৬. ছট্ঠো পৰিচ্ছেদো

ৰূপৱিভাগো

৪৮১. ইতি পঞ্চপৰিচ্ছেদ-পৰিচ্ছিন্নত্থসঙ্গহং;

নামধম্মমসেসেন, ৱিভাৱেত্ৱা সভাৱতো.

৪৮২. সপ্পভেদং পৱক্খামি, ৰূপধম্মমিতো পৰং;

ভূতোপাদাযভেদেন, দুৱিধম্পি পকাসিতং.

৪৮৩. উদ্দেসলক্খণাদীহি, ৱিভাগজনকা তথা;

কলাপুপ্পত্তিতো চাপি, যথানুক্কমতো কথং?

৪৮৪. ৰুপ্পতীতি ভৱে ৰূপৱিকাৰপ্পচ্চযেসতি;

ৰূপৰূপং তথা ৰূপপৰিযাপন্নতোপৰং.

৪৮৫. ভূতৰূপং তু পথৱী, আপো তেজো তথাপৰো;

ৱাযো চ ভৱতূপাদাৰূপমেত্থাতি ভাসিতং.

৪৮৬. ভূতৰূপমুপাদায, পৱত্ততি ন চঞ্ঞথা;

ইচ্চুপাদাযৰূপন্তি, ৰূপং সেসমুদীৰিতং.

৪৮৭. চক্খু সোতঞ্চ ঘানঞ্চ, জিৱ্হা কাযোতি পঞ্চধা;

পসাদৰূপমক্খাতং, নোপসাদং পনেতৰং.

৪৮৮. ৰূপসদ্দগন্ধৰসা, ফোট্ঠব্বমিতি পঞ্চধা;

ৰূপং পসাদৱিসযং, পসাদো গোচৰংপৰং.

৪৮৯. ইত্থত্তং পুৰিসত্তঞ্চ, ভাৱৰূপমুদীৰিতং;

জীৱিতিন্দ্ৰিযৰূপন্তি, উপাদিন্নপৱত্তিকং.

৪৯০. ৱত্থুৰূপং তু হদযং, যং ধাতুদ্ৱযনিস্সযং;

কবড়ীকাৰমাহাৰৰূপমিচ্চাহু পণ্ডিতা.

৪৯১. ৰূপধম্মসভাৱত্তা, ৰূপন্তি পৰিদীপিতং;

ইচ্চেৱমট্ঠাৰসধা, ৰূপৰূপমুদীৰিতং.

৪৯২. অনিপ্ফন্নসভাৱত্তা, ৰূপাকাৰোপলক্খিতং;

অনিপ্ফন্নং নাম ৰূপং, দসধা পৰিদীপিতং.

৪৯৩. ৰূপপ্পৰিচ্ছেদং ৰূপমিচ্চাকাসো পকাসিতো;

কাযব্বচীৱিঞ্ঞত্তিকং, দ্ৱযং ৱিঞ্ঞত্তিৰূপকং.

৪৯৪. লহুতা মুদুতা কম্ম-ঞ্ঞতা ৱিঞ্ঞত্তিযা সহ;

ৱিকাৰৰূপমিচ্চাহু, পঞ্চধা চ ৱিভাৱিনো.

৪৯৫. উপচযো সন্ততি চ, জৰতানিচ্চতাতি চ;

চতুধা লক্খণৰূপং, ৰূপকণ্ডে ৱিভাৱিতং.

৪৯৬. ইচ্চেৱমট্ঠৱীসতিৱিধানিপি ৱিচক্খণো;

ৰূপানি লক্খণাদীহি, ৱিভাৱেয্য যথাক্কমং.

৪৯৭. খৰতা পথৱীধাতু, সাযং কক্খড়লক্খণা;

কলাপাধিট্ঠানৰসা, পটিগ্গাহোতি গয্হতি.

৪৯৮. আবন্ধনমাপোধাতু, সা পগ্ঘৰণলক্খণা;

কলাপাবন্ধনৰসা, সঙ্গহত্তেন গয্হতি.

৪৯৯. তেজনত্তং তেজোধাতু, সাযমুণ্হত্তলক্খণা;

পাচনৰসা মদ্দৱা-নুপ্পাদনন্তি গয্হতি.

৫০০. ৱাযোধাতু ৱাযনত্তং, সা ৱিত্থম্ভনলক্খণা;

সমীৰণৰসাভিনি-হাৰভাৱেন গয্হতি.

৫০১. সব্বত্থাৱিনিভুত্তাপি, অসম্মিস্সিতলক্খণা;

তংতংভাৱসমুস্সন্নসম্ভাৰেসুপলক্খিতা.

৫০২. অঞ্ঞমঞ্ঞেনুপত্থদ্ধা, সেসৰূপস্স নিস্সযা;

চতুদ্ধেৱং কলাপেসু, মহাভূতা পৱত্তৰে.

৫০৩. চক্খু সম্ভাৰচক্খুম্হি, সত্তক্খিপটলোচিতে;

কণ্হমণ্ডলমজ্ঝম্হি, পসাদোতি পৱুচ্চতি.

৫০৪. যেন চক্খুপসাদেন, ৰূপানি অনুপস্সতি;

পৰিত্তং সুখুমং চেতং, ঊকাসিৰসমূপমং.

৫০৫. সোতং সোতবিলস্সন্তো,

তম্বলোমাচিতে তথা;

অঙ্গুলিৱেধনাকাৰে,

পসাদোতি পৱুচ্চতি.

৫০৬. অন্তো অজপদট্ঠানে, ঘানং ঘানবিলে ঠিতং;

জিৱ্হা জিৱ্হায মজ্ঝম্হি, উপ্পলাকাৰসন্নিভে.

৫০৭. ইচ্চেৱং পন চত্তাৰো, তংতংদেসৱৱত্থিতা;

কাযপ্পসাদো কাযম্হি, উপাদিন্নেতি পঞ্চধা.

৫০৮. কপ্পাসপটলস্নেহ-সন্নিভা ভূতনিস্সিতা;

পসাদা জীৱিতাৰক্খা, ৰূপাদিপৰিৱাৰিতা.

৫০৯. ধীতা ৰাজকুমাৰাৱ, কলাপন্তৰৱুত্তিনো;

দ্ৱাৰভূতাৱ পচ্চেকং, পঞ্চৱিঞ্ঞাণৱীথিযা.

৫১০. ৰূপাদাভিঘাতাৰহভূতানং ৱা যথাক্কমং;

দট্ঠুকামনিদানাদিকম্মভূতানমেৱ ৱা.

৫১১. পসাদলক্খণা ৰূপা-দাৱিঞ্জনৰসা তথা;

পঞ্চৱিঞ্ঞাণযুগড়ং, দ্ৱাৰভাৱেন গয্হৰে.

৫১২. ৰূপং নিভাসো ভূতানং, সদ্দো নিগ্ঘোসনং তথা;

গন্ধোৱ গন্ধনং তত্থ, ৰসো চ ৰসনীযতা.

৫১৩. ইচ্চেৱং পন চত্তাৰো, গোচৰা ভূতনিস্সিতা;

ভূতত্তযঞ্চ ফোট্ঠব্বমাপোধাতুৱিৱজ্জিতং.

৫১৪. সদ্দো অনিযতো তত্থ, তদঞ্ঞো সহৱুত্তিনো;

তংতংসভাৱভেদেন, তংতংদ্ৱাৰোপলক্খিতো.

৫১৫. পঞ্চেৱ পঞ্চৱিঞ্ঞাণৱীথিযা ৱিসযা মতা;

চক্খাদিপটিহননলক্খণাৱ যথাক্কমং.

৫১৬. পঞ্চৱিঞ্ঞাণযুগড়ালম্বভাৱৰসা তথা;

পঞ্চৱিঞ্ঞাণযুগড়ং, গোচৰত্তেন গয্হৰে.

৫১৭. ইত্থিন্দ্ৰিযং পনিত্থত্তমিত্থিভাৱোতি ভাসিতো;

পুৰিসত্তং তথা ভাৱো, পুৰিসিন্দ্ৰিযনামকো.

৫১৮. তং দ্ৱযং পনুপাদিন্নকাযে সব্বত্থ লব্ভতি;

কলাপন্তৰভিন্নঞ্চ, ভিন্নসন্তানৱুত্তি চ.

৫১৯. ৱসে ৱত্তেতি লিঙ্গান-মিত্থিপুম্ভাৱলক্খণং;

ইত্থীতি চ পুৰিসোতি, পকাসনৰসং তথা.

৫২০. ইত্থীনং পুৰিসানঞ্চ, লিঙ্গস্স চ যথাক্কমং;

নিমিত্তকুত্তাকপ্পানং, কাৰণত্তেন গয্হতি.

৫২১. সত্তা মৰন্তি নাসেন, যস্স পাণন্তি ৱুত্তিযা;

সজীৱমতকাযানং, ভেদো যেনোপলক্খিতো.

৫২২. তদেতং কম্মজাতান-মনুপালনলক্খণং;

জীৱিতং জীৱনৰসং, আযুবদ্ধোতি গয্হতি.

৫২৩. মনোধাতুযা চ তথা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতুযা;

নিস্সযলক্খণং ৱত্থু-ৰূপং হদযসম্মতং.

৫২৪. সমাধানৰসং তাস-মুব্বাহত্তেন গয্হতি;

যস্মিং কুপ্পিতকালম্হি, ৱিক্খিত্তা হোন্তি পাণিনো.

৫২৫. কাযো যস্সানুসাৰেন, চিত্তক্খেপেন খিজ্জতি;

যস্মিং নিৰুদ্ধে ৱিঞ্ঞাণ-সোতোপি চ নিৰুজ্ঝতি.

৫২৬. যং নিস্সায পতিট্ঠাতি, পটিসন্ধি ভৱন্তৰে;

তদেতং কম্মসম্ভূতং, পঞ্চৱোকাৰভূমিযং.

৫২৭. মজ্ঝে হদযকোসম্হি, অড্ঢপসতলোহিতে;

ভূতৰূপমুপাদায, চক্খাদি ৱিয ৱত্ততি.

৫২৮. কবড়ীকাৰো আহাৰো, ৰূপাহৰণলক্খণো;

কাযানুযাপনৰসো, উপত্থম্ভোতি গয্হতি.

৫২৯. ওজায যায যাপেন্তি, আহাৰস্নেহসত্তিযা;

পাণিনো কামলোকম্হি, সাযমেৱং পৱুচ্চতি.

৫৩০. আকাসধাতু ৰূপানং, পৰিযোসানলক্খণা;

পৰিচ্ছেদৰসা ৰূপমৰিযাদোতি গয্হতি.

৫৩১. সলক্খণপৰিচ্ছিন্নৰূপধম্মপৰিগ্গহে;

যোগীনমুপকাৰায, যং দেসেসি দযাপৰো.

৫৩২. পৰিচ্ছিন্নসভাৱানং, কলাপানং যথাৰহং;

পৰিযন্তানমেৱেস, তদাকাৰো পৱুচ্চতি.

৫৩৩. গমনাদিৱচীঘোসপৱত্তম্হি যথাক্কমং;

ৱাযোপথৱিধাতূনং, যো ৱিকাৰো সমত্থতা.

৫৩৪. সহজোপাদিন্নকানং, ক্ৰিযাৱাচাপৱত্তিযা;

ৱিপ্ফন্দঘট্টনাহেতু, চিত্তানুপৰিৱত্তকো.

৫৩৫. স ৱিকাৰৱিসেসোযং, ৱিঞ্ঞত্তীতি পকাসিতো;

ৱিঞ্ঞাপেতীতি কাযেন, ৱাচায চ ৱিচিন্তিতং.

৫৩৬. ৱাযোপথৱাধিকানং, ভূতানমিতি কেচন;

পৱুত্তা তাদিনা কায-পৰিগ্গহসুখায যা.

৫৩৭. কাযো যস্সানুভাৱেন,

সহাভোগোৱ খাযতি;

যং নিৰোধা পৰাভূতো,

সেতি নিচ্চেতনো যথা.

৫৩৮. লোকে পপঞ্চা ৱত্তন্তি, বহুধা যায নিম্মিতা;

কপ্পেন্তি কাযমত্তানং, বালা যায চ ৱঞ্চিতা.

৫৩৯. সাযং কাযৱচীকম্ম-দ্ৱাৰভাৱেন লক্খিতা;

ব্যাপাৰঘট্টনাহেতু-ৱিকাৰাকাৰলক্খণা.

৫৪০. কাযৱাচাঅধিপ্পায-পকাসনৰসা তথা;

কাযৱিপ্ফন্দঘট্টন-হেতুভাৱেন গয্হতি.

৫৪১. লহুতা পন ৰূপানং, অদন্ধাকাৰলক্খণা;

অৱিত্থানৰসা সল্ল-হুকৱুত্তীতি গয্হতি.

৫৪২. মুদুতাপি চ ৰূপানং, কক্খড়াভাৱলক্খণা;

কিচ্চাৱিৰুজ্ঝনৰসা, অনুকুল্যন্তি গয্হতি.

৫৪৩. কম্মঞ্ঞতা চ ৰূপানং, অলংকিচ্চস্স লক্খণা;

পৱত্তিসম্পত্তিৰসা, যোগ্গভাৱোতি গয্হতি.

৫৪৪. সপ্পাযমুতুমাহাৰং, লদ্ধা চিত্তমনামযং;

লহূ মুদু চ কম্মঞ্ঞং, যদা ৰূপং পৱত্ততি.

৫৪৫. তথা পৱত্তৰূপস্স, পৱত্তাকাৰভেদিতং;

লহুতাদিত্তযম্পেতং, সহৱুত্তি তদা ভৱে.

৫৪৬. সপ্পাযপটিৱেধায, পটিপত্তুপকাৰিকা;

সাকাৰা ৰূপসম্পত্তি, পঞ্ঞত্তেৱং মহেসিনা.

৫৪৭. ৰূপস্সোপচযো নাম, ৰূপস্সাচযলক্খণো;

ৰূপুম্মুজ্জাপনৰসো, পাৰিপূৰীতি গয্হতি.

৫৪৮. পৱত্তিলক্খণা ৰূপ-সন্ততীতি পকাসিতা;

অনুপ্পবন্ধনৰসা, অৱিচ্ছেদোতি গয্হতি.

৫৪৯. ৰূপমাচযৰূপেন, জাযতিচ্চুপৰূপৰি;

পেক্খতোপচাযাকাৰা, জাতি গয্হতি যোগিনা.

৫৫০. অনুপ্পবন্ধাকাৰেন, জাযতীতি সমেক্খতো;

তদাযং সন্ততাকাৰা, সমুপট্ঠাসি চেতসি.

৫৫১. এৱমাভোগভেদেন, জাতিৰূপং দ্ৱিধা কতং;

অত্থূপলদ্ধিভাৱেন, জাযন্তং ৱাথ কেৱলং.

৫৫২. ৰূপৱিৱিত্তমোকাসং, পুৰক্খত্তেন চীযতি;

অভাৱা পন ভাৱায, পৱত্তমিতি সন্ততি.