১. বালৱগ্গো

১. ভযসুত্তৱণ্ণনা

১. তিকনিপাতস্স পঠমে ভযন্তি ভীতি চেতসো ব্যধোতি আহ ‘‘চিত্তুত্ৰাসো’’তি. উপদ্দৱোতি অন্তৰাযো. তস্স পন ৱিক্খেপকাৰণত্তা ৱুত্তং ‘‘অনেকগ্গতাকাৰো’’তি. উপসগ্গোতি উপসজ্জনং, দেৱতোপপীড়াদিনা অপ্পটিকাৰৱিঘাতাপত্তি. সা পন যস্মা পটিকাৰাভাৱেন ৱিহঞ্ঞমানস্স কিঞ্চি কাতুং অসমত্থস্স ওসীদনকাৰণং, তস্মা ৱুত্তং ‘‘তত্থ তত্থ লগ্গনাকাৰো’’তি. যথাৱুত্তে দিৱসে অনাগচ্ছন্তেসূতি ৱঞ্চেত্ৱা আগন্তুং নিযমিতদিৱসে অনাগচ্ছন্তেসু. দ্ৱাৰে অগ্গিং দত্ৱাতি বহি অনিক্খমনত্থায দ্ৱাৰে অগ্গিং দত্ৱা.

নড়েহি ছন্নপটিচ্ছন্নাতি নড়েহি তিণচ্ছদনসঙ্খেপেন উপৰি ছাদেত্ৱা তেহিযেৱ দাৰুকুটিকনিযামেন পৰিতোপি ছাদিতা. এসেৱ নযোতি ইমিনা তিণেহি ছন্নতং সেসসম্ভাৰানং ৰুক্খমযতঞ্চ অতিদিসতি.

ৱিধৱপুত্তেতি অন্তভাৱোপলক্খণং. তে হি নিপ্পিতিকা অৱিনীতা অসংযতা যং কিঞ্চি কাৰিনো. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

ভযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. লক্খণসুত্তৱণ্ণনা

২. দুতিযে লক্খীযতি বালো অযন্তি ঞাযতি এতেনাতি লক্খণং, কম্মং লক্খণমেতস্সাতি কম্মলক্খণোতি আহ ‘‘কাযদ্ৱাৰাদিপৱত্তং কম্ম’’ন্তিআদি. অপদীযন্তি দোসা এতেন ৰক্খীযন্তি, লূযন্তি ছিজ্জন্তি ৱাতি অপদানং, সত্তানং সম্মা, মিচ্ছা ৱা পৱত্তপ্পযোগো. তেন সোভতীতি অপদানসোভনী. তেনাহ ‘‘পঞ্ঞা নামা’’তিআদি. অত্তনো চৰিতেনেৱাতি অত্তনো চৰিযায এৱ. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

লক্খণসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩-৪. চিন্তীসুত্তাদিৱণ্ণনা

৩-৪. ততিযে এতেহীতি দুচ্চিন্তিতচিন্তিতাদীহি. এতেন লক্খণসদ্দস্স সৰণত্থতমাহ. তানেৱাতি লক্খণানি এৱ. অস্সাতি বালস্স. বালো অযন্তি নিমীযতি সঞ্জানীযতি এতেহীতি বালনিমিত্তানি. অপদানং ৱুচ্চতি, ৱিখ্যাতং কম্মং, দুচ্চিন্তিতচিন্তিতাদীনি চ বালে ৱিখ্যাতানি অসাধাৰণভাৱেন. তস্মা ‘‘বালস্স অপদানানী’’তি. অভিজ্ঝাদীহি দুট্ঠং দূসিতং চিন্তিতং দুচ্চিন্তিতং, তং চিন্তেতীতি দুচ্চিন্তিতচিন্তী. লোভাদীহি দুট্ঠং ভাসিতং মুসাৱাদাদিং ভাসতীতি দুব্ভাসিতভাসী. তেসংযেৱ ৱসেন কত্তব্বতো দুক্কটকম্মং পাণাতিপাতাদিং কৰোতীতি দুক্কটকম্মকাৰী. তেনাহ ‘‘চিন্তযন্তো’’তিআদি. ৱুত্তানুসাৰেনাতি ‘‘বালো অয’’ন্তিআদিনা ৱুত্তস্স অত্থৱচনস্স ‘‘পণ্ডিতো অযন্তি এতেহি লক্খীযতী’’তিআদিনা অনুস্সৰণেন. মনোসুচৰিতাদীনং ৱসেনাতি ‘‘চিন্তযন্তো অনভিজ্ঝাব্যাপাদসম্মাদস্সনৱসেন সুচিন্তিতমেৱ চিন্তেতী’’তিআদিনা মনোসুচৰিতাদীনং তিণ্ণং সুচৰিতানং ৱসেন যোজেতব্বানি. চতুত্থং ৱুত্তনযত্তা উত্তানত্থমেৱ.

চিন্তীসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫-১০. অযোনিসোসুত্তাদিৱণ্ণনা

৫-১০. পঞ্চমে কতি নু খো অনুস্সতিট্ঠানানীতিআদি ছক্কে আৱি ভৱিস্সতীতি. এৱং চিন্তিতন্তি অযোনিসো চিন্তিতং. অপঞ্হমেৱ পঞ্হন্তি কথেসীতি অপঞ্হমেৱ পঞ্হো অযন্তি মঞ্ঞমানো ৱিস্সজ্জেসি. দসৱিধং ব্যঞ্জনবুদ্ধিং অপৰিহাপেত্ৱাতি –

‘‘সিথিলং ধনিতঞ্চ দীঘৰস্সং, গৰুকং লহুকঞ্চ নিগ্গহীতং;

সম্বন্ধং ৱৱত্থিতং ৱিমুত্তং, দসধা ব্যঞ্জনবুদ্ধিযা পভেদো’’তি. (দী. নি. অট্ঠ. ১.১৯০; ম. নি. অট্ঠ. ২.২৯১; পৰি. অট্ঠ. ৪৮৫; ৱি. সঙ্গ. অট্ঠ. ২৫২) –

এৱং ৱুত্তং দসৱিধং ব্যঞ্জনবুদ্ধিং অপৰিহাপেত্ৱা.

তত্থ ঠানকৰণানি সিথিলানি কত্ৱা উচ্চাৰেতব্বং অক্খৰং সিথিলং, তানিযেৱ ধনিতানি অসিথিলানি কত্ৱা উচ্চাৰেতব্বং অক্খৰং ধনিতং. দ্ৱিমত্তকালং দীঘং, একমত্তকালং ৰস্সং. গৰুকন্তি দীঘমেৱ, যং ৱা ‘‘আযস্মতো বুদ্ধৰক্খিতত্থেৰস্সা’’তি সংযোগপৰং কত্ৱা ৱুচ্চতি, লহুকন্তি ৰস্সমেৱ, যং ৱা ‘‘আযস্মতো বুদ্ধৰক্খিতথেৰস্সা’’তি এৱং ৱিসংযোগপৰং কত্ৱা ৱুচ্চতি. নিগ্গহীতন্তি যং কৰণানি নিগ্গহেত্ৱা অৱিস্সজ্জেত্ৱা অৱিৱটেন মুখেন সানুনাসিকং কত্ৱা ৱত্তব্বং. সম্বন্ধন্তি যং পৰপদেন সম্বন্ধিত্ৱা ‘‘তুণ্হস্সা’’তি ৱুচ্চতি. ৱৱত্থিতন্তি যং পৰপদেন অসম্বন্ধং কত্ৱা ৱিচ্ছিন্দিত্ৱা ‘‘তুণ্হী অস্সা’’তি ৱুচ্চতি. ৱিমুত্তন্তি যং কৰণানি অনিগ্গহেত্ৱা ৱিস্সজ্জেত্ৱা ৱিৱটেন মুখেন সানুনাসিকং অকত্ৱা ৱুচ্চতি. দসধা ব্যঞ্জনবুদ্ধিযা পভেদোতি এৱং সিথিলাদিৱসেন ব্যঞ্জনবুদ্ধিযা অক্খৰুপ্পাদকচিত্তস্স দসপ্পকাৰেন পভেদো. সব্বানি হি অক্খৰানি চিত্তসমুট্ঠানানি যথাধিপ্পেতত্থব্যঞ্জনতো ব্যঞ্জনানি চ.

‘‘অট্ঠানং খো এতং, আৱুসো সাৰিপুত্তা’’তিআদি পঞ্চকে আৱি ভৱিস্সতি. ‘‘কতি নু খো, আনন্দ, অনুস্সতিট্ঠানানী’’তিআদি পন ছক্কে আৱি ভৱিস্সতি. ছট্ঠাদীসু নত্থি ৱত্তব্বং.

অযোনিসোসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

বালৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.