৫. পঞ্চমনযো অসঙ্গহিতেনঅসঙ্গহিতপদৱণ্ণনা

১৯৩. অসঙ্গহিতেনঅসঙ্গহিতপদনিদ্দেসেপি ৱুত্তনযেনেৱ যথানিদ্ধাৰিতধম্মদস্সনং ৱেদিতব্বং. এত্থ চ সসুখুমৰূপৱিঞ্ঞাণসহিতধম্মসমুদাযা যে তে দুক্খসচ্চঅনিদস্সনঅপ্পটিঘঅচেতসিকানুপাদাসদিসা সতিপি একেন দ্ৱীহি ৱা সঙ্গহেহি কেসঞ্চি অসঙ্গাহকত্তে তীহিপি অসঙ্গহেতব্বস্স অভাৱতো পৰিপুণ্ণসঙ্গহাসঙ্গাহকা ন হোন্তি, অব্যাকতধম্মসদিসা কেনচি সঙ্গহেন অসঙ্গহেতব্বভাৱতো অসঙ্গাহকা এৱ ন হোন্তি, তেন তে অসঙ্গাহকভাৱেন ন উদ্ধটা, ইতৰে পন তব্বিপৰিযাযেন উদ্ধটাতি.

যং পন অট্ঠকথাযং ‘‘তাদিসেন হি পদেন নিব্বানং খন্ধসঙ্গহমত্তং ন গচ্ছেয্যা’’তি ৱুত্তং, তং দুক্খসচ্চং সন্ধায ৱুত্তং. অনিদস্সনঅপ্পটিঘেসু পন অসঙ্গাহকেসু নিব্বানং অন্তোগধং, ন চ তদেৱ তস্স অসঙ্গাহকন্তি. সদিসৱিস্সজ্জনানং ৱসেন সমোধানেত্ৱা কতেহি সদ্ধিন্তি এৱং কতেহি দুতিযপঞ্হাদীহি সদ্ধিং পঠমপঞ্হনামৰূপপঞ্হাদযো সব্বেপি চতুত্তিংস হোন্তীতি অত্থো. যং পুচ্ছায উদ্ধটং পদং, তদেৱাতি ৰূপক্খন্ধাদিৱিসেসকপদং ৱদতি, ন নিদ্ধাৰিতে পুচ্ছিতব্বধম্মে. তে হি লক্খণতো দস্সিতা, ন পদেন সৰূপতোতি. তত্থ তদেৱাতি এৱ-সদ্দেন ন তং কদাচি সঙ্গহিতেন অসঙ্গহিতং ন হোতীতি উদ্ধটস্সেৱ অসঙ্গহিতেনঅসঙ্গহিতভাৱে নিযততং অঞ্ঞস্স চ অনিযততং দস্সেতীতি ৱেদিতব্বং. ‘‘তদেৱ যেহি অসঙ্গহিত’’ন্তি এত্থ হি ‘‘নিযমতো’’তি সক্কা ৱচনসেসো যোজেতুন্তি. অথ ৱা তদেৱাতি পুচ্ছায উদ্ধটমেৱ এৱংপকাৰমেৱ হুত্ৱা যেহি অসঙ্গহিতন্তি তস্স পুচ্ছায উদ্ধটভাৱেন এৱং অসঙ্গহিতেনঅসঙ্গহিতভাৱনিযমনত্থো এৱ-সদ্দো, ন অঞ্ঞস্স অসঙ্গহিতেনঅসঙ্গহিততানিৱাৰণত্থোতি দট্ঠব্বো. পুচ্ছায উদ্ধটঞ্হি অঞ্ঞসহিতং অসহিতঞ্চ অসঙ্গহিতেন অসঙ্গহিতং হোতি. ৰূপক্খন্ধাদীনি হি অঞ্ঞসহিতানি ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধাদীনি অসহিতানীতি.

অৱসেসা সঙ্গহিতাতি ইদং অৱসেসা অসঙ্গহিতা ন হোন্তীতি এৱং দট্ঠব্বং. তেহিপি ৱিঞ্ঞাণধম্মেহি তে ৰূপধম্মাৱ তীহি সঙ্গহেহি অসঙ্গহিতাতি পুচ্ছায উদ্ধটা তীহিপি সঙ্গহেহি অসঙ্গাহকা হুত্ৱা অসঙ্গহিতাতি অধিপ্পাযো. অনুদ্ধটা ৱেদনাদযোপি হি অসঙ্গহিতা এৱাতি. এত্থ চ পঠমে নযে ৱেদনাদযোপি ৱিঞ্ঞাণেন অসঙ্গহিতাতি ৱুত্তা, দুতিযে ৰূপধম্মাৱাতি অযং ৱিসেসো. ৱেদনাদযো হি ৰূপৱিঞ্ঞাণেহেৱ খন্ধাদিসঙ্গহেন অসঙ্গহিতাতি ওড়াৰিকৰূপেহি ৱিঞ্ঞাণেন চ তীহিপি সঙ্গহেহি অসঙ্গহিতাতি অত্থো. ৰূপেকদেসো হি এত্থ ৰূপগ্গহণেন গহিতোতি.

১৯৬. চতুত্থপঞ্হে চক্খাযতনং ৱেদনাদীহি চতূহীতি এত্থ চক্খাযতনন্তি এতেন পুচ্ছায উদ্ধটং অসঙ্গাহকং দস্সেতীতি দট্ঠব্বং. চক্খাযতনেন পন অসঙ্গহিতেন অসঙ্গহিতানি দস ওড়াৰিকাযতনানি ন চক্খাযতনমেৱাতি. ‘‘ৰূপঞ্চ ধম্মাযতন’’ন্তিআদিনা যেহি ধম্মেহি তীহিপি সঙ্গহেহি অসঙ্গহিতং তং ৱিঞ্ঞাণমেৱ হোতি, অসঙ্গহিতেন তেন অসঙ্গহিতঞ্চ ৱিঞ্ঞাণৱজ্জং সব্বং তেৱ ধম্মে উদানেতি. সদিসৱিস্সজ্জনা হি একতো উদানেত্ৱা দস্সেতব্বা. তত্থ পঠমেন ৰূপক্খন্ধেন সদিসৱিস্সজ্জনেসু একতো উদানেত্ৱা দস্সিতেসু অঞ্ঞে ৱিসদিসৱিস্সজ্জনা নযদানেন দস্সিতা হোন্তি. তেনাহ ‘‘ৰূপঞ্চ ধম্মাযতনন্তি…পে… অঞ্ঞেনাকাৰেন সঙ্খিপিত্ৱা দস্সিতা’’তি. তত্থ দ্ৱে ভৱাতি অসঞ্ঞেকৱোকাৰভৱা. দ্ৱেতি বাহিৰুপাদাধম্মে এৱ সন্ধায ৱুত্তং. যেন অসঙ্গাহকেন অসঙ্গহিতেন অসঙ্গহিতং পুচ্ছিতব্বং ৱিস্সজ্জিতব্বঞ্চ পৰিচ্ছিজ্জতি, সো ৰূপক্খন্ধাদিকো তস্স পুচ্ছাৱিস্সজ্জনানঞ্চ নিস্সযভাৱতো ‘‘ৱিসযো’’তি ৱুত্তো, যথাদস্সিতস্স পন উদ্দানস্স নযদানমত্তত্তা ‘‘নযো’’তি ৱুত্তং. ‘‘দ্ৱেৱীসনযো চা’’তিপি পাঠো, দ্ৱেৱীসপদিকো এস নযো চাতি অত্থো.

পঞ্চমনযঅসঙ্গহিতেনঅসঙ্গহিতপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.