৪১. পকিণ্ণকনিদ্দেসৱণ্ণনা
৩৩৫-৬. সদ্ৱাৰবন্ধনে ঠানে…পে… সযন্তো দুক্কটং ফুসেতি এৱৰূপে ঠানে দিৱা সযন্তেনাতি সম্বন্ধো. সদ্ৱাৰবন্ধনে (পাৰা. ৭৭; পাৰা. অট্ঠ. ১.৭৭) পন ঠানে যেন কেনচি পৰিক্খিত্তে অব্ভোকাসেপি ৰুক্খমূলেপি অন্তমসো ইমিনা লক্খণেন যুত্তে আকাসঙ্গণেপি সযন্তেন দ্ৱাৰং বন্ধিতব্বমেৱ. ৱিঞ্ঞুম্হি পুৰিসেতি ভিক্খুম্হি ৱা সামণেৰে ৱা অন্তমসো উপাসকআৰামিকেসুপি অঞ্ঞতৰস্মিং সতীতি অত্থো. ‘‘এস জগ্গিস্সতী’’তি আভোগো চাপি কপ্পতীতি কেৱলং ভিক্খুনিং ৱা মাতুগামং ৱা আপুচ্ছিতুং ন ৱট্টতি. সৱসেতি অত্তনো ৱসে, অবহুসাধাৰণট্ঠানেতি অত্থো. তং ৱিনাকাৰন্তি তং পুব্বে ৱুত্তপ্পকাৰং দ্ৱাৰথকনআভোগকৰণসঙ্খাতং আকাৰং ৱিনাতি অত্থো. অচিত্তকাপত্তিকিৰিযাযং সঙ্খেপো.
৩৩৭. ৰতনানীতি মুত্তাদিদসৱিধৰতনানি. ধঞ্ঞন্তি সত্তৱিধং ধঞ্ঞং.
৩৩৮. সিত্থতেলোদতেলেহীতি এত্থ (চূড়ৱ. ২৪৬; চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৪৬) পন যো মধুসিত্থকতেলেন ৱা উদকমিস্সকতেলেন ৱা অঞ্ঞেন কেনচি ৱিকাৰেন ৱা কেসে ওসণ্ঠেতি, দন্তমযাদীসু যেন কেনচি ফণেন ৱা কোচ্ছেন ৱা হত্থেন ৱা ফণকিচ্চং কৰোন্তো অঙ্গুলীহি ৱা ওসণ্ঠেতি, তস্স দুক্কটং হোতীতি অত্থো.
৩৩৯. নেকপাৱুৰণাতি (চূড়ৱ. ২৬৪) ন একপাৱুৰণা. তুৱট্টযুন্তি নিপজ্জেয্যুং. কিং ৱুত্তং হোতি? যদি একপাৱুৰণা ৱা একত্থৰণা ৱা একমঞ্চে ৱা তুৱট্টেয্যুং, ন ৱট্টতি, দুক্কটং হোতীতি ৱুত্তং হোতি. একম্হি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৬৪) ৱা ভাজনে ন ভুঞ্জেয্যুন্তি সম্বন্ধো.
৩৪০. চতুৰঙ্গুলতো (চূড়ৱ. ২৮২; চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৮২) ঊনং দন্তকট্ঠং ন খাদেয্যাতি সম্বন্ধো. অধিকট্ঠঙ্গুলন্তি অট্ঠঙ্গুলতো অধিকং. তথাতি ন খাদেয্যাতি অত্থো. অকল্লকো (চূড়ৱ. ২৮৯) লসুণং ন খাদেয্য.
৩৪১. হীনেহি (পাচি. ৩১ আদযো) ৱা উক্কট্ঠেহি ৱা জাতিআদীহি এৱ উক্কট্ঠং ৱা হীনং ৱা ‘‘চণ্ডালোসী’’তিআদিনা নযেন উজুং ৱা ‘‘সন্তি ৱা ইধেকচ্চে চণ্ডালা, ৱেনা, নেসাদা’’তিআদিনা নযেন অঞ্ঞাপদেসেন ৱা উপসম্পন্নং ৱা অনুপসম্পন্নং ৱা অক্কোসাধিপ্পাযং ৱিনা কেৱলং দৱাধিপ্পাযেন ৱদে, দুব্ভাসিতন্তি অত্থো.
৩৪২. নখে ৱা কেসে ৱা নাসলোমে (চূড়ৱ. ২৭৫) ৱা দীঘে ন ধাৰযেতি সম্বন্ধো. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, মংসপ্পমাণেন নখে ছিন্দিতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৭৪) চ ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, দুমাসিকং ৱা দুৱঙ্গুলং ৱা’’তি (চূড়ৱ. ২৪৬) চ ৱুত্তং. ন লব্ভং ৱীসতিমট্ঠন্তি এত্থ একনখম্পি মট্ঠং কাতুং ন ৱট্টতি এৱ. ‘‘ন ভিক্খৱে ৱীসতিমট্ঠং কাৰাপেতব্বং. যো কাৰাপেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স (চূড়ৱ. ২৭৪). অনুজানামি, ভিক্খৱে, মলমত্তং অপকড্ঢিতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৭৪) হি ৱুত্তং. তস্মা নখতো মলমত্তং অপকড্ঢিতুং ৱট্টতি. সম্বাধে লোমহাৰণন্তি এত্থ সম্বাধো নাম উভো উপকচ্ছকা মুত্তকৰণঞ্চ. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, আবাধপচ্চযা সম্বাধে লোমং সংহৰাপেতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৭৫) হি ৱুত্তং.
৩৪৩. যথাৱুড্ঢন্তি ৱুড্ঢপটিপাটিযা লদ্ধব্বং. ন বাধেয্যাতি ন ৱাৰেয্য. সঙ্ঘুদ্দিট্ঠংৱাতি উপাসকাদীহি যথাৱুড্ঢং ‘‘অয্যা পৰিভুঞ্জন্তূ’’তি নিস্সজ্জিত্ৱাৱ দিন্নং সেনাসনাদি. ‘‘ন ভিক্খৱে উদ্দিস্সকতম্পি যথাৱুড্ঢং পটিবাহিতব্বং. যো পটিবাহেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ৩১৩) হি ৱুত্তং. অধোতপাদেহি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ৩২৪) ৱা অল্লপাদেহি ৱা নক্কমেতি সম্বন্ধো. সুধোতপাদকং ৱাপীতি ধোতপাদেহেৱ অক্কমিতব্বট্ঠানং. তথেৱাতি নক্কমেয্য সউপাহনোতি অত্থো. ‘‘ন ভিক্খৱে অধোতেহি পাদেহি, অল্লেহি পাদেহি, সউপাহনেন সেনাসনং অক্কমিতব্বং. যো অক্কমেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ৩২৪), হি ৱুত্তং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পচ্চত্থৰিত্ৱা নিপজ্জিতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ৩২৪) ৱুত্তত্তা পৰিভণ্ডকতং ভূমিং ৱা ভূমত্থৰণসেনাসনং ৱা সঙ্ঘিকং মঞ্চপীঠং ৱা অত্তনো সন্তকেন পচ্চত্থৰণেন পচ্চত্থৰিত্ৱাৱ নিপজ্জিতব্বং.
৩৪৪. সঙ্ঘাটিযা ন পল্লত্থেতি অধিট্ঠিতচীৱৰেন ৱিহাৰে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা পল্লত্থিকা ন কাতব্বাতি অত্থো. পৰিকম্মকতং (চূড়ৱ. অট্ঠ. ৩২৪) ভিত্তিআদিং ন অপস্সযে. ‘‘ন ভিক্খৱে পৰিকম্মকতা ভিত্তি অপস্সেতব্বা. যো অপস্সেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ৩২৪) হি ৱুত্তং. তস্মা সেতভিত্তি ৱা চিত্তকম্মকতা ৱা ভিত্তি ন অপস্সযিতব্বা. ন কেৱলং ভিত্তিযেৱ, পৰিকম্মকতা দ্ৱাৰকৱাটৱাতপানত্থম্ভাদযোপি ন অপস্সযিতব্বা. এত্থপি লোমগণনায এৱ আপত্তিযো ৱেদিতব্বা. সন্তে উদকে নো ন আচমেতি (চূড়ৱ. ৩৭৩; চূড়ৱ. অট্ঠ. ৩৭৩) নো ন আচমেতুং, উদকসুদ্ধিং অকাতুং ন ৱট্টতীতি অত্থো. সন্তেতি ৱচনেন অসন্তে অনাপত্তীতি দীপেতি.
৩৪৫. অকপ্পিযসমাদানেতি ভিক্খুং ৱা সামণেৰাদিকে সেসসহধম্মিকে ৱা অকপ্পিযে নিযোজেন্তস্স দুক্কটমেৱ. ‘‘ন, ভিক্খৱে, পব্বজিতেন অকপ্পিযে সমাদপেতব্বং. যো সমাদপেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ৩০৩) হি ৱুত্তং. সভাগায (মহাৱ. অট্ঠ. ১৬৯) আপত্তিযা দেসনাযাতি অত্থো. ৱত্থুসভাগতা ইধ অধিপ্পেতা, ন আপত্তিসভাগতা. ‘‘ন ভিক্খৱে সভাগা আপত্তি দেসেতব্বা. যো দেসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ১৬৯) চ ‘‘ন ভিক্খৱে সভাগা আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা. যো পটিগ্গণ্হেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ১৬৯) চ ৱুত্তং. ৱত্থুসভাগং আপত্তিং আৱি কাতুম্পি ন ৱট্টতি, তেন ৱুত্তং ‘‘আৱিকম্মে চ দুক্কট’’ন্তি. ‘‘অহং, আৱুসো, ইত্থন্নামং আপত্তিং আপজ্জিং, তং ইতো ৱুট্ঠহিত্ৱা পটিকৰিস্সামী’’তি অঞ্ঞস্স ৱচনং আৱিকম্মংনাম.
৩৪৬. ইতৰস্স তূতি অসুদ্ধচিত্তস্স.
৩৪৭. পোৰিসন্তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৮৪) পুৰিসপ্পমাণং অভিৰুহিতুং ৱট্টতীতি অত্থো. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সতি কৰণীযে পোৰিসং ৰুক্খং অভিৰুহিতুং, আপদাসু যাৱদত্থ’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৮৪) হি ৱুত্তং.
৩৪৮. পৰিস্সাৱনং (চূড়ৱ. ২৫৯; চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৫৯) ৱিনা অড্ঢযোজনং গচ্ছন্তস্স দুক্কটন্তি সম্বন্ধো. ‘‘অদ্ধানগমনসমযো নাম অড্ঢযোজনং গচ্ছিস্সামীতি ভুঞ্জিতব্ব’’ন্তি (পাচি. ২১৮) ৱুত্তং, তস্মা অড্ঢযোজনমেৱ অন্তিমং অদ্ধানন্তি ৱেদিতব্বং. ভিক্খুনিযা চ মাতুগামেন চ সংৱিধানসিক্খাপদে ‘‘একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জেয্য, অন্তমসো গামন্তৰম্পী’’তি (পাচি. ১৮২, ৪১৩) এৱং ৱিসেসেত্ৱা ৱুত্তত্তা ‘‘কুক্কুটসম্পাতে গামে গামন্তৰে গামন্তৰে আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি (পাচি. ১৮৩, ৪১৪) ৱুত্তং, ন অদ্ধানলক্খণেন. যদি গামন্তৰপৰিচ্ছেদেন অদ্ধানং ৱুচ্চতি, গণভোজনসিক্খাপদেপি ‘‘অদ্ধানগমনসমযো নাম গামন্তৰম্পি গচ্ছিস্সামীতি ভুঞ্জিতব্ব’’ন্তি ৱদেয্য, ন চ ৱুত্তং. তস্মা ‘‘ন ভিক্খৱে অপৰিস্সাৱনকেন অদ্ধানো পটিপজ্জিতব্বো. যো পটিপজ্জেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. সচে ন হোতি পৰিস্সাৱনং ৱা ধম্মকৰণো ৱা, সঙ্ঘাটিকণ্ণোপি অধিট্ঠাতব্বো ইমিনা পৰিস্সাৱেত্ৱা পিৱিস্সামী’’তি ৱুত্তট্ঠানেপি অড্ঢযোজনৱসেনেৱ অদ্ধানপৰিচ্ছেদো ৱেদিতব্বো. অভযগিৰিৱাসীনং পন ‘‘দ্ৱিগাৱুতৱসেন অদ্ধানপৰিচ্ছেদো’’তি পাড়িযং এৱ অত্থি. যাচমানস্সাতি যাচন্তস্স. ‘‘ন চ ভিক্খৱে অদ্ধানপ্পটিপন্নেন ভিক্খুনা পৰিস্সাৱনং যাচিযমানেন ন দাতব্বং. যো ন দদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি হি ৱুত্তং.
৩৪৯. অঞ্ঞত্ৰ আবাধপ্পচ্চযা কণ্ণনাসাদিকে সেসঙ্গে দুক্কটন্তি সম্বন্ধো. আবাধে সতি অঙ্গুলিআদীনি ছিন্দিতুং ৱট্টতি. অঙ্গজাতং ৱা বীজানি ৱা ছিন্দিতুং ন ৱট্টতি এৱ. অত্তঘাতনে চ দুক্কটন্তি সম্বন্ধো. ‘‘ন চ ভিক্খৱে অত্তানং ঘাতেতব্বং. যো ঘাতেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি হি ৱুত্তং.
৩৫০. ‘‘ন চ ভিক্খৱে পটিভানচিত্তং কাৰাপেতব্বং ইত্থিৰূপকং পুৰিসৰূপকং. যো কাৰাপেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, মালাকম্মং লতাকম্মং মকৰদন্তকং পঞ্চপটিক’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৯৯) ৱুত্তত্তা ‘‘চিত্তপোত্থকৰূপানি, ন কৰে ন চ কাৰযে’’তি ৱুত্তং. ভুঞ্জন্তন্তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ৩১৬) ৱিপ্পকতভোজনং. ‘‘ন ভিক্খৱে ৱিপ্পকতভোজনো ভিক্খু ৱুট্ঠাপেতব্বো. যো ৱুট্ঠাপেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ৩১৬) হি ৱুত্তং.
৩৫১. যানানীতি ৱয্হং ৰথো সকটং সন্দমানিকাদীনি গিলানস্স অভিৰুহিতুং কপ্পন্তি, সিৱিকো চ কপ্পতি. এৱং সব্বত্থ. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানস্স যানং, পুৰিসযুত্তং হত্থৱট্টকং, সিৱিকং পাটঙ্কি’’ন্তি (মহাৱ. ২৫৩) হি ৱুত্তং.
৩৫২. দৱন্তি কেড়িং. ‘‘ন ভিক্খৱে বুদ্ধং ৱা ধম্মং ৱা সঙ্ঘং ৱা আৰব্ভ দৱো কাতব্বো. যো কৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (পাচি. ৬২৭) হি ৱুত্তং. তস্মা ‘‘কিং বুদ্ধো সিলকবুদ্ধো, উদাহু পটিবুদ্ধো’’তি ৱা ‘‘কিং ধম্মো গোধম্মো অজধম্মো’’তি ৱা ‘‘কিং সঙ্ঘো অজসঙ্ঘো মিগসঙ্ঘো’’তি ৱা এৱমাদিনা নযেন যো দৱং কৰোতি, তস্স দুক্কটন্তি ৱেদিতব্বং. ‘‘তুম্হাকং চীৱৰং দস্সাম, পত্তং দস্সামা’’তিআদিনা নযেন সামণেৰং ৱা উপসম্পন্নং ৱা অঞ্ঞস্স অন্তমসো দুস্সীলস্সাপি পৰিসভূতং অত্তনো উপট্ঠাককৰণত্থং উপলাড়নে দুক্কটন্তি অত্থো. ‘‘ন ভিক্খৱে অঞ্ঞস্স পৰিসা অপলাড়েতব্বা. যো অপলাড়েয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি হি ৱুত্তং.
৩৫৩. কাযং (চূড়ৱ. ৪১১) ৱা ঊৰুং ৱা নিমিত্তং ৱা ৱিৱৰিত্ৱা ভিক্খুনীনং ন দস্সযেতি সম্বন্ধো. কদ্দমুদকাদিনা তা ভিক্খুনিযো ন সিঞ্চেয্যাতি অত্থো. ন কেৱলং কদ্দমুদকাদিকেনেৱ, ৱিপ্পসন্নউদকৰজনকদ্দমাদীসুপি যেন কেনচি ওসিঞ্চন্তস্স দুক্কটমেৱ.
৩৫৪. বালন্তি এত্থ বালো নাম যো ওৱাদং গহেত্ৱা পাতিমোক্খুদ্দেসকস্স আৰোচেত্ৱা পাটিপদে পচ্চাহৰিতব্বন্তি ন জানাতি. গিলানো নাম যো ওৱাদং গহেত্ৱা উপোসথগ্গং গন্ত্ৱা আৰোচেতুঞ্চ পচ্চাহৰিতুঞ্চ ন সক্কোতি. গমিযো নাম যো পটিদেসং গন্তুকামো.
‘‘ন ভিক্খৱে ওৱাদো ন গহেতব্বো. যো ন গণ্হেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ৪১৪) চ ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ঠপেত্ৱা বালং, ঠপেত্ৱা গিলানং, ঠপেত্ৱা গমিকং, অৱসেসেহি ওৱাদং গহেতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ৪১৪) চ ‘‘ন ভিক্খৱে ওৱাদো ন পচ্চাহৰিতব্বো. যো ন পচ্চাহৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (পাচি. ৪১৫) চ ৱুত্তত্তা ভিক্খুনীহি তেৰসিযং ৱা চাতুদ্দসিযং ৱা আগন্ত্ৱা ‘‘অযং উপোসথো চাতুদ্দসো’’তি ৱা ‘‘পন্নৰসো’’তি ৱা ‘‘কদা অয্য উপোসথো’’তি ৱা পুচ্ছিতে ‘‘চাতুদ্দসো’’তি ৱা ‘‘পন্নৰসো’’তি ৱা ‘‘স্ৱে ভগিনি উপোসথো’’তি ৱা আচিক্খিতব্বং. তাহি ভিক্খুনীহি উপোসথদিৱসে আগন্ত্ৱা ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো অয্য ভিক্খুসঙ্ঘস্স পাদে ৱন্দতি, ওৱাদূপসঙ্কমনঞ্চ যাচতি, লভতু কিৰ অয্য ভিক্খুনিসঙ্ঘো ওৱাদূপসঙ্কমন’’ন্তি এৱং যাচিতব্বং, তং ৱচনং পটিগ্গহেত্ৱা উপোসথগ্গে পাতিমোক্খুদ্দেসকস্স ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো, ভন্তে, ভিক্খুসঙ্ঘস্স পাদে ৱন্দতি, ওৱাদূপসঙ্কমনঞ্চ যাচতি, লভতু কিৰ, ভন্তে, ভিক্খুনিসঙ্ঘো ওৱাদূপসঙ্কমন’’ন্তি আচিক্খিতব্বং. পাতিমোক্খুদ্দেসকেনাপি সচে তত্থ ভিক্খুনোৱাদকো অত্থি, ‘‘ইত্থন্নামো ভিক্খু ভিক্খুনোৱাদকো সম্মতো, তং ভিক্খুনিসঙ্ঘো উপসঙ্কমতূ’’তি ৱত্তব্বং. সচে নত্থি, ‘‘কো আযস্মা উস্সহতি ভিক্খুনিযো ওৱদিতু’’ন্তি পুচ্ছিত্ৱা সচে অত্থি অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু, তং তত্থেৱ সম্মন্নিত্ৱা ৱুত্তনযেনেৱ ওৱাদপ্পটিগ্গাহকস্স আৰোচেতব্বং. যদি নত্থি কোচি ভিক্খু ভিক্খুনোৱাদকো সম্মতো, ‘‘পাসাদিকেন ভিক্খুনিসঙ্ঘো সম্পাদেতূ’’তি ৱত্তব্বং. তেন ভিক্খুনা ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা পাটিপদে ভিক্খুনীনং ‘‘নত্থি কোচি ভিক্খু ভিক্খুনোৱাদকো সম্মতো, পাসাদিকেন ভিক্খুনিসঙ্ঘো সম্পাদেতূ’’তি ৱত্তব্বং. তাহিপি ‘‘সাধু অয্যা’’তি সম্পটিচ্ছিতব্বং. ইমিনা নযেন গণপুগ্গলেসুপি ৱচনভেদো ৱেদিতব্বো.
৩৫৫. লোকাযতং (চূড়ৱ. ২৮৬; চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৮৬) নাম ৱিতণ্ডসত্থং. ‘‘ন ভিক্খৱে আসিত্তকূপধানে ভুঞ্জিতব্বং. যো ভুঞ্জেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ২৬৪) ৱুত্তত্তা ‘‘পেড়াযপি ন ভুঞ্জেয্যা’’তি ৱুত্তং.
৩৫৬. গিহিপাৰুতং ন পাৰুপেয্য, গিহিনিৱাসনং ন নিৱাসেয্যাতি অত্থো. ‘‘ন ভিক্খৱে গিহিনিৱত্থং নিৱাসেতব্বং হত্থিসোণ্ডকং মচ্ছৱাড়কং চতুকণ্ণকং তালৱণ্টকং সতৱলিকং. যো নিৱাসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ২৮০) হি ৱুত্তং. পৰিমণ্ডলতো অঞ্ঞথা পাৰুপনং, সব্বমেতং গিহিপাৰুতং নাম. তং পন ন পাৰুপেতব্বন্তি অত্থো. সংৱেল্লিযন্তি এত্থ কচ্ছং বন্ধিত্ৱা ন নিৱাসেয্যাতি অত্থো. দাযন্তি (চূড়ৱ. ২৮৩; চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৮৩) অৰঞ্ঞং. নালিম্পযেয্যাতি সম্বন্ধো.
৩৫৭. ৱড্ঢিঞ্চ ন পযোজযে, নোঞাতকে নপ্পৱাৰিতে ন যাচেতি অত্থো. অঞ্ঞস্সাতি এত্থ (চূড়ৱ. ৪২০; চূড়ৱ. অট্ঠ. ৪২০) ‘‘তুম্হে পৰিভুঞ্জথা’’তি নিযমেত্ৱা দিন্নং সহধম্মিকানম্পি দাতুং ন ৱট্টতি. অগ্গং গহেত্ৱা ৱা কতিপাহং ভুত্ৱা ৱা পুন দদেয্যাতি অত্থো.
৩৫৮. উদ্দিস্স যাচনেতি এত্থ (পাচি. অট্ঠ. ৬৭৯) ‘‘অম্হাকং ৱিহাৰে ইত্থন্নামেন ইদঞ্চিদঞ্চ কত’’ন্তি ৱা ‘‘কৰিস্সন্তী’’তি ৱা এৱং উদ্দিস্স ৰক্খং যাচনেতি অত্থো. ঞত্ৱাঞত্ৱা ৱাতি এৱং ‘‘অম্হেহি যাচিযমানা ইমেসং দণ্ডেস্সন্তী’’তি তেসং দণ্ডিনং ঞত্ৱা ৱা অঞত্ৱা ৱাতি অত্থো. তেহি পন দণ্ডিতে সো দণ্ডো উদ্দিস্স যাচন্তানং গীৱাৱ ভণ্ডদেয্যং হোতি এৱাতি অত্থো. ‘‘ইমিনা চ ইমিনা চ ইদঞ্চ ইদঞ্চ কতং, এত্তকং দণ্ডং গণ্হথা’’তি সযং দণ্ডাপনে পন অস্স দণ্ডস্স অগ্ঘভেদেন পাৰাজিকথুল্লচ্চযদুক্কটা ঞেয্যাতি অত্থো.
৩৫৯. অনত্থায অস্স চোৰস্স ভাসিতেতি সম্বন্ধো. ৰাজৰাজমহামত্তাদীহি তস্স চোৰস্স দণ্ডং গণ্হন্তে অস্স ভিক্খুস্স তত্তকং গীৱাতি অত্থো.
৩৬০. ৱিঘাসং (পাচি. ৮২৫-৮২৬) ৱা উচ্চাৰং ৱা সঙ্কাৰং ৱা মুত্তং ৱা পাকাৰকুট্টানং বহি ছড্ডেয্য, দুক্কটন্তি অত্থো. ৱড়ঞ্জে নাৱলোকিযাতি ইমিনাৱ অৱড়ঞ্জনকালে নাৱলোকেত্ৱা ছড্ডেতুং ৱট্টতীতি দীপেতি. ন কেৱলং তত্থেৱ, অথ খো হৰিতে ৱাপি ৱীহাদিনাড়িকেৰাদিৰোপিমে ছড্ডেন্তস্স দুক্কটমেৱাতি অত্থো.
৩৬১. ‘‘উপহাৰং কৰোমা’’তি ৱুত্তেতি পুচ্ছিতেতি অধিপ্পাযো.
৩৬২. কীড়ত্থং (পাচি. ৯৭৯; পাচি. অট্ঠ. ৯৭৮) কতং ৰাজাগাৰং ৱা পোক্খৰণিং ৱা উয্যানং ৱা চিত্তাগাৰং ৱা আৰামং ৱা দট্ঠুং গচ্ছতো পদে পদে দুক্কটন্তি অত্থো.
৩৬৩. আসনেন (চূড়ৱ. ৩৬৪) নৱে ন পটিবাহেয্য, উণ্হে (মহাৱ. ৬৭, ৭৮, ৭৯; চূড়ৱ. ৩৭৬, ৩৭৮, ৩৮০, ৩৮২) চীৱৰং ন নিদহেয্য. গুৰুনাতি আচৰিযাদিনা পণামিতো খমাপেয্যাতি সম্বন্ধো.
৩৬৪. আপত্তীহি চ সত্তহীতি (ৱজিৰ. টী. পাচিত্তিয ২৬) সত্তহি আপত্তীহি ভিক্খুং পৰম্মুখা অক্কোসনেন চ ‘‘অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো বীজভোজী’’তিআদিনা অঞ্ঞেনেৱ ৱা অক্কোসনেন চ দুক্কটন্তি অধিপ্পাযো.
৩৬৫. সদ্ধাদেয্যং (মহাৱ. অট্ঠ. ৩৬১) চীৱৰং ৱা পিণ্ডপাতং ৱাতি অত্থো. ‘‘ন ভিক্খৱে সদ্ধাদেয্যং ৱিনিপাতেতব্বং. যো ৱিনিপাতেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ৩৬১) হি ৱুত্তং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, মাতাপিতূনং দাতু’’ন্তি (মহাৱ. ৩৬১) ৱুত্তত্তা ‘‘লব্ভং পিতূন’’ন্তি ৱুত্তং.
৩৬৬. ৱস্সংৱুত্থো অঞ্ঞত্ৰাতি সম্বন্ধো, অঞ্ঞস্মিং ৱিহাৰেতি অত্থো. অঞ্ঞতোতি অঞ্ঞৱিহাৰতো. ‘‘ন ভিক্খৱে অঞ্ঞত্ৰ ৱস্সংৱুত্থেন অঞ্ঞত্ৰ চীৱৰভাগো সাদিতব্বো. যো সাদিযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ৩৬৪) হি ৱুত্তং. তেসন্তি তস্মিং ৱিহাৰে তং চীৱৰং ভাজেত্ৱা গণ্হিতুং যুত্তানং ভিক্খূনং ধুৰনিক্খেপতো হোতি ভণ্ডগ্ঘেন কাৰিযোতি অত্থো.
৩৬৭. সহ অন্তৰেন উত্তৰোতি সন্তৰুত্তৰো, গামং ন পৱিসেয্যাতি অত্থো. ‘‘ন ভিক্খৱে সন্তৰুত্তৰেন গামো পৱিসিতব্বো. যো পৱিসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ৩৬২) হি ৱুত্তং. কল্লো ৱাতি অগিলানো. সউপাহনো গামং ন পৱিসেয্যাতি সম্বন্ধো. ‘‘ন ভিক্খৱে চামৰিবীজনী ধাৰেতব্বা. যো ধাৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ২৬৯), ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, তিস্সো বীজনিযো ৱাকমযং উসীৰমযং মোৰপিঞ্ছময’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৬৯) চ ৱুত্তত্তা ‘‘ন ধাৰেয্য চামৰীমকসবীজনি’’ন্তি ৱুত্তং. মকসবীজনী পন দন্তৱিসাণদাৰুদণ্ডকাপি ৱট্টতি.
৩৬৮. আৰামতো বহীতি সম্বন্ধো. ‘‘ন ভিক্খৱে ছত্তং ধাৰেতব্বং. যো ধাৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি, ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানস্স ছত্ত’’ন্তি চ ৱুত্তত্তা অগিলানো আৰামতো বহি ন লভতি, চীৱৰগুত্তিযাদিঅত্থায অগিলানোপি লভতীতি অত্থো.
৩৬৯. গাহেয্য নুভতোকাজন্তি ন গাহেয্য উভতোকাজং. একন্তৰিককাজকন্তি একতোকাজঞ্চ অন্তৰকাজঞ্চ. সীসভাৰো চ খন্ধভাৰো চ কটিভাৰো চ সীসক্খন্ধকটিভাৰা. ‘‘ন ভিক্খৱে উভতোকাজং হৰিতব্বং. যো হৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূড়ৱ. ২৮১), ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, একতোকাজং অন্তৰকাজং সীসভাৰং খন্ধভাৰং কটিভাৰং ওলম্বক’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৮১) চ ৱুত্তত্তা উভতোকাজমেৱ ন ৱট্টতি, সেসানি ৱট্টন্তীতি ৱেদিতব্বা.
৩৭০. অনোকাসকতন্তি (মহাৱ. ১৫৩) যো পঠমমেৱ ‘‘কৰোহি মে আৱুসো ওকাসং, অহং তং ৱত্তুকামো’’তি এৱং অকতোকাসং আপত্তিযা চোদেয্য, তস্স দুক্কটং হোতীতি অত্থো. তথাতি দুক্কটমেৱাতি অত্থো.
৩৭১. পকতঙ্গুলেন, ন সুগতঙ্গুলেনাতি অত্থো.
৩৭২. মূগব্বতাদিং (মহাৱ. ২০৯; মহাৱ. অট্ঠ. ২০৯) তিত্থিযব্বতং যদি গণ্হেয্য, দুক্কটন্তি অত্থো. আদি-সদ্দেন গোৱতকুক্কুৰৱতাদযো সঙ্গহিতা. তথাতি (মহাৱ. ৩০৩; মহাৱ. অট্ঠ. ৩০৩) ন্হাপিতপুব্বকো খুৰভণ্ডং যদি পৰিহৰেয্য, দুক্কটমেৱাতি অত্থো.
৩৭৩. যং কিঞ্চীতি (কঙ্খা. অট্ঠ. কুটিকাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা) ন্হাপিততুণ্ণকাৰকম্মাদি যং কিঞ্চি হত্থকম্মন্তি অত্থো. তদনুসাৰতোতি হত্থকম্মযাচনানুসাৰতোতি অত্থো. সচে এৱং যাচতো হত্থকম্মমূলমেৱ দেতি, তং অঞ্ঞস্স দাপেত্ৱা কাৰেতুং ৱট্টতীতি অত্থো. নিক্কম্মং পন হত্থকম্মৱসেন অযাচিত্ৱাপি ‘‘এহি ইমং কৰোহী’’তি কাৰেতুং কপ্পতীতি অত্থো. যং কিঞ্চিপৰসন্তকন্তি যং কিঞ্চি দাৰুতিণাদিকং অপৰসন্তকং অপৰিগ্গহিতং আহৰাপেতুং কপ্পতীতি অধিপ্পাযো.
৩৭৪. গিহীনন্তি গিহীনং সন্তকং. গোপকেতি ৰক্খকে. যত্তকং দেতি, তত্তকং গহেতুং কপ্পতীতি অত্থো. যথাপৰিচ্ছেদন্তি ‘‘দিৱসে দিৱসে এত্তকং উচ্ছুনাড়িকেৰং অম্বপক্কং তুম্হে খাদথা’’তি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা দিন্নমেৱ তেসু দেন্তেসু লব্ভতীতি অত্থো.
৩৭৫. দ্ৱিহাপজ্জেয্যাতি দ্ৱীহি আপজ্জেয্য. কতমেহি দ্ৱীহীতি চে, তে দস্সেতুং ‘‘কাযৱাচাহী’’তি ৱুত্তং, ‘‘দ্ৱীহাকাৰেহি আপত্তিং আপজ্জতি, কাযেন আপজ্জতি, ৱাচায আপজ্জতী’’তি (পৰি. ৩২২) হি ৱুত্তং. কাযৱাচাহি আপত্তিং আপজ্জন্তো চ ছহি আকাৰেহি আপত্তিং আপজ্জতি, তানি দস্সেতুং ‘‘অলজ্জিঞাণকুক্কুচ্চপকতত্তা’’তিআদিমাহ. এত্থ (পৰি. ২৯৫) পন অকপ্পিযভাৱং জানন্তো এৱ ৱীতিক্কমং কৰোন্তো অলজ্জিতায আপজ্জতি নাম. কপ্পিযাকপ্পিযং অজানিত্ৱা আপজ্জন্তো অঞ্ঞাণতায. কপ্পিযং নু খো, নো নু খো’’তি সংসযে উপ্পন্নে তমভিৱিতৰিত্ৱা ৱীতিক্কমং কৰোন্তো কুক্কুচ্চপকতত্তা আপজ্জতি. সহসেয্যাদিং আপজ্জন্তো সতিপ্লৱা, সতিসম্মোসাতি অত্থো. অচ্ছমংসং ‘‘সূকৰমংস’’ন্তি ৱা সূকৰমংসং ‘‘অচ্ছমংস’’ন্তি ৱা খাদন্তো অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতায চ কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতায চ আপজ্জতীতি ৱেদিতব্বো.
৩৭৬. অলজ্জিতায ৱা অঞ্ঞাণতায ৱা আপত্তিং কাযৱাচাহি ছাদযেতি অত্থো. একে ৱা একস্মিং ৱা. লিঙ্গেতি লিঙ্গপৰিৱত্তনতো. এৱং চতুধা আপত্তিৱুট্ঠানং হোতীতি অত্থো. তিণৱত্থাৰকসমথঅব্ভানাদীনং ৱসেন সঙ্ঘে আপত্তি ৱুট্ঠাতীতি ৱেদিতব্বং নিস্সজ্জনাদীসু গণে. একস্স সন্তিকে ৱুট্ঠানং পাকটমেৱ. ‘‘যা আপত্তিযো ভিক্খূনং ভিক্খুনীহি অসাধাৰণা, তাহি আপত্তীহি অনাপত্তী’’তি (পাৰা. ৬৯) ৱচনতো লিঙ্গপৰিৱত্তনে আপত্তিৱুট্ঠানং ঞাতব্বং.
৩৭৭. পচ্চযদ্ৱযেতি চীৱৰে চ পিণ্ডপাতে চ. ন কেৱলঞ্চ ইমে এৱ, নিমিত্তকম্মম্পি ন লব্ভতেৱ, গাথাবন্ধসুখত্থং পন ন ৱুত্তং. তত্থ নিমিত্তকম্মং নাম যং কিঞ্চি পৰেসং পচ্চযদানসংযোজনকং কাযৱচীকম্মং. খাদনীযং গহেত্ৱা গচ্ছন্তে দিস্ৱা ‘‘কিং খাদনীযং লভিত্থা’’তিআদিনা নযেন তস্স পৱত্তি ৱেদিতব্বা. পৰিকথা নাম যথা যথা তং লভতি, তথা তথা পৰিৱত্তেত্ৱা কথনং. ‘‘এতৰহি ভিক্খূ পিণ্ডপাতেন কিলমন্তী’’তিআদিনা নযেন তস্স পৱত্তি ৱেদিতব্বা. ওভাসো নাম পচ্চযপ্পটিসংযুত্তকথা. ৱিঞ্ঞত্তি পন পাকটা এৱ. ততিযেতি সেনাসনে. সেনাসনে পন নিমিত্তোভাসপৰিকথা ৱট্টন্তি, ৱিঞ্ঞত্তি এৱ একা ন ৱট্টতি. তত্থ নিমিত্তকম্মং নাম উপাসকে দিস্ৱা সেনাসনত্থং ভূমিপৰিকম্মকৰণাদি. ওভাসো নাম ‘‘উপাসকা, তুম্হে কুহিং ৱসথা’’তি ‘‘পাসাদে, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ‘‘কিং ভিক্খূনং পাসাদো ন ৱট্টতী’’তিআদিকং ৱচনং. পৰিকথা নাম ‘‘ভিক্খূনং সেনাসনং সম্বাধ’’ন্তি ৱচনং. সেসেতি গিলানপচ্চযে.
৩৭৮. ন ৰুহতীতি ন হোতি. অচ্চযে দানন্তি অচ্চযদানং. পঞ্চসু সহধম্মিকেসু যেন কেনচি কালং কৰোন্তেন ‘‘মমচ্চযেন ময্হং পৰিক্খাৰো উপজ্ঝাযস্স হোতু, আচৰিযস্স হোতু, অঞ্ঞস্স ৱা কস্সচি হোতূ’’তি ৱুত্তে তেসং ন হোতি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘ন ৰুহতী’’তি. সঙ্ঘস্সেৱ চ তং হোতীতি যদি ভিক্খুসামণেৰেহি এৱং ৱুত্তং, তস্মিং মতেপি ভিক্খুসঙ্ঘস্সেৱ হোতি, ভিক্খুনিসিক্খমানসামণেৰীহি চে ৱুত্তং, তস্মিং মতে ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স তং হোতীতি অত্থো. গিহীনং পন ৰূহতীতি গিহীনং পন অচ্চযদানং এৱ সব্বেসং ৰুহতীতি ৱুত্তং হোতি.
৩৭৯. উপস্সযেতি ভিক্খুনিৱিহাৰে. দাযজ্জোতি তস্স পৰিক্খাৰস্স দাযজ্জো. সেসেপীতি সচে ভিক্খুনিসিক্খমানসামণেৰিযো ভিক্খুৱিহাৰে কালং কৰোন্তি, তাসং পৰিক্খাৰানং ভিক্খুসঙ্ঘোৱ দাযজ্জোতি অত্থো.
৩৮০. পুৰিমস্সেৱাতি এত্থ ‘‘ইমং পৰিক্খাৰং নেত্ৱা অসুকস্স দেহী’’তি দিন্নং পুৰিমস্সেৱ হোতীতি অত্থো. ‘‘অসুকস্স দম্মী’’তি দিন্নং পন পচ্ছিমস্সেৱ হোতি পৰিচ্চজিত্ৱা দিন্নত্তা. ইমং ৱিধিং ঞত্ৱাৱ ৱিস্সাসগ্গাহং ৱা গণ্হেয্য, মতকচীৱৰং ৱা অধিট্ঠেতি সম্বন্ধো. মতকচীৱৰঅধিট্ঠানং নাম ঘণ্টিং পহৰিত্ৱা কালং ঘোসেত্ৱা থোকং আগমেত্ৱা সচে ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, তেহি সদ্ধিং ভাজেতব্বানি, নো চে আগচ্ছন্তি, ‘‘ময্হিমানি চীৱৰানি পাপুণন্তী’’তি অধিট্ঠাতব্বানি. এৱং অধিট্ঠিতে সব্বানি তস্সেৱ হোন্তি, ঠিতিকা পন ন তিট্ঠতি. সচে একেকং উদ্ধৰিত্ৱা ‘‘অযং পঠমভাগো ময্হং পাপুণাতি, অযং দুতিযভাগো’’তি এৱং গণ্হাতি, গহিতানি চ সুগহিতানি হোন্তি, ঠিতিকা চ তিট্ঠতি. এৱং পাপেত্ৱা গণ্হন্তেনাপি অধিট্ঠিতমেৱ হোতি.
৩৮১. লোহভণ্ডে পহৰণিং ঠপেত্ৱা সব্বং কপ্পতি, দাৰুভণ্ডে চ দাৰুজং পত্তঞ্চ পাদুকঞ্চ, পল্লঙ্কঞ্চ আসন্দিঞ্চ ঠপেত্ৱা সব্বং কপ্পতি, মত্তিকামযে কতকঞ্চ কুম্ভকাৰিকঞ্চ ঠপেত্ৱা সব্বং কপ্পতীতি অত্থো. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ঠপেত্ৱা পহৰণিং সব্বং লোহভণ্ডং, ঠপেত্ৱা আসন্দিং পল্লঙ্কং দাৰুপত্তং দাৰুপাদুকং সব্বং দাৰুভণ্ডং, ঠপেত্ৱা কতকঞ্চ কুম্ভকাৰিকঞ্চ সব্বং মত্তিকাভণ্ড’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৯৩) হি ৱুত্তং. এত্থ কতকন্তি পদুমকণ্ণিকাকাৰেন কতমল্লকন্তি অধিপ্পেতং. ধনিযস্সেৱ সব্বমত্তিকামযা কুটি কুম্ভকাৰিকন্তি. পকিণ্ণকৱিনিচ্ছযো.
পকিণ্ণকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.