৩. পঞ্হপুচ্ছকৱণ্ণনা

৭৪৭. পচ্চযসমুপ্পন্নঞ্চ অত্থং পচ্চযধম্মঞ্চাতি ৱচনেহি হেতাদিপচ্চযসমুপ্পন্নানং কুসলাকুসলৰূপানম্পি অত্থপৰিযাযং, হেতাদিপচ্চযভূতানং ৱিপাককিৰিযৰূপানম্পি ধম্মপৰিযাযঞ্চ দস্সেতি. পটিভানপটিসম্ভিদায কামাৱচৰৱিপাকাৰম্মণতা মহগ্গতাৰম্মণতা চ পটিসম্ভিদাঞাণাৰম্মণত্তে ন যুজ্জতি পটিসম্ভিদাঞাণানং কামাৱচৰলোকুত্তৰকুসলেসু কামাৱচৰকিৰিযালোকুত্তৰৱিপাকেসু চ উপ্পত্তিতো. সব্বঞাণাৰম্মণতায সতি যুজ্জেয্য, ‘‘যেন ঞাণেন তানি ঞাণানি জানাতী’’তি (ৱিভ. ৭২৬) ৱচনতো পন ন সব্বঞাণাৰম্মণতাতি কথযন্তি. সুত্তন্তভাজনীযে পন ‘‘ঞাণেসু ঞাণং পটিভানপটিসম্ভিদা’’তি অৱিসেসেন ৱুত্তত্তা সব্বঞাণাৰম্মণতা সিযা. অভিধম্মভাজনীযেপি চিত্তুপ্পাদৱসেন কথনং নিৰৱসেসকথনন্তি যথাদস্সিতৱিসযৱচনৱসেন ‘‘যেন ঞাণেন তানি ঞাণানি জানাতী’’তি যং ৱুত্তং, তং অঞ্ঞাৰম্মণতং ন পটিসেধেতীতি. যথা চ অত্থপটিসম্ভিদাৱিসযানং ন নিৰৱসেসেন কথনং অভিধম্মভাজনীযে, এৱং পটিভানপটিসম্ভিদাৱিসযস্সপীতি. এৱং পটিভানপটিসম্ভিদায সব্বঞাণৱিসযত্তা ‘‘তিস্সো পটিসম্ভিদা সিযা পৰিত্তাৰম্মণা সিযা মহগ্গতাৰম্মণা সিযা অপ্পমাণাৰম্মণা’’তি (ৱিভ. ৭৪৯) ৱুত্তা.

যদিপি ‘‘সিযা অত্থপটিসম্ভিদা ন মগ্গাৰম্মণা’’তি (ৱিভ. ৭৪৯) ৱচনতো অভিধম্মভাজনীযে ৱুত্তপটিসম্ভিদাস্ৱেৱ পঞ্হপুচ্ছকনযো পৱত্তো. ন হি মগ্গো পচ্চযুপ্পন্নো ন হোতি, অভিধম্মভাজনীযে চ পটিসম্ভিদাঞাণৱিসযা এৱ পটিভানপটিসম্ভিদা ৱুত্তাতি ন তস্সা মহগ্গতাৰম্মণতাতি. এৱমপি দ্ৱেপি এতা পাড়িযো ৱিৰুজ্ঝন্তি, তাসু বলৱতৰায ঠত্ৱা ইতৰায অধিপ্পাযো মগ্গিতব্বো. কুসলাকুসলানং পন পচ্চযুপ্পন্নত্তপটিৱেধোপি কুসলাকুসলভাৱপটিৱেধৱিনিমুত্তো নত্থীতি নিপ্পৰিযাযা তত্থ ধম্মপটিসম্ভিদা একন্তধম্মৱিসযত্তা, তথা ৱিপাককিৰিযানং পচ্চযভাৱপটিৱেধোপি ৱিপাককিৰিযভাৱপটিৱেধৱিনিমুত্তো নত্থীতি নিপ্পৰিযাযা তত্থ অত্থপটিসম্ভিদা একন্তিকঅত্থৱিসযত্তা. কিঞ্চি পন ঞাণং অপ্পটিভানভূতং নত্থি ঞেয্যপ্পকাসনতোতি সব্বস্মিম্পি ঞাণে নিপ্পৰিযাযা পটিভানপটিসম্ভিদা ভৱিতুং অৰহতি. নিপ্পৰিযাযপটিসম্ভিদাসু পঞ্হপুচ্ছকস্স পৱত্তিযং দ্ৱেপি পাড়িযো ন ৱিৰুজ্ঝন্তি.

সদ্দাৰম্মণত্তা বহিদ্ধাৰম্মণাতি এত্থ পৰস্স অভিলাপসদ্দাৰম্মণত্তাতি ভৱিতব্বং. ন হি সদ্দাৰম্মণতা বহিদ্ধাৰম্মণতায কাৰণং সদ্দস্স অজ্ঝত্তস্স চ সব্ভাৱাতি. অনুৱত্তমানো চ সো এৱ সদ্দোতি ৱিসেসনং ন কতন্তি দট্ঠব্বং.

পঞ্হপুচ্ছকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পটিসম্ভিদাৱিভঙ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.