১. কম্মকাৰণৱগ্গো
১. ৱজ্জসুত্তৱণ্ণনা
১. দুকনিপাতস্স পঠমে পহাৰসাধনত্থন্তি দণ্ডপ্পহাৰস্স সুখসিদ্ধি-অত্থং. কঞ্জিতো নিব্বত্তং কঞ্জিযং, আৰনালং, যং বিলঙ্গন্তিপি ৱুচ্চতি, তং যত্থ সিঞ্চতি, সা কঞ্জিযউক্খলিকা বিলঙ্গথালিকা, তংসদিসং কাৰণং বিলঙ্গথালিকং. সীসকটাহং উপ্পাটেত্ৱাতি অযোগুড়প্পৱেসপ্পমাণং ছিদ্দং কত্ৱা. সঙ্খমুণ্ডকম্মকাৰণন্তি সঙ্খং ৱিয মুণ্ডকৰণং কম্মকাৰণং. ৰাহুমুখকম্মকাৰণন্তি ৰাহুমুখগতসূৰিযসদিসকম্মকাৰণং.
জোতিমালিকন্তি জোতিমালৱন্তং কম্মকাৰণং. হত্থপজ্জোতিকন্তি হত্থস্স পজ্জোতনকম্মকাৰণং. এৰকৱত্তকম্মকাৰণন্তি এৰকৱত্তসদিসে সৰীৰতো চম্মৱত্তে উপ্পাটনকম্মকাৰণং. চীৰকৱাসিককম্মকাৰণন্তি সৰীৰতো উপ্পাটিতৱত্তচীৰকেহি নিৱাসাপনকম্মকাৰণং. তং কৰোন্তা যথা গীৱতো পট্ঠায ৱদ্ধে কন্তিত্ৱা কটিযং ঠপেন্তি, এৱং গোপ্ফকতো পট্ঠায কন্তিত্ৱাপি কটিযমেৱ ঠপেন্তি. অট্ঠকথাযং পন ‘‘কটিতো পট্ঠায কন্তিত্ৱা গোপ্ফকেসু ঠপেন্তী’’তি ৱুত্তং. এণেয্যককম্মকাৰণন্তি এণিমিগসদিসকম্মকাৰণং. অযৱলযানি দত্ৱাতি অযৱলযানি পটিমুঞ্চিত্ৱা. অযসূলানি কোট্টেন্তীতি কপ্পৰজণ্ণুককোটীসু অযসূলানি পৱেসেন্তি. তন্তি তং তথাকতকম্মকাৰণং সত্তং.
বড়িসমংসিকন্তি বলিসেহি মংসুপ্পাটনকম্মকাৰণং. কহাপণিকন্তি কহাপণমত্তসো ছিন্দনকম্মকাৰণং. কোট্টেন্তীতি ছিন্দন্তি. খাৰাপতচ্ছিকন্তি তচ্ছেত্ৱা খাৰাপসিঞ্চনকম্মকাৰণং. পলিঘপৰিৱত্তিকন্তি পলিঘস্স ৱিয পৰিৱত্তনকম্মকাৰণং. একাবদ্ধং কৰোন্তি অযসূলস্স কোট্টনেন. পলালপীঠকন্তি পলালপীঠস্স ৱিয সৰীৰস্স সংৱেল্লনকম্মকাৰণং. কাৰণিকাতি ঘাতনকাৰকা. পলালৱট্টিং ৱিয কত্ৱাতি যথা পলালপীঠং কৰোন্তা পলালং ৱট্টিং কত্ৱা সংৱেল্লনৱসেন পুন ৱেঠেন্তি, এৱং কৰোন্তীতি অত্থো. ছাতকসুনখেহীতি খুদ্দকেহি কোলেয্যকসুনখেহি. তে হি বলৱন্তা জৱযোগা সূৰা চ হোন্তি. সহস্সভণ্ডিকন্তি সহস্সত্থৱিকং.
যাহন্তি যং অহং. যন্তি চ কাৰণৱচনং. তেনাহ ‘‘যেন অহ’’ন্তি. ছিন্নমূলকেতি তণ্হামূলস্স উচ্ছিন্নত্তা সঞ্ছিন্নমূলকে.
ৱজ্জসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. পধানসুত্তৱণ্ণনা
২. দুতিযে উভতোব্যূড়্হসঙ্গামপ্পৱেসনসদিসন্তি যুদ্ধত্থায উভতোৰাসিকতচতুৰঙ্গিনিসেনামজ্ঝপ্পৱেসনসদিসং. দানঞ্চ যুদ্ধঞ্চ সমানমাহূতি এত্থ কথং পনীদমুভযং সমানং? জীৱিতৱিনাসভীৰুকো হি যুজ্ঝিতুং ন সক্কোতি, ভোগক্খযভীৰুকো দানং দাতুং ন সক্কোতি. ‘‘জীৱিতঞ্চ ৰক্খিস্সামি, যুজ্ঝিস্সামী’’তি হি ৱদন্তো ন যুজ্ঝতি, জীৱিতে পন আলযং ৱিস্সজ্জেত্ৱা ‘‘হত্থপাদাদিচ্ছেদো ৱা হোতু মৰণং ৱা, গণ্হিস্সামেতং ইস্সৰিয’’ন্তি উস্সহন্তোৱ যুজ্ঝতি. ‘‘ভোগে চ ৰক্খিস্সামি, দানঞ্চ দস্সামী’’তি ৱদন্তোপি ন দদাতি, ভোগেসু পন আলযং পিস্সজ্জেত্ৱা ‘‘মহাদানং দস্সামী’’তি উস্সহন্তোৱ দেতি. এৱং দানঞ্চ যুদ্ধঞ্চ সমং হোতি. কিঞ্চ ভিয্যো – অপ্পাপি সন্তা বহুকে জিনন্তি, যথা চ যুদ্ধে অপ্পকাপি ৱীৰপুৰিসা বহুকে ভীৰুপুৰিসে জিনন্তি, এৱং সদ্ধাদিসম্পন্নো অপ্পকম্পি দানং দদন্তো বহুৱিধং লোভদোসইস্সামচ্ছৰিযদিট্ঠিৱিচিকিচ্ছাদিভেদং তপ্পটিপক্খং অভিভৱতি, বহুঞ্চ দানৱিপাকং অধিগচ্ছতি. এৱম্পি দানঞ্চ যুদ্ধঞ্চ সমানং. তেনাহ ‘‘অপ্পম্পি চে সদ্দহানো দদাতি, তেনেৱ সো হোতি সুখী পৰত্থা’’তি.
অগাৰস্স হিতং কসিগোৰক্খাদি অগাৰিযং, তং নত্থি এত্থাতি অনগাৰিযং, পব্বজ্জাতি আহ ‘‘অগাৰস্স…পে… অনগাৰিযং পব্বজ্জ’’ন্তি. সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গত্থাযাতি এত্থ চত্তাৰো উপধী – কামুপধি, খন্ধুপধি, কিলেসুপধি, অভিসঙ্খাৰুপধীতি. কামাপি হি ‘‘যং পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং কামানং অস্সাদো’’তি (অ. নি. ৯.৩৪) এৱং ৱুত্তস্স সুখস্স, তদস্সাদনিমিত্তস্স ৱা দুক্খস্স অধিট্ঠানভাৱতো উপধীযতি এত্থ সুখন্তি ইমিনা ৱচনত্থেন ‘‘উপধী’’তি ৱুচ্চন্তি. খন্ধাপি খন্ধমূলকস্স দুক্খস্স অধিট্ঠানভাৱতো, কিলেসাপি অপাযদুক্খস্স অধিট্ঠানভাৱতো, অভিসঙ্খাৰাপি ভৱদুক্খস্স অধিট্ঠানভাৱতো ‘‘উপধী’’তি ৱুচ্চন্তি. সব্বেসং উপধীনং পটিনিস্সগ্গো পহানং এত্থাতি সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গং, নিব্বানং. তেনাহ ‘‘সব্বেসং খন্ধূপধি…পে… নিব্বানস্স অত্থাযা’’তি.
পধানসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. তপনীযসুত্তৱণ্ণনা
৩. ততিযে তপনীযাতি এত্থ কত্তুঅত্থে অনীয-সদ্দোতি আহ ‘‘তপন্তীতি তপনীযা’’তি. তপন্তীতি ৱিবাধেন্তি, ৱিহেঠেন্তীতি অত্থো. তপনং ৱা দুক্খং, দিট্ঠে চেৱ ধম্মে অভিসম্পৰাযঞ্চ তস্স উপ্পাদনেন চেৱ অনুবলপ্পদানেন চ হিতাতি তপনীযা. অথ ৱা তপন্তি তেনাতি তপনং, অনুতাপো, ৱিপ্পটিসাৰোতি অত্থো. তস্স হেতুভাৱতো হিতাতি তপনীযা. অনুসোচতীতি ৱিপ্পটিসাৰী হুত্ৱা কতাকতং অনুগম্ম সোচতি. সোচনঞ্হি কতত্তা চ হোতি অকতত্তা চ. তথা চেৱ পাড়িযং ৱিভত্তং. নন্দযক্খাদীনং ৱত্থূনি পাকটানীতি তানি অদস্সেত্ৱা দ্ৱেভাতিকৱত্থুং দস্সেন্তো ‘‘তে কিৰা’’তি আদিমাহ. তত্থ তেতি দ্ৱে ভাতৰো. পুন কিং মগ্গসীতি পুন কিং ইচ্ছসি.
তপনীযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. উপঞ্ঞাতসুত্তৱণ্ণনা
৫. পঞ্চমে ইমঞ্হি ধম্মদ্ৱযন্তি কুসলেসু ধম্মেসু অসন্তুট্ঠিতা, পধানস্মিং অনোসক্কনসঙ্খাতং ধম্মদ্ৱযং. ইমিনাতি ‘‘অসন্তুট্ঠিতা কুসলেসু ধম্মেসূ’’তি ৱচনেন. ইমং দীপেতীতি ‘‘যাৱ সো উপ্পজ্জতি, ন তাৱাহং সন্তুট্ঠো অহোসি’’ন্তি এতং পৰিযন্তং কত্ৱা ৱক্খমানত্থং দীপেতি. পধানস্মিন্তি ৱীৰিযাৰম্ভে. ইমমত্থন্তি ‘‘পধানস্মিঞ্চা’’তিআদিনা ৱুত্তমত্থং. ৱীৰিযপ্পৱাহে ৱত্তমানে অন্তৰা এৱ পটিগমনং নিৱত্তনং পটিৱানং, তদস্স অত্থীতি পটিৱানী, ন পটিৱানী অপ্পটিৱানী, তস্স ভাৱো অপ্পটিৱানিতা, অনোসক্কনাতি আহ ‘‘অপ্পটিৱানিতাতি অপ্পটিক্কমনা অনোসক্কনা’’তি. তত্থ অনোসক্কনাতি অপ্পটিনিৱত্তি.
আগমনীযপটিপদাতি সমথৱিপস্সনাসঙ্খাতা পুব্বভাগপটিপত্তি. সা হি আগচ্ছন্তি ৱিসেসমধিগচ্ছন্তি এতায, আগচ্ছতি ৱা ৱিসেসাধিগমো এতাযাতি আগমনীযা, সা এৱ পটিপজ্জিতব্বতো পটিপদাতি আগমনীযপটিপদা. অপ্পটিৱানপধানন্তি ওসক্কনাৰহিতপ্পধানং, অন্তৰা অনোসক্কিত্ৱা কতৱীৰিযন্তি অত্থো.
উপঞ্ঞাতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. সংযোজনসুত্তৱণ্ণনা
৬. ছট্ঠে সংযোজনানং হিতা পচ্চযভাৱেনাতি সংযোজনিযা, তেভূমকা ধম্মা. তেনাহ ‘‘দসন্নং সংযোজনান’’ন্তিআদি. সংযোজনিযে ধম্মে অস্সাদতো অনুপস্সতি সীলেনাতি অস্সাদানুপস্সী, তস্স ভাৱো অস্সাদানুপস্সিতা. নিব্বিদানুপস্সিতাতি এত্থাপি এসেৱ নযো. উক্কণ্ঠনৱসেনাতি সংযোজনিযেসু তেভূমকধম্মেসু নিব্বিন্দনৱসেন. জননং জাতি, খন্ধানং পাতুভাৱোতি আহ ‘‘জাতিযাতি খন্ধনিব্বত্তিতো’’তি, খন্ধানং তত্থ তত্থ ভৱে অপৰাপৰং নিব্বত্তিতোতি অত্থো. খন্ধপৰিপাকো একভৱপৰিযাপন্নানং খন্ধানং পুৰাণভাৱো. একভৱপৰিযাপন্নজীৱিতিন্দ্ৰিযপ্পবন্ধৱিচ্ছেদৱসেন খন্ধানং ভেদো ইধ মৰণন্তি আহ ‘‘মৰণেনাতি খন্ধভেদতো’’তি. অন্তোনিজ্ঝানং চিত্তসন্তাপো. পৰিদেৱো নাম ঞাতিব্যসনাদীহি ফুট্ঠস্স ৱাচাৱিপ্পলাপো. সো চ সোকসমুট্ঠানোতি আহ ‘‘তন্নিস্সিতলালপ্পিতলক্খণেহি পৰিদেৱেহী’’তি. লালপ্পিতং ৱাচাৱিপ্পলাপো, সো চ অত্থতো সদ্দোযেৱ.
দুক্খন্তি ইধ কাযিকং দুক্খং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘কাযপটিপীড়নদুক্খেহী’’তি. মনোৱিঘাতদোমনস্সেহীতি মনসো ৱিঘাতকৰেহি দোমনস্সেহি. ব্যাপাদসম্পযোগেন মনসো ৱিহননৰসঞ্হি দোমনস্সং. ভুসো আযাসো উপাযাসো যথা ‘‘ভুসমাদানং উপাদান’’ন্তি, সো চ অত্থতো ঞাতিব্যসনাদীহি ফুট্ঠস্স অধিমত্তচেতোদুক্খপ্পভাৱিতো দোসোযেৱ. কাযচিত্তানঞ্হি আযাসনৱসেন দোসস্সেৱ পৱত্তিআকাৰো উপাযাসোতি ৱুচ্চতি সঙ্খাৰক্খন্ধপৰিযাপন্নো. তং চুদ্দসহি অকুসলচেতসিকেহি অঞ্ঞো একো চেতসিকধম্মোতি একে. যং ৱিসাদোতি চ ৱদন্তি.
সংযোজনসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. কণ্হসুত্তৱণ্ণনা
৭. সত্তমে যথা ‘‘কণ্হা গাৱী’’তিআদীসু কাড়ৱণ্ণেন সমন্নাগতা ‘‘কণ্হা’’তি ৱুচ্চতি, ন এৱং কাড়ৱণ্ণতায ধম্মা ‘‘কণ্হা’’তি ৱুচ্চন্তি, অথ খো কণ্হাভিজাতিনিব্বত্তিহেতুতো অপ্পভস্সৰভাৱকৰণতো ৱা ‘‘কণ্হা’’তি ৱুচ্চন্তীতি দস্সেন্তো ‘‘ন কাড়ৱণ্ণতাযা’’তিআদিমাহ. কণ্হতাযাতি কণ্হাভিজাতিতায. কণ্হাভিজাতীতি চ অপাযা ৱুচ্চন্তি মনুস্সেসু চ দোভগ্গিযং. সৰসেনাতি সভাৱেন. ন হিৰীযতি ন লজ্জতীতি অহিৰিকো, পুগ্গলো, চিত্তং, তং সম্পযুত্তধম্মসমুদাযো ৱা. তস্স ভাৱো অহিৰিক্কন্তি ৱত্তব্বে একস্স ক-কাৰস্স লোপং কত্ৱা অহিৰিকন্তি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘অহিৰিকন্তি অহিৰিকভাৱো’’তি. ন ওত্তপ্পতীতি অনোত্তাপী, পুগ্গলো, যথাৱুত্তধম্মসমুদাযো ৱা, তস্স ভাৱো অনোত্তপ্পন্তি আহ ‘‘অনোত্তাপিভাৱো’’তি.
কণ্হসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. সুক্কসুত্তৱণ্ণনা
৮. অট্ঠমে ‘‘সুক্কং ৱত্থ’’ন্তিআদীসু ৱিয ন ৱণ্ণসুক্কতায ধম্মানং সুক্কতা, অথ খো সুক্কাভিজাতিহেতুতো পভস্সৰভাৱকৰণতো চাতি দস্সেন্তো ‘‘ন ৱণ্ণসুক্কতাযা’’তিআদিমাহ. সুক্কতাযাতি সুক্কাভিজাতিতায. হিৰী পাপধম্মে গূথং ৱিয পস্সন্তী জিগুচ্ছতীতি আহ ‘‘পাপতো জিগুচ্ছনলক্খণা হিৰী’’তি. ওত্তপ্পং তে উণ্হং ৱিয পস্সন্তং ততো ভাযতীতি ৱুত্তং ‘‘ভাযনলক্খণং ওতপ্প’’ন্তি. ইদঞ্চ হিৰোত্তপ্পং অঞ্ঞমঞ্ঞৱিপ্পযোগী পাপতো ৱিমুখভূতঞ্চ, তস্মা নেসং ইদং নানাকৰণং – অজ্ঝত্তসমুট্ঠানা হিৰী, বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং. অত্তাধিপতি হিৰী, লোকাধিপতি ওতপ্পং. লজ্জাসভাৱসণ্ঠিতা হিৰী, ভযসভাৱসণ্ঠিতং ওত্তপ্পং. সপ্পতিস্সৱলক্খণা হিৰী, ৱজ্জভীৰুকভযদস্সাৱিলক্খণং ওত্তপ্পন্তি.
তত্থ অজ্ঝত্তসমুট্ঠানং হিৰিং চতূহি কাৰণেহি সমুট্ঠাপেতি জাতিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা, ৱযং, সূৰভাৱং, বাহুসচ্চং পচ্চৱেক্খিত্ৱা. কথং? ‘‘পাপকৰণং নামেতং ন জাতিসম্পন্নানং কম্মং, হীনজচ্চানং কেৱট্টাদীনং কম্মং, মাদিসস্স জাতিসম্পন্নস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৱং তাৱ জাতিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পাপং অকৰোন্তো হিৰিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকৰণং নামেতং দহৰেহি কত্তব্বং কম্মং, মাদিসস্স ৱযে ঠিতস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৱং ৱযং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পাপং অকৰোন্তো হিৰিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকৰণং নামেতং দুব্বলজাতিকানং কম্মং, মাদিসস্স সূৰভাৱসম্পন্নস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৱং সূৰভাৱং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পাপং অকৰোন্তো হিৰিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকম্মং নামেতং অন্ধবালানং কম্মং, ন পণ্ডিতানং, মাদিসস্স পণ্ডিতস্স বহুস্সুতস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৱং বাহুসচ্চং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পাপং অকৰোন্তো হিৰিং সমুট্ঠাপেতি. এৱং অজ্ঝত্তসমুট্ঠানং হিৰিং চতূহি কাৰণেহি সমুট্ঠাপেতি, সমুট্ঠাপেন্তো চ হিৰিং নিস্সায পাপকম্মং ন কৰোতি.
কথং বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং? ‘‘সচে ত্ৱং পাপকম্মং কৰিস্সসি, চতূসু পৰিসাসু গৰহপ্পত্তো ভৱিস্সসি, ততো তং সীলৱন্তো সব্ৰহ্মচাৰী ৱিৱজ্জিস্সন্তী’’তি পচ্চৱেক্খিত্ৱা বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং নিস্সায পাপকম্মং ন কৰোতি. এৱং বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং.
কথং অত্তাধিপতি হিৰী? ইধেকচ্চো কুলপুত্তো অত্তানং অধিপতিং জেট্ঠকং কত্ৱা ‘‘মাদিসস্স সদ্ধাপব্বজিতস্স বহুস্সুতস্স ধুতধৰস্স ন যুত্তং পাপকম্মং কাতু’’ন্তি পাপং ন কৰোতি. এৱং অত্তাধিপতি হিৰী. তেনাহ ভগৱা ‘‘সো অত্তানংযেৱ অধিপতিং কৰিত্ৱা অকুসলং পজহতি, কুসলং ভাৱেতি, সাৱজ্জং পজহতি, অনৱজ্জং ভাৱেতি, সুদ্ধং অত্তানং পৰিহৰতী’’তি (অ. নি. ৩.৪০).
কথং লোকাধিপতি ওত্তপ্পং? ইধেকচ্চো কুলপুত্তো লোকং অধিপতিং জেট্ঠকং কত্ৱা ‘‘সচে খো ত্ৱং পাপকম্মং কৰেয্যাসি, সব্ৰহ্মচাৰিনো তাৱ তং জানিস্সন্তি, মহিদ্ধিকা মহানুভাৱা লোকে চ সমণব্ৰাহ্মণা দেৱতা চ, তস্মা তে ন যুত্তং পাপং কাতু’’ন্তি পাপকম্মং ন কৰোতি. যথাহ – ‘‘মহা খো পনাযং লোকসন্নিৱাসো, মহন্তস্মিং খো পন লোকসন্নিৱাসে সন্তি সমণব্ৰাহ্মণা ইদ্ধিমন্তো দিব্বচক্খুকা পৰচিত্তৱিদুনো. তে দূৰতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং জানন্তি, তেপি মং এৱং জানিস্সন্তি ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং, সদ্ধা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো সমানো ৱোকিণ্ণো ৱিহৰতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি. সন্তি দেৱতা ইদ্ধিমন্তিনিযো দিব্বচক্খুকা পৰচিত্তৱিদুনিযো, তা দূৰতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং জানন্তি, তাপি মং জানিস্সন্তি ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং, সদ্ধা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিতো সমানো ৱোকিণ্ণো ৱিহৰতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি…পে… সো লোকংযেৱ অধিপতিং কৰিত্ৱা অকুসলং…পে… পৰিহৰতী’’তি. এৱং লোকাধিপতি ওত্তপ্পং.
লজ্জাসভাৱসণ্ঠিতাতি এত্থ লজ্জাতি লজ্জনাকাৰো, তেন সভাৱেন সণ্ঠিতা হিৰী. ভযন্তি অপাযভযং, তেন সভাৱেন সণ্ঠিতং ওত্তপ্পং. তদুভযং পাপপৰিৱজ্জনে পাকটং হোতি. তত্থ যথা দ্ৱীসু অযোগুড়েসু একো সীতলো ভৱেয্য গূথমক্খিতো, একো উণ্হো আদিত্তো. তেসু যথা সীতলং গূথমক্খিতত্তা জিগুচ্ছন্তো ৱিঞ্ঞুজাতিকো ন গণ্হাতি, ইতৰং ডাহভযেন. এৱং পণ্ডিতো লজ্জায জিগুচ্ছন্তো পাপং ন কৰোতি, ওত্তপ্পেন অপাযভযভীতো পাপং ন কৰোতি, এৱং লজ্জাসভাৱসণ্ঠিতা হিৰী, ভযসভাৱসণ্ঠিতং ওত্তপ্পং.
কথং সপ্পতিস্সৱলক্খণা হিৰী, ৱজ্জভীৰুকভযদস্সাৱিলক্খণং ওত্তপ্পং? একচ্চো হি জাতিমহত্তপচ্চৱেক্খণা, সত্থুমহত্তপচ্চৱেক্খণা, দাযজ্জমহত্তপচ্চৱেক্খণা, সব্ৰহ্মচাৰিমহত্তপচ্চৱেক্খণাতি এৱং চতূহি কাৰণেহি তত্থ গাৰৱেন সপ্পতিস্সৱলক্খণং হিৰিং সমুট্ঠাপেত্ৱা পাপং ন কৰোতি. একচ্চো অত্তানুৱাদভযং, পৰানুৱাদভযং, দণ্ডভযং, দুগ্গতিভযন্তি এৱং চতূহি কাৰণেহি ৱজ্জতো ভাযন্তো ৱজ্জভীৰুকভযদস্সাৱিলক্খণং ওত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠাপেত্ৱা পাপকম্মং ন কৰোতি. এত্থ চ অজ্ঝত্তসমুট্ঠানাদিতা হিৰোত্তপ্পানং তত্থ তত্থ পাকটভাৱেন ৱুত্তা, ন পন নেসং কদাচি অঞ্ঞমঞ্ঞৱিপ্পযোগো. ন হি লজ্জনং নিব্ভযং, পাপভযং ৱা অলজ্জনং অত্থীতি. এৱমেত্থ ৱিত্থাৰতো অত্থৱণ্ণনা ৱেদিতব্বা.
সুক্কসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. চৰিযসুত্তৱণ্ণনা
৯. নৱমে লোকন্তি সত্তলোকং. সন্ধাৰেন্তীতি আচাৰসন্ধাৰণৱসেন ধাৰেন্তি. ঠপেন্তীতি মৰিযাদাযং ঠপেন্তি. ৰক্খন্তীতি আচাৰসন্ধাৰণেন মৰিযাদাযং ঠপেত্ৱা ৰক্খন্তি. গৰুচিত্তীকাৰৱসেন ন পঞ্ঞাযেথাতি গৰুং কত্ৱা চিত্তে কৰণৱসেন ন পঞ্ঞাযেথ, অযমাচাৰো ন লব্ভেয্য. মাতুচ্ছাতি ৱাতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদ্যত্থো. তেন মাতুলানীতি ৱা আচৰিযভৰিযাতি ৱা গৰূনং দাৰাতি ৱাতি ইমে সঙ্গণ্হাতি. তত্থ মাতু ভগিনী মাতুচ্ছা. মাতুলভৰিযা মাতুলানী. গৰূনং দাৰা মহাপিতুচূড়পিতুজেট্ঠভাতুআদীনং গৰুট্ঠানিযানং ভৰিযা. যথা অজেড়কাতিআদীসু অযং সঙ্খেপত্থো – যথা অজেড়কাদযো তিৰচ্ছানা হিৰোত্তপ্পৰহিতা মাতাতি সঞ্ঞং অকত্ৱা ভিন্নমৰিযাদা সব্বত্থ সম্ভেদেন ৱত্তন্তি, এৱমযং মনুস্সলোকো যদি লোকপালধম্মা ন ভৱেয্যুং, সব্বত্থ সম্ভেদেন ৱত্তেয্য. যস্মা পনিমে লোকপালকধম্মা লোকং পালেন্তি, তস্মা নত্থি সম্ভেদোতি.
চৰিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. ৱস্সূপনাযিকসুত্তৱণ্ণনা
১০. দসমে অপঞ্ঞত্তাতি অননুঞ্ঞাতা, অৱিহিতা ৱা. ৱস্সেতি ৱস্সাৰত্তং সন্ধায ৱদতি, উতুৱস্সেতি হেমন্তং সন্ধায. একিন্দ্ৰিযং জীৱং ৱিহেঠেন্তাতি ৰুক্খলতাদীসু জীৱসঞ্ঞিতায এৱমাহংসু. একিন্দ্ৰিযন্তি চ কাযিন্দ্ৰিযং অত্থীতি মঞ্ঞমানা ৱদন্তি. সঙ্ঘাতং আপাদেন্তাতি ৱিনাসং আপাদেন্তা. সংকসাযিস্সন্তীতি অপ্পোস্সুক্কা নিবদ্ধৱাসং ৱসিস্সন্তি. অপৰজ্জুগতায আসাড়্হিযা উপগন্তব্বাতি এত্থ অপৰজ্জু গতায অস্সাতি অপৰজ্জুগতা, তস্সা অপৰজ্জুগতায অতিক্কন্তায, অপৰস্মিং দিৱসেতি অত্থো, তস্মা আসাড়্হিপুণ্ণমায অনন্তৰে পাটিপদদিৱসে উপগন্তব্বাতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. মাসগতায আসাড়্হিযা উপগন্তব্বাতি মাসো গতায অস্সাতি মাসগতা, তস্সা মাসগতায অতিক্কন্তায, মাসে পৰিপুণ্ণেতি অত্থো. তস্মা আসাড়্হিপুণ্ণমতো পৰায পুণ্ণমায অনন্তৰে পাটিপদদিৱসে উপগন্তব্বাতি অত্থো দট্ঠব্বো.
ৱস্সূপনাযিকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কম্মকাৰণৱগ্গৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা নিট্ঠিতা.