৭. পৱাৰণানিদ্দেসৱণ্ণনা
৭৩. ইদানি পৱাৰণাৱিধিং দস্সেতুং ‘‘পৱাৰণা’’তি (পাচি. ২৩৮-২৩৯; পাচি. অট্ঠ. ২৩৮-২৩৯; কঙ্খা. অট্ঠ. পঠমপৱাৰণাসিক্খাপদৱণ্ণনা) পদং উদ্ধটং. তত্থ ইৰিযাপথেনাতি ঠানগমনসযননিসজ্জানং অঞ্ঞতৰেন ইৰিযাপথেনাতি অত্থো. ততো ইৰিযাপথতো অঞ্ঞেন ইৰিযাপথেন অনতিৰিত্তকং পৰিভুঞ্জেয্য চে, পাচিত্তিযন্তি অত্থো. পাচিত্তিনতিৰিত্তকন্তি পাচিত্তি অনতিৰিত্তকং.
৭৪. ইদানি যেহি অঙ্গেহি পৱাৰণা হোতি, তানি অঙ্গানি দস্সেতুং ‘‘অসন’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ অসনন্তি এতেন অৱিপ্পকতভোজনতা ৱুত্তা, ভুঞ্জমানো চ সো পুগ্গলো হোতীতি অত্থো. ভোজনঞ্চেৱাতি যং ভুঞ্জন্তো পৱাৰেতি, তং ওদনো কুম্মাসো সত্তু মচ্ছো মংসন্তি ইমেসু অঞ্ঞতৰং হোতীতি অত্থো. অভিহাৰোতি দাযকো তস্স তং ভত্তং কাযেন অভিহৰতীতি অত্থো, ৱাচাভিহাৰো পন ন গহেতব্বো. সমীপতাতি দাযকো পৱাৰণপ্পহোনকভোজনং গহেত্ৱা অড্ঢতেয্যহত্থপ্পমাণে ওকাসে হোতীতি অত্থো. কাযৱাচাপটিক্খেপোতি হত্থপাসে ঠিতেন অভিহটং ভিক্খং কাযেন ৱা ৱাচায ৱা পটিক্খিপেয্যাতি অত্থো. এত্থ পন সচে ভিক্খু নিসিন্নো হোতি, আনিসদস্স পাৰিমন্ততো পট্ঠায, সচে ঠিতো, পণ্হিঅন্ততো পট্ঠায, সচে নিপন্নো, যেন পস্সেন নিপন্নো, তস্স পাৰিমন্ততো পট্ঠায দাযকস্সাপি তথাৱিধস্স ঠপেত্ৱা পসাৰিতহত্থং যং তস্স আসন্নতৰং অঙ্গং, তস্স ৱসেন পৰিচ্ছেদো কাতব্বো. পঞ্চ অঙ্গা পৱাৰণাতি ‘‘অসনং পঞ্ঞাযতি, ভোজনং পঞ্ঞাযতি, হত্থপাসে ঠিতো অভিহৰতি, পটিক্খেপো পঞ্ঞাযতী’’তি (পাচি. ২৩৯; পৰি. ৪২৮) পাড়িযং ৱুত্তেহি ইমেহি পঞ্চহি অঙ্গেহি পৱাৰণা হোতীতি অত্থো.
৭৫. ইদানি এতেসু পঞ্চসু ভোজনং দস্সেতুং ‘‘ওদনো’’তিআদি ৱুত্তং. ইদানি ওদনাদযো ইমেহি নিব্বত্তাতি দস্সেতুং ‘‘সালী’’তিআদিমাহ. তত্থ সেতৰত্তকাড়ভেদা সব্বাপি কঙ্গুজাতিযো কঙ্গূতি গহেতব্বা. কাড়সেতা কুদ্ৰূসৱৰকা. ইমেসং সত্তন্নং ধঞ্ঞানং ওদনো চ ভোজ্জযাগু চ ওদনো নামাতি অত্থো.
৭৬. সামাকাদিতিণং (পাচি. অট্ঠ. ২৩৮-২৩৯) কুদ্ৰূসকে সঙ্গহং গতন্তি অত্থো. ৱৰকচোৰকো ৱৰকে সঙ্গহং গতো, সালিযঞ্চেৱ নীৱাৰো সঙ্গহং গতো সেতত্তাতি ৱদন্তি. ইমেসং ৱুত্তপ্পকাৰানং সানুলোমানং সত্তন্নং ধঞ্ঞানং তণ্ডুলে গহেত্ৱা ‘‘যাগুং পচিস্সামা’’তি ৱা ‘‘ভত্তং পচিস্সামা’’তি ৱা যং কিঞ্চি সন্ধায পচন্তি, সচে উণ্হং ৱা সীতলং ৱা ভুঞ্জন্তানং ভোজনকালে গহিতগহিতট্ঠানে ওধি পঞ্ঞাযতি, অযং ওদনো নাম, পৱাৰণং জনেতি. যোপি পাযাসো ৱা অম্বিলযাগু ৱা উদ্ধনতো ওতাৰিতমত্তা অব্ভুণ্হা আৱিজ্ঝিত্ৱা পিৱিতুং সক্কা, গহিতোকাসেপি ওধিং ন দস্সেতি, অযং পৱাৰণং ন জনেতি. উসুমায পন ৱিগতায ঘনভাৱং গচ্ছতি, ওধি পঞ্ঞাযতি, পুন পৱাৰণং জনেতি, পুব্বে তনুকভাৱো ন ৰক্খতি. ভত্তে পন উদককঞ্জিকখীৰাদীনি আকিৰিত্ৱা ‘‘যাগুং গণ্হথা’’তি ৱদন্তি, কিঞ্চাপি তনুকা হোতি, পৱাৰণং জনেতিযেৱ তস্মিং যাগুযা নত্থিভাৱতো. সচে পন পক্কুথিতেসু উদকাদীসু পক্খিপিত্ৱা পচিত্ৱা দেন্তি, যাগুসঙ্গহমেৱ গচ্ছতি.
৭৭. ভট্ঠধঞ্ঞমযোতি সত্তৱিধানিপি ধঞ্ঞানি গহেত্ৱা খৰপাকভজ্জিতানং তেসং তণ্ডুলে কোট্টেত্ৱা কতচুণ্ণকুণ্ডকানি সত্তু নাম. সমপাকভজ্জিতানং পন আতপসুক্খানং ৱা তণ্ডুলানং চুণ্ণকুণ্ডকানি সত্তুসঙ্খ্যং ন গচ্ছন্তি. যৱসম্ভৱোতি অঞ্ঞেহি পন মুগ্গাদীহি কতকুম্মাসো ন পৱাৰেতীতি অধিপ্পাযো. উদকসম্ভৱোতি ইমিনা কক্কটকসিপ্পিকসম্বুকাদযোপি সঙ্গহং গচ্ছন্তি. সচে যাগুপানকালে একস্মিং ভাজনে ঠপেত্ৱা মচ্ছমংসং ৱা খাদন্তি, তে চে অখাদন্তো অঞ্ঞং পৱাৰণপ্পহোনকং পটিক্খিপতি, ন পৱাৰেতি. খাদিতেপি সচে মুখে অৱসিট্ঠং নত্থি, তদা পটিক্খিপন্তোপি ন পৱাৰেতিযেৱ. সচে পত্তে অৱসিট্ঠং অত্থি, মুখে নত্থি, তঞ্চে অখাদিতুকামো হোতি, অঞ্ঞত্থ ৱা গন্ত্ৱা খাদিতুকামো, তস্মিং খণে পটিক্খিপন্তোপি ন পৱাৰেতিযেৱ.
৭৮. ভোজনন্তি (পাচি. অট্ঠ. ২৩৮-২৩৯) পঞ্চসু ভোজনেসু যং কিঞ্চি ভোজনং. কপ্পিযং ৱা অকপ্পিযং ৱা ভুঞ্জন্তোতি সম্বন্ধো. নিসেধযন্তি কাযেনাভিহটং অঙ্গুলিচলনাদিনা ৱা ভমুকৱিকাৰেন ৱা কুদ্ধভাৱেন ওলোকেন ৱা পটিক্খিপন্তো কাযেন ৱা ‘‘অল’’ন্তি ৱা ‘‘ন গণ্হামী’’তি ৱা ‘‘মা আকিৰা’’তি ৱা ‘‘অপগচ্ছা’’তি ৱা আদিনা নযেন পটিক্খিপন্তো ৱাচায ৱা নিসেধযন্তোতি অত্থো. কপ্পন্তি কপ্পিযভোজনমেৱ পটিক্খিপন্তো সো পৱাৰেতি, অকপ্পিযমংসং ৱা ভোজনং ৱা পটিক্খিপন্তো ন পৱাৰেতি. কস্মা? তস্স পটিক্খিপিতব্বট্ঠানে ঠিতত্তা. সচে কপ্পিযভোজনং ভুঞ্জমানো অকপ্পিযং পটিক্খিপতি, ন পৱাৰেতি. কস্মা? তস্স পটিক্খিপিতব্বতো. ইদানি মিস্সকনযং দস্সেতুং ‘‘তন্নামেনা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্ৰাযং পিণ্ডত্থো – তন্নামেন ৱা ইমন্তি ৱা অভিহটং কপ্পিযং নিসেধযং পৱাৰেয্যাতি. কিং ৱুত্তং হোতি? যো পন মচ্ছমংসমিস্সং (কঙ্খা. অট্ঠ. পঠমপৱাৰণাসিক্খাপদৱণ্ণনা; পাচি. অট্ঠ. ২৩৮-২৩৯) যাগুং ব্যঞ্জনং ৱা আহৰিত্ৱা ‘‘মচ্ছং গণ্হথ, মংসং গণ্হথা’’তি ৱদতি, তং পটিক্খিপতো পৱাৰণা হোতি. সচে ‘‘যাগুং গণ্হথ, ৰসব্যঞ্জনং গণ্হথা’’তি ৱদতি, তং পটিক্খিপতো পৱাৰণা ন হোতি. কস্মা? তস্সাপি অত্থিতায. সচে ‘‘ইমং গণ্হথা’’তি সৱত্থুকং কত্ৱা দেতি, তং পটিক্খিপতো পৱাৰণা হোতি. ভত্তমিস্সকেপি এসেৱ নযো. সচে অঞ্ঞস্স অভিহটং পটিক্খিপতি, পৱাৰণা নত্থিযেৱ.
৭৯-৮০. ইদানি পৱাৰণং অজনেন্তে দস্সেতুং ‘‘লাজা’’তিআদি ৱুত্তং. এত্থ লাজা তংসত্তুভত্তানীতি (কঙ্খা. অট্ঠ. পঠমপৱাৰণাসিক্খাপদৱণ্ণনা) লাজা চ লাজেহি কতসত্তুভত্তানি চাতি অত্থো. মচ্ছমংসপূৱেসু পন পৱাৰণা হোতি, তস্মা ‘‘সুদ্ধখজ্জকো’’তি ৱুত্তং. ভট্ঠপিট্ঠন্তি পুব্বে আমকং পচ্ছা ভজ্জিতব্বন্তি ৱুত্তং হোতি. ৱেড়ুআদীনং ৱুত্তাৱসেসানং ভত্তন্তি সম্বন্ধো. ৰসযাগু ৰসো পক্কযাগু. মংসাদীহি অমিস্সিতা সুদ্ধযাগু. পুথুকামযং পন যং কিঞ্চি পৱাৰণং ন জনেতি.
৮১. ৱুট্ঠাযাতি (পাচি. অট্ঠ. ২৩৮-২৩৯) আসনা উট্ঠায অতিৰিত্তং ন কাতব্বন্তি সম্বন্ধো. সচে পৱাৰেত্ৱা আসনা ন ৱুট্ঠাতি ভিক্খু, তস্সাপি অতিৰিত্তং কাতুং লভতি. অভুত্তেন চ ভোজনন্তি যেন পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভোজনং অন্তমসো কুসগ্গেনাপি ন ভুত্তং, তেনাপি অতিৰিত্তং ন কাতব্বন্তি অত্থো. যেন পন অৰুণুগ্গমেপি ভুত্তং হোতি, সো চে অপৱাৰিতো আসনা ৱুট্ঠিতোপি মজ্ঝন্হিকসমযেপি পুন কিঞ্চি অভুত্ৱাপি কাতুং লভতি. যেন যং ৱা পুৰে কতন্তি যেন যং ৱা পুব্বে কতং, তেন তম্পি পচ্ছা ন কাতব্বং. অঞ্ঞেন পন তং কাতুং ৱট্টতীতি ৱদন্তি.
৮২. যং ফলং ৱা কন্দমূলং ৱা পঞ্চহি সমণকপ্পেহি কতকপ্পিযং অঞ্ঞম্পি কপ্পিযভোজনং ৱা কপ্পিযমংসং ৱা, ইদং কপ্পিযং নাম, ৱুত্তপ্পকাৰৱিপৰীতং অকপ্পিযং নাম, তস্মিং অতিৰিত্তকৰণং ন ৰুহতি, যঞ্চ পটিগ্গহেত্ৱা ন গহিতং, তস্মিম্পি ন ৰুহতি, তেন ৱুত্তং ‘‘কপ্পিযং গহিতঞ্চেৱা’’তি. উচ্চাৰিতন্তি কপ্পিযং কাৰেতুং আগতেন ভিক্খুনা ঈসকম্পি উক্খিত্তং ৱা অপনমিতং ৱাতি অত্থো. হত্থপাসতো বহি ঠিতং কাতুং ন ৱট্টতি, তেন ৱুত্তং ‘‘হত্থপাসগ’’ন্তি. অতিৰিত্তং কৰোন্তেৱন্তি অতিৰিত্তং কৰোন্তো ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি ৱচীভেদং কত্ৱা এৱং ভাসতূতি অত্থো. ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি তিক্খত্তুং ৱত্তব্বং, অযং কিৰ আচিণ্ণো. ৱিনযধৰা কিৰ পন ‘‘সকিং এৱ ৱত্তব্ব’’ন্তি ৱদন্তি. অলমেতং সব্বন্তি ইদম্পি ৱো অধিকং, ইতো অঞ্ঞং ন লচ্ছসীতি অত্থো.
৮৩. অনুপসম্পন্নহত্থগন্তি কপ্পিযং কৰোন্তেন পন অনুপসম্পন্নস্স হত্থে ঠিতংযেৱ ন কাতব্বং, তং পন অঞ্ঞেন ভিক্খুনা পটিগ্গহাপেত্ৱা তস্স হত্থে ঠিতং অতিৰিত্তং কত্ৱা অনুপসম্পন্নস্স দাতুং ৱট্টতি. অত্তনা আগন্ত্ৱা অঞ্ঞস্স হত্থে চ পেসযিত্ৱাপি কাৰেতুং লব্ভতেতি অত্থো. তং পন অতিৰিত্তকাৰকং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞো সব্বো পৱাৰিতোপি অপ্পৱাৰিতোপি ভুঞ্জিতুং লভতীতি অত্থো. সচে পৱাৰিতো পৰিভুঞ্জতি, যথা অকতেন মিস্সং ন হোতি, তথা মুখঞ্চ হত্থঞ্চ সুদ্ধং কত্ৱা ভুঞ্জিতব্বং. গিলানস্স ভুত্তাৱসেসম্পি তস্স ‘‘অজ্জ ৱা স্ৱে ৱা খাদিস্সতী’’তি আহটম্পি অনতিৰিত্তকতং ভুঞ্জিতুং ৱট্টতীতি. পৱাৰণাৱিনিচ্ছযো.
পৱাৰণানিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.