(৪.) চতুক্কনিদ্দেসৱণ্ণনা
৭৯৩. ন পৰিতস্সতীতি ‘‘অপি নাম মে তণ্ডুলাদীনি সিযু’’ন্তি ন পত্থেতি, তদভাৱেন ৱা ন উত্তসতি.
৭৯৬. অপৰপ্পচ্চযেতি পৰেন নপত্তিযাযিতব্বে. ধম্মে ঞাণন্তি সচ্চৱিসযং ঞাণং. অৰিযসচ্চেসু হি ধম্ম-সদ্দো তেসং অৱিপৰীতসভাৱত্তাতি. সঙ্খতপৱৰো ৱা অৰিযমগ্গো তস্স চ ফলং ধম্মো, তত্থ পঞ্ঞা তংসহগতা ধম্মে ঞাণং. ন অঞ্ঞঞাণুপ্পাদনং নযনযনং, ঞাণস্সেৱ পন পৱত্তিৱিসেসোতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘পচ্চৱেক্খণঞাণস্স কিচ্চ’’ন্তি. এত্থ চ ইমিনা ধম্মেনাতি মগ্গঞাণেনাতি ৱুত্তং, দুৱিধম্পি পন মগ্গফলঞাণং পচ্চৱেক্খণায চ মূলং, কাৰণঞ্চ নযনযনস্সাতি দুৱিধেনপি তেন ধম্মেনাতি ন ন যুজ্জতি, তথা চতুসচ্চধম্মস্স ঞাতত্তা, মগ্গফলসঙ্খাতস্স চ ধম্মস্স সচ্চপটিৱেধসম্পযোগং গতত্তা নযনং হোতীতি তেন ইমিনা ধম্মেন ঞাণৱিসযভাৱেন, ঞাণসম্পযোগেন ৱা ঞাতেনাতি চ অত্থো ন ন যুজ্জতি.
যদিপি সব্বেন সব্বং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং দুক্খং অভিজানন্তি, তথাপি পচ্চুপ্পন্নে সসন্ততিপৰিযাপন্নে সৱিসেসে অভিনিৱেসো হোতীতি আহ ‘‘ন তঞ্ঞেৱ ইম’’ন্তি. দিট্ঠেন অদিট্ঠেন নযতো নযনঞাণং, অদিট্ঠস্স দিট্ঠতায কাৰণভূতত্তা কাৰণঞাণং, অনুৰূপত্থৱাচকো ৱা কাৰণ-সদ্দোতি ধম্মে ঞাণস্স অনুৰূপঞাণন্তি অত্থো.
সম্মুতিম্হি ঞাণন্তি ধম্মে ঞাণাদীনং ৱিয সাতিসযস্স পটিৱেধকিচ্চস্স অভাৱা ৱিসযোভাসনমত্তজাননসামঞ্ঞেন ঞাণন্তি সম্মতেসু অন্তোগধন্তি অত্থো. সম্মুতিৱসেন ৱা পৱত্তং সম্মুতিম্হি ঞাণং, অৱসেসং পন ইতৰঞাণত্তযৱিসভাগং ঞাণং তব্বিসভাগসামঞ্ঞেন সম্মুতিঞাণম্হি পৱিট্ঠত্তা সম্মুতিঞাণং নাম হোতীতি.
৭৯৭. কিলেসমূলকে চাতি নীৱৰণমূলকে চ কামভৱধম্মে.
৭৯৮. সা হিস্সাতি এত্থ অস্সাতি যো ‘‘কামেসু ৱীতৰাগো হোতী’’তি এৱং ৱুত্তো, অস্স পঠমজ্ঝানসমঙ্গিস্সাতি অত্থো. স্ৱেৱাতি এতেন কামেসু ৱীতৰাগভাৱনাৱত্থস্সেৱ পঠমজ্ঝানসমঙ্গিস্স গহণে পৱত্তে তস্স ততো পৰং অৱত্থং দস্সেতুং ‘‘কামেসু ৱীতৰাগো সমানো’’তি ৱুত্তং. চতুত্থমগ্গপঞ্ঞা ছট্ঠাভিঞ্ঞাভাৱপ্পত্তিযা তং পটিৱিজ্ঝতি নাম, ইতৰা তদুপনিস্সযত্তা. যথানুৰূপং ৱা আসৱক্খযভাৱতো, ফলে ৱা আসৱক্খযে সতি যথানুৰূপং তংনিব্বত্তনতো চতূসুপি মগ্গেসু পঞ্ঞা ছট্ঠং অভিঞ্ঞং পটিৱিজ্ঝতীতি দট্ঠব্বা.
৭৯৯. কামসহগতাতি ৱত্থুকামাৰম্মণা. চোদেন্তীতি কামাভিমুখং তন্নিন্নং কৰোন্তীতি অত্থো. তদনুধম্মতাতি তদনুধম্মা ইচ্চেৱ ৱুত্তং হোতি. তা-সদ্দস্স অপুব্বত্থাভাৱতোতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘তদনুৰূপসভাৱা’’তি. নিকন্তিং, নিকন্তিসহগতচিত্তুপ্পাদং ৱা ‘‘মিচ্ছাসতী’’তি ৱদতি. ‘‘অহো ৱত মে অৱিতক্কং উপ্পজ্জেয্যা’’তি অৱিতক্কাৰম্মণা অৱিতক্কসহগতা.
৮০১. অধিগমভাৱেন অভিমুখং জানন্তস্স অভিজানন্তস্স, অভিৱিসিট্ঠেন ৱা ঞাণেন জানন্তস্স, অনাৰম্মণভূতঞ্চ তং ঠানং পাকটং কৰোন্তস্সাতি অত্থো.
৮০২. ৱসিতাপঞ্চকৰহিতং ঝানং অপ্পগুণং. এত্থ চতস্সো পটিপদা চত্তাৰি আৰম্মণানীতি পঞ্ঞায পটিপদাৰম্মণুদ্দেসেন পঞ্ঞা এৱ উদ্দিট্ঠাতি সা এৱ ৱিভত্তাতি.
চতুক্কনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.