৭-১০. সক্খিভব্বসুত্তাদিৱণ্ণনা
৭১-৭৪. সত্তমে তস্মিং তস্মিং ৱিসেসেতি তস্মিং তস্মিং সচ্ছিকাতব্বে ৱিসেসে. সক্খিভাৱায পচ্চক্খকাৰিতায ভব্বো সক্খিভব্বো, তস্স ভাৱো সক্খিভব্বতা. তং সক্খিভব্বতং. সতি সতিআযতনেতি সতি সতিকাৰণে. কিঞ্চেত্থ কাৰণং? অভিঞ্ঞা ৱা অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং ৱা, অৱসানে পন ছট্ঠাভিঞ্ঞায অৰহত্তং ৱা কাৰণং, অৰহত্তস্স ৱিপস্সনা ৱাতি ৱেদিতব্বং. যঞ্হি তং তত্ৰ তত্ৰ সক্খিভব্বতাসঙ্খাতং ইদ্ধিৱিধপচ্চনুভৱনাদি, তস্স অভিঞ্ঞা কাৰণং. অথ ইদ্ধিৱিধপচ্চনুভৱনাদি অভিঞ্ঞা, এৱং সতি অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং কাৰণং. অৰহত্তম্পি ‘‘কুদাস্সু নামাহং তদাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰিস্সামী’’তি অনুত্তৰেসু ৱিমোক্খেসু পিহং উপট্ঠপেত্ৱা ছট্ঠাভিঞ্ঞং নিব্বত্তেন্তস্স কাৰণং. ইদঞ্চ সব্বসাধাৰণং ন হোতি, সাধাৰণৱসেন পন অৰহত্তস্স ৱিপস্সনা কাৰণং. অথ ৱা সতি আযতনেতি তস্স তস্স ৱিসেসাধিগমস্স উপনিস্সযসঙ্খাতে কাৰণে সতীতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.
হানভাগিযাদীসু ‘‘পঠমজ্ঝানস্স লাভিং কামসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি, হানভাগিযো সমাধি. তদনুধম্মতা সতি সন্তিট্ঠতি, ঠিতিভাগিযো সমাধি. অৱিতক্কসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি, ৱিসেসভাগিযো সমাধি. নিব্বিদাসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি ৱিৰাগূপসংহিতা, নিব্বেধভাগিযো সমাধী’’তি (ৱিভ. ৭৯৯) ইমিনা নযেন সব্বসমাপত্তিযো ৱিত্থাৰেত্ৱা হানভাগিযাদিঅত্থো ৱেদিতব্বো. তত্থ পঠমজ্ঝানস্স লাভিন্তি য্ৱাযং অপ্পগুণস্স পঠমস্স ঝানস্স লাভী, তং. কামসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তীতি ততো ৱুট্ঠিতং আৰম্মণৱসেন কামসহগতা হুত্ৱা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি তুদন্তি, তস্স কামানতীতস্স কামানুপক্খন্দানং সঞ্ঞামনসিকাৰানং ৱসেন সো পঠমজ্ঝানসমাধি হাযতি পৰিহাযতি, তস্মা হানভাগিযো ৱুত্তো. তদনুধম্মতাতি তদনুৰূপসভাৱো. সতি সন্তিট্ঠতীতি ইদং মিচ্ছাসতিং সন্ধায ৱুত্তং. যস্স হি পঠমজ্ঝানানুৰূপসভাৱা পঠমজ্ঝানং সন্ততো পণীততো দিস্ৱা অস্সাদযমানা অভিনন্দমানা নিকন্তি হোতি, তস্স নিকন্তিৱসেন সো পঠমজ্ঝানসমাধি নেৱ হাযতি ন ৱড্ঢতি, ঠিতিকোট্ঠাসিকো হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘ঠিতিভাগিযো সমাধী’’তি. অৱিতক্কসহগতাতি অৱিতক্কং দুতিযজ্ঝানং সন্ততো পণীততো মনসিকৰোতো আৰম্মণৱসেন অৱিতক্কসহগতা. সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তীতি পগুণপঠমজ্ঝানতো ৱুট্ঠিতং দুতিযজ্ঝানাধিগমত্থায চোদেন্তি তুদন্তি. তস্স উপৰি দুতিযজ্ঝানানুপক্খন্দানং সঞ্ঞামনসিকাৰানং ৱসেন সো পঠমজ্ঝানসমাধি ৱিসেসভূতস্স দুতিযজ্ঝানস্স উপ্পত্তিপদট্ঠানতায ‘‘ৱিসেসভাগিযো’’তি ৱুত্তো.
নিব্বিদাসহগতাতি তমেৱ পঠমজ্ঝানলাভিং ঝানতো ৱুট্ঠিতং নিব্বিদাসঙ্খাতেন ৱিপস্সনাঞাণেন সহগতা. ৱিপস্সনাঞাণঞ্হি ঝানঙ্গেসু পভেদেন উপট্ঠহন্তেসু নিব্বিন্দতি উক্কণ্ঠতি, তস্মা ‘‘নিব্বিদা’’তি ৱুচ্চতি. সমুদাচৰন্তীতি নিব্বানসচ্ছিকিৰিযত্থায চোদেন্তি তুদন্তি. ৱিৰাগূপসংহিতাতি ৱিৰাগসঙ্খাতেন নিব্বানেন উপসংহিতা. ৱিপস্সনাঞাণঞ্হি সক্কা ইমিনা মগ্গেন ৱিৰাগং নিব্বানং সচ্ছিকাতুন্তি পৱত্তিতো ‘‘ৱিৰাগূপসংহিত’’ন্তি ৱুচ্চতি. তংসম্পযুত্তা সঞ্ঞামনসিকাৰা ৱিৰাগূপসংহিতা এৱ নাম. তস্স তেসং সঞ্ঞামনসিকাৰানং ৱসেন পঠমজ্ঝানসমাধি অৰিযমগ্গপ্পটিৱেধস্স পদট্ঠানতায ‘‘নিব্বেধভাগিযো’’তি ৱুত্তো. হানং ভজন্তীতি হানভাগিযা, হানভাগো ৱা এতেসং অত্থীতি হানভাগিযা, পৰিহানকোট্ঠাসিকাতি অত্থো. ইমিনা নযেন ঠিতিভাগিযো ৱেদিতব্বো. অট্ঠমাদীনি উত্তানত্থানেৱ.
সক্খিভব্বসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দেৱতাৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.