১. পঠমচক্কানুৱত্তনসুত্তৱণ্ণনা
১৩১. চতুত্থস্স পঠমে অত্থঞ্ঞূতি হিতঞ্ঞূ. হিতপৰিযাযো হেত্থ অত্থ-সদ্দো ‘‘অত্তত্থো পৰত্থো’’তিআদীসু (মহানি. ৬৯; চূড়নি. মোঘৰাজমাণৱপুচ্ছানিদ্দেসো ৮৫; পটি. ম. ৩.৫) ৱিয. যস্মা চেস পৰেসং হিতং জানন্তো তে অত্তনি ৰঞ্জেতি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘ৰঞ্জিতুং জানাতী’’তি. দণ্ডেতি অপৰাধানুৰূপে দণ্ডনে. বলম্হীতি বলকাযে. পঞ্চ অত্থেতি অত্তত্থো, পৰত্থো, উভযত্থো, দিট্ঠধম্মিকো অত্থো, সম্পৰাযিকো অত্থোতি এৱং পঞ্চপ্পভেদে অত্থে. চত্তাৰো ধম্মেতি চতুসচ্চধম্মে, কামৰূপাৰূপলোকুত্তৰভেদে ৱা চত্তাৰো ধম্মে. পটিগ্গহণপৰিভোগমত্তঞ্ঞুতায এৱ পৰিযেসনৱিস্সজ্জনমত্তঞ্ঞুতাপি বোধিতা হোন্তীতি ‘‘পটিগ্গহণপৰিভোগমত্তং জানাতি’’ইচ্চেৱ ৱুত্তং.
উত্তৰতি অতিক্কমতি, অভিভৱতীতি ৱা উত্তৰং, নত্থি এত্থ উত্তৰন্তি অনুত্তৰং. অনতিসযং, অপ্পটিভাগং ৱা অনেকাসু দেৱমনুস্সপৰিসাসু অনেকসতক্খত্তুং তেসং অৰিযসচ্চপ্পটিৱেধসম্পাদনৱসেন পৱত্তা ভগৱতো ধম্মদেসনা ধম্মচক্কং. অপিচ সব্বপঠমং অঞ্ঞাতকোণ্ডঞ্ঞপ্পমুখায অট্ঠাৰসপৰিসগণায ব্ৰহ্মকোটিযা চতুসচ্চস্স পটিৱেধৱিধাযিনী যা ধম্মদেসনা, তস্সা সাতিসযা ধম্মচক্কসমঞ্ঞা. তত্থ সতিপট্ঠানাতিধম্মো এৱ পৱত্তনট্ঠেন চক্কন্তি ধম্মচক্কং. চক্কন্তি ৱা আণা ধম্মতো অনপেতত্তা, ধম্মঞ্চ তং চক্কঞ্চাতি ধম্মচক্কং. ধম্মেন ঞাযেন চক্কন্তিপি ধম্মচক্কং. যথাহ ‘‘ধম্মঞ্চ পৱত্তেতি চক্কঞ্চাতি ধম্মচক্কং, চক্কঞ্চ পৱত্তেতি ধম্মঞ্চাতি ধম্মচক্কং, ধম্মেন পৱত্তেতীতি ধম্মচক্ক’’ন্তিআদি (পটি. ম. ২.৪০-৪১). অপ্পটিৱত্তিযন্তি ধম্মিস্সৰস্স ভগৱতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স ধম্মচক্কস্স অনুত্তৰভাৱতো অপ্পটিসেধনীযং. কেহি পন অপ্পটিৱত্তিযন্তি আহ – ‘‘সমণেন ৱা’’তিআদি. তত্থ সমণেনাতি পব্বজ্জং উপগতেন. ব্ৰাহ্মণেনাতি জাতিব্ৰাহ্মণেন. সাসনপৰমত্থসমণব্ৰাহ্মণানঞ্হি পটিলোমচিত্তংযেৱ নত্থি. দেৱেনাতি কামাৱচৰদেৱেন. কেনচীতি যেন কেনচি অৱসিট্ঠপাৰিসজ্জেন. এত্তাৱতা অট্ঠন্নম্পি পৰিসানং অনৱসেসপৰিযাদানং দট্ঠব্বং. লোকস্মিন্তি সত্তলোকে.
পঠমচক্কানুৱত্তনসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.