৪. দেৱতাৱগ্গো

১-৪. সেখসুত্তাদিৱণ্ণনা

৩১-৩৪. চতুত্থস্স পঠমে সেখানং পটিলদ্ধগুণস্স পৰিহানি নাম নত্থীতি আহ ‘‘উপৰূপৰিগুণপৰিহানাযা’’তি, উপৰূপৰিলদ্ধব্বানং মগ্গফলানং পৰিহানায অনুপ্পাদাযাতি অত্থো. ততিযাদীনি উত্তানত্থানেৱ.

সেখসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. ৱিজ্জাভাগিযসুত্তৱণ্ণনা

৩৫. পঞ্চমে সম্পযোগৱসেন ৱিজ্জং ভজন্তি, সহজাতঅঞ্ঞমঞ্ঞনিস্সযসম্পযুত্তঅত্থিঅৱিগতাদিপচ্চযৱসেন তায সহ একীভাৱং গচ্ছন্তীতি ৱিজ্জাভাগিযা. অথ ৱা ৱিজ্জাভাগে ৱিজ্জাকোট্ঠাসে ৱত্তন্তি ৱিজ্জাসভাগতায তদেকদেসে ৱিজ্জাকোট্ঠাসে পৱত্তন্তীতি ৱিজ্জাভাগিযা. তত্থ ৱিপস্সনাঞাণং, মনোমযিদ্ধি, ছ অভিঞ্ঞাতি অট্ঠ ৱিজ্জা. পুৰিমেন অত্থেন তাহি সম্পযুত্তধম্মা ৱিজ্জাভাগিযা. পচ্ছিমেন অত্থেন তাসু যা কাচি একাৱ ৱিজ্জা ৱিজ্জা, সেসা ৱিজ্জাভাগিযা. এৱং ৱিজ্জাপি ৱিজ্জায সম্পযুত্তধম্মাপি ‘‘ৱিজ্জাভাগিযা’’ত্ৱেৱ ৱেদিতব্বা. ইধ পন ৱিপস্সনাঞাণসম্পযুত্তা সঞ্ঞাৱ ৱিজ্জাভাগিযাতি আগতা, সঞ্ঞাসীসেন সেসসম্পযুত্তধম্মাপি ৱুত্তা এৱাতি দট্ঠব্বং. অনিচ্চানুপস্সনাঞাণেতি অনিচ্চানুপস্সনাঞাণে নিস্সযপচ্চযভূতে উপ্পন্নসঞ্ঞা, তেন সহগতাতি অত্থো. সেসেসুপি এসেৱ নযো.

ৱিজ্জাভাগিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. ৱিৱাদমূলসুত্তৱণ্ণনা

৩৬. ছট্ঠে কোধনোতি কুজ্ঝনসীলো. যস্মা সো অপ্পহীনকোধতায অধিগতকোধো নাম হোতি, তস্মা ‘‘কোধেন সমন্নাগতো’’তি আহ. উপনাহো এতস্স অত্থীতি উপনাহী, উপনয্হনসীলোতি ৱা উপনাহী. ৱিৱাদো নাম উপ্পজ্জমানো যেভুয্যেন পঠমং দ্ৱিন্নং ৱসেন উপ্পজ্জতীতি ৱুত্তং ‘‘দ্ৱিন্নং ভিক্খূনং ৱিৱাদো’’তি. সো পন যথা বহূনং অনত্থাৱহো হোতি, তং নিদস্সনমুখেন নিদস্সেন্তো ‘‘কথ’’ন্তিআদিমাহ. অব্ভন্তৰপৰিসাযাতি পৰিসব্ভন্তৰে.

গুণমক্খনায পৱত্তোপি অত্তনো কাৰকং গূথেন পহৰন্তিং গূথো ৱিয পঠমতৰং মক্খেতীতি মক্খো, সো এতস্স অত্থীতি মক্খী. পড়াসতীতি পড়াসো, পৰস্স গুণে ডংসিত্ৱা ৱিয অপনেতীতি অত্থো. সো এতস্স অত্থীতি পড়াসী. পড়াসী পুগ্গলো হি দুতিযস্স ধুৰং ন দেতি, সমং হৰিত্ৱা অতিৱদতি. তেনাহ ‘‘যুগগ্গাহলক্খণেন পড়াসেন সমন্নাগতো’’তি. ইস্সতীতি ইস্সুকী. মচ্ছৰাযতীতি মচ্ছৰং, তং এতস্স অত্থীতি মচ্ছৰী. সঠযতি ন সম্মা ভাসতীতি সঠো অঞ্ঞথা সন্তং অত্তানং অঞ্ঞথা পৱেদনতো. মাযা এতস্স অত্থী মাযাৱী. মিচ্ছা পাপিকা ৱিঞ্ঞুগৰহিতা এতস্স দিট্ঠীতি মিচ্ছাদিট্ঠি, কম্মপথপৰিযাপন্নায ‘‘নত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিৱত্থুকায মিচ্ছত্তপৰিযাপন্নায অনিয্যানিকায দিট্ঠিযা সমন্নাগতোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘নত্থিকৱাদী’’তিআদি.

সং অত্তনো দিট্ঠিং, সযং ৱা অত্তনা যথাগহিতং পৰামসতি, সভাৱং অতিক্কমিত্ৱা পৰতো আমসতীতি সন্দিট্ঠীপৰামাসী. আধানং দড়্হং গণ্হাতীতি আধানগ্গাহী, দড়্হগ্গাহী, ‘‘ইদমেৱ সচ্চ’’ন্তি থিৰগ্গাহীতি অত্থো. যুত্তং কাৰণং দিস্ৱাৱ লদ্ধিং পটিনিস্সজ্জতীতি পটিনিস্সগ্গী, দুক্খেন কিচ্ছেন কসিৰেন বহুম্পি কাৰণং দস্সেত্ৱা ন সক্কা পটিনিস্সগ্গং কাতুন্তি দুপ্পটিনিস্সগ্গী. যো অত্তনো উপ্পন্নদিট্ঠিং ‘‘ইদমেৱ সচ্চ’’ন্তি দড়্হং গণ্হিত্ৱা অপি বুদ্ধাদীহি কাৰণং দস্সেত্ৱা ৱুচ্চমানো ন পটিনিস্সজ্জতি. তস্সেতং অধিৱচনং. তাদিসো হি পুগ্গলো যং যদেৱ ধম্মং ৱা অধম্মং ৱা সুণাতি, তং সব্বং ‘‘এৱং অম্হাকং আচৰিযেহি কথিতং, এৱং অম্হেহি সুত’’ন্তি কুম্মোৱ অঙ্গানি সকে কপালে অন্তোযেৱ সমোদহতি. যথা হি কচ্ছপো অত্তনো হত্থপাদাদিকে অঙ্গে কেনচি ঘটিতে সব্বানি অঙ্গানি অত্তনো কপালেযেৱ সমোদহতি, ন বহি নীহৰতি, এৱমযম্পি ‘‘ন সুন্দৰো তৱ গাহো, ছড্ডেহি ন’’ন্তি ৱুত্তো তং ন ৱিস্সজ্জতি, অন্তোযেৱ অত্তনো হদযে এৱ ঠপেত্ৱা ৱিচৰতি, কুম্ভীলগ্গাহং গণ্হাতি. যথা সুসুমাৰা গহিতং ন পটিনিস্সজ্জন্তি, এৱং গণ্হাতি.

ৱিৱাদমূলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. ছড়ঙ্গদানসুত্তৱণ্ণনা

৩৭. সত্তমে দক্খন্তি ৱড্ঢন্তি এতাযাতি দক্খিণা, পৰিচ্চাগমযং পুঞ্ঞং, তস্সূপকৰণভূতো দেয্যধম্মো চ. ইধ পন দেয্যধম্মো অধিপ্পেতো. তেনেৱাহ ‘‘দক্খিণং পতিট্ঠাপেতী’’তি. ইতো উট্ঠিতেনাতি ইতো খেত্ততো উপ্পন্নেন. ৰাগো ৱিনযতি এতেনাতি ৰাগৱিনযো, ৰাগস্স সমুচ্ছেদিকা পটিপদা. তেনাহ ‘‘ৰাগৱিনযপটিপদং পটিপন্না’’তি.

‘‘পুব্বেৱ দানা সুমনো’’তিআদিগাথায পুব্বেৱ দানা মুঞ্চচেতনায পুব্বে দানূপকৰণসম্ভৰণতো পট্ঠায সুমনো ‘‘সম্পত্তীনং নিদানং অনুগামিকদানং দস্সামী’’তি সোমনস্সিতো ভৱেয্য. দদং চিত্তং পসাদযেতি দদন্তো দেয্যধম্মং দক্খিণেয্যহত্থে পতিট্ঠাপেন্তো ‘‘অসাৰতো ধনতো সাৰাদানং কৰোমী’’তি অত্তনো চিত্তং পসাদেয্য. দত্ৱা অত্তমনো হোতীতি দক্খিণেয্যানং দেয্যধম্মং পৰিচ্চজিত্ৱা ‘‘পণ্ডিতপঞ্ঞত্তং নাম মযা অনুট্ঠিতং, অহো সাধু সুট্ঠূ’’তি অত্তমনো পমুদিতো পীতিসোমনস্সজাতো হোতি. এসাতি যা অযং পুব্বচেতনা মুঞ্চচেতনা অপৰচেতনাতি ইমাসং কম্মফলানং সদ্ধানুগতানং সোমনস্সপৰিগ্গহিতানং তিৱিধানং চেতনানং পাৰিপূৰী, এসা.

সীলসঞ্ঞমেনাতি কাযিকৱাচসিকসংৱৰেন. হত্থপাদেতি দক্খিণেয্যানং হত্থপাদে. মুখং ৱিক্খালেত্ৱাতি তেসংযেৱ মুখং ৱিক্খালেত্ৱা, অত্তনাৱ মুখোদকং দত্ৱাতি অধিপ্পাযো.

ছড়ঙ্গদানসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮-১১. অত্তকাৰীসুত্তাদিৱণ্ণনা

৩৮-৪১. অট্ঠমে কুসলকিৰিযায আদিআৰম্ভভাৱেন পৱত্তৱীৰিযং ঠিতসভাৱতায সভাৱধাৰণট্ঠেন ধাতূতি ৱুত্তন্তি আহ – ‘‘আৰম্ভধাতূতি আৰভনৱসেন পৱত্তৱীৰিয’’ন্তি. লদ্ধাসেৱনং ৱীৰিযং বলপ্পত্তং হুত্ৱা পটিপক্খে ৱিধমতীতি আহ ‘‘নিক্কমধাতূতি কোসজ্জতো নিক্খমনসভাৱং ৱীৰিয’’ন্তি. পৰক্কমনসভাৱোতি অধিমত্ততৰানং পটিপক্খধম্মানং ৱিধমনসমত্থতায পটুপটুতৰভাৱেন পৰং পৰং ঠানং অক্কমনসভাৱো. নৱমাদীসু নত্থি ৱত্তব্বং.

অত্তকাৰীসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১২. নাগিতসুত্তৱণ্ণনা

৪২. দ্ৱাদসমে মাহং নাগিত যসেন সমাগমন্তি মা অহং যসেন সমাগমনং পত্থেমি. মা চ মযা যসোতি যসো চ মযা মা সমাগচ্ছতূতি অত্থো. ইমিনা অত্তনো লাভসক্কাৰেন অনত্থিকতং ৱিভাৱেতি. পঞ্চহি ৱিমুত্তীহীতি তদঙ্গৱিমুত্তিআদীহি পঞ্চহি ৱিমুত্তীহি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

নাগিতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দেৱতাৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.