১০. উপোসথসুত্তৱণ্ণনা
২০. দসমে তদহুপোসথেতি (উদা. অট্ঠ. ৪৫; সাৰত্থ. টী. চূড়ৱগ্গ ৩.৩৮৩) তস্মিং উপোসথদিৱসভূতে অহনি. উপোসথকৰণত্থাযাতি ওৱাদপাতিমোক্খং উদ্দিসিতুং. উদ্ধস্তং অৰুণন্তি অৰুণুগ্গমনং. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খন্তি থেৰো ভগৱন্তং পাতিমোক্খুদ্দেসং যাচি. তস্মিং কালে ‘‘ন, ভিক্খৱে, অনুপোসথে উপোসথো কাতব্বো’’তি (মহাৱ. ১৩৬) সিক্খাপদস্স অপঞ্ঞত্তত্তা. কস্মা পন ভগৱা তিযামৰত্তিং ৱীতিনামেসি? ততো পট্ঠায ওৱাদপাতিমোক্খং অনুদ্দিসিতুকামো তস্স ৱত্থুং পাকটং কাতুং. অদ্দসাতি কথং অদ্দস? অত্তনো চেতোপৰিযঞাণেন তস্সং পৰিসতি ভিক্খূনং চিত্তানি পৰিজানন্তো তস্স দুস্সীলস্স চিত্তং পস্সি. যস্মা পন চিত্তে দিট্ঠে তংসমঙ্গীপুগ্গলো দিট্ঠো নাম হোতি, তস্মা ‘‘অদ্দসা খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং দুস্সীল’’ন্তিআদি ৱুত্তং. যথেৱ হি অনাগতে সত্তসু দিৱসেসু পৱত্তং পৰেসং চিত্তং চেতোপৰিযঞাণলাভী জানাতি, এৱং অতীতেপীতি. মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নন্তি সঙ্ঘপৰিযাপন্নো ৱিয ভিক্খুসঙ্ঘস্স অন্তো নিসিন্নং. দিট্ঠোসীতি অযং ন পকতত্তোতি ভগৱতা দিট্ঠো অসি. যস্মা চ এৱং দিট্ঠো, তস্মা নত্থি তে তৱ ভিক্খূহি সদ্ধিং এককম্মাদিসংৱাসো. যস্মা পন সো সংৱাসো তৱ নত্থি, তস্মা উট্ঠেহি, আৱুসোতি এৱমেত্থ পদযোজনা ৱেদিতব্বা.
ততিযম্পি খো সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসীতি অনেকৱাৰং ৱত্ৱাপি ‘‘থেৰো সযমেৱ নিব্বিন্নো ওৰমিস্সতী’’তি ৱা, ‘‘ইদানি ইমেসং পটিপত্তিং জানিস্সামী’’তি ৱা অধিপ্পাযেন তুণ্হী অহোসি. বাহাযং গহেত্ৱাতি ‘‘ভগৱতা মযা চ যাথাৱতো দিট্ঠো, যাৱততিযং ‘উট্ঠেহি, আৱুসো’তি চ ৱুত্তো ন ৱুট্ঠাতি, ইদানিস্স নিক্কড্ঢনকালো, মা সঙ্ঘস্স উপোসথন্তৰাযো অহোসী’’তি তং বাহাযং অগ্গহেসি, তথা গহেত্ৱা. বহি দ্ৱাৰকোট্ঠকা নিক্খামেত্ৱাতি দ্ৱাৰকোট্ঠকা দ্ৱাৰসালাতো নিক্খামেত্ৱা. বহীতি পন নিক্খামিতট্ঠানদস্সনং. অথ ৱা বহিদ্ৱাৰকোট্ঠকাতি বহিদ্ৱাৰকোট্ঠকতোপি নিক্খামেত্ৱা, ন অন্তোদ্ৱাৰকোট্ঠকতো এৱ. উভযত্থাপি ৱিহাৰতো বহিকত্ৱাতি অত্থো. সূচিঘটিকং দত্ৱাতি অগ্গড়সূচিঞ্চ উপৰিঘটিকঞ্চ আদহিত্ৱা, সুট্ঠুতৰং কৱাটং থকেত্ৱাতি অত্থো. যাৱ বাহাগহণাপি নামাতি ইমিনা ‘‘অপৰিসুদ্ধা, আনন্দ, পৰিসা’’তি ৱচনং সুত্ৱা এৱ হি তেন পক্কমিতব্বং সিযা, এৱং অপক্কমিত্ৱা যাৱ বাহাগহণাপি নাম সো মোঘপুৰিসো আগমেস্সতি, অচ্ছৰিযমিদন্তি দস্সেতি. ইদঞ্চ গৰহনচ্ছৰিযমেৱাতি ৱেদিতব্বং.
অথ ভগৱা চিন্তেসি – ‘‘ইদানি ভিক্খুসঙ্ঘে অব্বুদো জাতো, অপৰিসুদ্ধা পুগ্গলা উপোসথং আগচ্ছন্তি, ন চ তথাগতা অপৰিসুদ্ধায পৰিসায উপোসথং কৰোন্তি, পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি. অনুদ্দিসন্তে চ ভিক্খুসঙ্ঘস্স উপোসথো পচ্ছিজ্জতি. যংনূনাহং ইতো পট্ঠায ভিক্খূনংযেৱ পাতিমোক্খুদ্দেসং অনুজানেয্য’’ন্তি. এৱং পন চিন্তেত্ৱা ভিক্খূনংযেৱ পাতিমোক্খুদ্দেসং অনুজানি. তেন ৱুত্তং ‘‘অথ খো ভগৱা…পে… পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাথা’’তি. তত্থ ন দানাহন্তি ইদানি অহং উপোসথং ন কৰিস্সামি, পাতিমোক্খং ন উদ্দিসিস্সামীতি পচ্চেকং ন-কাৰেন সম্বন্ধো. দুৱিধঞ্হি পাতিমোক্খং – আণাপাতিমোক্খং, ওৱাদপাতিমোক্খন্তি. তেসু ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে’’তিআদিকং (মহাৱ. ১৩৪) আণাপাতিমোক্খং. তং সাৱকাৱ উদ্দিসন্তি, ন বুদ্ধা, যং অন্ৱদ্ধমাসং উদ্দিসীযতি. ‘‘খন্তী পৰমং…পে… সব্বপাপস্স অকৰণং…পে… অনুপৱাদো অনুপঘাতো…পে… এতং বুদ্ধান সাসন’’ন্তি (দী. নি. ২.৯০; ধ. প. ১৮৩-১৮৫; উদা. ৩৬; নেত্তি. ৩০) ইমা পন তিস্সো গাথা ওৱাদপাতিমোক্খং নাম. তং বুদ্ধাৱ উদ্দিসন্তি, ন সাৱকা, ছন্নম্পি ৱস্সানং অচ্চযেন উদ্দিসন্তি. দীঘাযুকবুদ্ধানঞ্হি ধৰমানকালে অযমেৱ পাতিমোক্খুদ্দেসো, অপ্পাযুকবুদ্ধানং পন পঠমবোধিযংযেৱ. ততো পৰং ইতৰো. তঞ্চ খো ভিক্খূযেৱ উদ্দিসন্তি, ন বুদ্ধা, তস্মা অম্হাকম্পি ভগৱা ৱীসতিৱস্সমত্তং ইমং ওৱাদপাতিমোক্খং উদ্দিসিত্ৱা ইমং অন্তৰাযং দিস্ৱা ততো পৰং ন উদ্দিসি. অট্ঠানন্তি অকাৰণং. অনৱকাসোতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. কাৰণঞ্হি যথা তিট্ঠতি এত্থ ফলং তদাযত্তৱুত্তিতাযাতি ‘‘ঠান’’ন্তি ৱুচ্চতি, এৱং ‘‘অৱকাসো’’তিপি ৱুচ্চতি. যন্তি কিৰিযাপৰামসনং.
অট্ঠিমে, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দেতি কো অনুসন্ধি? য্ৱাযং অপৰিসুদ্ধায পৰিসায পাতিমোক্খস্স অনুদ্দেসো ৱুত্তো, সো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মোতি তং অপৰেহিপি সত্তহি অচ্ছৰিযব্ভুতধম্মেহি সদ্ধিং ৱিভজিত্ৱা দস্সেতুকামো পঠমং তাৱ তেসং উপমাভাৱেন মহাসমুদ্দে অট্ঠ অচ্ছৰিযব্ভুতধম্মে দস্সেন্তো সত্থা ‘‘অট্ঠিমে, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে’’তিআদিমাহ.
উপোসথসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
মহাৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.