠায অমুত্তনিস্সযস্সেৱ আপত্তি. তেসু মজ্ঝে দ্ৱে আচৰিযস্স যাৱজীৱং ভাৰা. ইতৰে পন যাৱ সমীপে ৱসন্তি, তাৱদেৱ, তস্মা আচৰিযেনাপি তেসু সম্মা ৱত্তিতব্বং, উপজ্ঝাযেন সদ্ধিৱিহাৰিকেসু ৱত্তব্বমেৱ নত্থি. সুপেসলোতি পিযং সীলমস্সাতি পেসলো, ৱুদ্ধি, য-লোপেন ঈ-কাৰস্স অত্তকৰণেন, সুট্ঠু পেসলো সুপেসলো, সিক্খাকামোতি অত্থো. ‘‘দন্তকট্ঠ’’ন্তিআদি ‘‘দদে’’তিমস্স কম্মং. দদেতি সম্মা আদৰেন যথাধিপ্পাযং দদেয্যাতি অত্থো. কালেতি তদনুৰূপে কালে.
১৪৬. পত্তে চ…পে… চীৱৰে চ ৱত্তং চৰেতি সম্বন্ধো. চৰেতি কৰেয্য. তত্থ নীচং কত্ৱা সাধুকং অপৰিঘংসন্তেন ধোৱনং, মুহুত্তং উণ্হে ওতাপনং, ঠপনট্ঠানং উপপৰিক্খিত্ৱা চম্মাদিনা কেনচি অন্তৰহিতায নিক্খিপনং পত্তে ৱত্তং. গামং পৱিসন্তানং নিৱাসনকাযবন্ধনসঙ্ঘাটিদানং, ধোৱিত্ৱা সোদকপত্তস্স দানং গামপ্পৱেসে ৱত্তং. যদি আকঙ্খন্তি, পৰিমণ্ডলং নিৱাসেত্ৱা চ পাৰুপিত্ৱা চ নাতিদূৰনচ্চাসন্নে গমনং, পত্তপৰিযাপন্নগ্গহণঞ্চ গমনে ৱত্তং. নিৱত্তেন্তে পন পঠমতৰং আগন্ত্ৱা আসনপঞ্ঞাপনং, পাদোদকাদিউপনিক্খিপনং, পত্তচীৱৰপ্পটিগ্গহণং আগমে আগমনে ৱত্তং. ভণন্তানং অন্তৰা কথাঅনোপাতনং সব্বত্থ ৱত্তং. আসনপঞ্ঞাপনং, উট্ঠিতেসু আসনউদ্ধৰণং, পাদপীঠকথলানং উপনিক্খিপনং, পটিসামনঞ্চ আসনে পাদপীঠে পাদকথলে চ ৱত্তং. ধোতপাদট্ঠপনকং পাদপীঠং. অঞ্ঞং কথলং. উপাহনা চ চীৱৰঞ্চাতি দ্ৱন্দো, তস্মিং. সুক্খঅল্লচোড়েহি পুঞ্ছনং উপাহনায ৱত্তং. সিন্নচীৱৰস্স মুহুত্তং ওতাপনং, চতুৰঙ্গুলং কণ্ণং উস্সাৰেত্ৱা চীৱৰসংহৰণঞ্চ চীৱৰে ৱত্তং.
১৪৭. পৰিভোজনীয…পে… পস্সাৱট্ঠানিসু চ ৱিহাৰসোধনে চ পুন পঞ্ঞাপনে চ ৱত্তং তথাতি সম্বন্ধো. ৱচ্চঞ্চ পস্সাৱো চ ৱচ্চপস্সাৱা. তিট্ঠতি এত্থাতি ঠানী, কুটি. ৱচ্চপস্সাৱানং ঠানীতি তপ্পুৰিসো. অথ ৱা তিট্ঠতি এত্থাতি ঠানং, সোযেৱ সমাসো, ৱচ্চপস্সাৱস্স চ পতনট্ঠানং, তং অস্স অত্থীতি ইট্ঠগেহাদি. পৰিভোজনীযঞ্চ পানীযঞ্চ ৱচ্চপস্সাৱট্ঠানী চ পৰি…পে… ট্ঠানী. তাসু তেসু ৱা. পাদোদকউণ্হসীতনহানোদকপ্পটিযাদাপনং পৰিভোজনীযে ৱত্তং. পাতব্বপানীযেন পুচ্ছনং উপট্ঠাপনঞ্চ পানীযে ৱত্তং. সম্মজ্জনপানীযউপট্ঠাপনং ৱচ্চপস্সাৱট্ঠানীসু ৱত্তং. পঠমং পত্তচীৱৰাদীনি হৰাপেত্ৱা একমন্তে নিক্খিপনাদি, উল্লোকতো পট্ঠায মক্কটসন্তানং ওহাৰেত্ৱা সম্মজ্জনঞ্চ ৱিহাৰসোধনে ৱত্তং. ওতাপেত্ৱা সোধেত্ৱা পপ্ফোটেত্ৱা অতিহৰিত্ৱা যথাঠানে ভূমত্থৰণাদিপঞ্ঞাপনং পুন পঞ্ঞাপনে ৱত্তং. তথাতি ইমিনা ‘‘চৰে’’তি ইদং অতিদিসতি.
১৪৮. ৱিহাৰং সোধেন্তো ভিক্খু পটিৱাতে ৱা সঙ্গণে ৱা পানীযসামন্তা ৱা সযনাসনং ন পপ্ফোটেয্যাতি সম্বন্ধো. পানীয-সদ্দেন পৰিভোজনীযঞ্চ সঙ্গহিতং. পটিৱাতেতি উপৰিৱাতে. সঙ্গণেতি বহূনং সমোসৰণে ৱিৱটপ্পদেসে. সযনাসনং নাম ভূমত্থৰণমঞ্চাদি.
১৪৯. ন্হানে ৱত্তং চৰে, ন্হাতস্স কাতব্বে চৰেতি সম্বন্ধস্স পুৰিসাধীনতায সম্বন্ধো ৱেদিতব্বো. চীৱৰপ্পটিগ্গহণগত্তপৰিকম্মকৰণং নহানে ৱত্তং. কাতব্বে চৰেতি গত্ততো উদকসম্মজ্জননিৱাসনদানাদিকিচ্চে পৱত্তেয্যাতি অত্থো. ‘‘ৱনপ্পগুম্বে’’তিআদীসু ৱিয সিস্স এ-কাৰাদেসং ৰূপং, তস্মা কাতব্বং ৱত্তং চৰেয্যাতি যোজেত্ৱা ৱেদিতব্বং. বুধা পন ‘‘ন্হানে ন্হাতস্স কাতব্বে ৱত্তং চৰে’’তি যোজেত্ৱা অত্থং ৱদন্তি. এৱং সতি কাতব্ব-সদ্দস্স কম্মসাধনত্তা ৱত্তমেৱ কাতব্বং নামাতি ‘‘ৱত্তে ৱত্তং চৰে’’তি ৱুত্তং ৱিয হোতীতি ৱিৰুজ্ঝতি. ‘‘নহাতেন নহাতস্সা’’তি ৱা পাঠো, উদকে গত্তপৰিকম্মেন থেৰং পঠমং নহাপেত্ৱা সযম্পি নহাতেনাতি অত্থো. পাড়িযম্পি ‘‘নহাতেন পঠমতৰং উত্তৰিত্ৱা’’তি (মহাৱ. ৬৭) অত্থি. অথ ৰঙ্গপাকে ধোৱনে সিব্বনে চ ৱত্তং চৰেতি সম্বন্ধো, ৰজনপাকে চীৱৰধোৱনে চীৱৰসিব্বনে চাতি অত্থো. ৰজন্তো চীৱৰে থেৱে ঠিতে ন ৱজেতি সম্বন্ধো. ৰজন্তোতি চীৱৰং ৰজন্তো. থেৱেতি ৰজনবিন্দুম্হি.
১৫০. একচ্চস্সাতি আচৰিযুপজ্ঝাযানং ৱেৰিনো পুগ্গলস্স পত্তং ৱা চীৱৰানি ৱা কিঞ্চনং পৰিক্খাৰং ৱা ন দদেয্য ন গণ্হেয্য ৱাতি সম্বন্ধো. তত্থ ন দদেয্য ন গণ্হেয্যাতি পটিসামনত্থাযপি ন দদেয্য, ন গণ্হেয্য ৱাতি অত্থো. ‘‘আকিঞ্চন’’ন্তিআদীসু ৱিয কিঞ্চন-সদ্দো দট্ঠব্বো, তস্স কিঞ্চীতি অত্থো. কিঞ্চিনন্তি ৱা পাঠো, কিঞ্চি নং পৰিক্খাৰন্তি যোজনা. পদসিদ্ধিৱসেনেত্থ নন্তি ত-সদ্দপ্পযোগো কতো.
১৫১-২. পচ্ছতো কাতুন্তি পচ্ছাসমণং কাতুং. তস্সাতি একচ্চস্স. পচ্ছতোতি পচ্ছাসমণো হুত্ৱা. নিন্নেতুন্তি একচ্চস্স নীহৰিতুং. সব্বত্থ অনাপুচ্ছা ন ৱট্টতীতি যোজেতব্বং. কিচ্চযং ৱাতি ৱেয্যাৱচ্চাদি যং কিঞ্চি কিচ্চং ৱা. কিচ্চমেৱ কিচ্চযং, কস্স যো ‘‘সেনিযো’’তিআদীসু ৱিয. পৰিকম্মং ৱাতি পিট্ঠিপৰিকম্মাদিপৰিকম্মং. অত্তনো কাৰাপেতুং ৱাতি একচ্চেন অত্তনো কাৰাপেতুং ৱা. কাতুং ৱাতি তস্স অত্তনা কাতুং ৱা.
১৫৩. সীমতো নিগ্গতা বহিভূতা নিস্সীমা, তং. আচৰিযুপজ্ঝাযেসু অৱত্ৱা দূৰং ভিক্খাচাৰং গতেসুপি অপস্সন্তেন গামো পৱিসিতব্বো. দিট্ঠট্ঠানতো পট্ঠায পন আপুচ্ছিতুংযেৱ ৱট্টতি. অত্তনো কিচ্চযং ৱাপীতি অত্তনো সীমাযপি পত্তপচনচীৱৰৰজনাদিকং সকং কৰণীযং ৱাপি কাতুং.
১৫৪. অৰতিন্তি সাসনে অনভিৰতিং. সঙ্ঘাযত্তেসু কম্মেসূতি পৰিৱাসাদিতজ্জনীযাদীসু সঙ্ঘপ্পটিবদ্ধেসু কম্মেসু. উস্সুক্কং ৱাপীতি আচৰিযুপজ্ঝাযেসু গৰুধম্মং অজ্ঝাপন্নেসু, কম্মাৰহেসু চ ‘‘কিন্তি নু খো সঙ্ঘো পৰিৱাসং দদেয্যা’’তিআদিনা উস্সাহং ৱাপি.
১৫৫. গিলানেসু উপট্ঠেয্যাতি ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানুপট্ঠাকো অলং গিলানং উপট্ঠাতুং, পটিবলো হোতি ভেসজ্জং সংৱিধাতুং, সপ্পাযাসপ্পাযং জানাতি, অসপ্পাযং অপনামেতি, সপ্পাযং উপনামেতি, মেত্তচিত্তো গিলানং উপট্ঠাতি নো আমিসন্তৰো, অজেগুচ্ছী হোতি উচ্চাৰং ৱা পস্সাৱং ৱা খেড়ং ৱা ৱন্তং ৱা নীহাতুং, পটিবলো হোতি গিলানং কালেন কালং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতুং সমাদপেতুং সমুত্তেজেতুং সম্পহংসেতু’’ন্তি (মহাৱ. ৩৬৬) এৱং ৱুত্তপঞ্চঙ্গসমন্নাগতেন হুত্ৱা গিলানেসু উপট্ঠহেয্যাতি অত্থো. ইমিনা সব্বেহিপি আচৰিতব্বং গিলানৱত্তং উপদিসতি. ৱুট্ঠানন্তি গেলঞ্ঞা ৱুট্ঠিতং. আগমেতি আগমেয্য, ওলোকেয্যাতি অত্থো. উপজ্ঝাচৰিযেহি চ সদ্ধিৱিহাৰিকঅন্তেৱাসিকেসু যদি তে গিলানা হোন্তি, আদিতো পট্ঠায চীৱৰে ৰজনপৰিযোসানঞ্চ অৰতিৱিনোদনাদিকঞ্চ ৱত্তং, অগিলানেসু পন উদ্দেসপৰিপুচ্ছা ওৱাদানুসাসনিযা অনুগ্গহোপত্তচীৱৰাদিদানঞ্চাতি সব্বং কাতব্বং. তেনেৱ হেট্ঠা ৱুত্তং ‘‘তস্মা আচৰিযেনাপি তেসু সম্মা ৱত্তিতব্বং, উপজ্ঝাযেন সদ্ধিৱিহাৰিকেসু ৱত্তব্বমেৱ নত্থী’’তি.
উপজ্ঝাচৰিযৱত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.