৩. ৰূপৱিভাগো

১৮. সৰূপকথা

৬৫৩. তেপঞ্ঞাস পনিচ্চেৱং, নামধম্মা পকাসিতা;

অট্ঠৱীসৱিধং দানি, ৰূপং নাম কথীযতি.

৬৫৪. পথৱাপো চ তেজো চ, ৱাযো চেতি চতুব্বিধো;

চক্খুসোতঘানজিৱ্হা, কাযোতি পন পঞ্চ চ.

৬৫৫. ৰূপসদ্দগন্ধৰসা, চত্তাৰো চ অথাপৰং;

ইত্থিপুম্ভাৱযুগড়ং, জীৱিতং হদযম্পি চ.

৬৫৬. কাযৱিঞ্ঞত্তি চেৱাথ, ৱচীৱিঞ্ঞত্তি চ দ্ৱযং;

আকাসধাতু ৰূপস্স, লহুতা মুদুতা তস্স.

৬৫৭. কম্মঞ্ঞতা উপচযো, সন্ততি জৰতা পন;

অনিচ্চতা চ কবড়ীকাৰাহাৰোতি সব্বথা.

৬৫৮. অট্ঠৱীসৱিধং হোতি, ৰূপমেতং সৰূপতো;

তস্স লক্খণভেদেন, সভাৱঞ্চ ৱিভাৱযে.

৬৫৯. সন্ধাৰণং তু পথৱীধাতু কক্খড়লক্খণা;

আবন্ধনমাপোধাতু, আপগ্ঘৰণলক্খণা.

৬৬০. পৰিপাচনতা তেজোধাতু উণ্হত্তলক্খণা;

সমুদীৰণতা ৱাযোধাতু ৱিত্থম্ভলক্খণা.

৬৬১. সব্বত্থাৱিনিভুত্তাপি, অসম্মিস্সকলক্খণা;

তংতংভাৱসমুস্সন্নসম্ভাৰেসুপলক্খিতা.

৬৬২. অঞ্ঞমঞ্ঞেনুপত্থদ্ধা, সেসৰূপস্স নিস্সযা;

চতুধেৱং কলাপেসু, মহাভূতা পৱত্তৰে.

৬৬৩. চক্খু সম্ভাৰচক্খুম্হি, সত্তক্খিপটলোচিতে;

কণ্হমণ্ডলমজ্ঝম্হি, পসাদোতি পৱুচ্চতি.

৬৬৪. যেন চক্খুপসাদেন, ৰূপানি অনুপস্সতি;

পৰিত্তং সুখুমঞ্চেতং, ঊকাসিৰসমূপমং.

৬৬৫. সোতং সোতবিলস্সন্তো,

তম্বলোমাচিতে তথা;

অঙ্গুলিৱেধনাকাৰে,

পসাদোতি পকাসিতো.

৬৬৬. অন্তো অজপদট্ঠানে, ঘানং ঘানবিলে ঠিতং;

জিৱ্হা জিৱ্হায মজ্ঝম্হি, উপ্পলাকাৰসন্নিভে.

৬৬৭. ইচ্চেৱং পন চত্তাৰো, তংতংদেসৱৱত্থিতা;

কাযপ্পসাদোপাদিন্নে, সব্বকেতি যথাক্কমং.

৬৬৮. ৰূপাদ্যাভিঘাতাৰহভূতানং ৱা যথাৰহং;

দট্ঠুকামনিদানাদিকম্মভূতানমেৱ ৱা.

৬৬৯. পসাদলক্খণা ভূতৰূপানং ভূতনিস্সিতা;

কপ্পাসপটলস্নেহসন্নিভাতি চ ৱণ্ণিতা.

৬৭০. পঞ্চাপি জীৱিতাৰক্খা, ৰূপাদিপৰিৱাৰিতা;

ধীতৰাৱ কুমাৰাৱ, কলাপন্তৰৱুত্তিনো.

৬৭১. ৰূপং নিভাসো ভূতানং, সদ্দো নিগ্ঘোসনং তথা;

গন্ধো চ গন্ধনং তত্থ, ৰসো চ ৰসনীযতা.

৬৭২. ভূতত্তযঞ্চ ফোট্ঠব্বং, আপোধাতুৱিৱজ্জিতং;

সদ্দো অনিযতো তত্থ, তদঞ্ঞে সহৱুত্তিনো.

৬৭৩. চক্খাদিপটিহননলক্খণা তু যথাক্কমং;

পঞ্চেৱ পঞ্চৱিঞ্ঞাণৱীথিযা ৱিসযা মতা.

৬৭৪. ইত্থিন্দ্ৰিযং পনিত্থিত্তং, ইত্থিভাৱোতি দেসিতো;

পুৰিসত্তং তথাভাৱো, পুৰিসিন্দ্ৰিয নামকো.

৬৭৫. তং দ্ৱযং পনুপাদিন্নে, কাযে সব্বত্থ লব্ভতি;

কলাপন্তৰভিন্নঞ্চ, ভিন্নসন্তানৱত্তি চ.

৬৭৬. ৰূপানং কম্মজাতানং, অনুপালনলক্খণং;

জীৱিতিন্দ্ৰিযৰূপন্তি, আযু নাম পৱুচ্চতি.

৬৭৭. মনোধাতুযা চ তথা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুযা;

নিস্সযলক্খণং ৱত্থুৰূপং হদযনিস্সিতং.

৬৭৮. মজ্ঝে হদযকোসম্হি, অড্ঢপ্পসতলোহিতে;

ভূতৰূপমুপাদায, চক্খাদি ৱিয ৱত্ততি.

৬৭৯. আকাসধাতু ৰূপানং, পৰিচ্ছেদকলক্খণা;

তংতংৰূপকলাপানং, পৰিযন্তোতি ৱুচ্চতি.

৬৮০. চিত্তং সহজৰূপানং, কাযস্স গমনাদিসু;

সন্থম্ভনসন্ধাৰণচলনস্স তু পচ্চযো.

৬৮১. ৱাযোধাতুৱিকাৰোযং, কাযৱিঞ্ঞত্তিনামকো;

ৱাযোধাতাধিকানং তু, ভূতানমিতি কেচনা.

৬৮২. তথা চিত্তসমুট্ঠিনো, ৱচীঘোসপ্পৱত্তিযং;

উপাদিন্নৰূপকাযঘট্টনস্স তু পচ্চযো.

৬৮৩. পথৱীধাতুৱিকাৰোযং, ৱচীৱিঞ্ঞত্তিনামকো;

পথৱীধাতাধিকানং তু, ভূতানমিতি কেচনা.

৬৮৪. দ্ৱেপি কাযৱচীকম্মদ্ৱাৰভূতা যথাক্কমং;

তে পন ঘট্টনাহেতু-ৱিকাৰাকাৰলক্খণা.

৬৮৫. ৱিঞ্ঞাপেতীতি কাযেন, ৱাচায চ ৱিচিন্তিতং;

সযঞ্চ ৱিঞ্ঞাযতীতি, ৱিঞ্ঞত্তীতি পকিত্তিতা.

৬৮৬. লহুতা পন ৰূপানং, অদন্ধাকাৰলক্খণা;

মুদুতাপি চ ৰূপানং, মদ্দৱাকাৰলক্খণা.

৬৮৭. কম্মঞ্ঞতা চ ৰূপানং, যোগ্গতাকাৰলক্খণা;

গাৰৱথদ্ধতা যোগ্গপটিপক্খা যথাক্কমং.

৬৮৮. সপ্পাযমুতুমাহাৰং, লভিত্ৱা চিত্তসম্পদং;

লহূ মুদু চ কম্মঞ্ঞং, যদা ৰূপং পৱত্ততি.

৬৮৯. তথাপৱত্তৰূপস্স, পৱত্তাকাৰভেদিতং;

লহুতাদিত্তযম্পেতং, সহৱুত্তি তদা ভৱে.

৬৯০. সপ্পাযং পটিৱেধায, পটিপত্তুপকাৰিতা;

সাকাৰা ৰূপসম্পত্তি, পঞ্ঞত্তাৱ মহেসিনা.

৬৯১. ৰূপস্সোপচযো নাম, ৰূপস্সাচযলক্খণো;

পৱত্তিলক্খণা ৰূপসন্ততীতি পকাসিতা.

৬৯২. ৰূপমাচযৰূপেন, জাযতিচ্চুপৰূপৰি;

পেক্খতোপচযাকাৰা, জাতি গয্হতি যোগিনো.

৬৯৩. অনুপ্পবন্ধাকাৰেন, জাযতীতি সপেক্খতো;

তদাযং সন্ততাকাৰা, জাতি গয্হতি তস্স তু.

৬৯৪. এৱমাভোগভেদেন, জাতিৰূপং দ্ৱিধা কতং;

অত্তূপলদ্ধিভাৱেন, জাযন্তং ৱাথ কেৱলং.

৬৯৫. ৰূপং ৱিৱিত্তোকাসস্স, পূৰকট্ঠেন চীযতি;

অভাৱা পুনভাৱায, পৱত্তং সন্ততীতি চ.

৬৯৬. এৱমাকাৰভেদাৱ, সব্বাকাৰৱৰাকৰো;

জাতিৰূপং দ্ৱিধাকাসি, জাতিৰূপৱিৰোচনো.

৬৯৭. জৰতা নৱতাহাযা, ৰূপানং পাকলক্খণা;

অনিচ্চতন্তি মপ্পত্তি, পৰিভিজ্জনলক্খণা.

৬৯৮. ইতি লক্খণৰূপং তু, তিৱিধং ভিন্নকালিকং;

সভাৱৰূপধম্মেসু, তংতংকালোপলক্খিতং.

৬৯৯. যেন লক্খীযতি ৰূপং, ভিন্নাকাৰং খণে খণে;

ৱিপস্সনানযত্থায, তমিচ্চাহ তথাগতো.

৭০০. কবড়ীকাৰো আহাৰো,

যাপেতব্বোজলক্খণো;

আহাৰো সেন্দ্ৰিযজাতো,

ৰূপকাযানুপালকো.

৭০১. ইচ্চেৱং সপৰিচ্ছেদা, সৱিকাৰা সলক্খণা;

অকিচ্চপটিৱেধায, দযাপন্নেন তাদিনা.

৭০২. তত্থ তত্থ যথাযোগং, দেসিতাতি পকাসিতা;

ৰূপধম্মা সৰূপেন, অট্ঠৱীসতি সব্বথা.

৭০৩. কত্ৱান জাতিমেকং তু, তত্থোপচযসন্ততিং;

সত্তৱীসতি ৰূপানি, ভৱন্তীতি ৱিনিদ্দিসে.

৭০৪. ভূতত্তযং তু ফোট্ঠব্বং, কত্ৱা ছব্বীসধাপি চ;

উভযং জাতিফোট্ঠব্বং, গহেত্ৱা পঞ্চৱীসতি.

৭০৫. ৰূপধম্মানমিচ্চেৱং, ৱিভাৱেয্য ৱিসাৰদো;

সৰূপং নামসঙ্খেপং, সভাৱঞ্চ সলক্খণন্তি.

ইতি ৰূপৱিভাগে সৰূপকথা নিট্ঠিতা.

অট্ঠাৰসমো পৰিচ্ছেদো.