২. অভিধম্মভাজনীযৱণ্ণনা

১৬৭. নামৰূপপৰিচ্ছেদকথা অভিধম্মকথাতি সুত্তন্তে ৱিয পচ্চযযুগড়ৱসেন অকথেত্ৱা অজ্ঝত্তিকবাহিৰৱসেন অভিঞ্ঞেয্যানি আযতনানি অব্বোকাৰতো অভিধম্মভাজনীযে কথিতানি. আগম্মাতি সব্বসঙ্খাৰেহি নিব্বিন্দস্স ৱিসঙ্খাৰনিন্নস্স গোত্ৰভুনা ৱিৱট্টিতমানসস্স মগ্গেন সচ্ছিকৰণেনাতি অত্থো. সচ্ছিকিৰিযমানঞ্হি তং অধিগন্ত্ৱা আৰম্মণপচ্চযভূতঞ্চ পটিচ্চ অধিপতিপচ্চযভূতে চ তম্হি পৰমস্সাসভাৱেন ৱিনিমুত্তসঙ্খাৰস্স চ গতিভাৱেন পতিট্ঠানভূতে পতিট্ঠায খযসঙ্খাতো মগ্গো ৰাগাদযো খেপেতীতি তংসচ্ছিকৰণাভাৱে ৰাগাদীনং অনুপ্পত্তিনিৰোধগমনাভাৱা ‘‘তং আগম্ম ৰাগাদযো খীযন্তী’’তি ৱুত্তং. সুত্ততো মুঞ্চিত্ৱাতি সুত্তপদানি মুঞ্চিত্ৱা. অঞ্ঞো সুত্তস্স অত্থো ‘‘মাতৰং পিতৰং হন্ত্ৱা’’তিআদীসু (ধ. প. ২৯৪-২৯৫) ৱিয আহৰিতব্বো, নত্থি সুত্তপদেহেৱ নীতো অত্থোতি অত্থো.

একং নানন্তি চুণ্ণিতং খুদ্দকং ৱা কৰণং, চুণ্ণীকৰণন্তি অবহুমানেন ৱদতি. ন ত্ৱং একং নানং জানাসীতি কিং এত্তকং ত্ৱমেৱ ন জানাসীতি অত্থো. ননু ঞাতেতি ‘‘যদিপি পুব্বে ন ঞাতং, অধুনাপি ঞাতে ননু সাধু হোতী’’তি অত্তনো জাননং পটিচ্ছাদেত্ৱা ৱিক্খেপং কৰোন্তং নিবন্ধতি. ৱিভজিত্ৱাতি অক্খৰত্থমত্তে অট্ঠত্ৱা লীনং অত্থং ৱিভজিত্ৱা উদ্ধৰিত্ৱা নীহৰিত্ৱা কথিতন্তি অত্থো. ৰাগাদীনং খযো নাম অভাৱমত্তো, ন চ অভাৱস্স বহুভাৱো অত্থি অত্তনো অভাৱত্তাতি ৱদন্তস্স ৱচনপচ্ছিন্দনত্থং পুচ্ছতি ‘‘ৰাগক্খযো নাম ৰাগস্সেৱ খযো’’তিআদি. যদি হি ৰাগক্খযো দোসাদীনং খযো ন হোতি, দোসক্খযাদযো চ ৰাগাদীনং খযা, অঞ্ঞমঞ্ঞৱিসিট্ঠা ভিন্না আপন্না হোন্তীতি বহুনিব্বানতা আপন্না এৱ হোতি, অঞ্ঞমঞ্ঞৱিসেসো চ নাম নিস্সভাৱস্স নত্থীতি সসভাৱতা চ নিব্বানস্স. নৱ তণ্হামূলকা ‘‘তণ্হং পটিচ্চ পৰিযেসনা’’তি (দী. নি. ২.১০৩; ৩.৩৫৯; অ. নি. ৯.২৩; ৱিভ. ৯৬৩) আদযো, তেসু পৰিযেসনাদযো চ পৰিযেসনাদিকৰকিলেসা দট্ঠব্বা. দিযড্ঢকিলেসসহস্সং নিদানকথাযং ৱুত্তং.

ওড়াৰিকতায কাৰেতব্বোতি অতিসুখুমস্স নিব্বানস্স ওড়াৰিকভাৱদোসাপত্তিযা বোধেতব্বো, নিগ্গহেতব্বো ৱা. ৱত্থুন্তি উপাদিন্নকফোট্ঠব্বং মেথুনং. অচ্ছাদীনম্পি নিব্বানপ্পত্তি কস্মা ৱুত্তা, ননু ‘‘কিলেসানং অচ্চন্তং অনুপ্পত্তিনিৰোধো নিব্বান’’ন্তি ইচ্ছন্তস্স কিলেসানং ৱিনাসো কঞ্চি কালং অপ্পৱত্তি নিব্বানং ন হোতীতি? ন, অভাৱসামঞ্ঞতো. অচ্চন্তাপৱত্তি হি কঞ্চি কালঞ্চ অপ্পৱত্তি অভাৱোযেৱাতি নত্থি ৱিসেসো. সৱিসেসং ৱা ৱদন্তস্স অভাৱতা আপজ্জতীতি. তিৰচ্ছানগতেহিপি পাপুণিতব্বত্তা তেসম্পি পাকটং পিড়ন্ধনং ৱিয ওড়াৰিকং থূলং. কেৱলং পন কণ্ণে পিড়ন্ধিতুং ন সক্কোতি, পিড়ন্ধনতোপি ৱা থূলত্তা ন সক্কাতি উপ্পণ্ডেন্তো ৱিয নিগ্গণ্হাতি.

নিব্বানাৰম্মণকৰণেন গোত্ৰভুক্খণে কিলেসক্খযপ্পত্তি পনস্স আপন্নাতি মঞ্ঞমানো আহ ‘‘ত্ৱং অখীণেসুযেৱা’’তিআদি. ননু আৰম্মণকৰণমত্তেন কিলেসক্খযো অনুপ্পত্তোতি ন সক্কা ৱত্তুং. চিত্তঞ্হি অতীতানাগতাদিসব্বং আলম্বেতি, ন নিপ্ফন্নমেৱাতি গোত্ৰভুপি মগ্গেন কিলেসানং যা অনুপ্পত্তিধম্মতা কাতব্বা, তং আৰব্ভ পৱত্তিস্সতীতি? ন, অপ্পত্তনিব্বানস্স নিব্বানাৰম্মণঞাণাভাৱতো. ন হি অঞ্ঞধম্মা ৱিয নিব্বানং, তং পন অতিগম্ভীৰত্তা অপ্পত্তেন আলম্বিতুং ন সক্কা. তস্মা তেন গোত্ৰভুনা পত্তব্বেন তিকালিকসভাৱাতিক্কন্তগম্ভীৰভাৱেন ভৱিতব্বং, কিলেসক্খযমত্ততং ৱা ইচ্ছতো গোত্ৰভুতো পুৰেতৰং নিপ্ফন্নেন কিলেসক্খযেন. তেনাহ ‘‘ত্ৱং অখীণেসুযেৱ কিলেসেসু কিলেসক্খযং নিব্বানং পঞ্ঞপেসী’’তি. অপ্পত্তকিলেসক্খযাৰম্মণকৰণে হি সতি গোত্ৰভুতো পুৰেতৰচিত্তানিপি আলম্বেয্যুন্তি.

মগ্গস্স কিলেসক্খযং নিব্বানন্তি মগ্গস্স আৰম্মণভূতং নিব্বানং কতমন্তি অত্থো. মগ্গোতিআদিনা পুৰিমপুচ্ছাদ্ৱযমেৱ ৱিৱৰতি.

ন চ কিঞ্চীতি ৰূপাদীসু নিব্বানং কিঞ্চি ন হোতি, ন চ কদাচি হোতি, অতীতাদিভাৱেন ন ৱত্তব্বন্তি ৱদন্তি, তং আগম্ম অৱিজ্জাতণ্হানং কিঞ্চি একদেসমত্তম্পি ন হোতি, তদেৱ তং আগম্ম কদাচি ন চ হোতীতি অত্থো যুত্তো.

অভিধম্মভাজনীযৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.