৪. পৰিসাসুত্তৱণ্ণনা
৯৬. চতুত্থে পচ্চযবাহুল্লিকাতি চীৱৰাদিবাহুল্লায পটিপন্না. অৱীততণ্হতায হি তং তং পৰিক্খাৰজাতং বহুং লন্তি আদিযন্তীতি বহুলা, তে এৱ বাহুলিকা যথা ‘‘ৱেনযিকো’’তি (ম. নি. ১.২৪৬; অ. নি. ৮.১১; পাৰা. ৮). তে পচ্চযবাহুল্লায যুত্তপ্পযুত্তা হোন্তীতি চীৱৰাদিবাহুল্লায পটিপন্না নাম হোন্তি. সিক্খায অগাৰৱভাৱতো সিথিলং অগাড়্হং গণ্হন্তীতি সাথলিকা. সিথিলন্তি চ ভাৱনপুংসকনিদ্দেসো. সিথিলসদ্দেন সমানত্থস্স সথলসদ্দস্স ৱসেন সাথলিকাতি পদসিদ্ধি ৱেদিতব্বা. অৱগমনট্ঠেনাতি অধোগমনট্ঠেন, ওৰম্ভাগিযভাৱেনাতি অত্থো. নিক্খিত্তধুৰাতি ওৰোপিতধুৰা উজ্জিতুস্সাহা. উপধিৱিৱেকো নিব্বানং. দুৱিধম্পি ৱীৰিযন্তি কাযিকং চেতসিকঞ্চ ৱীৰিযং.
ভণ্ডনং জাতং এতেসন্তি ভণ্ডনজাতা. ৱিসেসনস্স পৰনিপাতৱসেন চেতং ৱুত্তং. অট্ঠকথাযং পন ৱিসেসনস্স পুব্বনিপাতৱসেনেৱ অত্থং দস্সেন্তো ‘‘জাতভণ্ডনা’’তি আহ. কলহো জাতো এতেসন্তি কলহজাতাতি এত্থাপি এসেৱ নযো. কলহস্স পুব্বভাগোতি কলহস্স হেতুভূতা পটিভাগা তংসদিসী চ অনিট্ঠকিৰিযা. হত্থপৰামাসাদিৱসেনাতি কুজ্ঝিত্ৱা অঞ্ঞমঞ্ঞস্স হত্থে গহেত্ৱা পলপনঅচ্ছিন্দনাদিৱসেন. ‘‘অযং ধম্মো, নাযং ধম্মো’’তিআদিনা ৱিৰুদ্ধৱাদভূতং ৱিৱাদং আপন্নাতি ৱিৱাদপন্না. তেনাহ ‘‘ৱিৰুদ্ধৱাদং আপন্না’’তি. মুখসন্নিস্সিততায ৱাচা ইধ ‘‘মুখ’’ন্তি অধিপ্পেতাতি আহ ‘‘ফৰুসা ৱাচা মুখসত্তিযো’’তি.
সতিপি উভযেসং কলাপানং পৰমত্থতো ভেদে পচুৰজনেহি পন দুৱিঞ্ঞেয্যনানত্তং খীৰোদকসম্মোদিতং অচ্চন্তমেতং সংসট্ঠং ৱিয হুত্ৱা তিট্ঠতীতি আহ ‘‘খীৰোদকং ৱিয ভূতা’’তি. যথা খীৰঞ্চ উদকঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসন্দতি, ৱিসুং ন হোতি, একত্তং ৱিয উপেতি, এৱং সামগ্গিৱসেন একত্তূপগতচিত্তুপ্পাদাতি অত্থো. মেত্তচিত্তং পচ্চুপট্ঠাপেত্ৱা ওলোকনং চক্খূনি ৱিয চক্খূনি নামাতি আহ ‘‘উপসন্তেহি মেত্তচক্খূহী’’তি. পিযভাৱদীপকানি হি চক্খূনি পিযচক্খূনি. পমুদিতস্স পীতি জাযতীতি পমোদপচ্চযবলৱপীতিমাহ. পঞ্চৱণ্ণা পীতি উপ্পজ্জতীতি খুদ্দিকাদিভেদেন পঞ্চপ্পকাৰা পীতি উপ্পজ্জতি. পীতিমনস্সাতি তায পীতিযা পীণিতমনস্স, পস্সদ্ধিআৱহেহি উড়াৰেহি পীতিৱেগেহি তিন্তচিত্তস্সাতি অত্থো. ৱিগতদৰথোতি কিলেসপৰিড়াহানং দূৰীভাৱেন ৱূপসন্তদৰথো.
কেন উদকেন দাৰিতো পব্বতপ্পদেসোতি কত্ৱা আহ ‘‘কন্দৰো নামা’’তিআদি. উদকস্স যথানিন্নং পৱত্তিযা নদিনিব্বত্তনভাৱেন ‘‘নদিকুঞ্জো’’তিপি ৱুচ্চতি. সাৱট্টা নদিযো পদৰা. অট্ঠ মাসেতি হেমন্তগিম্হউতুৱসেন অট্ঠ মাসে. খুদ্দকা উদকৱাহিনিযো সাখা ৱিযাতি সাখা. খুদ্দকসোব্ভা কুসুব্ভা ওকাৰস্স উকাৰং কত্ৱা. যত্থ উপৰি উন্নতপ্পদেসতো উদকং আগন্ত্ৱা তিট্ঠতি চেৱ সন্দতি চ, তে কুসুব্ভা খুদ্দকআৱাটা. খুদ্দকনদিযোতি পব্বতপাদাদিতো নিক্খন্তা খুদ্দকা নদিযো.
পৰিসাসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.