৫. মহাযঞ্ঞৱগ্গো

১. সত্তৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিসুত্তৱণ্ণনা

৪৪. পঞ্চমস্স পঠমে যস্মা নিদস্সনত্থে নিপাতো (দী. নি. টী. ২.১২৭) তস্মা সেয্যথাপি মনুস্সাতি যথা মনুস্সাতি ৱুত্তং হোতি. ৱিসেসো হোতিযেৱ সতিপি বাহিৰস্স কাৰণস্স অভেদে অজ্ঝত্তিকস্স ভিন্নত্তা. নানত্তং কাযে এতেসং, নানত্তো ৱা কাযো এতেসন্তি নানত্তকাযা. ইমিনা নযেন সেসপদেসুপি অত্থো ৱেদিতব্বো. নেসন্তি মনুস্সানং. নানত্তা সঞ্ঞা এতেসং অত্থীতি নানত্তসঞ্ঞিনো. সুখসমুস্সযতো ৱিনিপাতো এতেসং অত্থীতি ৱিনিপাতিকা সতিপি দেৱভাৱে দিব্বসম্পত্তিযা অভাৱতো. অপাযেসু ৱা গতো নত্থি নিপাতো এতেসন্তি ৱিনিপাতিকা. তেনাহ ‘‘চতুঅপাযৱিনিমুত্তা’’তি. পিযঙ্কৰমাতাদীনং ৱিযাতি পিযঙ্কৰমাতা কিৰ যক্খিনী পচ্চূসসমযে অনুৰুদ্ধত্থেৰস্স ধম্মং সজ্ঝাযতো সুত্ৱা –

‘‘মা সদ্দমকৰী পিযঙ্কৰ, ভিক্খু ধম্মপদানি ভাসতি;

অপি ধম্মপদং ৱিজানিয, পটিপজ্জেম হিতায নো সিযা.

‘‘পাণেসু চ সংযমামসে, সম্পজানমুসা ন ভণামসে;

সিক্খেম সুসীল্যমত্তনো, অপি মুচ্চেম পিসাচযোনিযা’’তি. (সং. নি. ১.২৪০) –

এৱং পুত্তকং সঞ্ঞাপেত্ৱা তং দিৱসং সোতাপত্তিফলং পত্তা. উত্তৰমাতা পন ভগৱতো ধম্মং সুত্ৱাৱ সোতাপন্না জাতা.

ব্ৰহ্মকাযে পঠমজ্ঝাননিব্বত্তে ব্ৰহ্মসমূহে, ব্ৰহ্মনিকাযে ৱা ভৱাতি ব্ৰহ্মকাযিকা. মহাব্ৰহ্মুনো পৰিসায ভৱাতি ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জা তস্স পৰিচাৰকট্ঠানে ঠিতত্তা. মহাব্ৰহ্মুনো পুৰোহিতট্ঠানে ঠিতাতি ব্ৰহ্মপুৰোহিতা. আযুৱণ্ণাদীহি মহন্তা ব্ৰহ্মানোতি মহাব্ৰহ্মানো. সতিপি তেসং তিৱিধানম্পি পঠমেন ঝানেন গন্ত্ৱা নিব্বত্তভাৱে ঝানস্স পন পৱত্তিভেদেন অযং ৱিসেসোতি দস্সেতুং ‘‘ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জা পনা’’তিআদি ৱুত্তং. পৰিত্তেনাতি হীনেন. সা চস্স হীনতা ছন্দাদীনং হীনতায ৱেদিতব্বা. পটিলদ্ধমত্তং ৱা হীনং. কপ্পস্সাতি অসঙ্খ্যেয্যকপ্পস্স. হীনপণীতানং মজ্ঝে ভৱত্তা মজ্ঝিমং. সা চস্স মজ্ঝিমতা ছন্দাদীনং মজ্ঝিমতায ৱেদিতব্বা. পটিলভিত্ৱা নাতিসুভাৱিতং ৱা মজ্ঝিমং. উপড্ঢকপ্পোতি অসঙ্খ্যেয্যকপ্পস্স উপড্ঢকপ্পো. ৱিপ্ফাৰিকতৰোতি ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জেহি পমাণতো ৱিপুলতৰো সভাৱতো উড়াৰতৰো চ হোতি. সভাৱেনপি হি উড়াৰতমোৱ. তং পনেত্থ অপ্পমাণং. তস্স হি পৰিত্তাভাদীনং পৰিত্তসুভাদীনঞ্চ কাযে সতিপি সভাৱৱেমত্তে একত্তৱসেনেৱ ৱৱত্থপীযতীতি ‘‘একত্তকাযা’’ত্ৱেৱ তে ৱুচ্চন্তি. পণীতেনাতি উক্কট্ঠেন. সা চস্স উক্কট্ঠতা ছন্দাদীনং উক্কট্ঠতায ৱেদিতব্বা. সুভাৱিতং ৱা, সম্মদেৱ, ৱসিভাৱং পাপিতং পণীতং ‘‘পধানভাৱং নীত’’ন্তি কত্ৱা. ইধাপি কপ্পো অসঙ্খ্যেয্যকপ্পৱসেনেৱ ৱেদিতব্বো পৰিপুণ্ণমহাকপ্পস্স অসম্ভৱতো. ইতীতি এৱং ৱুত্তপ্পকাৰেন. তেতি ‘‘ব্ৰহ্মকাযিকা’’তি ৱুত্তা তিৱিধাপি ব্ৰহ্মানো. সঞ্ঞায একত্তাতি তিহেতুকভাৱেন একসভাৱত্তা. ন হি তস্সা সম্পযুত্তধম্মৱসেন অঞ্ঞোপি কোচি ভেদো অত্থি. এৱন্তি ইমিনা নানত্তকাযা একত্তসঞ্ঞিনো গহিতাতি দস্সেতি.

দণ্ডউক্কাযাতি দণ্ডদীপিকায. সৰতি ধাৱতি, ৱিস্সৰতি ৱিপ্পকিণ্ণা ৱিয ধাৱতি. দ্ৱে কপ্পাতি দ্ৱে মহাকপ্পা. ইতো পৰেসুপি এসেৱ নযো. ইধাতি ইমস্মিং সুত্তে. উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদৱসেন আভস্সৰগ্গহণেনেৱ সব্বেপি তে পৰিত্তাভাঅপ্পমাণাভাপি গহিতা.

সুন্দৰা পভা সুভা, তায কিণ্ণা সুভাকিণ্ণাতি ৱত্তব্বে. ভা-সদ্দস্স ৰস্সত্তং অন্তিম-ণ-কাৰস্স হ-কাৰঞ্চ কত্ৱা ‘‘সুভকিণ্হা’’তি ৱুত্তা. অট্ঠকথাযং পন নিচ্চলায একগ্ঘনায পভায সুভোতি পৰিযাযৱচনন্তি ‘‘সুভেন ওকিণ্ণা ৱিকিণ্ণা’’তি অত্থো ৱুত্তো. এত্থাপি অন্তিম-ণ-কাৰস্স হ-কাৰকৰণং ইচ্ছিতব্বমেৱ. ন ছিজ্জিত্ৱা পভা গচ্ছতি একগ্ঘনত্তা. চতুত্থৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিমেৱ ভজন্তি কাযস্স সঞ্ঞায চ একৰূপত্তা. ৱিপুলসন্তসুখাযুৱণ্ণাদিফলত্তা ৱেহপ্ফলা. এত্থাতি ৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিযং.

ৱিৱট্টপক্খে ঠিতা অপুনৰাৱত্তনতো. ‘‘ন সব্বকালিকা’’তি ৱত্ৱা তমেৱ অসব্বকালিকত্তং ৱিভাৱেতুং ‘‘কপ্পসতসহস্সম্পী’’তিআদি ৱুত্তং. সোড়সকপ্পসহস্সচ্চযেন উপ্পন্নানং সুদ্ধাৱাসব্ৰহ্মানং পৰিনিব্বাযনতো অঞ্ঞেসঞ্চ তত্থ অনুপ্পজ্জনতো বুদ্ধসুঞ্ঞে লোকে সুঞ্ঞং তং ঠানং হোতি, তস্মা সুদ্ধাৱাসা ন সব্বকালিকা. খন্ধাৱাৰট্ঠানসদিসা হোন্তি সুদ্ধাৱাসভূমিযো. ইমিনা সুত্তেন সুদ্ধাৱাসানং সত্তাৱাসভাৱদীপনেনেৱ ৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিভাৱোপি দীপিতো হোতি, তস্মা সুদ্ধাৱাসাপি সত্তসু ৱিঞ্ঞাণট্ঠিতীসু চতুত্থৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিং, নৱসু সত্তাৱাসেসু চতুত্থসত্তাৱাসঞ্চ ভজন্তি.

সুখুমত্তাতি সঙ্খাৰাৱসেসসুখুমভাৱপ্পত্তত্তা. পৰিব্যত্তৱিঞ্ঞাণকিচ্চাভাৱতো নেৱ ৱিঞ্ঞাণং, ন সব্বসো অৱিঞ্ঞাণং হোতীতি নাৱিঞ্ঞাণং, তস্মা পৰিপ্ফুতৱিঞ্ঞাণকিচ্চৱন্তীসু ৱিঞ্ঞাণট্ঠিতীসু ন ৱুত্তং.

সত্তৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. সমাধিপৰিক্খাৰসুত্তৱণ্ণনা

৪৫. দুতিযে সমাধিপৰিক্খাৰাতি এত্থ তযো পৰিক্খাৰা. ‘‘ৰথো সীলপৰিক্খাৰো, ঝানক্খো চক্কৱীৰিযো’’তি (সং. নি. ৫.৪) হি এত্থ অলঙ্কাৰো পৰিক্খাৰো নাম. ‘‘সত্তহি নগৰপৰিক্খাৰেহি সুপৰিক্খতং হোতী’’তি (অ. নি. ৭.৬৭) এত্থ পৰিৱাৰো পৰিক্খাৰো নাম. ‘‘গিলানপচ্চয…পে… জীৱিতপৰিক্খাৰা’’তি (ম. নি. ১.১৯১-১৯২) এত্থ সম্ভাৰো পৰিক্খাৰো নাম. সো ইধ অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘মগ্গসমাধিস্স সম্ভাৰা’’তি. পৰিৱাৰপৰিক্খাৰোপি ৱট্টতিযেৱ. পৰিৱাৰো হি সম্মাদিট্ঠাদযো মগ্গধম্মা সম্মাসমাধিস্স সহজাতাদিপচ্চযভাৱেন পৰিকৰণতো অভিসঙ্খৰণতো. পৰিক্খতাতি পৰিৱাৰিতা. অযং ৱুচ্চতি অৰিযো সম্মাসমাধীতি অযং সত্তহি ৰতনেহি পৰিৱুতো চক্কৱত্তী ৱিয সত্তহি অঙ্গেহি পৰিৱুতো অৰিযো সম্মাসমাধীতি ৱুচ্চতি. উপেচ্চ নিস্সীযতীতি উপনিসা, সহ উপনিসাযাতি সউপনিসো, সউপনিস্সযো অত্থো, সপৰিৱাৰোযেৱাতি ৱুত্তং হোতি. সহকাৰিকাৰণভূতো হি ধম্মসমূহো ইধ ‘‘উপনিসো’’তি অধিপ্পেতো.

সমাধিপৰিক্খাৰসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. পঠমঅগ্গিসুত্তৱণ্ণনা

৪৬. ততিযে অনুডহনট্ঠেনাতি কামং আহুনেয্যগ্গিআদযো তযো অগ্গী ব্ৰাহ্মণেহিপি ইচ্ছিতা সন্তি. তে পন তেহি ইচ্ছিতমত্তাৱ, ন সত্তানং তাদিসা অত্থসাধকা. যে পন সত্তানং অত্থসাধকা, তে দস্সেতুং ‘‘আহুনং ৱুচ্চতী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ আনেত্ৱা হুননং পূজনং ‘‘আহুন’’ন্তি ৱুত্তং, তং আহুনং অৰহন্তী মাতাপিতৰো. তেনাহ ভগৱা – ‘‘আহুনেয্যাতি, ভিক্খৱে, মাতাপিতূনং এতং অধিৱচন’’ন্তি (ইতিৱু. ১০৬). যদগ্গেন চ তে পুত্তানং বহূপকাৰতায আহুনেয্যাতি, তেসু সম্মাপটিপত্তি নেসং হিতসুখাৱহা, তদগ্গেন তেসু মিচ্ছাপটিপত্তি অহিতদুক্খাৱহাতি আহ ‘‘তেসু…পে… নিব্বত্তন্তী’’তি.

স্ৱাযমত্থো (দী. নি. অট্ঠ. ৩.৩০৫) মিত্তৱিন্দকৱত্থুনা ৱেদিতব্বো. মিত্তৱিন্দকো হি মাতৰা, ‘‘তাত, অজ্জ উপোসথিকো হুত্ৱা ৱিহাৰে সব্বৰত্তিং ধম্মস্সৱনং সুণোহি, সহস্সং তে দস্সামী’’তি ৱুত্তো ধনলোভেন উপোসথং সমাদায ৱিহাৰং গন্ত্ৱা ‘‘ইদং ঠানং অকুতোভয’’ন্তি সল্লক্খেত্ৱা ধম্মাসনস্স হেট্ঠা নিপন্নো সব্বৰত্তিং নিদ্দাযিত্ৱা ঘৰং অগমাসি. মাতা পাতোৱ যাগুং পচিত্ৱা উপনামেসি. সো সহস্সং গহেত্ৱাৱ পিৱি. অথস্স এতদহোসি ‘‘ধনং সংহৰিস্সামী’’তি. সো নাৱায সমুদ্দং পক্খন্দিতুকামো অহোসি. অথ নং মাতা, ‘‘তাত, ইমস্মিং কুলে চত্তালীসকোটিধনং অত্থি, অলং গমনেনা’’তি নিৱাৰেতি. সো তস্সা ৱচনং অনাদিযিত্ৱা গচ্ছতি এৱ. সা পুৰতো অট্ঠাসি. অথ নং কুজ্ঝিত্ৱা ‘‘অযং ময্হং পুৰতো তিট্ঠতী’’তি পাদেন পহৰিত্ৱা পতিতং অন্তৰং কত্ৱা অগমাসি.

মাতা উট্ঠহিত্ৱা ‘‘মাদিসায মাতৰি এৱৰূপং কম্মং কত্ৱা গতস্স তে গতট্ঠানে সুখং ভৱিস্সতীতি এৱংসঞ্ঞী নাম ত্ৱং পুত্তা’’তি আহ. তস্স নাৱং আৰুয্হ গচ্ছতো সত্তমে দিৱসে নাৱা অট্ঠাসি. অথ তে মনুস্সা ‘‘অদ্ধা এত্থ পাপপুগ্গলো অত্থি, সলাকং দেথা’’তি আহংসু. সলাকা দীযমানা তস্সেৱ তিক্খত্তুং পাপুণি. তে তস্স উড়ুম্পং দত্ৱা তং সমুদ্দে পক্খিপিংসু. সো একং দীপং গন্ত্ৱা ৱিমানপেতীহি সদ্ধিং সম্পত্তিং অনুভৱন্তো তাহি ‘‘পুৰতো পুৰতো মা অগমাসী’’তি ৱুচ্চমানোপি তদ্দিগুণং তদ্দিগুণং সম্পত্তিং পস্সন্তো অনুপুব্বেন খুৰচক্কধৰং একং অদ্দস. তং চক্কং পদুমপুপ্ফং ৱিয উপট্ঠাসি. সো তং আহ, ‘‘অম্ভো, ইদং তযা পিড়ন্ধিতং পদুমং ময্হং দেহী’’তি. ন ইদং, সামি, পদুমং, খুৰচক্কং এতন্তি. সো ‘‘ৱঞ্চেসি মং ত্ৱং, কিং মযা পদুমং ন দিট্ঠপুব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা ‘‘ত্ৱং লোহিতচন্দনং ৱিলিম্পিত্ৱা পিড়ন্ধনং পদুমপুপ্ফং ময্হং ন দাতুকামো’’তি আহ. সো চিন্তেসি ‘‘অযম্পি মযা কতসদিসং কম্মং কত্ৱা তস্স ফলং অনুভৱিতুকামো’’তি. অথ নং ‘‘গণ্হ, ৰে’’তি ৱত্ৱা তস্স মত্থকে চক্কং খিপি. তেন ৱুত্তং –

‘‘চতুব্ভি অট্ঠজ্ঝগমা, অট্ঠাহি পিচ সোড়স;

সোড়সাহি চ বাত্তিংস, অত্ৰিচ্ছং চক্কমাসদো;

ইচ্ছাহতস্স পোসস্স, চক্কং ভমতি মত্থকে’’তি. (জা. ১.১.১০৪; ১.৫.১০৩);

সোতি গেহসামিকো ভত্তা. পুৰিমনযেনেৱাতি অনুডহনস্স পচ্চযতায. তত্ৰিদং ৱত্থু – কস্সপবুদ্ধকালে সোতাপন্নস্স উপাসকস্স ভৰিযা অতিচাৰং চৰতি. সো তং পচ্চক্খতো দিস্ৱা ‘‘কস্মা এৱং কৰোসী’’তি আহ. সা ‘‘সচাহং এৱৰূপং কৰোমি, অযং মে সুনখো ৱিলুপ্পমানো খাদতূ’’তি ৱত্ৱা কালকতা কণ্ণমুণ্ডকদহে ৱেমানিকপেতী হুত্ৱা নিব্বত্তা দিৱা সম্পত্তিং অনুভৱতি, ৰত্তিং দুক্খং. তদা বাৰাণসিৰাজা মিগৱং চৰন্তো অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা অনুপুব্বেন কণ্ণমুণ্ডকদহং সম্পত্তো তায সদ্ধিং সম্পত্তিং অনুভৱতি. সা তং ৱঞ্চেত্ৱা ৰত্তিং দুক্খং অনুভৱতি. সো ঞত্ৱা ‘‘কত্থ নু খো গচ্ছতী’’তি পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গন্ত্ৱা অৱিদূৰে ঠিতো কণ্ণমুণ্ডকদহতো নিক্খমিত্ৱা তং ‘‘পটপট’’ন্তি খাদমানং একং সুনখং দিস্ৱা অসিনা দ্ৱিধা ছিন্দি, দ্ৱে অহেসুং. পুন ছিন্নে চত্তাৰো, পুন ছিন্নে অট্ঠ, পুন ছিন্নে সোড়স অহেসুং. সা ‘‘কিং কৰোসি, সামী’’তি আহ. সো ‘‘কিং ইদ’’ন্তি আহ. সা ‘‘এৱং অকত্ৱা খেড়পিণ্ডং ভূমিযং নিট্ঠুভিত্ৱা পাদেন ঘংসাহী’’তি আহ. সো তথা অকাসি. সুনখা অন্তৰধাযিংসু. মুট্ঠিযোগো কিৰাযং তস্স সুনখন্তৰধানস্স, যদিদং খেড়পিণ্ডং ভূমিযং নিট্ঠুভিত্ৱা পাদেন ঘংসনং, তং দিৱসং তস্সা কম্মং খীণং. ৰাজা ৱিপ্পটিসাৰী হুত্ৱা গন্তুং আৰদ্ধো. সা ‘‘ময্হং, সামি, কম্মং খীণং, মা অগমাসী’’তি আহ. ৰাজা অস্সুত্ৱাৱ গতো.

দক্খিণাতি চত্তাৰো পচ্চযা দীযমানা দক্খন্তি এতেহি হিতসুখানীতি, তং দক্খিণং অৰহতীতি দক্খিণেয্যো, ভিক্খুসঙ্ঘো.

পঠমঅগ্গিসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪-৫. দুতিযঅগ্গিসুত্তাদিৱণ্ণনা

৪৭-৪৮. চতুত্থে যঞ্ঞৱাটং সম্পাদেত্ৱা মহাযঞ্ঞং উদ্দিস্স সৱিঞ্ঞাণকানি অৱিঞ্ঞাণকানি চ যঞ্ঞূপকৰণানি সজ্জিতানীতি আহ পাড়িযং ‘‘মহাযঞ্ঞো উপক্খটো’’তি. তং উপকৰণং তেসং তথাসজ্জনন্তি আহ ‘‘উপক্খটোতি পচ্চুপট্ঠিতো’’তি. ৱচ্ছতৰসতানীতি যুৱভাৱপ্পত্তানি নাতিবলৱৱচ্ছসতানি. তে পন ৱচ্ছা এৱ হোন্তি, ন দম্মা, বলীবদ্দা ৱা. উৰব্ভাতি তৰুণমেণ্ডকা ৱুচ্চন্তি. উপনীতানীতি ঠপনত্থায উপনীতানি. ৱিহিংসট্ঠেনাতি হিংসনট্ঠেন. উপৱাযতূতি উপগন্ত্ৱা সৰীৰদৰথং নিব্বাপেন্তো সণ্হসীতলা ৱাতো ৱাযতু. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ. পঞ্চমে নত্থি ৱত্তব্বং.

দুতিযঅগ্গিসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. দুতিযসঞ্ঞাসুত্তৱণ্ণনা

৪৯. ছট্ঠে ন্হাৰুৱিলেখনন্তি চম্মং লিখন্তানং চম্মং লিখিত্ৱা ছড্ডিতকসটং. ‘‘এসোহমস্মী’’তিআদিনা অহংকৰণং অহঙ্কাৰো. ‘‘এতং মমা’’তি মমংকৰণং মমঙ্কাৰো. তেনাহ ‘‘অহঙ্কাৰদিট্ঠিতো’’তিআদি. তিস্সো ৱিধাতি সেয্যসদিসহীনৱসেন তযো মানা. ‘‘একৱিধেন ৰূপসঙ্গহো’’তিআদীসু (ধ. স. ৫৮৪) কোট্ঠাসো ‘‘ৱিধা’’তি ৱুত্তো. ‘‘কথংৱিধং সীলৱন্তং ৱদন্তি, কথংৱিধং পঞ্ঞৱন্তং ৱদন্তী’’তিআদীসু (সং. নি. ১.৯৫) পকাৰো. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, ৱিধা. কতমা তিস্সো? সেয্যোহমস্মীতি ৱিধা’’তি (ৱিভ. ৯২০) এত্থ মানো ‘‘ৱিধা’’তি ৱুত্তো. ইধাপি মানোৱ অধিপ্পেতো. মানো হি ৱিদহনতো হীনাদিৱসেন তিৱিধা. তেনাকাৰেন দহনতো উপদহনতো ‘‘ৱিধা’’তি ৱুচ্চতি.

দুতিযসঞ্ঞাসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭-৮. মেথুনসুত্তাদিৱণ্ণনা

৫০-৫১. সত্তমে ইধাতি ইমস্মিং লোকে. একচ্চোতি একো. সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱাতি পব্বজ্জামত্তেন সমণো ৱা, জাতিমত্তেন ব্ৰাহ্মণো ৱা. দ্ৱযংদ্ৱযসমাপত্তিন্তি দ্ৱীহি দ্ৱীহি সমাপজ্জিতব্বং, মেথুনন্তি অত্থো. ন হেৱ খো সমাপজ্জতীতি সম্বন্ধো. উচ্ছাদনং উব্বট্টনং. সম্বাহনং পৰিমদ্দনং. সাদিযতীতি অধিৱাসেতি. তদস্সাদেতীতি উচ্ছাদনাদিং অভিৰমতি. নিকামেতীতি ইচ্ছতি. ৱিত্তিন্তি তুট্ঠিং. ইদম্পি খোতি এত্থ ইদন্তি যথাৱুত্তং সাদিযনাদিং খণ্ডাদিভাৱৱসেন একং কত্ৱা ৱুত্তং. পি-সদ্দো ৱক্খমানং উপাদায সমুচ্চযত্থো, খো-সদ্দো অৱধাৰণত্থো. ইদং ৱুত্তং হোতি – যদেতং ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞস্স অসতিপি দ্ৱযংদ্ৱযসমাপত্তিযং মাতুগামস্স উচ্ছাদননহাপনসম্বাহনসাদিযনাদি. ইদম্পি একংসেন তস্স ব্ৰহ্মচৰিযস্স খণ্ডাদিভাৱাপাদনতো খণ্ডম্পি ছিদ্দম্পি সবলম্পি কম্মাসম্পীতি. এৱং পন খণ্ডাদিভাৱাপত্তিযা সো অপৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰতি, ন পৰিসুদ্ধং, সংযুত্তো মেথুনসংযোগেন, ন ৱিসংযুত্তো. ততো চস্স ন জাতিআদীহি পৰিমুত্তীতি দস্সেন্তো ‘‘অযং ৱুচ্চতী’’তিআদিমাহ.

সঞ্জগ্ঘতীতি কিলেসৱসেন মহাহসিতং হসতি. সংকীড়তীতি কাযসংসগ্গৱসেন কীড়তি. সংকেলাযতীতি সব্বসো মাতুগামং কেলাযন্তো ৱিহৰতি. চক্খুনাতি অত্তনো চক্খুনা. চক্খুন্তি মাতুগামস্স চক্খুং. উপনিজ্ঝাযতীতি উপেচ্চ নিজ্ঝাযতি ওলোকেতি. তিৰোকুট্টন্তি কুট্টস্স পৰতো. তথা তিৰোপাকাৰং, ‘‘মত্তিকামযা ভিত্তি কুট্টং, ইট্ঠকামযা পাকাৰো’’তি ৱদন্তি. যা কাচি ৱা ভিত্তি পোৰিসকা দিযড্ঢৰতনপ্পমাণা কুট্টং, ততো অধিকো পাকাৰো. অস্সাতি ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞস্স. পুব্বেতি ৱতসমাদানতো পুব্বে. কামগুণেহীতি কামকোট্ঠাসেহি. সমপ্পিতন্তি সুট্ঠু অপ্পিতং সহিতং. সমঙ্গিভূতন্তি সমন্নাগতং. পৰিচাৰযমানন্তি কীড়ন্তং, উপট্ঠহিযমানং ৱা. পণিধাযাতি পত্থেত্ৱা. সীলেনাতিআদীসু যমনিযমাদিসমাদানৱসেন সীলং, অৱীতিক্কমৱসেন ৱতং. উভযম্পি ৱা সীলং, দুক্কৰচৰিযৱসেন পৱত্তিতং ৱতং. তংতংঅকিচ্চসম্মততো ৱা নিৱত্তিলক্খণং সীলং, তংতংসমাদানৱতো ৱেসভোজনকিচ্চকৰণাদিৱিসেসপ্পটিপত্তি ৱতং. সব্বথাপি দুক্কৰচৰিযা তপো. মেথুনা ৱিৰতি ব্ৰহ্মচৰিযন্তি এৱম্পেত্থ পাড়িৱণ্ণনা ৱেদিতব্বা. অট্ঠমং উত্তানমেৱ.

মেথুনসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. দানমহপ্ফলসুত্তৱণ্ণনা

৫২. নৱমে ‘‘সাহু দান’’ন্তি দানং দেতীতি ‘‘দানং নাম সাধু সুন্দৰ’’ন্তি দানং দেতীতি অত্থো. দানঞ্হি দত্ৱা তং পচ্চৱেক্খন্তস্স পামোজ্জপীতিসোমনস্সাদযো উপ্পজ্জন্তি, লোভদোসইস্সামচ্ছেৰাদযো ৱিদূৰীভৱন্তি. ইদানি দানং অনুকূলধম্মপৰিব্ৰূহনেন পচ্চনীকধম্মৱিদূৰীকৰণেন চ ভাৱনাচিত্তস্স উপসোভনায চ পৰিক্খাৰায চ হোতীতি ‘‘অলঙ্কাৰভূতঞ্চেৱ পৰিৱাৰভূতঞ্চ দেতী’’তি ৱুত্তং. ঝানানাগামী নাম হোতি ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা ব্ৰহ্মলোকূপপন্নানং অৰিযানং হেট্ঠা অনুপ্পজ্জনতো. ইমং পেচ্চ পৰিভুঞ্জিস্সামীতি সাপেক্খস্স দানং পৰলোকফলাসায সাতিসযায চ পুব্বাচাৰৱসেন উপ্পজ্জমানায অনুভৱত্তা তণ্হুত্তৰং নাম হোতীতি আহ ‘‘পঠমং তণ্হুত্তৰিযদান’’ন্তি. দানং নাম বুদ্ধাদীহি পসত্থন্তি গৰুং চিত্তীকাৰং উপট্ঠপেত্ৱা দাতব্বত্তা ‘‘দুতিযং চিত্তীকাৰদান’’ন্তি ৱুত্তং. পুব্বকেহি পিতুপিতামহেহি দিন্নপুব্বং কতপুব্বং জহাপেতুং নাম নানুচ্ছৱিকন্তি অত্তভাৱসভাগৱসেন হিৰোত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠপেত্ৱা দাতব্বতো ‘‘ততিযং হিৰোত্তপ্পদান’’ন্তি ৱুত্তং. ‘‘অহং পচামি, ন ইমে পচন্তি, নাৰহামি পচন্তো অপচন্তানং দানং অদাতু’’ন্তি এৱংসঞ্ঞী হুত্ৱা দেন্তো নিৰৱসেসং কত্ৱা দেতীতি আহ ‘‘চতুত্থং নিৰৱসেসদান’’ন্তি. ‘‘যথা তেসং পুব্বকানং ইসীনং তানি মহাযঞ্ঞকানি অহেসুং, এৱং মে অযং দানপৰিভোগো ভৱিস্সতী’’তি এৱংসঞ্ঞিনো দানং দক্খিণং অৰহেসু দাতব্বতো ‘‘পঞ্চমং দক্খিণেয্যদান’’ন্তি ৱুত্তং. ‘‘ইমং মে দানং দদতো চিত্তং পসীদতী’’তিআদিনা পীতিসোমনস্সং উপ্পাদেত্ৱা দেন্তস্স দানং সোমনস্সবাহুল্লপ্পত্তিযা সোমনস্সুপচাৰং নাম হোতীতি আহ ‘‘ছট্ঠং সোমনস্সুপৱিচাৰদান’’ন্তি ৱুত্তং.

দানমহপ্ফলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. নন্দমাতাসুত্তৱণ্ণনা

৫৩. দসমে ‘‘ৱুত্থৱস্সো পৱাৰেত্ৱা…পে… নিক্খমী’’তি অঙ্গুত্তৰভাণকানং মতেনেতং ৱুত্তং. মজ্ঝিমভাণকা পন ৱদন্তি ‘‘ভগৱা উপকট্ঠায ৱস্সূপনাযিকায জেতৱনতো ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো চাৰিকং নিক্খমি. তেনেৱ চ অকালে নিক্খন্তত্তা কোসলৰাজাদযো ৱাৰেতুং আৰভিংসু. পৱাৰেত্ৱা হি চৰণং বুদ্ধাচিণ্ণ’’ন্তি. পুণ্ণায সম্মাপটিপত্তিং পচ্চাসীসন্তো ভগৱা ‘‘মম নিৱত্তনপচ্চযা ত্ৱং কিং কৰিস্সসী’’তি আহ. পুণ্ণাপি…পে… পব্বজীতি এত্থ সেট্ঠি ‘‘পুণ্ণায ভগৱা নিৱত্তিতো’’তি সুত্ৱা তং ভুজিস্সং কত্ৱা ধীতুট্ঠানে ঠপেসি. সা পব্বজ্জং যাচিত্ৱা পব্বজি, পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং আৰভি. অথস্সা সত্থা আৰদ্ধৱিপস্সকভাৱং ঞত্ৱা ইমং ওভাসগাথং ৱিস্সজ্জেসি –

‘‘পুণ্ণে পূৰস্সু সদ্ধম্মং, চন্দো পন্নৰসো যথা;

পৰিপুণ্ণায পঞ্ঞায, দুক্খস্সন্তং কৰিস্সসী’’তি. (থেৰীগা. ৩);

সা গাথাপৰিযোসানে অৰহত্তং পত্ৱা অভিঞ্ঞাতা সাৱিকা অহোসি. সেসমেত্থ সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

নন্দমাতাসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

মহাযঞ্ঞৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঠমপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.