৪. চতুত্থপাৰাজিকৱণ্ণনা

ইধেৱ সঙ্গহন্তি ‘‘ইতি জানামি, ইতি পস্সামী’’তি পদে কথন্তি চে, ‘‘ইতি জানামী’’তিআদিমাহ. কেৱলং ‘‘পাপিচ্ছতাযা’’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. চতুত্থপাৰাজিকৱণ্ণনা) ৱচনতো মন্দত্তা মোমূহত্তা সমুদাচৰন্তস্স অনাপত্তীতি দীপিতং. ‘‘অতীতকালে সোতাপন্নোম্হী’’তি ৱদন্তো পৰিযাযেন ৱদতি, ‘‘যো তে ৱিহাৰে ৱসতি, সো ভিক্খু অৰহা’’তিআদীসু (পৰি. ১৬৫) ৱিয সিক্খাপদেপি ‘‘ইতি জানামী’’তি (পাৰা. ১৯৫, ১৯৭) পচ্চুপ্পন্নমেৱ ৱুত্তং.

চতুত্থপাৰাজিকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

মাতুঘাতকপিতুঘাতকঅৰহন্তঘাতকা ততিযপাৰাজিকং আপন্না, ভিক্খুনিদূসকো, লম্বীআদযো চ চত্তাৰো পঠমপাৰাজিকং আপন্না এৱাতি কত্ৱা কুতো চতুৱীসতীতি চে? ন, অধিপ্পাযাজাননতো. মাতুঘাতকাদযো হি চত্তাৰো ইধানুপসম্পন্না এৱ অধিপ্পেতা, লম্বীআদযো চত্তাৰো কিঞ্চাপি পঠমপাৰাজিকেন সঙ্গহিতা, যস্মা পন একেন পৰিযাযেন মেথুনধম্মং পটিসেৱিনো হোন্তি, তস্মা ৱিসুং ৱুত্তা. ন লভতি ভিক্খূহীতি এত্থ ‘‘উপোসথাদিভেদং সংৱাস’’ন্তি এত্তকং ৱুত্তং. ৱিনযট্ঠকথাযং ‘‘উপোসথপ্পৱাৰণাপাতিমোক্খুদ্দেসসঙ্ঘকম্মপ্পভেদ’’ন্তি ৱুত্তং. পাড়িযং ‘‘সংৱাসো নাম এককম্মং একুদ্দেসো সমসিক্খতা’’তি (পাৰা. ৫৫, ৯২, ১৭২, ১৯৮) ৱুত্তং. তিৱিধেনাপি সঙ্ঘকম্মং কাতুং ন ৱট্টতীতি পটিক্খিত্তং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, গহট্ঠেন নিসিন্নপৰিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্ব’’ন্তিআদি (মহাৱ. ১৫৪) পাতিমোক্খপ্পৱাৰণাসু এৱ আগতং, অঞ্ঞেসু চ এৱৰূপেসু ঠানেসু সেসং কম্মং কাতুং নত্থি পটিক্খেপো. আচৰিযাপি ‘‘সেসং কম্মং কাতুং ৱট্টতি, নত্থি আপত্তী’’তি ৱদন্তি. ‘‘অন্তিমৱত্থু অজ্ঝাপন্নং অমূলকেন পাৰাজিকেন চোদেন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসো, সঙ্ঘাদিসেসেন চোদেন্তস্স পাচিত্তিযন্তি ভিক্খুনো ৱিয ৱুত্তং, ন অনুপসম্পন্নস্স ৱিয দুক্কটং. তস্মা তেন সহসেয্যা, তস্স পটিগ্গহণঞ্চ ভিক্খুস্স ৱট্টতীতি আচৰিযা ৱদন্তী’’তি লিখিতং. ‘‘যথা পুৰে তথা পচ্ছাতি ‘এককম্মং একুদ্দেসো সমসিক্খতা’তি এৱং ৱুত্তসংৱাসস্স অভব্বতামত্তং সন্ধায ৱুত্ত’’ন্তি ৱদন্তি, ৱীমংসিতব্বং.

ইদানি চতুন্নম্পি সাধাৰণং পকিণ্ণকং – মেথুনধম্মং পটিসেৱন্তো অত্থি কোচি পাৰাজিকো হোতি অসংৱাসো, অত্থি কোচি ন পাৰাজিকো হোতি অসংৱাসো, অত্থি কোচি ন পাৰাজিকো সংৱাসো দুক্কটৱত্থুস্মিং ৱা থুল্লচ্চযৱত্থুস্মিং ৱা পটিসেৱন্তো, অত্থি কোচি ন পাৰাজিকো পক্খপণ্ডকো অপণ্ডকপক্খে উপসম্পন্নো পণ্ডকপক্খে মেথুনধম্মং পটিসেৱন্তো. সো আপত্তিং নাপজ্জতীতি ন পাৰাজিকো নাম. ন হি অভিক্খুস্স আপত্তি নাম অত্থি. সো অনাপত্তিকত্তা অপণ্ডকপক্খে আগতো কিং অসংৱাসো হোতি, ন হোতীতি? হোতি. ‘‘অভব্বো তেন সৰীৰবন্ধনেনা’’তি (মহাৱ. ১২৯) হি ৱুত্তং. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খূনং সিক্খাসাজীৱসমাপন্নো…পে… অসংৱাসো’’তি (পাৰা. ৪৪) ৱুত্তত্তা যো ভিক্খুভাৱেন মেথুনং ধম্মং পটিসেৱতি, সো এৱ অভব্বো. নাযং অপাৰাজিকত্তাতি চে? ন, ‘‘ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো’’তি (মহাৱ. ১২৬) ৱুত্তট্ঠানে যথা অভিক্খুনা কম্মৱাচায সাৱিতাযপি কম্মং ৰুহতি কম্মৱিপত্তিযা অসম্ভৱতো, এৱংসম্পদমিদং দট্ঠব্বং. তত্ৰাযং ৱিসেসো – উপসম্পন্নপুব্বো এৱং চে কম্মৱাচং সাৱেতি, সঙ্ঘো চ তস্মিং উপসম্পন্নসঞ্ঞী এৱ চে, কম্মং ৰুহতি, নাঞ্ঞথাতি নো খন্তীতি আচৰিযো.

গহট্ঠো ৱা তিত্থিযো ৱা পণ্ডকো ৱা কম্মৱাচং সাৱেতি, সঙ্ঘেন কম্মৱাচা ন ৱুত্তা হোতি. ‘‘সঙ্ঘো উপসম্পাদেয্য সঙ্ঘো উপসম্পাদেতি, উপসম্পন্নো সঙ্ঘেনা’’তি (মহাৱ. ১২৭) হি ৱচনতো সঙ্ঘেন কম্মৱাচায ৱত্তব্বতায সঙ্ঘপৰিযাপন্নেন, সঙ্ঘপৰিযাপন্নসঞ্ঞিতেন ৱা একেন ৱুত্তায সঙ্ঘেন ৱুত্তা হোতীতি ৱেদিতব্বো, ন গহট্ঠতিত্থিযপণ্ডকাদীসু অঞ্ঞতৰেন. অযমেৱ সব্বকম্মেসু যুত্তি দট্ঠব্বা.

তথা অত্থি মেথুনং ধম্মং পটিসেৱন্তো কোচি নাসেতব্বো, ‘‘যো ভিক্খুনিদূসকো, অযং নাসেতব্বো’’তি (মহাৱ. ১১৪-১১৫ অত্থতো সমানং) ৱুত্তত্তা তেন এৱ সো অনুপসম্পন্নোৱ সহসেয্যাপত্তিং ৱা অঞ্ঞং ৱা তাদিসং জনেতি, তস্স ওমসনে চ দুক্কটং হোতি. অভিক্খুনিযা মেথুনধম্মং পটিসেৱন্তো ন নাসেতব্বো, ‘‘অন্তিমৱত্থুং অজ্ঝাপন্নো, ভিক্খৱে, অনুপসম্পন্নো ন উপসম্পাদেতব্বো’’তি পাড়িযা অভাৱতো, তেনেৱ সো উপসম্পন্নসঙ্খং গচ্ছতি, সহসেয্যাপত্তিআদিং ন জনেতি, কেৱলং অসংৱাসোতি কত্ৱা গণপূৰকো ন হোতি. এককম্মএকুদ্দেসো হি সংৱাসোতি ৱুত্তো, সমসিক্খতাপি সংৱাসোতি কত্ৱা সো তেন সদ্ধিং নত্থীতি. পদসোধম্মাপত্তিং পন জনেতীতি কাৰণচ্ছাযা দিস্সতীতি. যথা ভিক্খুনিযা সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘস্স এককম্মাদিনো সংৱাসস্স অভাৱা ভিক্খুনী অসংৱাসা ভিক্খুস্স, তথা ভিক্খু চ ভিক্খুনিযা, পদসোধম্মাপত্তিং পন ন জনেতি. তথা অন্তিমৱত্থুং অজ্ঝাপন্নোপি একেচ্চো ‘‘যো নাসেতব্বোতি ৱুত্তো’’তি ইমিনা নিদস্সনেন সকাৰণচ্ছাযা অজ্ঝুপেক্খিতা হোতীতি ন গহণং গচ্ছতি. অপিচ ‘‘উভো নাসেতব্বা, দূসকো নাসেতব্বো’’তি (পাৰা. ৬৬) ৱচনতো, ‘‘মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথা’’তি (পাৰা. ৩৮৪) ৱচনতো চ যো সঙ্ঘমজ্ঝং পৱিসিত্ৱা অনুৱিজ্জকেন অনুৱিজ্জিযমানো পৰাজিতো, সোপি অনুপসম্পন্নোৱ, ন ওমসৱাদপাচিত্তিযং জনেতীতি ৱেদিতব্বো.

অপিচেত্থ সিক্খাপচ্চক্খাতকচতুক্কং ৱেদিতব্বং. অত্থি হি পুগ্গলো সিক্খাপচ্চক্খাতকো ন সিক্খাসাজীৱসমাপন্নো, অত্থি পুগ্গলো ন সিক্খাপচ্চক্খাতকো সিক্খাসাজীৱসমাপন্নো, অত্থি পুগ্গলো সিক্খাপচ্চক্খাতকো চেৱ সিক্খাসাজীৱসমাপন্নো চ, অত্থি পুগ্গলো নেৱ সিক্খাপচ্চক্খাতকো ন সিক্খাসাজীৱসমাপন্নো. তত্থ ততিযো ভিক্খুনী সিক্খাপচ্চক্খাতকা ৱেদিতব্বা. সা হি যাৱ ন লিঙ্গং পৰিচ্চজতি, কাসাৱেসু সউস্সাহাৱ সমানা সামঞ্ঞা চৱিতুকামা সিক্খং পচ্চক্খন্তীপি ভিক্খুনী এৱ সিক্খাসাজীৱসমাপন্নাৱ. ৱুত্তঞ্হি ভগৱতা ‘‘নত্থি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযা সিক্খাপচ্চক্খান’’ন্তি. কদা পন সা অভিক্খুনী হোতীতি? যদা সা ৱিব্ভন্তাতি সঙ্খং গচ্ছতি. ৱুত্তঞ্হি ভগৱতা ‘‘যদেৱ সা ৱিব্ভন্তা, তদেৱ সা অভিক্খুনী’’তি (চূড়ৱ. ৪৩৪). কিত্তাৱতা পন ৱিব্ভন্তা হোতীতি? সামঞ্ঞা চৱিতুকামা কাসাৱেসু অনালযা কাসাৱং ৱা অপনেতি, নগ্গা ৱা গচ্ছতি, তিণপণ্ণাদিনা ৱা পটিচ্ছাদেত্ৱা গচ্ছতি, কাসাৱংযেৱ ৱা গিহিনিৱাসনাকাৰেন নিৱাসেতি, ওদাতং ৱা ৱত্থং নিৱাসেতি, লিঙ্গেনেৱ ৱা সদ্ধিং তিত্থিযেসু পৱিসিত্ৱা কেসলুঞ্চনাদিৱতং সমাদিযতি, তিত্থিযলিঙ্গং ৱা সমাদিযতি, তদা ৱিব্ভন্তা নাম হোতি. তত্থ যা সলিঙ্গে ঠিতাৱ তিত্থিযৱতং সমাদিযতি, সা তিত্থিযপক্কন্তভিক্খু ৱিয পচ্ছা পব্বজ্জম্পি ন লভতি. সেসা পব্বজ্জমেৱ লভতি, ন উপসম্পদং. পাড়িযং কিঞ্চাপি ‘‘যা, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী সকাৱাসা তিত্থাযতনং সঙ্কন্তা, সা আগতা ন উপসম্পাদেতব্বা’’তি (চূড়ৱ. ৪৩৪) ৱচনতো যা পঠমং ৱিব্ভমিত্ৱা পচ্ছা তিত্থাযতনং সঙ্কন্তা, সা আগতা উপসম্পাদেতব্বাতি অনুঞ্ঞাতং ৱিয দিস্সতি. সঙ্গীতিআচৰিযেহি পন ‘‘চতুৱীসতি পাৰাজিকানী’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.২৩৩) ৱুত্তত্তা ন পুন সা উপসম্পাদেতব্বা. তস্মা এৱ সিক্খাপচ্চক্খানং নানুঞ্ঞাতং ভগৱতা. অন্তিমৱত্থুং অজ্ঝাপন্না পন ভিক্খুনী এৱ. পক্খপণ্ডকীপি ভিক্খুনী এৱ. ইমং নযং চতূসুপি যোজেত্ৱা যথাৰহং কথেতব্বং.

পাৰাজিকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.