৩. ৱিনযপেয্যালং

২০১. অত্থৱসেতি ৱুদ্ধিৱিসেসে আনিসংসৱিসেসে. তেসং পন সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিকাৰণত্তা আহ ‘‘দ্ৱে কাৰণানি সন্ধাযা’’তি. অত্থোযেৱ ৱা অত্থৱসো, দ্ৱে অত্থে দ্ৱে কাৰণানীতি ৱুত্তং হোতি. অথ ৱা অত্থো ফলং তদধীনৱুত্তিতায ৱসো এতস্সাতি অত্থৱসো, কাৰণন্তি এৱম্পেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. যথা ‘‘অনভিজ্ঝা ধম্মপদ’’ন্তি ৱুত্তে অনভিজ্ঝা একো ধম্মকোট্ঠাসোতি অত্থো হোতি. এৱমিধাপি সিক্খাপদন্তি সিক্খাকোট্ঠাসো সিক্খায একো পদেসোতি অযমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বোতি আহ ‘‘সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তন্তি সিক্খাকোট্ঠাসো ঠপিতো’’তি.

সঙ্ঘসুট্ঠু নাম সঙ্ঘস্স সুট্ঠুভাৱো ‘‘সুট্ঠু দেৱা’’তি (পাৰা. অট্ঠ. ৩৯) আগতট্ঠানে ৱিয ‘‘সুট্ঠু, ভন্তে’’তি ৱচনসম্পটিচ্ছনভাৱো. তেনাহ ‘‘সঙ্ঘসুট্ঠুতাযাতি সঙ্ঘস্স সুট্ঠুভাৱাযা’’তিআদি. দুম্মঙ্কূনং পুগ্গলানং নিগ্গহাযাতি দুম্মঙ্কূ নাম দুস্সীলপুগ্গলা. যে মঙ্কুতং আপাদিযমানাপি দুক্খেন আপজ্জন্তি, ৱীতিক্কমং কৰোন্তা ৱা কত্ৱা ৱা ন লজ্জন্তি, তেসং নিগ্গহত্থায. তে হি সিক্খাপদে অসতি ‘‘কিং তুম্হেহি দিট্ঠং, কিং সুতং, কিং অম্হেহি কতং, কতৰস্মিং ৱত্থুস্মিং কতমং আপত্তিং ৰোপেত্ৱা অম্হে নিগ্গণ্হথা’’তি সঙ্ঘং ৱিহেঠেস্সন্তি, সিক্খাপদে পন সতি তেসং সঙ্ঘো সিক্খাপদং দস্সেত্ৱা ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন নিগ্গহেস্সতি. তেন ৱুত্তং ‘‘দুম্মঙ্কূনং পুগ্গলানং নিগ্গহাযা’’তি.

পেসলানং ভিক্খূনং ফাসুৱিহাৰাযাতি পেসলানং পিযসীলানং ভিক্খূনং ফাসুৱিহাৰত্থায. পিযসীলা হি ভিক্খূ কত্তব্বাকত্তব্বং সাৱজ্জানৱজ্জং ৱেলং মৰিযাদং অজানন্তা সিক্খত্তযপাৰিপূৰিযা ঘটমানা কিলমন্তি, উব্বাড়্হা হোন্তি, কত্তব্বাকত্তব্বং পন সাৱজ্জানৱজ্জং ৱেলং মৰিযাদঞ্চ ঞত্ৱা সিক্খত্তযপাৰিপূৰিযা ঘটেন্তা ন কিলমন্তি, ন উব্বাড়্হা হোন্তি. তেন তেসং সিক্খাপদপ্পঞ্ঞাপনা ফাসুৱিহাৰায সংৱত্ততি. যো ৱা দুম্মঙ্কূনং পুগ্গলানং নিগ্গহো, স্ৱেৱ এতেসং ফাসুৱিহাৰো. দুস্সীলপুগ্গলে নিস্সায হি উপোসথো ন তিট্ঠতি, পৱাৰণা ন তিট্ঠতি, সঙ্ঘকম্মানি নপ্পৱত্তন্তি, সামগ্গী ন হোতি, ভিক্খূ অনেকগ্গা উদ্দেসপৰিপুচ্ছাকম্মট্ঠানাদীনি অনুযুঞ্জিতুং ন সক্কোন্তি. দুস্সীলেসু পন নিগ্গহিতেসু সব্বোপি অযং উপদ্দৱো ন হোতি, ততো পেসলা ভিক্খূ ফাসু ৱিহৰন্তি. এৱং ‘‘পেসলানং ভিক্খূনং ফাসুৱিহাৰাযা’’তি এত্থ দ্ৱিধা অত্থো ৱেদিতব্বো.

‘‘ন ৱো অহং, চুন্দ, দিট্ঠধম্মিকানংযেৱ আসৱানং সংৱৰায ধম্মং দেসেমী’’তি (দী. নি. ৩.১৮২) এত্থ ৱিৱাদমূলভূতা কিলেসা আসৱাতি আগতা.

‘‘যেন দেৱূপপত্যস্স, গন্ধব্বো ৱা ৱিহঙ্গমো;

যক্খত্তং যেন গচ্ছেয্যং, মনুস্সত্তঞ্চ অব্বজে;

তে ময্হং আসৱা খীণা, ৱিদ্ধস্তা ৱিনড়ীকতা’’তি. (অ. নি. ৪.৩৬) –

এত্থ তেভূমকং কম্মং অৱসেসা চ অকুসলা ধম্মা. ইধ পন পৰূপৱাদৱিপ্পটিসাৰৱধবন্ধনাদযো চেৱ অপাযদুক্খভূতা চ নানপ্পকাৰা উপদ্দৱা আসৱাতি আহ – ‘‘দিট্ঠধম্মে ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে ৱীতিক্কমপচ্চযা পটিলদ্ধব্বান’’ন্তিআদি. যদি হি ভগৱা সিক্খাপদং ন পঞ্ঞাপেয্য, ততো অসদ্ধম্মপ্পটিসেৱনঅদিন্নাদানপাণাতিপাতাদিহেতু যে উপ্পজ্জেয্যুং পৰূপৱাদাদযো দিট্ঠধম্মিকা নানপ্পকাৰা অনত্থা, যে চ তন্নিমিত্তমেৱ নিৰযাদীসু নিব্বত্তস্স পঞ্ঞৱিধবন্ধনকম্মকাৰণাদিৱসেন মহাদুক্খানুভৱনপ্পকাৰা অনত্থা, তে সন্ধায ইদং ৱুত্তং ‘‘দিট্ঠধম্মিকানং আসৱানং সংৱৰায সম্পৰাযিকানং আসৱানং পটিঘাতাযা’’তি. দিট্ঠধম্মো ৱুচ্চতি পচ্চক্খো অত্তভাৱো, তত্থ ভৱা দিট্ঠধম্মিকা. সম্পৰেতব্বতো পেচ্চ গন্তব্বতো সম্পৰাযো, পৰলোকো, তত্থ ভৱা সম্পৰাযিকা.

অকুসলৱেৰানন্তি পাণাতিপাতাদিপঞ্চদুচ্চৰিতানং. তানি ৱেৰকাৰণত্তা ‘‘ৱেৰানী’’তি ৱুচ্চন্তি, পুগ্গলেসু পন উপ্পজ্জমানানি ৱেৰানি. তে এৱ ৱা দুক্খধম্মাতি হেট্ঠা ৱুত্তা ৱধবন্ধনাদযো. তেসং পক্খুপচ্ছেদনত্থাযাতি তেসং পাপিচ্ছানং পক্খুপচ্ছেদায গণভোজনসদিসং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. পণ্ডিতমনুস্সানন্তি লোকিযপৰিক্খকজনানং. তে হি সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিযা সতি সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিং ঞত্ৱা ৱা যথাপঞ্ঞত্তং পটিপজ্জমানে ভিক্খূ দিস্ৱা ৱা – ‘‘যানি ৱত লোকে মহাজনস্স ৰজ্জনদুস্সনমুয্হনট্ঠানানি, তেহি ইমে সমণা সক্যপুত্তিযা আৰকা ৱিহৰন্তি, দুক্কৰং ৱত কৰোন্তি, ভাৰিযং ৱত কৰোন্তী’’তি পসাদং আপজ্জন্তি ৱিনযপিটকে পোত্থকং দিস্ৱা মিচ্ছাদিট্ঠিকতৱেদিব্ৰাহ্মণো ৱিয. উপৰূপৰিপসাদভাৱাযাতি ভিয্যো ভিয্যো পসাদুপ্পাদনত্থং. যেপি হি সাসনে পসন্না কুলপুত্তা, তেপি সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিং ৱা ঞত্ৱা যথাপঞ্ঞত্তং পটিপজ্জমানে ভিক্খূ ৱা দিস্ৱা ‘‘অহো, অয্যা, দুক্কৰকাৰিনো, যে যাৱজীৱং একভত্তং ব্ৰহ্মচৰিযং ৱিনযসংৱৰং অনুপালেন্তী’’তি ভিয্যো ভিয্যো পসীদন্তি.

সদ্ধম্মস্স চিৰট্ঠিতত্থন্তি পৰিযত্তিসদ্ধম্মো, পটিপত্তিসদ্ধম্মো, অধিগমসদ্ধম্মোতি তিৱিধস্সপি সদ্ধম্মস্স চিৰট্ঠিতত্থং. তত্থ পিটকত্তযসঙ্গহিতং সব্বম্পি বুদ্ধৱচনং পৰিযত্তিসদ্ধম্মো নাম. তেৰস ধুতগুণা, চুদ্দস খন্ধকৱত্তানি, দ্ৱেঅসীতি মহাৱত্তানি, সীলসমাধিৱিপস্সনাতি অযং পটিপত্তিসদ্ধম্মো নাম. চত্তাৰো অৰিযমগ্গা চত্তাৰি চ সামঞ্ঞফলানি নিব্বানঞ্চাতি অযং অধিগমসদ্ধম্মো নাম. সো সব্বো যস্মা সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিযা সতি ভিক্খূ সিক্খাপদঞ্চ তস্স ৱিভঙ্গঞ্চ তদত্থজোতনত্থং অঞ্ঞঞ্চ বুদ্ধৱচনং পৰিযাপুণন্তি, যথাপঞ্ঞত্তঞ্চ পটিপজ্জমানা পটিপত্তিং পূৰেত্ৱা পটিপত্তিযা অধিগন্তব্বং লোকুত্তৰধম্মং অধিগচ্ছন্তি, তস্মা সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিযা চিৰট্ঠিতিকো হোতি.

পঞ্চৱিধস্সপি ৱিনযস্সাতি তদঙ্গৱিনযাদিৱসেন পঞ্চপ্পকাৰস্স ৱিনযস্স. ৱিনযট্ঠকথাযং (পাৰা. অট্ঠ. ৩৯) পন সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিযা সতি সংৱৰৱিনযো চ পহানৱিনযো চ সমথৱিনযো চ পঞ্ঞত্তিৱিনযো চাতি চতুব্বিধোপি ৱিনযো অনুগ্গহিতো হোতি উপত্থম্ভিতো সুপত্থম্ভিতো. তেন ৱুত্তং ‘‘ৱিনযানুগ্গহাযা’’তি. তত্থ সংৱৰৱিনযোতি সীলসংৱৰো, সতিসংৱৰো, ঞাণসংৱৰো, খন্তিসংৱৰো, ৱীৰিযসংৱৰোতি পঞ্চৱিধোপি সংৱৰো যথাসকং সংৱৰিতব্বানং ৱিনেতব্বানঞ্চ কাযদুচ্চৰিতাদীনং সংৱৰণতো সংৱৰো, ৱিনযনতো ৱিনযোতি ৱুচ্চতি. পহানৱিনযোতি তদঙ্গপ্পহানং, ৱিক্খম্ভনপ্পহানং, সমুচ্ছেদপ্পহানং, পটিপ্পস্সদ্ধিপ্পহানং, নিস্সৰণপ্পহানন্তি পঞ্চৱিধম্পি পহানং যস্মা চাগট্ঠেন পহানং, ৱিনযনট্ঠেন ৱিনযো, তস্মা পহানৱিনযোতি ৱুচ্চতি. সমথৱিনযোতি সত্ত অধিকৰণসমথা. পঞ্ঞত্তিৱিনযোতি সিক্খাপদমেৱ. সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিযা হি ৱিজ্জমানায এৱ সিক্খাপদসম্ভৱতো সিক্খাপদসঙ্খাতো পঞ্ঞত্তিৱিনযোতি সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিযা অনুগ্গহিতো হোতি.

২০২-২৩০. ভিক্খূনং পঞ্চাতি নিদানপাৰাজিকসঙ্ঘাদিসেসানিযতৱিত্থাৰুদ্দেসৱসেন পঞ্চ ভিক্খূনং উদ্দেসা. ভিক্খুনীনং চত্তাৰোতি ভিক্খূনং ৱুত্তেসু অনিযতুদ্দেসং ঠপেত্ৱা অৱসেসা চত্তাৰো.

এহিভিক্খূপসম্পদাতি ‘‘এহি ভিক্খূ’’তি ৱচনমত্তেন পঞ্ঞত্তউপসম্পদা. ভগৱা হি এহিভিক্খুভাৱায উপনিস্সযসম্পন্নং পুগ্গলং দিস্ৱা ৰত্তপংসুকূলন্তৰতো সুৱণ্ণৱণ্ণং দক্খিণহত্থং নীহৰিত্ৱা ব্ৰহ্মঘোসং নিচ্ছাৰেন্তো ‘‘এহি ভিক্খু, চৰ ব্ৰহ্মচৰিযং সম্মা দুক্খস্স অন্তকিৰিযাযা’’তি ৱদতি. তস্স সহেৱ ভগৱতো ৱচনেন গিহিলিঙ্গং অন্তৰধাযতি, পব্বজ্জা চ উপসম্পদা চ ৰুহতি, ভণ্ডু কাসাৱৱসনো হোতি – একং নিৱাসেত্ৱা একং পাৰুপিত্ৱা একং অংসে ঠপেত্ৱা ৱামঅংসকূটে আসত্তনীলুপ্পলৱণ্ণমত্তিকাপত্তো.

‘‘তিচীৱৰঞ্চ পত্তো চ, ৱাসি সূচি চ বন্ধনং;

পৰিস্সাৱনেন অট্ঠেতে, যুত্তযোগস্স ভিক্খুনো’’তি. (দী. নি. অট্ঠ. ১.২১৫; ম. নি. অট্ঠ. ১.২৯৪; ২.৩৪৯; অ. নি. অট্ঠ. ২.৪.১৯৮; পাৰা. অট্ঠ. ৪৫ পদভাজনীযৱণ্ণনা; অপ. অট্ঠ. ১.অৱিদূৰেনিদানকথা; বু. ৱং. অট্ঠ. ২৭.অৱিদূৰেনিদানকথা; জা. অট্ঠ. ১.অৱিদূৰেনিদানকথা; মহানি. অট্ঠ. ২০৬) –

এৱং ৱুত্তেহি অট্ঠহি পৰিক্খাৰেহি সৰীৰে পটিমুক্কেহিযেৱ ৱস্সসতিকত্থেৰো ৱিয ইৰিযাপথসম্পন্নো বুদ্ধাচৰিযকো বুদ্ধুপজ্ঝাযকো সম্মাসম্বুদ্ধং ৱন্দমানোযেৱ তিট্ঠতি.

সৰণগমনূপসম্পদাতি ‘‘বুদ্ধং সৰণং গচ্ছামী’’তিআদিনা নযেন তিক্খত্তুং ৱাচং ভিন্দিত্ৱা ৱুত্তেহি তীহি সৰণগমনেহি অনুঞ্ঞাতউপসম্পদা. ওৱাদূপসম্পদাতি ওৱাদপ্পটিগ্গহণউপসম্পদা. সা চ ‘‘তস্মাতিহ তে, কস্সপ, এৱং সিক্খিতব্বং ‘তিব্বং মে হিৰোত্তপ্পং, পচ্চুপট্ঠিতং ভৱিস্সতি থেৰেসু নৱেসু মজ্ঝিমেসূ’তি. এৱঞ্হি তে, কস্সপ, সিক্খিতব্বং. তস্মাতিহ তে, কস্সপ, এৱং সিক্খিতব্বং ‘যং কিঞ্চি ধম্মং সুণিস্সামি কুসলূপসংহিতং, সব্বং তং অট্ঠিং কত্ৱা মনসি কৰিত্ৱা সব্বচেতসা সমন্নাহৰিত্ৱা ওহিতসোতো ধম্মং সুণিস্সামী’তি, এৱঞ্হি তে, কস্সপ, সিক্খিতব্বং. তস্মাতিহ তে, কস্সপ, এৱং সিক্খিতব্বং ‘সাতসহগতা চ মে কাযগতাসতি ন ৱিজহিস্সতী’তি, এৱঞ্হি তে, কস্সপ, সিক্খিতব্ব’’ন্তি (সং. নি. ২.১৫৪) ইমিনা ওৱাদপ্পটিগ্গহণেন মহাকস্সপত্থেৰস্স অনুঞ্ঞাতউপসম্পদা.

পঞ্হব্যাকৰণূপসম্পদা নাম সোপাকস্স অনুঞ্ঞাতউপসম্পদা. ভগৱা কিৰ পুব্বাৰামে অনুচঙ্কমন্তং সোপাকসামণেৰং ‘‘উদ্ধুমাতকসঞ্ঞাতি ৱা, সোপাক, ৰূপসঞ্ঞাতি ৱা ইমে ধম্মা নানত্থা নানাব্যঞ্জনা, উদাহু একত্থা ব্যঞ্জনমেৱ নান’’ন্তি দস অসুভনিস্সিতে পঞ্হে পুচ্ছি. সো ব্যাকাসি. ভগৱা তস্স সাধুকাৰং দত্ৱা ‘‘কতিৱস্সোসি, ত্ৱং সোপাকা’’তি পুচ্ছি. সত্তৱস্সোহং ভগৱাতি. সোপাক, ত্ৱং মম সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন সদ্ধিং সংসন্দিত্ৱা পঞ্হে ব্যাকাসীতি আৰদ্ধচিত্তো উপসম্পদং অনুজানি. অযং পঞ্হব্যাকৰণূপসম্পদা.

ঞত্তিচতুত্থউপসম্পদা নাম ভিক্খূনং এতৰহি উপসম্পদা. গৰুধম্মূপসম্পদাতি গৰুধম্মপ্পটিগ্গহণেন উপসম্পদা. সা চ মহাপজাপতিযা অট্ঠগৰুধম্মপ্পটিগ্গহণেন অনুঞ্ঞাতা. উভতোসঙ্ঘে উপসম্পদা নাম ভিক্খুনিযা ভিক্খুনিসঙ্ঘতো ঞত্তিচতুত্থেন, ভিক্খুসঙ্ঘতো ঞত্তিচতুত্থেনাতি ইমেহি দ্ৱীহি কম্মেহি অনুঞ্ঞাতা অট্ঠৱাচিকূপসম্পদা. দূতেন উপসম্পদা নাম অড্ঢকাসিযা গণিকায অনুঞ্ঞাতা উপসম্পদা.

ঞত্তিকম্মং নৱ ঠানানি গচ্ছতীতি কতমানি নৱ ঠানানি গচ্ছতি? ওসাৰণং, নিস্সাৰণং, উপোসথো, পৱাৰণা, সম্মুতি, দানং, পটিগ্গহং, পচ্চুক্কড্ঢনং, কম্মলক্খণঞ্ঞেৱ নৱমন্তি এৱং ৱুত্তানি নৱ ঠানানি গচ্ছতি. তত্থ ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স আযস্মতো উপসম্পদাপেক্খো, অনুসিট্ঠো সো মযা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো আগচ্ছেয্য, আগচ্ছাহীতি ৱত্তব্বো’’তি (মহাৱ. ১২৬) এৱং উপসম্পদাপেক্খস্স ওসাৰণা ওসাৰণা নাম.

‘‘সুণন্তু মে, আযস্মন্তা, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু ধম্মকথিকো, ইমস্স নেৱ সুত্তং আগচ্ছতি, নো সুত্তৱিভঙ্গো, সো অত্থং অসল্লক্খেত্ৱা ব্যঞ্জনচ্ছাযায অত্থং পটিবাহতি. যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, ইত্থন্নামং ভিক্খুং ৱুট্ঠাপেত্ৱা অৱসেসা ইমং অধিকৰণং ৱূপসমেয্যামা’’তি এৱং উব্বাহিকৱিনিচ্ছযে ধম্মকথিকস্স ভিক্খুনো নিস্সাৰণা নিস্সাৰণা নাম.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অজ্জুপোসথো পন্নৰসো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো উপোসথং কৰেয্যা’’তি এৱং উপোসথকম্মৱসেন ঠপিতা ঞত্তি উপোসথো নাম.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অজ্জ পৱাৰণা পন্নৰসী. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পৱাৰেয্যা’’তি এৱং পৱাৰণাকম্মৱসেন ঠপিতা ঞত্তি পৱাৰণা নাম.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স আযস্মতো উপসম্পদাপেক্খো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামং অনুসাসেয্য’’ন্তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং অনুসাসেয্যা’’তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামং অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছেয্য’’ন্তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং অন্তৰাযিকে ধম্মে পুচ্ছেয্যা’’তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামং ৱিনযং পুচ্ছেয্য’’ন্তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং ৱিনযং পুচ্ছেয্যা’’তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামেন ৱিনযং পুট্ঠো ৱিস্সজ্জেয্য’’ন্তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামেন ৱিনযং পুট্ঠো ৱিস্সজ্জেয্যা’’তি এৱং অত্তানং ৱা পৰং ৱা সম্মন্নিতুং ঠপিতা ঞত্তি সম্মুতি নাম.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইদং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যা’’তি, ‘‘যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, আযস্মন্তা ইমং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যু’’ন্তি এৱং নিস্সট্ঠচীৱৰপত্তাদীনং দানং দানং নাম.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু আপত্তিং সৰতি ৱিৱৰতি উত্তানিং কৰোতি দেসেতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো আপত্তিং পটিগ্গণ্হেয্য’’ন্তি, ‘‘যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো আপতিং পটিগ্গণ্হেয্য’’ন্তি, তেন ৱত্তব্বো ‘‘পস্সসী’’তি? আম পস্সামীতি. ‘‘আযতিং সংৱৰেয্যাসী’’তি এৱং আপত্তিপ্পটিগ্গহো পটিগ্গহো নাম.

‘‘সুণন্তু মে, আযস্মন্তা আৱাসিকা, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, ইদানি উপোসথং কৰেয্যাম, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাম, আগমে কালে পৱাৰেয্যামা’’তি, তে চে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তং কালং অনুৱসেয্যুং, আৱাসিকেন ভিক্খুনা ব্যত্তেন পটিবলেন আৱাসিকা ভিক্খূ ঞাপেতব্বা ‘‘সুণন্তু মে, আযস্মন্তা আৱাসিকা, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, ইদানি উপোসথং কৰেয্যাম, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাম, আগমে জুণ্হে পৱাৰেয্যামা’’তি এৱং কতা পৱাৰণা পচ্চুক্কড্ঢনা নাম.

সব্বেহেৱ একজ্ঝং সন্নিপতিতব্বং, সন্নিপতিত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অম্হাকং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৱিৱাদাপন্নানং ৱিহৰতং বহু অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. সচে মযং ইমাহি আপত্তীহি অঞ্ঞমঞ্ঞং কাৰেস্সাম, সিযাপি তং অধিকৰণং কক্খড়ত্তায ৱাড়ত্তায ভেদায সংৱত্তেয্য. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং অধিকৰণং তিণৱত্থাৰকেন ৱূপসমেয্য ঠপেত্ৱা থুল্লৱজ্জং, ঠপেত্ৱা গিহিপটিসংযুত্ত’’ন্তি এৱং তিণৱত্থাৰকসমথে কতা সব্বপঠমা সব্বসঙ্গাহিকঞত্তি কম্মলক্খণং নাম.

ঞত্তিদুতিযং কম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতীতি কতমানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি? ওসাৰণং, নিস্সাৰণং, সম্মুতি, দানং, উদ্ধৰণং, দেসনং, কম্মলক্খণঞ্ঞেৱ সত্তমন্তি এৱং ৱুত্তানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি. তত্থ ৱড্ঢস্স লিচ্ছৱিনো পত্তনিক্কুজ্জনৱসেন খন্ধকে ৱুত্তা নিস্সাৰণা, তস্সেৱ পতউক্কুজ্জনৱসেন ৱুত্তা ওসাৰণা চ ৱেদিতব্বা. সীমাসম্মুতি তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসসম্মুতি সন্থতসম্মুতি ভত্তুদ্দেসকসেনাসনগ্গাহাপকভণ্ডাগাৰিক- চীৱৰপ্পটিগ্গাহক-চীৱৰভাজক-যাগুভাজক-ফলভাজক-খজ্জভাজক-অপ্পমত্তকৱিস্সজ্জক- সাটিযগ্গাহাপক-পত্তগ্গাহাপক-আৰামিকপেসক-সামণেৰপেসকসম্মুতীতি এতাসং সম্মুতীনং ৱসেন সম্মুতি ৱেদিতব্বা. কঠিনচীৱৰদানমতকচীৱৰদানৱসেন দানং ৱেদিতব্বং. কঠিনুদ্ধাৰণৱসেন উদ্ধাৰো ৱেদিতব্বো. কুটিৱত্থুৱিহাৰৱত্থুদেসনাৱসেন দেসনা ৱেদিতব্বা. যা পন তিণৱত্থাৰকসমথে সব্বসঙ্গাহিকঞত্তিঞ্চ একেকস্মিং পক্খে একেকং ঞত্তিঞ্চাতি তিস্সোপি ঞত্তিযো ঠপেত্ৱা পুন একস্মিং পক্খে একা, একস্মিং পক্খে একাতি দ্ৱেপি ঞত্তিদুতিযকম্মৱাচা ৱুত্তা. তাসং ৱসেন কম্মলক্খণং ৱেদিতব্বং.

ঞত্তিচতুত্থকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতীতি কতমানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি? ওসাৰণং, নিস্সাৰণং, সম্মুতি, দানং, নিগ্গহং, সমনুভাসনং, কম্মলক্খণঞ্ঞেৱ সত্তমন্তি এৱং ৱুত্তানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি. তত্থ তজ্জনীযকম্মাদীনং সত্তন্নং কম্মানং ৱসেন নিস্সাৰণা, তেসংযেৱ চ কম্মানং পটিপ্পস্সম্ভনৱসেন ওসাৰণা ৱেদিতব্বা. ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিৱসেন সম্মুতি ৱেদিতব্বা. পৰিৱাসদানমানত্তদানৱসেন দানং ৱেদিতব্বং. মূলাযপটিকস্সনকম্মৱসেন নিগ্গহো ৱেদিতব্বো. উক্খিত্তানুৱত্তকা, অট্ঠ যাৱততিযকা, অৰিট্ঠো, চণ্ডকাড়ী চ ইমেতে যাৱততিযকাতি ইমাসং একাদসন্নং সমনুভাসনানং ৱসেন সমনুভাসনা ৱেদিতব্বা. উপসম্পদকম্মঅব্ভানকম্মৱসেন কম্মলক্খণং ৱেদিতব্বং.

ধম্মসম্মুখতাতিআদীসু যেন ধম্মেন, যেন ৱিনযেন, যেন সত্থুসাসনেন সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি, অযং ধম্মসম্মুখতা, ৱিনযসম্মুখতা, সত্থুসাসনসম্মুখতা. তত্থ ধম্মোতি ভূতৱত্থু. ৱিনযোতি চোদনা চেৱ সাৰণা চ. সত্থুসাসনং নাম ঞত্তিসম্পদা চেৱ অনুসাৱনসম্পদা চ. যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপ্পত্তা, তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো আহটো হোতি, সম্মুখীভূতা নপ্পটিক্কোসন্তি, অযং সঙ্ঘসম্মুখতা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি, তস্স সম্মুখীভাৱো পুগ্গলসম্মুখতা. সেসমেত্থ ৱুত্তনযত্তা উত্তানত্থমেৱ.

ইতি মনোৰথপূৰণিযা অঙ্গুত্তৰনিকায-অট্ঠকথায

দুকনিপাতৱণ্ণনায অনুত্তানত্থদীপনা সমত্তা.