৮-৯. ৱাচাসুত্তাদিৱণ্ণনা

১৯৮-৯. অট্ঠমে অঙ্গেহীতি কাৰণেহি. অঙ্গীযন্তি হেতুভাৱেন ঞাযন্তীতি অঙ্গানি, কাৰণানি. কাৰণত্থে চ অঙ্গ-সদ্দো. পঞ্চহীতি হেতুম্হি নিস্সক্কৱচনং. সমন্নাগতাতি সমনুআগতা পৱত্তা যুত্তা চ. ৱাচাতি সমুল্লপন-ৱাচা. যা ‘‘ৱাচা গিৰা ব্যপ্পথো’’তি (ধ. স. ৬৩৬) চ, ‘‘নেলা কণ্ণসুখা’’তি (দী. নি. ১.৯) চ আগচ্ছতি. যা পন ‘‘ৱাচায চে কতং কম্ম’’ন্তি (ধ. স. অট্ঠ. ১ কাযকম্মদ্ৱাৰ) এৱং ৱিঞ্ঞত্তি চ, ‘‘যা চতূহি ৱচীদুচ্চৰিতেহি আৰতি…পে… অযং ৱুচ্চতি সম্মাৱাচা’’তি (ধ. স. ২৯৯) এৱং ৱিৰতি চ, ‘‘ফৰুসৱাচা, ভিক্খৱে, আসেৱিতা ভাৱিতা বহুলীকতা নিৰযসংৱত্তনিকা হোতী’’তি (অ. নি. ৮.৪০) এৱং চেতনা চ ৱাচাতি আগতা, ন সা ইধ অধিপ্পেতা. কস্মা? অভাসিতব্বতো. ‘‘সুভাসিতা হোতি, নো দুব্ভাসিতা’’তি হি ৱুত্তং. সুভাসিতাতি সুট্ঠু ভাসিতা. তেনস্সা অত্থাৱহতং দীপেতি. অনৱজ্জাতি ৰাগাদিঅৱজ্জৰহিতা. ইমিনাস্স কাৰণসুদ্ধিং অগতিগমনাদিপ্পৱত্তদোসাভাৱঞ্চ দীপেতি. ৰাগদোসাদিৱিমুত্তঞ্হি যং ভাসতো অনুৰোধৱিৱজ্জনতো অগতিগমনং দুৰসমুস্সিতমেৱাতি. অননুৱজ্জাতি অনুৱাদৱিমুত্তা. ইমিনাস্সা সব্বাকাৰসম্পত্তিং দীপেতি. সতি হি সব্বাকাৰসম্পত্তিযং অননুৱজ্জতাতি. ৱিঞ্ঞূনন্তি পণ্ডিতানং. তেন নিন্দাপসংসাসু বালা অপ্পমাণাতি দীপেতি.

ইমেহি খোতিআদীনি তানি অঙ্গানি পচ্চক্খতো দস্সেন্তো তং ৱাচং নিগমেতি. যঞ্চ অঞ্ঞে পটিঞ্ঞাদীহি অৱযৱেহি, নামাদীহি পদেহি, লিঙ্গৱচনৱিভত্তিকালকাৰকসম্পত্তীহি চ সমন্নাগতং মুসাৱাদাদিৱাচম্পি সুভাসিতন্তি মঞ্ঞন্তি, তং পটিসেধেতি. অৱযৱাদিসমন্নাগতাপি হি তথাৰূপী ৱাচা দুব্ভাসিতাৱ হোতি অত্তনো চ পৰেসঞ্চ অনত্থাৱহত্তা. ইমেহি পন পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতা সচেপি মিলক্খুভাসাপৰিযাপন্না ঘটচেটিকাগীতিকপৰিযাপন্নাপি হোতি, তথাপি সুভাসিতাৱ লোকিযলোকুত্তৰহিতসুখাৱহত্তা. তথা হি মগ্গপস্সে সস্সং ৰক্খন্তিযা সীহড়চেটিকায সীহড়কেনেৱ জাতিজৰামৰণযুত্তং গীতিকং গাযন্তিযা সদ্দং সুত্ৱা মগ্গং গচ্ছন্তা সট্ঠিমত্তা ৱিপস্সকভিক্খূ অৰহত্তং পাপুণিংসু.

তথা তিস্সো নাম আৰদ্ধৱিপস্সকো ভিক্খু পদুমস্সৰসমীপেন গচ্ছন্তো পদুমস্সৰে পদুমানি ভঞ্জিত্ৱা –

‘‘পাতোৱ ফুল্লিতকোকনদং,

সূৰিযালোকেন ভিজ্জিযতে;

এৱং মনুস্সত্তং গতা সত্তা,

জৰাভিৱেগেন মদ্দীযন্তী’’তি. (সং. নি. অট্ঠ. ১.১.২১৩; সু. নি. অট্ঠ. ২.৪৫২ সুভাসিতসুত্তৱণ্ণনা) –

ইমং গীতিং গাযন্তিযা চেটিকায সুত্ৱা অৰহত্তং পত্তো.

বুদ্ধন্তৰেপি অঞ্ঞতৰো পুৰিসো সত্তহি পুত্তেহি সদ্ধিং অটৱিতো আগম্ম অঞ্ঞতৰায ইত্থিযা মুসলেন তণ্ডুলে কোট্টেন্তিযা –

‘‘জৰায পৰিমদ্দিতং এতং, মিলাতচম্মনিস্সিতং;

মৰণেন ভিজ্জতি এতং, মচ্চুস্স ঘাসমামিসং.

‘‘কিমীনং আলযং এতং, নানাকুণপেন পূৰিতং;

অসুচিভাজনং এতং, তদলিক্খন্ধসমং ইদ’’ন্তি. (সং. নি. অট্ঠ. ১.১.২১৩; সু. নি. অট্ঠ. ২.৪৫২ সুভাসিতসুত্তৱণ্ণনা) –

ইমং গীতং সুত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তো সহ পুত্তেহি পচ্চেকবোধিং পত্তো. এৱং ইমেহি পঞ্চহি অঙ্গেহি সমন্নাগতা ৱাচা সচেপি মিলক্খুভাসায পৰিযাপন্না ঘটচেটিকাগীতিকপৰিযাপন্না ৱাচা হোতি, তথাপি সুভাসিতাতি ৱেদিতব্বা. সুভাসিতা এৱ অনৱজ্জা অননুৱজ্জা চ ৱিঞ্ঞূনং অত্থত্থিকানং কুলপুত্তানং অত্থপ্পটিসৰণানং, নো ব্যঞ্জনপ্পটিসৰণানন্তি. নৱমং উত্তানমেৱ.

ৱাচাসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.