২. পৱত্তিৱাৰৱণ্ণনা

৩৩-৩৪. ‘‘যস্স কুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি, তস্স অব্যাকতা ধম্মা উপ্পজ্জন্তী’’তি এতস্স ৱিস্সজ্জনে ‘‘অব্যাকতা চাতি চিত্তসমুট্ঠানৰূপৱসেন ৱুত্ত’’ন্তি অট্ঠকথাযং ৱুত্তং, ইমস্মিং পন পঞ্হে কম্মসমুট্ঠানাদিৰূপঞ্চ লব্ভতি, তং পন পটিলোমৱাৰস্স ৱিস্সজ্জনে সব্বেসং চৱন্তানং, পৱত্তে চিত্তস্স ভঙ্গক্খণে, আৰুপ্পে অকুসলানং উপ্পাদক্খণে তেসং কুসলা চ ধম্মা ন উপ্পজ্জন্তি অব্যাকতা চ ধম্মা ন উপ্পজ্জন্তীতি এত্থ পৱত্তে চিত্তস্স ভঙ্গক্খণে উপ্পজ্জমানম্পি কম্মসমুট্ঠানাদিৰূপং অগ্গহেত্ৱা ‘‘অব্যাকতা চ ধম্মা ন উপ্পজ্জন্তী’’তি ৱুত্তত্তা চিত্তসমুট্ঠানৰূপমেৱ ইধাধিপ্পেতং. কম্মসমুট্ঠানাদিৰূপে ন ৱিধানং, নাপি পটিসেধোতি কেচি ৱদন্তি, তথা চিত্তসমুট্ঠানৰূপমেৱ সন্ধায ‘‘যস্স কুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি, তস্স অব্যাকতা ধম্মা নিৰুজ্ঝন্তীতি? নো’’তি (যম. ৩.ধম্মযমক.১৬৩) ৱুত্তন্তি. তং পনেতং এৱং ন সক্কা ৱত্তুং চিত্তস্স ভঙ্গক্খণে কম্মসমুট্ঠানৰূপাদীনম্পি উপ্পাদস্স উপ্পাদক্খণে চ নিৰোধস্স এৱমাদীহি এৱ পাড়ীহি পটিসেধসিদ্ধিতো.

যে চ ৱদন্তি ‘‘যথা পটিসম্ভিদামগ্গে নিৰোধকথাযং ‘সোতাপত্তিমগ্গক্খণে জাতা ধম্মা ঠপেত্ৱা চিত্তসমুট্ঠানৰূপং সব্বেপি ৱিৰাগা চেৱ হোন্তি ৱিৰাগাৰম্মণা ৱিৰাগগোচৰা ৱিৰাগসমুদাগতা ৱিৰাগপতিট্ঠা’তিআদীসু ‘ঠপেত্ৱা ৰূপ’ন্তি অৱত্ৱা চিত্তপটিবদ্ধত্তা চিত্তজৰূপানং ‘ঠপেত্ৱা চিত্তসমুট্ঠানৰূপ’ন্তি ৱুত্তং, এৱমিধাপি চিত্তপটিবদ্ধত্তা চিত্তজৰূপমেৱ কথিত’’ন্তি, তঞ্চ তথা ন হোতি. যেসঞ্হি সোতাপত্তিমগ্গো সহজাতপচ্চযো হোতি, যেসু চ ৱিৰাগাদিআসঙ্কা হোতি, তে সোতাপত্তিমগ্গসহজাতা ধম্মা সোতাপত্তিমগ্গক্খণে জাতা ধম্মাতি তত্থ ৱুত্তা. সোতাপত্তিমগ্গক্খণে জাতাতি হি ৱচনং মগ্গে জাততং দীপেতি, ন চ কম্মজাদীনি অমগ্গে জাযমানানি মগ্গক্খণে জাতৱোহাৰং অৰহন্তি তেসং তস্স সোতাপত্তিমগ্গক্খণে সহজাতপচ্চযত্তাভাৱতো, তস্মা মগ্গক্খণে তংসহজাতধম্মেসু ঠপেতব্বং ঠপেতুং ‘‘ঠপেত্ৱা চিত্তসমুট্ঠানৰূপ’’ন্তি ৱুত্তং, ইধ পন কুসলাদিধম্মা যস্স যত্থ উপ্পজ্জন্তি নিৰুজ্ঝন্তি চ, তস্স পুগ্গলস্স তস্মিঞ্চ ওকাসে অব্যাকতধম্মানং উপ্পাদনিৰোধানং কুসলাদিপটিবদ্ধতা অপ্পটিবদ্ধতা চ আমট্ঠা, ন চ কম্মজাদিৰূপং অব্যাকতং ন হোতি, তস্মা সন্নিট্ঠানেন গহিতস্স পুগ্গলস্স ওকাসে ৱা উপ্পাদনিৰোধেসু ৱিজ্জমানেসু অব্যাকতানং তে ৱেদিতব্বা, অৱিজ্জমানেসু চ পটিসেধেতব্বা, ন চ অচিত্তপটিবদ্ধা অব্যাকতাতি এত্থ ন গহিতাতি সক্কা ৱত্তুং নিৰোধসমাপন্নানং অসঞ্ঞসত্তানঞ্চ উপ্পাদনিৰোধৱচনতোতি.

চতুত্থপঞ্হে পৱত্তে অকুসলাব্যাকতচিত্তস্স উপ্পাদক্খণেতি ইদং ‘‘যস্স ৱা পন অব্যাকতা ধম্মা উপ্পজ্জন্তী’’তি এতেন সন্নিট্ঠানেন গহিতেসু পঞ্চৱোকাৰে অকুসলাব্যাকতচিত্তানং চতুৱোকাৰে চ অব্যাকতচিত্তস্সেৱ উপ্পাদক্খণসমঙ্গিনো সন্ধায ৱুত্তং. এৱং সব্বত্থ সন্নিট্ঠানৱসেন ৱিসেসো ৱেদিতব্বো.

৭৯. ‘‘একাৱজ্জনেন ১৬৬ উপ্পন্নস্সা’’তি ৱুত্তং, নানাৱজ্জনেনপি পন ততো পুৰিমতৰজৱনৱীথীসু উপ্পন্নস্স ‘‘উপ্পাদক্খণে তেসং অকুসলা ধম্মা নুপ্পজ্জিস্সন্তি, নো চ তেসং কুসলা ধম্মা নুপ্পজ্জন্তী’’তি ইদং লক্খণং লব্ভতেৱ, তস্মা এতেন লক্খণেন সমানলক্খণং সব্বং যস্স চিত্তস্স অনন্তৰা অগ্গমগ্গং পটিলভিস্সন্তি, তস্স চিত্তস্স উপ্পাদক্খণেতি এতেনেৱ কুসলানাগতভাৱপৰিযোসানেন তায এৱ সমানলক্খণতায দীপিতং হোতীতি দট্ঠব্বং. এস নযো অকুসলাতীতভাৱস্স অব্যাকতাতীতভাৱস্স চ আদিম্হি ‘‘দুতিযে অকুসলে’’তি, ‘‘দুতিযে চিত্তে’’তি চ ৱুত্তট্ঠানে. যথা হি ভাৱনাৱাৰে ভাৱনাপহানানং পৰিযোসানেন অগ্গমগ্গেন ততো পুৰিমতৰানিপি ভাৱনাপহানানি দস্সিতানি হোন্তি, এৱমিধাপি তং তং তেন তেন আদিনা অন্তেন চ দস্সিতন্তি.

১০০. পঞ্চৱোকাৰে অকুসলানং ভঙ্গক্খণে তেসং অকুসলা চ ধম্মা নিৰুজ্ঝন্তি অব্যাকতা চ ধম্মা নিৰুজ্ঝন্তীতি ৱচনেন পটিসন্ধিচিত্ততো সোড়সমং, ততো পৰম্পি ৱা ভৱনিকন্তিচিত্তং হোতি, ন ততো ওৰন্তি ৱিঞ্ঞাযতীতি.

পৱত্তিৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ধম্মযমকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.