৫. ৱপ্পসুত্তৱণ্ণনা

১৯৫. পঞ্চমে পিহিতত্তাতি অকুসলস্স পৱেসনদ্ৱাৰং পিদহিত্ৱা ঠিতত্তা. কাযেন সংৱৰিতব্বঞ্হি অপিহিতেন দ্ৱাৰেন পৱত্তনকং পাপধম্মং সংৱৰিত্ৱা ঠিতো কাযেন সংৱুতো নাম. খযৱিৰাগেনাতি অচ্চন্তখযসঙ্খাতেন ৱিৰজ্জনেন, অনুপ্পাদনিৰোধেনাতি অত্থো. কিং ৱিজ্জা পুব্বে উপ্পন্নাতি? উভযমেতং ন ৱত্তব্বং. পহানাভিসমযভাৱনাভিসমযানং অভিন্নকালত্তা পদীপুজ্জলনেন অন্ধকাৰং ৱিয ৱিজ্জুপ্পাদেন অৱিজ্জা নিৰুদ্ধাৱ হোতি, ৱত্তব্বং ৱা হেতুফলত্তমুপচাৰৱসেন. যথা হি পদীপুজ্জলনহেতুকো অন্ধকাৰৱিগমো, এৱং ৱিজ্জুপ্পাদহেতুকো অৱিজ্জানিৰোধো. হেতুফলধম্মা চ সমানকালাপি পুব্বাপৰকালা ৱিয ৱোহৰীযন্তি যথা ‘‘চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি (ম. নি. ১.৪০০; ৩.৪২১, ৪২৫, ৪২৬; সং. নি. ২.৪৩-৪৪; ২.৪.৬০; কথা. ৪৬৫, ৪৬৭) পচ্চযাদানুপ্পজ্জনকিৰিযা. চিত্তস্স কাযস্স চ ৱিহননতো ৱিঘাতো, দুক্খং. পৰিদহনতো পৰিড়াহো.

নিচ্চৱিহাৰাতি সব্বদা পৱত্তনকৱিহাৰা. ঠপেত্ৱা হি সমাপত্তিৱেলং ভৱঙ্গৱেলঞ্চ খীণাসৱা ইমিনা ছড়ঙ্গুপেক্খাৱিহাৰেন সব্বকালং ৱিহৰন্তি. চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱাতি চক্খুৱিঞ্ঞাণেন ৰূপং দিস্ৱা. চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱাতি হি নিস্সযৱোহাৰেন ৱুত্তং. সসম্ভাৰকথা হেসা যথা ‘‘ধনুনা ৱিজ্ঝতী’’তি, তস্মা নিস্সযসীসেন নিস্সিতস্স গহণং দট্ঠব্বং. ৰাগৱসেন ন সোমনস্সজাতো হোতীতি গেহসিতপেমৱসেনপি জৱনক্খণে সোমনস্সজাতো ন হোতি মগ্গেন সমুচ্ছিন্নত্তা, ন দোমনস্সজাতো পসাদঞ্ঞথত্তৱসেনপি. উপেক্খকো মজ্ঝত্তো হুত্ৱা ৱিহৰতীতি অসমপেক্খনেন মোহং অনুপ্পাদেন্তো ঞাণুপেক্খাৱসেনেৱ উপেক্খকো ৱিহৰতি মজ্ঝত্তো. খীণাসৱো হি ইট্ঠেপি অনিট্ঠেপি মজ্ঝত্তেপি আৰম্মণে যো অসমপেক্খনেন সমসমা অযোনিসোগহণে অখীণাসৱানং মোহো উপ্পজ্জতি, তং অনুপ্পাদেন্তো মগ্গেনেৱ তস্স সমুগ্ঘাতিতত্তা ঞাণুপেক্খাৱসেনেৱ উপেক্খকো ৱিহৰতি, অযঞ্চস্স পটিপত্তি সতিৱেপুল্লপত্তিযা পঞ্ঞাৱেপুল্লপত্তিযা চাতি ৱুত্তং ‘‘সতিসম্পজঞ্ঞপৰিগ্গহিতাযা’’তি.

এত্থ চ ‘‘ছসু দ্ৱাৰেসু উপেক্খকো ৱিহৰতী’’তি ইমিনা ছড়ঙ্গুপেক্খা কথিতা. ‘‘সম্পজানো’’তি ৱচনতো পন চত্তাৰি ঞাণসম্পযুত্তচিত্তানি লব্ভন্তি তেহি ৱিনা সম্পজানতায অসম্ভৱতো. ‘‘সততৱিহাৰা’’তি ৱচনতো অট্ঠপি মহাকিৰিযচিত্তানি লব্ভন্তি ঞাণুপ্পত্তিপচ্চযৰহিতকালেপি পৱত্তিজোতনতো. ‘‘অৰজ্জন্তো অদুস্সন্তো’’তি ৱচনতো হসিতুপ্পাদৱোট্ঠব্বনেহি সদ্ধিং দস চিত্তানি লব্ভন্তি. অৰজ্জনাদুস্সনৱসেন পৱত্তি হি তেসম্পি সাধাৰণাতি. ননু চেত্থ ‘‘উপেক্খকো ৱিহৰতী’’তি ছড়ঙ্গুপেক্খাৱসেন ইমেসং সততৱিহাৰানং আগতত্তা সোমনস্সং কথং লব্ভতীতি? আসেৱনতোতি. কিঞ্চাপি হি খীণাসৱো ইট্ঠানিট্ঠেপি আৰম্মণে মজ্ঝত্তে ৱিয বহুলং উপেক্খকো ৱিহৰতি অত্তনো পৰিসুদ্ধপ্পকতিভাৱাৱিজহনতো, কদাচি পন তথা চেতোভিসঙ্খাৰভাৱে যং তং সভাৱতো ইট্ঠং আৰম্মণং, তস্স যাথাৱতো সভাৱগ্গহণৱসেনপি অৰহতো চিত্তং সোমনস্সসহগতং হুত্ৱা পৱত্ততেৱ, তঞ্চ খো পুব্বাসেৱনৱসেন.

কাযোতি (সং. নি. টী. ২.২.৫১) পঞ্চদ্ৱাৰকাযো, সো অন্তো অৱসানং এতিস্সাতি কাযন্তিকা, তং কাযন্তিকং. তেনাহ – ‘‘যাৱ পঞ্চদ্ৱাৰকাযো পৱত্ততি, তাৱ পৱত্ত’’ন্তি. জীৱিতন্তিকন্তি এত্থাপি এসেৱ নযো. পচ্ছা উপ্পজ্জিত্ৱাতি এতস্মিং অত্তভাৱে মনোদ্ৱাৰিকৱেদনাতো পচ্ছা উপ্পজ্জিত্ৱা ততো পঠমং নিৰুজ্ঝতি, ততো এৱ অত্থসিদ্ধমত্থং সৰূপেনেৱ দস্সেতুং ‘‘মনোদ্ৱাৰিকৱেদনা পঠমং উপ্পজ্জিত্ৱা পচ্ছা নিৰুজ্ঝতী’’তি ৱুত্তং. ইদানি তমেৱ সঙ্খেপেন ৱুত্তং ৱিৱৰিতুং ‘‘সা হী’’তিআদিমাহ. যাৱ তেত্তিংসৱস্সানি পঠমৱযো. পঞ্ঞাসৱস্সকালেতি পঠমৱযতো যাৱ পঞ্ঞাসৱস্সকালা, তাৱ. ঠিতা হোতীতি ৱড্ঢিহানিযো অনুপগন্ত্ৱা সমৰূপেনেৱ ঠিতা হোতি. মন্দাতি মুদুকা অতিখিণা. তদাতি অসীতিনৱুতিৱস্সকালে ৱদন্তেপি তথাচিৰপৰিচিতেপীতি অধিপ্পাযো. ভগ্গাতি তেজোভগ্গেন ভগ্গা দুব্বণ্ণা. হদযকোটিংযেৱাতি চক্খাদিৱত্থূসু অপ্পৱত্তিত্ৱা তেসং আদিঅন্তকোটিভূতং হদযৱত্থুংযেৱ. তাৱাতি যাৱ ৱেদনা ৱত্ততি, তাৱ.

ৱাপিযাতি মহাতড়াকেন. পঞ্চউদকমগ্গসম্পন্নন্তি পঞ্চহি উদকস্স পৱিসননিক্খমনমগ্গেহি যুত্তং. ততো ততো ৱিস্সন্দমানং সব্বসো পুণ্ণত্তা. পঠমং দেৱে ৱস্সন্তেতিআদি উপমাসংসন্দনং. ইমং ৱেদনং সন্ধাযাতি ইমং যথাৱুত্তং পৰিযোসানপ্পত্তং মনোদ্ৱাৰিকৱেদনং সন্ধায.

কাযস্স ভেদাতি অত্তভাৱস্স ৱিনাসনতো. পৰতো অগন্ত্ৱাতি পৰলোকৱসেন অগন্ত্ৱা. ৱেদনানং সীতিভাৱো নাম সঙ্খাৰদৰথপৰিড়াহাভাৱো. সো পনাযং সব্বসো অপ্পৱত্তিৱসেনেৱাতি আহ ‘‘অপ্পৱত্তনধম্মানি ভৱিস্সন্তী’’তি.

অত্তভাৱং নাসেতুকামস্স দড়্হং উপ্পন্নং সংৱেগঞাণং সন্ধাযাহ ‘‘কুদালো ৱিয পঞ্ঞা’’তি. ততো নিব্বত্তিতজ্ঝানসমাধিং সন্ধায ‘‘পিটকং ৱিয সমাধী’’তি. তন্নিস্সায পৱত্তেতব্বৱিপস্সনাৰম্ভঞাণং সন্ধায ‘‘খনিত্তি ৱিয ৱিপস্সনা’’তি চ ৱুত্তং. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

ৱপ্পসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.