২. অব্ভন্তৰমাতিকাৱণ্ণনা

২. ‘‘পঞ্চক্খন্ধা’’তিআদীহি ৰূপক্খন্ধাদিপদানি দস্সিতানি, পটিচ্চসমুপ্পাদৱচনেন চ যেসু দ্ৱাদসসু অঙ্গেসু পচ্চেকং পটিচ্চসমুপ্পাদসদ্দো ৱত্ততি, তদত্থানি দ্ৱাদস পদানি দস্সিতানীতি তেসং তথাদস্সিতানং সৰূপেনেৱ দস্সিতানং ফস্সাদীনঞ্চ পদানং ৱসেন আহ ‘‘পঞ্চৱীসাধিকেন পদসতেনা’’তি. তত্থ কম্মুপপত্তিকামভৱাদীনং ইধ ৱিভত্তানং ভাৱনভৱনভাৱেন ভৱে ৱিয সোকাদীনং জৰামৰণস্স ৱিয অনিট্ঠত্তা তন্নিদানদুক্খভাৱেন চ জৰামৰণে অন্তোগধতায পটিচ্চসমুপ্পাদস্স দ্ৱাদসপদতা দট্ঠব্বা. এত্থ চ পাড়িযং ভিন্দিত্ৱা অৱিস্সজ্জিতানম্পি সতিপট্ঠানাদীনং ভিন্দিত্ৱা গহণং কৰোন্তো তেসং ভিন্দিত্ৱাপি ৱিস্সজ্জিতব্বতং দস্সেতীতি ৱেদিতব্বং.

নযমাতিকাদিকা লক্খণমাতিকন্তা মাতিকা পকৰণন্তৰাসাধাৰণতায ধাতুকথায মাতিকা নাম, তস্সা অব্ভন্তৰে ৱুত্তো ৱিভজিতব্বানং উদ্দেসো অব্ভন্তৰমাতিকা নামাতি ইমমত্থং পকাসেন্তো ‘‘অযঞ্হী’’তিআদিমাহ. তত্থ এৱং অৱত্ৱাতি যথা ‘‘সব্বাপি…পে… মাতিকা’’তি অযং ধাতুকথামাতিকতো বহিদ্ধা ৱুত্তা, এৱং অৱত্ৱাতি অত্থো. ধাতুকথায অব্ভন্তৰেযেৱাতি চ ধাতুকথামাতিকায অব্ভন্তৰেযেৱাতি অত্থো দট্ঠব্বো. তদাৱেণিকমাতিকাঅব্ভন্তৰে হি ঠপিতা তস্সাযেৱ অব্ভন্তৰে ঠপিতাতি ৱুত্তা. অথ ৱা এৱং অৱত্ৱাতি যথা ‘‘সব্বাপি…পে… মাতিকা’’তি এতেন ৱচনেন ধাতুকথাতো বহিভূতা কুসলাদিঅৰণন্তা মাতিকা পকৰণন্তৰগতা ৱুত্তা, এৱং অৱত্ৱাতি অত্থো. ধাতুকথায অব্ভন্তৰেযেৱাতি চ ইমস্স পকৰণস্স অব্ভন্তৰে এৱ সৰূপতো দস্সেত্ৱা ঠপিতত্তাতি অত্থো. সব্বস্স অভিধম্মস্স মাতিকায অসঙ্গহিতত্তা ৱিকিণ্ণভাৱেন পকিণ্ণকতা ৱেদিতব্বা.