৫. সঞ্চৰিত্তসিক্খাপদৱণ্ণনা

পঞ্চমে সঞ্চৰিত্তন্তি ইত্থিপুৰিসানং অন্তৰে সংচৰণভাৱং. সমাপজ্জেয্যাতি সম্মা পটিগ্গণ্হনৱীমংসনপচ্চাহৰণানি কৰোন্তো আপজ্জেয্য. ইত্থিযা ৱাতিআদি সমাপজ্জনাকাৰদস্সনং. তত্থ ইত্থিযা ৱা পুৰিসমতিন্তি পুৰিসেন ৱা তস্স মাতাপিতাদীহি ৱা পেসিতো পুৰিসস্স মতিং অধিপ্পাযং ইত্থিযা আৰোচেয্যাতি অত্থো. পুৰিসস্স ৱা ইত্থিমতিন্তি ইত্থিযা ৱা তস্সা মাতাপিতাদীহি ৱা পেসিতো ইত্থিযা মতিং অধিপ্পাযং পুৰিসস্স আৰোচেয্যাতি অত্থো. জাযত্তনে ৱা জাৰত্তনে ৱাতি জাযভাৱে ৱা জাৰভাৱে ৱা. পুৰিসস্স হি মতিং ইত্থিযা আৰোচেন্তো জাযত্তনে আৰোচেতি, ইত্থিযা মতিং পুৰিসস্স আৰোচেন্তো জাৰত্তনে আৰোচেতি. অপিচ পুৰিসস্সেৱ মতিং ইত্থিযা আৰোচেন্তো জাযত্তনে ৱা আৰোচেতি নিবদ্ধভৰিযভাৱে, জাৰত্তনে ৱা মিচ্ছাচাৰভাৱে, তেনেৱস্স পদভাজনে (পাৰা. ৩০২) ‘‘জাযত্তনে ৱাতি জাযা ভৱিস্সসি, জাৰত্তনে ৱাতি জাৰী ভৱিস্সসী’’তি ৱুত্তং. এতেনেৱ উপাযেন ইত্থিযা মতিং পুৰিসস্স আৰোচনেপি ‘‘পতি ভৱিস্সসি, জাৰো ভৱিস্সসী’’তি ৱত্তব্বতা ৱেদিতব্বা. অন্তমসো তঙ্খণিকাযপীতি সব্বন্তিমেন পৰিচ্ছেদেন যা অযং তঙ্খণে মুহুত্তমত্তে সংৱসিতব্বতো ‘‘তঙ্খণিকা’’তি ৱুচ্চতি, মুহুত্তিকাতি অত্থো. তস্সাপি ‘‘মুহুত্তিকা ভৱিস্সসী’’তি এৱং পুৰিসস্স মতিং আৰোচেন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসো, এতেনেৱ উপাযেন ‘‘মুহুত্তিকো ভৱিস্সসী’’তি এৱং পুৰিসস্স ইত্থিমতিং আৰোচেন্তোপি সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতীতি ৱেদিতব্বো.

সাৱত্থিযং উদাযিত্থেৰং আৰব্ভ সঞ্চৰিত্তসমাপজ্জনৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অন্তমসো তঙ্খণিকাযপী’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধাৰণপঞ্ঞত্তি, ‘‘পটিগ্গণ্হাতি, ৱীমংসতি, অন্তেৱাসিং পচ্চাহৰাপেতী’’তিইমিনা (পাৰা. ৩৩৮) নযেন সাণত্তিকং, অঞ্ঞত্ৰ নালংৱচনীযায যায কাযচি ইত্থিযা অন্তমসো মাতুযাপি পুৰিসমতিং আৰোচেন্তো ‘‘হোহি কিৰ ভৰিযা ধনক্কীতা’’তি ৱত্তুকামো সচেপি ছন্দৱাসিনীআদীসু অঞ্ঞতৰাকাৰেন আৰোচেত্ৱা তায ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিতেপি অসম্পটিচ্ছিতেপি পুন আগন্ত্ৱা যেন পহিতো, তস্স তং পৱত্তিং আৰোচেতি, সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি. সা পন তস্স ভৰিযা হোতু ৱা, মা ৱা, অকাৰণমেতং. সচেপি যস্সা সন্তিকং পেসিতো, তং অদিস্ৱা অঞ্ঞতৰস্স অৱস্সাৰোচনকস্স ‘‘আৰোচেহী’’তি ৱত্ৱা পচ্চাহৰতি, আপজ্জতিযেৱ. ‘‘মাতুৰক্খিতং ব্ৰূহী’’তি পেসিতস্স পন গন্ত্ৱা অঞ্ঞং পিতুৰক্খিতাদীসু অঞ্ঞতৰং ৱদন্তস্স ৱিসঙ্কেতং হোতি, পুৰিসস্স ৱা ইত্থিযা ৱা ৱচনং ‘‘সাধূ’’তি কাযেন ৱা ৱাচায ৱা উভযেন ৱা পটিগ্গণ্হিত্ৱা তস্সা ইত্থিযা ৱা পুৰিসস্স ৱা আৰোচেত্ৱা ৱা আৰোচাপেত্ৱা ৱা পুন যেন পেসিতো, তস্স তং পৱত্তিং সযং আৰোচেন্তস্স ৱা অঞ্ঞেন আৰোচাপেন্তস্স ৱা সঙ্ঘাদিসেসো. এত্তাৱতা হি ‘‘পটিগ্গণ্হাতি, ৱীমংসতি, পচ্চাহৰতী’’তিইদং অঙ্গত্তযং সম্পাদিতমেৱ হোতি, ইতো পন যেহি কেহিচি দ্ৱীহি অঙ্গেহি, পণ্ডকে চ অঙ্গত্তযেনাপি থুল্লচ্চযং. একেন দুক্কটং. সঙ্ঘস্স ৱা চেতিযস্স ৱা গিলানস্স ৱা কিচ্চেন গচ্ছন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি.

সীলৱিপত্তি, যেসু সঞ্চৰিত্তং সমাপজ্জতি, তেসং মনুস্সজাতিকতা, ন নালংৱচনীযতা,

পটিগ্গণ্হনৱীমংসনপচ্চাহৰণানীতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. ছসমুট্ঠানং, পণ্ণত্তিং ৱা অলংৱচনীযভাৱং ৱা অজানন্তস্স কাযৱিকাৰেন সাসনং গহেত্ৱা তথেৱ ৱীমংসিত্ৱা তথেৱ পচ্চাহৰন্তস্স কাযতো সমুট্ঠাতি. ‘‘ইত্থন্নামা আগমিস্সতি, তস্সা চিত্তং জানেয্যাথা’’তি কেনচি ৱুত্তে ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছিত্ৱা তং আগতং ৱত্ৱা পুন তস্মিং পুৰিসে আগতে আৰোচেন্তস্স কাযেন কিঞ্চি অকতত্তা ৱাচতো সমুট্ঠাতি. ৱাচায ‘‘সাধূ’’তি সাসনং গহেত্ৱা অঞ্ঞেন কৰণীযেন তস্সা ঘৰং গন্ত্ৱা অঞ্ঞত্থ ৱা গমনকালে তং দিস্ৱা ৱচীভেদেন ৱীমংসিত্ৱা পুনপি অঞ্ঞেনেৱ কাৰণেন ততো অপক্কম্ম কদাচিদেৱ তং পুৰিসং দিস্ৱা আৰোচেন্তস্সাপি ৱাচতো সমুট্ঠাতি. পণ্ণত্তিং অজানন্তস্স পন খীণাসৱস্সাপি পিতুৱচনেন গন্ত্ৱা অলংৱচনীযং মাতৰম্পি ‘‘এহি মে পিতৰং উপট্ঠাহী’’তি ৱত্ৱা পচ্চাহৰন্তস্স কাযৱাচতো সমুট্ঠাতি. ইমানি তীণি অচিত্তকসমুট্ঠানানি. তদুভযং পন জানিত্ৱা এতেহেৱ তীহি নযেহি সমাপজ্জন্তস্স তানেৱ তীণি তদুভযজাননচিত্তেন সচিত্তকানি হোন্তি, কিৰিযং, নোসঞ্ঞাৱিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, কুসলাদিৱসেন চেত্থ তীণি চিত্তানি, সুখাদিৱসেন তিস্সো ৱেদনাতি.

সঞ্চৰিত্তসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.