৪২. দেসনানিদ্দেসৱণ্ণনা

৩৮২. ভিক্খুভাৱস্স (পাৰা. অট্ঠ. ২.১৯৮) যো চাগো, সা পাৰাজিকদেসনাতি অত্থো. ৱুত্তঞ্হেতং ‘‘ৱিসুদ্ধাপেক্খোতি গিহি ৱা হোতুকামো উপাসকো ৱা হোতুকামো আৰামিকো ৱা হোতুকামো সামণেৰো ৱা হোতুকামো’’তি (পাৰা. ১৯৮). তস্মা গিহিভাৱাদিকংযেৱ পাৰাজিকং আপন্নস্স ৱিসুদ্ধি নাম, অঞ্ঞতৰস্স ৱিসুদ্ধি এৱ নত্থি. ‘‘ছাদেতি জানমাপন্নং, পৰিৱসেয্য তাৱতা’’তিআদিনা নযেন হেট্ঠা ৱুত্তৱিধিং সন্ধায ‘‘যথাৱুত্তেন ৱুট্ঠান’’ন্তি ৱুত্তং.

৩৮৩. ইদানি ৱত্তব্বতং সন্ধায ‘‘এৱ’’ন্তি ৱুত্তং.

৩৮৪. পটিদেসেমীতি আৰোচেমি. এতানি অহং এতানাহং.

৩৮৬. (ক) যং সঙ্ঘো গিলানস্স তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱাসসম্মুতিং দেতি, তং অঞ্ঞত্ৰাতি অত্থো.

(খ) অকালচীৱৰং (পাৰা. ৫০০) নাম ‘‘অনত্থতে কথিনে একাদসমাসে উপ্পন্নং, অত্থতে কথিনে সত্তমাসে উপ্পন্নং, কালেপি আদিস্স দিন্নং, এতং অকালচীৱৰং নামা’’তি.

(গ) পুৰাণচীৱৰং (পাৰা. ৫০৫) নাম ‘‘সকিং নিৱত্থম্পি সকিং পাৰুতম্পী’’তি ৱুত্তং. অঞ্ঞাতিকা নাম মাতিতো ৱা পিতিতো ৱা যাৱ সত্তমা কুলপৰিৱট্টা অসম্বন্ধা. নিসীদনপচ্চত্থৰণধোৱাপনে দুক্কটং.

(ঘ) অঞ্ঞত্ৰ পাৰিৱত্তকাতি (পাৰা. ৫১২) এত্থ হৰীতকীখণ্ডম্পি ৱট্টতি. চীৱৰং নাম ইধ ৱিকপ্পনূপগপচ্ছিমতো পট্ঠায অধিপ্পেতং.

(ঙ) অঞ্ঞত্ৰ সমযাতি (পাৰা. ৫১৯) এত্থ ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰো ৱা হোতি ভিক্খু নট্ঠচীৱৰো ৱা’’তি এৱং ৱুত্তং সমযন্তি অত্থো.

(চ) ‘‘সন্তৰুত্তৰপৰমং তেন ভিক্খুনা ততো চীৱৰং সাদিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৫২৪) ৱুত্তত্তা ‘‘ততুত্তৰী’’তি ৱুত্তং. এত্থ পন ‘‘সচে তীণি নট্ঠানি হোন্তি, দ্ৱে সাদিতব্বানি. দ্ৱে নট্ঠানি, একং সাদিতব্বং, একং নট্ঠং, ন কিঞ্চি সাদিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৫২৪) ৱুত্তং.

(ছ-জ) ‘‘কীদিসেন তে (পাৰা. ৫২৯), ভন্তে, চীৱৰেন অত্থো, কীদিসং তে চীৱৰং চেতাপেমী’’তি এৱং অপ্পৱাৰিতোতি অত্থো. ৱিকপ্পন্তি ৱিসিট্ঠকপ্পং অধিকৱিধানং আপন্নং. ইধ পুৰিমং একস্স, দুতিযং বহূনং ৱসেন ৱুত্তং, এত্তকং নানত্তং.

(ঝ) অতিৰেকতিক্খত্তুন্তি এত্থ কেনচি যং কিঞ্চি অকপ্পিযৱত্থুং আনেত্ৱা ‘‘ইদং খো মে, ভন্তে, আযস্মন্তং উদ্দিস্স চীৱৰচেতাপন্নং আভতং, পটিগ্গণ্হতু আযস্মা চীৱৰচেতাপন্ন’’ন্তি ৱুত্তে ‘‘ন খো মযং, আৱুসো, চীৱৰচেতাপন্নং পটিগ্গণ্হাম, চীৱৰঞ্চ খো মযং পটিগ্গণ্হাম কালেন কপ্পিয’’ন্তি ৱত্তব্বং. এৱং ৱুত্তে সচে সো ‘‘অত্থি কোচি কপ্পিযকাৰকো’’তি ৱদতি, চীৱৰত্থিকেন ঠপেত্ৱা পঞ্চ সহধম্মিকে যো কোচি উদ্দিসিতব্বো ‘‘এসো খো, আৱুসো, ভিক্খূনং ৱেয্যাৱচ্চকৰো’’তি, এত্তকমেৱ ৱত্তব্বং. এৱং ৱুত্তে সচে দাযকো তস্স হত্থে অকপ্পিযৱত্থুং দত্ৱা ‘‘এসো অয্যস্স চীৱৰং চেতাপেত্ৱা দস্সতী’’তি ৱত্ৱা গচ্ছতি, তং উপসঙ্কমিত্ৱা দ্ৱত্তিক্খত্তুং চোদেতব্বো সাৰেতব্বো ‘‘অত্থো মে, আৱুসো, চীৱৰেনা’’তি, এত্তকমেৱ ৱত্তব্বং, ‘‘দেহি মে চীৱৰ’’ন্তিআদিনা ন ৱত্তব্বং. এৱং তিক্খত্তুং চোদনায তং চীৱৰং লভতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে লভতি, ছক্খত্তুপৰমং তুণ্হীভূতেন ঠাতব্বং, ন আসনে নিসীদিতব্বং, ন আমিসং পটিগ্গহেতব্বং, ন ধম্মো ভাসিতব্বো. ‘‘কিং কাৰণা আগতোসী’’তি ৱুত্তে ‘‘জানাহি, আৱুসো’’তি এত্তকমেৱ ৱত্তব্বং. সচে নিসজ্জাদীনি কৰোতি, ঠানং ভঞ্জতি. ৱত্তভেদদুক্কটঞ্চ আপজ্জতীতি ৱদন্তি. এৱং পন অপ্পটিপজ্জিত্ৱা অতিৰেকতিক্খত্তুং চোদনায অতিৰেকছক্খত্তুং ঠানেন সচে নিপ্ফাদেতি, নিস্সগ্গিযন্তি অত্থো.

(ঞ) সন্থতং (পাৰা. ৫৪৪) নাম সন্থৰিত্ৱা কতং হোতি অৱাযিমং. এককোসিযংসুনাপি চে মিস্সেত্ৱা কৰোতি, নিস্সগ্গিযং.

(ট) সুদ্ধকাড়কানন্তি (পাৰা. ৫৪৭-৫৪৯) অঞ্ঞেহি অমিস্সিতানন্তি অত্থো. ‘‘কাড়কং নাম দ্ৱে কাড়কানি জাতিকাড়কং ৱা ৰজনকাড়কং ৱা’’তি ৱুত্তং.

(ঠ) অনাদিযিত্ৱা…পে… তুলন্তি (পাৰা. ৫৫৪) এত্থ পন যত্তকেহি এড়কলোমেহি কত্তুকামো হোতি, তেসু দ্ৱে কোট্ঠাসা কাড়কানং, একো ওদাতানং, একো গোচৰিযানং আদাতব্বোতি ৱিনিচ্ছযো. একস্সাপি কাড়কলোমস্স অতিৰেকভাগে সতি নিস্সগ্গিযমেৱ.

(ড) ঊনকছব্বস্সানীতি (পাৰা. ৫৬২) ছব্বস্সতো ওৰভাগে.

(ঢ) নিসীদনসন্থতং (পাৰা. ৫৬৭) পন কাৰাপেন্তেন পুৰাণসন্থতস্স একপস্সতো ৱট্টং ৱা চতুৰস্সং ৱা ছিন্দিত্ৱা গহিতট্ঠানং যথা ৱিদত্থিমত্তং হোতি, এৱং গহেত্ৱা একদেসং ৱা সন্থৰিতব্বং, ৱিজটেত্ৱা ৱা সন্থৰিতব্বং.

(ত) ন কেৱলং ধোৱাপনে (পাৰা. ৫৭৮) এৱ নিস্সগ্গিযং, ৰজনেপি নিস্সগ্গিযমেৱ.

(দ) ৰূপিযপটিগ্গহণস্সেৱ (পাৰা. ৫৮৯) পটিক্খিত্তত্তা পটিগ্গহিতপৰিৱত্তনে দোসং অপস্সন্তা কতাকতাদিৱসেন অনেকৱিধং জাতৰূপপৰিৱত্তনং কৰোন্তি, তং সন্ধায ‘‘নানপ্পকাৰক’’ন্তি ৱুত্তং.

৩৮৭-৯. আপত্তিং দেসেত্ৱা পচ্ছা কত্তব্বং দস্সেতুং ‘‘অথা’’তি ৱুত্তং. গিহিং ৱদেতি সচে তত্থ আগচ্ছতি আৰামিকো ৱা উপাসকো ৱা, তং ৱদেয্যাতি অত্থো. এৱং ৱুত্তো সো ‘‘ইমিনা কিং আহৰামী’’তি চে ৱদেয্যাতি অত্থো. অৱত্ৱামন্তি ‘‘ইমং ৱা ইমং ৱা আহৰা’’তি অৱত্ৱাতি অত্থো. ৱদেতি ‘‘কপ্পিযং আচিক্খিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৫৮৪, ৫৮৯) ৱচনতো ‘‘পব্বজিতানং সপ্পি ৱা তেলং ৱা মধু ৱা ফাণিতং ৱা ৱট্টতী’’তি এৱং আচিক্খিতব্বং, ‘‘ইমং নাম আহৰা’’তি ন ৱত্তব্বমেৱ. দ্ৱেপেতেতি দ্ৱেপি এতে ৰূপিযপটিগ্গাহকঞ্চ ৰূপিযসব্যোহাৰিকঞ্চাতি অত্থো. অঞ্ঞেনাতি অন্তমসো আৰামিকেনাপি লদ্ধভাগো ন কপ্পতি এৱ.

৩৯০. অন্তমসো (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৮৩-৪) তন্নিব্বত্তা ৰুক্খচ্ছাযাপি ন কপ্পতীতি. নিস্সট্ঠং পটিলদ্ধম্পীতি এত্থ যথা ৰূপিযসংৱোহাৰং কত্ৱা লদ্ধৱত্থুতো আভতং ন কপ্পতি, তথা কোসিযমিস্সকসন্থতাদিত্তযম্পি ন কপ্পতি. ন কেৱলং তস্সেৱ, অঞ্ঞেসম্পি ন কপ্পতেৱ ‘‘অঞ্ঞেন কতং পটিলভিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (পাৰা. ৫৪৫, ৫৫০, ৫৫৫) ৱুত্তত্তা.

৩৯১. এৱং নো চে লভেথ, সো আৰামিকাদিকো ‘‘ইমং ছড্ডেহী’’তি সংসিযো ৱত্তব্বোতি অত্থো. এৱম্পি নো চে লভেয্য, সম্মতো ভিক্খু ছড্ডেয্যাতি অত্থো.

৩৯২. পটিগ্গহিতৰূপিযঞ্চ পৰিৱত্তিতৰূপিযঞ্চ সন্ধায ‘‘এতানী’’তি ৱুত্তং. দুতিযপত্তো নাম ‘‘ঊনপঞ্চবন্ধনেন পত্তেন অঞ্ঞং নৱং পত্তং চেতাপেয্য, নিস্সগ্গিয’’ন্তি (পাৰা. ৬১২) ৱুত্তপত্তো. সো চ এতানি চ সঙ্ঘে নিস্সট্ঠুং লব্ভৰেতি সম্বন্ধো. ‘‘সঙ্ঘমজ্ঝে নিস্সজ্জিতব্বং, ভিক্খুপৰিসায নিস্সজ্জিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৫৮৪, ৫৮৯) চ ৱুত্তত্তা ন গণপুগ্গলানং নিস্সজ্জিতুং ৱট্টতি. সেসানি পন তীণি চীৱৰাদিৱত্থূনি ‘‘নিস্সজ্জিতব্বং সঙ্ঘস্স ৱা গণস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা’’তি ৱুত্তত্তা (পাৰা. ৪৬৩) সঙ্ঘাদীনং নিস্সজ্জিতুং ৱট্টতি. ভাসন্তৰেনপীতি পাড়িযা ৱত্তুং অসক্কোন্তেন দমিড়ভাসাদীসু অঞ্ঞতৰাযপি নিস্সজ্জিতুং ৱট্টতীতি অত্থো.

৩৯৩. (ক-গ) নানপ্পকাৰকং নাম ‘‘চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰা, ‘‘অন্তমসো চুণ্ণপিণ্ডোপি দন্তকট্ঠম্পি দসিকসুত্তম্পী’’তি (পাৰা. ৫৯৫) পাড়িযং ৱুত্তং. চেতাপিতোতি (পাৰা. ৬১৩) যাচিত্ৱা গহিতো.

৩৯৪. সম্মন্নিত্ৱান পত্তগাহকং সঙ্ঘস্স পত্তন্তন্তি (পাৰা. ৬১৪; কঙ্খা. অট্ঠ. ঊনপঞ্চবদ্ধনসিক্খাপদৱণ্ণনা) য অন্তিমং পত্তং, তং তস্স দাপযেতি অত্থো.

৩৯৫. (খ) পৰিদহিতং নিস্সগ্গিযন্তি এত্থ (পাৰা. ৬২৬-৬২৮; পাৰা. অট্ঠ. ২.৬২৮) পন ঠত্ৱা ৱস্সিকসাটিকায পৰিযেসনক্খেত্তং কৰণক্খেত্তং নিৱাসনক্খেত্তং অধিট্ঠানক্খেত্তন্তি চতুব্বিধং খেত্তঞ্চ কুচ্ছিসমযো পিট্ঠিসমযোতি দুৱিধো সমযো চ ৱেদিতব্বো. কথং? গিম্হানমাসেসু পচ্ছিমমাসস্স পুৰিমো অড্ঢমাসো পৰিযেসনক্খেত্তং, পচ্ছিমো কৰণক্খেত্তঞ্চ নিৱাসনক্খেত্তঞ্চ, পৰিযেসিতুম্পি ৱট্টতি, অধিট্ঠাতুং পন ন ৱট্টতি. ৱস্সিকা পন চত্তাৰো মাসা পৰিযেসনাদীনং চতুন্নম্পি খেত্তং. এতে এৱ পঞ্চ মাসা কুচ্ছিসমযো নাম. ইতৰে সত্ত মাসা পিট্ঠিসমযো, তত্থ সতুপ্পাদকৰণং ন ৱট্টতি.

(গ) অচ্ছিন্নন্তি এত্থ ‘‘যো পন মম পত্তচীৱৰাদীনি ৱহন্তো মযা সদ্ধিং চৰিস্সতী’’তি সঞ্ঞায চীৱৰং দত্ৱা পুন সকসঞ্ঞায এৱ অত্তনো ৱেয্যাৱচ্চং অকৰোন্তং দিস্ৱা অচ্ছিন্দতি, সো ইমং আপত্তিং আপজ্জতি. কেৱলং পৰিচ্চজিত্ৱা দিন্নং গহেতুমেৱ ন লভতি.

(ঘ) সুত্তং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱাতি এত্থ চীৱৰকাৰসমযাদীসু চীৱৰসিব্বনাদীনমত্থায সুত্তং ৱিঞ্ঞাপেত্ৱাতি অত্থো. অঞ্ঞথা সুত্তং ৱিঞ্ঞাপেতুমেৱ ন ৱট্টতি. ৱিঞ্ঞত্তিযা এৱ লদ্ধতন্তৱাযেহীতি অত্থো. সুত্ততন্তৱাযানং অকপ্পিযভাৱে সতি দীঘতো ৱিদত্থিমত্তে, তিৰিযন্ততো হত্থমত্তে ৱীতে নিস্সগ্গিযং, একতো অকপ্পিযপক্খে দুক্কটং.

(ঙ) ৱিকপ্পং আপন্নন্তি (পাৰা. ৬৪৩) ‘‘ইদং খো, আৱুসো, চীৱৰং মং উদ্দিস্স ৱিয্যতি, আযতঞ্চ কৰোথ ৱিত্থতঞ্চা’’তিআদিনা অধিকং ৱিধানং আপন্নন্তি অত্থো.

(চ) অচ্চেকচীৱৰং (পাৰা. ৬৪৯-৬৫০) নাম সেনায গন্তুকামাদীহি দিন্নং.

(ছ) অতিৰেকছাৰত্তন্তি (পাৰা. ৬৫৪-৬৫৫) ছদিৱসতো অতিৰেকং. ‘‘অত্থতকথিনানং ৱো, ভিক্খৱে, পঞ্চ কপ্পিস্সন্তি, অনামন্তচাৰো অসমাদানচাৰো গণভোজনং যাৱদত্থচীৱৰং যো চ তত্থ চীৱৰুপ্পাদো, সো নেসং ভৱিস্সতী’’তি (মহাৱ. ৩০৬) ৱুত্তআনিসংসেসু চীৱৰমাসে অসমাদানচাৰং ঠপেত্ৱা সেসানিসংসা লব্ভন্তি. যদি অসমাদানচাৰো লব্ভেয্য, পাৱেয্যকা ভিক্খূ ৱস্সংৱুত্থা ওকপুণ্ণেহি চীৱৰেহি ন ভগৱন্তং উপসঙ্কমেয্যুং, যস্মা তং ন লভন্তি, তস্মা চীৱৰমাসেপি তিচীৱৰং আদায এৱ ভগৱন্তং উপসঙ্কমিংসু. তস্মা ৱেদিতব্বং অসমাদানচাৰপৰিহাৰং অত্থতকথিনা এৱ লভন্তি, ন ইতৰেতি ৱদন্তি.

৩৯৭. (খ) ‘‘অহং, ভন্তে, একং পাটিদেসনীযাপত্তিং, দ্ৱে, সম্বহুলা পাটিদেসনীযাপত্তিযো আপজ্জি’’ন্তি ইমং পন যেসু পোত্থকেসু লিখিতং, তং অভযগিৰিৱাসীনং খুদ্দসিক্খাৱসেন দস্সিতং কিৰ. তত্থ ‘‘অহং, আযস্মা, সম্বহুলা পাটিদেসনীযা আপত্তিযো আপন্নো, তাযো পটিদেসেমি. অহং, আযস্মা, একং পাটিদেসনীযং আপত্তিং আপন্নো, তং পটিদেসেমী’’তি হি ৱুত্তং. অম্হাকং পন এৱং দেসনাৱিধানং নত্থি. ‘‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং, তং পটিদেসেমী’’তি (পাচি. ৫৫৩) ৱুত্তং. সমন্তপাসাদিকাযং (পাচি. ৫৫৩) ‘‘গাৰয্হং আৱুসো’তিআদি পটিদেসেতব্বাকাৰদস্সন’’ন্তি ৱুত্তং. কঙ্খাৱিতৰণিযম্পি (কঙ্খা. অট্ঠ. পঠমপাটিদেসনীযসিক্খাপদৱণ্ণনা) ‘‘তস্সা দেসেতব্বাকাৰো গাৰয্হং আৱুসো’তিআদিনা নযেন সিক্খাপদে দস্সিতোযেৱা’’তি ৱুত্তত্তা পাঠে আগতনযেনেৱ দেসনাৱিধানং ৱেদিতব্বং. সচে দ্ৱে হোন্তি, ‘‘গাৰয্হে, আৱুসো, দ্ৱে ধম্মে আপজ্জিং অসপ্পাযে পাটিদেসনীযে, তে পটিদেসেমী’’তি, ‘‘পস্সথ, ভন্তে, তে ধম্মে’’তি চ ‘‘গাৰয্হে, আৱুসো, সম্বহুলে ধম্মে আপজ্জিং অসপ্পাযে পাটিদেসনীযে, তে পটিদেসেমী’’তি, ‘‘পস্সথ, ভন্তে, তে ধম্মে’’তি চ এৱং যথানুৰূপং দেসনাৱিধানং ৱেদিতব্বং. সেসং ৱুত্তপ্পকাৰমেৱাতি.

৩৯৮. অদেসনাগামিনিযন্তি (পৰি. ৪২৪ আদযো; পৰি. অট্ঠ. ৪২৫) পাৰাজিকঞ্চ সঙ্ঘাদিসেসঞ্চ ন দেসযেতি অত্থো. অনাপত্তিঞ্চাতি অনাপত্তিং এৱ ‘‘আপত্তি’’ন্তি ন দেসযে. লহুকাপত্তিম্পি পুব্বে দেসিতং পুন ন দেসযেতি সম্বন্ধো, নানাসংৱাসনিস্সীমট্ঠিতানং সন্তিকে ন দেসযেতি অত্থো. চতুপঞ্চহীতি এত্থ সমানৱস্সিকপৱাৰণাযং ৱিয চতূহি ৱা পঞ্চহি ৱা একতো হুত্ৱা একস্স সন্তিকে ন দেসযেতি অত্থো. দ্ৱিন্নং ৱা তিণ্ণং ৱা ৱট্টতি. কথং দেসেতব্বন্তি চে? একস্স সন্তিকে তীহিপি একতো নিসীদিত্ৱা ‘‘অহং, ভন্তে, একং পাচিত্তিযাপত্তিং আপজ্জিং, তং তুম্হমূলে পটিদেসেমী’’তি এৱং অত্তনা আপন্নআপত্তিৱসেন ৱুত্তে তেন ‘‘পস্সসি, আৱুসো, তং আপত্তি’’ন্তি এৱং তিক্খত্তুং ৱুত্তে ‘‘আম, ভন্তে, পস্সামী’’তি ৱা ‘‘আমাৱুসো পস্সামী’’তি ৱা ৱুত্তে পুন তেন ‘‘আযতিং সংৱৰেয্যাথা’’তি ৱা ‘‘সংৱৰেয্যাসী’’তি ৱা ৱুত্তে ‘‘সাধু সুট্ঠু সংৱৰিস্সামী’’তি ৱত্তব্বং, এৱং দেসেতব্বং. মনসাতি ৱচীভেদং অকত্ৱা কেৱলং চিত্তেনেৱ ন দেসযেতি অত্থো. অপকতত্তানন্তি অন্তিমৱত্থুং অজ্ঝাপন্নস্স ৱা উক্খিত্তকস্স ৱা উপোসথো পৱাৰণা ৱা ঠপিতা হোন্তি, তস্স সন্তিকে ন দেসযেতি অত্থো. নানেকাতি নানাপত্তিযো ‘‘একা’’তি ৱত্ৱা ন দেসযেতি অত্থো. একা পন ‘‘সম্বহুলা’’তি দেসিতা হোতীতি. দেসনাৱিনিচ্ছযো.

দেসনানিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.