৬. ৱিৱাদমূলসুত্তৱণ্ণনা
৩৬. ছট্ঠে কোধনোতি কুজ্ঝনসীলো. যস্মা সো অপ্পহীনকোধতায অধিগতকোধো নাম হোতি, তস্মা ‘‘কোধেন সমন্নাগতো’’তি আহ. উপনাহো এতস্স অত্থীতি উপনাহী, উপনয্হনসীলোতি ৱা উপনাহী. ৱিৱাদো নাম উপ্পজ্জমানো যেভুয্যেন পঠমং দ্ৱিন্নং ৱসেন উপ্পজ্জতীতি ৱুত্তং ‘‘দ্ৱিন্নং ভিক্খূনং ৱিৱাদো’’তি. সো পন যথা বহূনং অনত্থাৱহো হোতি, তং নিদস্সনমুখেন নিদস্সেন্তো ‘‘কথ’’ন্তিআদিমাহ. অব্ভন্তৰপৰিসাযাতি পৰিসব্ভন্তৰে.
গুণমক্খনায পৱত্তোপি অত্তনো কাৰকং গূথেন পহৰন্তিং গূথো ৱিয পঠমতৰং মক্খেতীতি মক্খো, সো এতস্স অত্থীতি মক্খী. পড়াসতীতি পড়াসো, পৰস্স গুণে ডংসিত্ৱা ৱিয অপনেতীতি অত্থো. সো এতস্স অত্থীতি পড়াসী. পড়াসী পুগ্গলো হি দুতিযস্স ধুৰং ন দেতি, সমং হৰিত্ৱা অতিৱদতি. তেনাহ ‘‘যুগগ্গাহলক্খণেন পড়াসেন সমন্নাগতো’’তি. ইস্সতীতি ইস্সুকী. মচ্ছৰাযতীতি মচ্ছৰং, তং এতস্স অত্থীতি মচ্ছৰী. সঠযতি ন সম্মা ভাসতীতি সঠো অঞ্ঞথা সন্তং অত্তানং অঞ্ঞথা পৱেদনতো. মাযা এতস্স অত্থী মাযাৱী. মিচ্ছা পাপিকা ৱিঞ্ঞুগৰহিতা এতস্স দিট্ঠীতি মিচ্ছাদিট্ঠি, কম্মপথপৰিযাপন্নায ‘‘নত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিৱত্থুকায মিচ্ছত্তপৰিযাপন্নায অনিয্যানিকায দিট্ঠিযা সমন্নাগতোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘নত্থিকৱাদী’’তিআদি.
সং অত্তনো দিট্ঠিং, সযং ৱা অত্তনা যথাগহিতং পৰামসতি, সভাৱং অতিক্কমিত্ৱা পৰতো আমসতীতি সন্দিট্ঠীপৰামাসী. আধানং দড়্হং গণ্হাতীতি আধানগ্গাহী, দড়্হগ্গাহী, ‘‘ইদমেৱ সচ্চ’’ন্তি থিৰগ্গাহীতি অত্থো. যুত্তং কাৰণং দিস্ৱাৱ লদ্ধিং পটিনিস্সজ্জতীতি পটিনিস্সগ্গী, দুক্খেন কিচ্ছেন কসিৰেন বহুম্পি কাৰণং দস্সেত্ৱা ন সক্কা পটিনিস্সগ্গং কাতুন্তি দুপ্পটিনিস্সগ্গী. যো অত্তনো উপ্পন্নদিট্ঠিং ‘‘ইদমেৱ সচ্চ’’ন্তি দড়্হং গণ্হিত্ৱা অপি বুদ্ধাদীহি কাৰণং দস্সেত্ৱা ৱুচ্চমানো ন পটিনিস্সজ্জতি. তস্সেতং অধিৱচনং. তাদিসো হি পুগ্গলো যং যদেৱ ধম্মং ৱা অধম্মং ৱা সুণাতি, তং সব্বং ‘‘এৱং অম্হাকং আচৰিযেহি কথিতং, এৱং অম্হেহি সুত’’ন্তি কুম্মোৱ অঙ্গানি সকে কপালে অন্তোযেৱ সমোদহতি. যথা হি কচ্ছপো অত্তনো হত্থপাদাদিকে অঙ্গে কেনচি ঘটিতে সব্বানি অঙ্গানি অত্তনো কপালেযেৱ সমোদহতি, ন বহি নীহৰতি, এৱমযম্পি ‘‘ন সুন্দৰো তৱ গাহো, ছড্ডেহি ন’’ন্তি ৱুত্তো তং ন ৱিস্সজ্জতি, অন্তোযেৱ অত্তনো হদযে এৱ ঠপেত্ৱা ৱিচৰতি, কুম্ভীলগ্গাহং গণ্হাতি. যথা সুসুমাৰা গহিতং ন পটিনিস্সজ্জন্তি, এৱং গণ্হাতি.
ৱিৱাদমূলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.